《一夜贤者经》
《一夜贤者经》解释 · 原书第 133–134 页 · 26 个翻译单元
缅文为主本的机器规范化候选文本，尚未逐页人工校勘；中文全卷标记为「待义审」，缅文语义、上座部实修义理与中文表达三层人工审核尚未通过。引用前请回核原书。
原书第 133 页
ဘဒ္ဒေကရတ္တသုတ္တန်
《一夜贤者经》
ဘဒ္ဒေကရတ္တသုတ္တန်များတွင် အကျဥ်းဥဒ္ဒေသ ဂါထာ လေးဂါထာတို့ကို ဟောကြားတော်မူပြီးနောက် ယင်း ဂါထာတို့၏ ဆိုလိုရင်းအဓိပ္ပါယ်ကို ဆက်လက်၍ ရှင်းလင်း ဟောကြားထားတော်မူပေသည်။ ယင်းလေးဂါထာ တို့မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်ကြ၏။
在各部《一夜贤者经》中，先宣说作为略说纲要的四首偈颂，随后继续解释这些偈颂的旨义。四偈如下。
၁။ အတီတံ နာနွာဂမေယျ၊ နပ္ပဋိကင်္ခေ အနာဂတံ။
“一、不应追随过去，也不应期待未来；”
ယဒတီတံ ပဟီနံ တံ၊ အပ္ပတ္တဉ္စ အနာဂတံ။
“凡属过去，皆已逝去；未来者尚未到来。”
၂။ ပစ္စုပ္ပန္နဉ္စ ယော ဓမ္မံ၊ တတ္ထ တတ္ထ ဝိပဿတိ။
“二、对于当下现起之法，就在每一处以观照见；”
အသံဟီရံ အသံကုပ္ပံ၊ တံ ဝိဒွါ မနုဗြူဟယေ။
“智者应不断培育那不被牵引、不可动摇之法。”
၃။ အဇ္ဇေဝ ကိစ္စမာတပ္ပံ၊ ကော ဇညာ မရဏံ သုဝေ။
“三、就在今日应当热诚精勤；谁能知道明日会不会死亡？”
န ဟိ နော သင်္ဂရံ တေန၊ မဟာသေနေန မစ္စုနာ။
“我们同那统率大军的死王，确实没有任何约期。”
၄။ ဧဝံ ဝိဟာရိ အာတာပိ၊ အဟောရတ္တမတန္ဒိတံ။
“四、如此而住、热诚精勤，日夜毫不懈怠者——”
တံ ဝေ ''ဘဒ္ဒေကရတ္တော''တိ၊ သန္တော အာစိက္ခတေ မုနိ။
“——寂静的牟尼称他确为‘一夜贤者’。”
ဤအထက်ပါ ဂါထာတို့၏ ဆိုလိုရင်း အဓိပ္ပါယ်မှာ ဤသို့ ဖြစ်၏။
上述偈颂的旨义如下。
၁။ (က)အတိတ်ဖြစ်သော ခန္ဓာငါးပါး (= အာယတန-၁၂-ပါး)သည် ချုပ်ပျက်ခဲ့ပြီး ဖြစ်သောကြောင့် အတိတ်
一、（甲）过去的五蕴（即十二处）既已灭尽，所以对于过去——
ဖြစ်သော ခန္ဓာငါးပါး (= အာယတန-၁၂-ပါး)ကို တဏှာ-ဒိဋ္ဌိတို့ဖြင့် ''ငါ-ငါ့ဟာ''ဟူ၍ အစဥ်
——的五蕴（即十二处），不应因爱、见而执为“''ငါ-ငါ့ဟာ''”（即“我、我所”），一再——
မလိုက်လေရာ။
——追随。
( ခ )အနာဂတ်ဖြစ်သော ခန္ဓာငါးပါး (= အာယတန-၁၂-ပါး) သည်လည်း မရောက်ရှိလာသေး မဖြစ်ပေါ်
（乙）未来的五蕴（即十二处）尚未到来，也尚未生起，所以对于尚未——
လာ သေးသောကြောင့် အနာဂတ်ဖြစ်သော ခန္ဓာငါးပါး (= အာယတန-၁၂-ပါး)ကိုလည်း တဏှာ-
——生起的未来五蕴（即十二处），也不应以爱——
ဒိဋ္ဌိတို့ဖြင့် မမျှော်လင့် မတောင့်တလေရာ။
——与见加以期待、希求。
၂။ အကြင်ပညာရှိသူတော်ကောင်းသည် ပစ္စုပ္ပန်ဖြစ်သော ခန္ဓာငါးပါး (= အာယတန-၁၂-ပါး)ဟူသော တရား ကိုလည်း ---- (က)ထိုထို ဖြစ်ဆဲခဏ၌ ( ခ )ထိုထို တရားအစုအပုံ၌ ( ဂ )တောအရပ် အစရှိသော ထိုထို နေရာ၌ - အနိစ္စာနုပဿနာစသော ခုနစ်မျိုးသော အနုပဿနာတို့ဖြင့်
二、智者对于作为现在法的五蕴（即十二处），在（甲）每一正在发生的刹那，（乙）每一法聚，（丙）森林等每一所在，以无常随观等七种随观——
ဝိပဿနာရှုပွားသုံးသပ်၍ နေ၏။ ထိုပညာရှိသူတော်ကောင်းသည် တဏှာ-ဒိဋ္ဌိတို့သည် ''ငါ-ငါ့ဟာ''
——修观、审察而住。那位智者，对于不被爱、见以“''ငါ-ငါ့ဟာ''”（即“我、我所”）——
ဟု မဆွဲငင်အပ် မဆွဲငင်နိုင်သော တဏှာ ဒိဋ္ဌိတို့ကြောင့် ပျက်စီးမှု မရှိသော ထိုဝိပဿနာဉာဏ်ကို
——牵引、也不可能被它们牵引，并且不因爱、见而毁坏的那一观智——
အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် ပွားများ အားထုတ်ရာ၏။ တစ်နည်း ---- တဏှာ ဒိဋ္ဌိတို့သည် ''ငါ-ငါ့ဟာ''ဟု
——应当一再反复培育、用功。另一种解释是，对于不被爱、见以“''ငါ-ငါ့ဟာ''”（即“我、我所”）——
မဆွဲငင်အပ် မဆွဲငင်နိုင်သော တဏှာ ဒိဋ္ဌိတို့ကြောင့် ပျက်စီးမှု မရှိသော ထိုအသင်္ခတဓာတ် အငြိမ်း
——牵引、也不可能被它们牵引，并且不因爱、见而毁坏的那一无为界、寂静——
ဓာတ် နိဗ္ဗာန်ကို ဖလသမာပတ်ကို ဝင်စားသောအားဖြင့် အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် ပွားများ အားထုတ်
——界，也就是涅槃，则应通过入果定而一再反复加以培育——
ရာ၏။
——用功。
原书第 134 页
၃။ ထို ဝိပဿနာဉာဏ်ကို တစ်ဖန်ပြန်၍ အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် ဝိပဿနာ ရှုပွား အားထုတ်ရန် အလို့ငှာ၊ တစ်နည်း ----- ထိုဖလသမာပတ်ကို အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် ပွားများအားထုတ်ရန်အလို့ငှာ ကိလေသာတို့ကို ပူပန်စေတတ် လောင်ကျွမ်းစေတတ်သော အာတပ္ပအမည်ရသည့် သမထ ဝိပဿနာဉာဏ်တို့နှင့် ယှဥ်တွဲ- လျက်ရှိသော သမ္မပ္ပဓာန်လုံ့လဝီရိယကို ယနေ့ပင်လျှင် လုံ့လကြိုးကုတ်အားထုတ်ရာ၏။ နက်ဖြန်သန်ဘက်၌ သေမည် ရှင်မည် ဤ နှစ်လီကို အဘယ်မည်သော ပုဂ္ဂိုလ်သတ္တဝါ တစ်စုံတစ်ယောက်သည် သိရှိနိုင်ပါ- အံ့နည်း။ မှန်ပေသည် ----- ငါတို့အား စစ်သည် ဗိုလ်ပါ များလှစွာသော ရှင်သေမင်းနှင့် မိတ်သင်းဖွဲ့၍ လည်းကောင်း၊ လက်ဆောင်တံစိုး ထိုး၍လည်းကောင်း၊ စစ်သည်ဗိုလ်ထုဖြင့် တားမြစ်ခုခံ၍လည်းကောင်း ဤနေ့ခါမူ ဤရက်ခါမူ ဤလခါမူ ဤနှစ်ခါမူ သေအံ့ဟူ၍ သဘောတူချိန်းချက်ထားခြင်းမည်သည် မရှိ သည်သာလျှင်တည်း။
三、为了再次反复修观、培育上述观智；换一种解释，为了反复培育上述果定，就应当在今天立即努力激发那称为热忱（ātappa）、与止观诸智相应、能逼恼并烧灼烦恼的正勤精进。至于明天或后天究竟是死是活，又有谁能够知道？确实，我们同统率众多军兵的死王之间，并不存在这样的约定：无论通过结交为友、馈赠贿赂，还是以军队抵御，都不能同它商定“我将在今天、这一日、这一月或这一年死去”。
၄။ ဤသို့လျှင် ပျင်းရိမှု မရှိဘဲ နေ့ညဥ့်ပတ်လုံး ကိလေသာကို ပူပန်စေတတ် လောင်ကျွမ်းစေတတ်သော သမထ ဝိပဿနာဘာဝနာဉာဏ်တို့နှင့် ယှဥ်တွဲလျက်ရှိသော အာတပ္ပအမည်ရသော သမ္မပ္ပဓာန် လုံ့လ ဝီရိယကို ဖြစ်ပေါ်လာအောင် လုံ့လကြိုးကုတ်အားထုတ်လျက် နေထိုင်လေ့ရှိသော ထိုရဟန်းကို စင်စစ် ဧကန် အမှန်အားဖြင့် ကောင်းသော ည တစ်ည ရှိသော ရဟန်း ဟူ၍ ကိလေသာဟူ အပူခပ်သိမ်းမှ အငြိမ်းကြီး ငြိမ်းအေးတော်မူပြီးသော ဗုဒ္ဓမုနိ အမည်ရသည့် မုနိထွတ်ထား သဗ္ဗညု သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓ ဘုရား ရှင်သည် ဟောကြားတော်မူအပ်ပါပေ၏။ (မ-၃-၂၂၆။)
四、如此，有一位比丘毫不懈怠，日夜精进而住，为令那称为热忱（ātappa）、与止观修习诸智相应、能逼恼并烧灼烦恼的正勤精进生起而努力。对这位比丘，已从烦恼的一切热恼中彻底寂静、清凉，名为佛牟尼、居诸牟尼之首的具一切知智之正等正觉佛陀，确实而确定地称他为“一夜贤者”。（出处原记：“(မ-၃-၂၂၆။)”；即《中部》3-226。）