‘ပဿမ္ဘယံ’(passambhayaṃ)——使之平息的修法
入出息念定部分 · 原书第 319–320 页 · 9 个翻译单元
缅文为主本的机器规范化候选文本,尚未逐页人工校勘;中文全卷标记为「待义审」,缅文语义、上座部实修义理与中文表达三层人工审核尚未通过。引用前请回核原书。
原书第 319 页
ပဿမ္ဘယံ = ငြိမ်းအောင်ကျင့်ပုံ
‘ပဿမ္ဘယံ’(passambhayaṃ)——使之平息的修法
အာနာပါန ပထမစတုက္ကတွင် အကျုံးဝင်သော အမှတ် (၄)ကျင့်စဥ်ဖြစ်သည့် ဝင်သက်လေ ထွက်သက်- လေကို ငြိမ်းအောင် ကျင့်ပုံကို ဆက်လက်၍ ဖော်ပြအပ်ပါသည်။
下面继续说明入出息念第一组四法中的第4项修法:如何使入息、出息这一身行平息。
ပဿမ္ဘယံ ကာယသင်္ခါရံ အဿသိဿာမီတိ သိက္ခတိ။
‘他训练:我将使身行平息而入息。’
ပဿမ္ဘယံ ကာယသင်္ခါရံ ပဿသိဿာမီတိ သိက္ခတိ။
‘他训练:我将使身行平息而出息。’
原书第 320 页
= ဝင်သက်လေဟု ဆိုအပ်သော ကာယသင်္ခါရကို ချုပ်ငြိမ်းစေလျက် ဝင်သက်လေကို ဖြစ်စေအံ့ဟု အား- ထုတ်၍ ကျင့်၏။
=他努力训练:‘我将使称为入息的身行平息而入息。’
= ထွက်သက်လေဟု ဆိုအပ်သော ကာယသင်္ခါရကို ချုပ်ငြိမ်းစေလျက် ထွက်သက်လေကို ဖြစ်စေအံ့ဟု အားထုတ်၍ ကျင့်၏။
=他努力训练:‘我将使称为出息的身行平息而出息。’
ကာယသင်္ခါရ န္တိ အဿာသပဿာသံ။ သော ဟိ စိတ္တသမုဋ္ဌာနောပိ သမာနော ကရဇကာယပ္ပဋိဗဒ္ဓ- ဝုတ္တိတာယ တေန သင်္ခရီယတီတိ ကာယသင်္ခါရောတိ ဝုစ္စတိ။ ယော ပန ''ကာယသင်္ခါရော ဝစီသင်္ခါရော''တိ ဧဝမာဂတော ကာယသင်္ခါရော စေတနာလက္ခဏော သတိပိ ဒွါရန္တရုပ္ပတ္တိယံ ယေဘုယျဝုတ္တိယာ တဗ္ဗဟုလဝုတ္တိယာ စ ကာယဒွါရေန လက္ခိတော၊ သော ဣဓ နာဓိပ္ပေတော။ (မဟာဋီ-၁-၃၂၂။) ကာယသင်္ခါရဟူသည်ကား အဿာသ-ပဿာသ = ဝင်သက်လေ-ထွက်သက်လေကို ဆိုလိုသည်။ မှန်ပေ သည် ---- ဤဝင်သက်လေ-ထွက်သက်လေသည် စိတ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာရသည့် စိတ္တဇရုပ် ဖြစ်သော်လည်း ကရဇကာယ အမည်ရသော ဘူတရုပ် ဥပါဒါရုပ်နှင့် ဆက်စပ်၍သာ ဖြစ်ခြင်းသဘော ရှိသောကြောင့် ထိုကရဇ ကာယသည် ပြုပြင်အပ်သောကြောင့် ယင်းဝင်သက်လေ-ထွက်သက်လေကို ကာယသင်္ခါရဟူ၍ ခေါ်ဆိုအပ် လေသည်။
‘所谓身行,是入息与出息。它们虽由心生起,但由于其转起系属于所生身,并由该身所造作,所以称为身行。至于经文以“身行、语行”等方式所说的身行,它以思为特相;虽也会生起于其他门,但因通常且多数转起于身门,故以身门标示;此处并非指这种身行。’这里所谓身行,是指 assāsa-passāsa,即入息与出息。诚然,入息与出息虽是由心生起的心生色,却只能依系于称为所生身的诸大种色、所造色而发生;由于由该所生身所造作,入息、出息遂称为身行。
ဤ၌ အလိုမရှိအပ်သော ကာယသင်္ခါရကား ''ကာယသင်္ခါရော ဝစီသင်္ခါရော'' (မ-၁-၆၇။)ဟူ၍ ဤသို့လျှင် ပါဠိတော်များ၌လာရှိသော စေတနာလျှင် မှတ်ကြောင်း လက္ခဏာရှိသော (= စေတနာပြဓာန်းသော စိတ်စေတ- သိက်ကို တရားကိုယ်ကောက်ယူရသော) ဝစီဒွါရ မနောဒွါရဟူသော အခြားအခြားသော ဒွါရ၌ ဖြစ်ခြင်းရှိသော် လည်း၊ ကာယဒွါရ၌ အဖြစ်များသောကြောင့် ကာယဒွါရ၌ အကြိမ်များစွာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ယေဘုယျနည်းအားဖြင့် ကာယဒွါရဖြင့် မှတ်သားအပ်သော အကြင် ကာယသင်္ခါရသည် ရှိ၏၊ ထို စေတနာကာယသင်္ခါရကိုကား ဤ၌ အလိုမရှိအပ်ပေ။ (မဟာဋီ-၁-၃၂၂။) အဿာသ-ပဿာသ အဆင့်ဆင့် ချုပ်ငြိမ်းပုံနှင့် ပတ်သက်၍ ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂအဋ္ဌကထာတွင် ဤသို့ ဖော်ပြ ထား၏ ---- ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းသော ဝင်သက်လေဟု ဆိုအပ်သော ကာယသင်္ခါရကို ချုပ်ငြိမ်းစေလျက် ဝင်သက် လေကို ဖြစ်စေအံ့ဟု အားထုတ်၍ ကျင့်၏။
这里所不取的身行,是巴利圣典中以‘''ကာယသင်္ခါရော ဝစီသင်္ခါရော''’(身行、语行;《中部》1-67)等方式所说、以思为标志的身行——也就是以思为主的一组心与心所。它虽也会生起于语门、意门等其他门,但因主要且多数在身门中转起,故依通例以身门标示;此处并不是指这种思所成的身行。(《大复注》1-322。)关于 assāsa-passāsa,即入息、出息如何逐层平息,《清净道论》说明如下:他训练:‘我将使称为粗重入息的身行平息而入息。’
ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းသော ထွက်သက်လေဟု ဆိုအပ်သော ကာယသင်္ခါရကို ချုပ်ငြိမ်းစေလျက် ထွက်သက် လေကို ဖြစ်စေအံ့ဟု ကျင့်၏ - ဟူသည်ကား ---- ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းသော ကာယသင်္ခါရဟူသော ဝင်သက်လေ-ထွက်သက်လေကို ငြိမ်းစေလျက် တစ်ဖန် ငြိမ်းစေလျက် ချုပ်စေလျက် ဝင်သက်လေကို ရှူသွင်းအံ့၊ ထွက်သက်လေကို ရှူထုတ်အံ့ဟု ကျင့်၏။ ---- ဤသို့ ဆိုလိုပေသည်။
他训练:‘我将使称为粗重出息的身行平息而出息。’这段话的意思是:他训练自己,在入息、出息之时,使称为粗重身行的入息与出息逐次平息、再平息,令其渐趋止静。