本段教说的意旨
《一夜贤者经》解释 · 原书第 142–145 页 · 34 个翻译单元
本页并入了原书的相邻小节：所得教诫、《无碍解道》节录、三世诸蕴皆以坏灭义为无常、三相随观与断除三执。
缅文为主本的机器规范化候选文本，尚未逐页人工校勘；中文全卷标记为「待义审」，缅文语义、上座部实修义理与中文表达三层人工审核尚未通过。引用前请回核原书。
原书第 142 页
ဤဒေသနာတော်၏ ဆိုလိုရင်း
这段教说的本意
ဤဒေသနာတော်၏ ဆိုလိုရင်း အဓိပ္ပါယ်ကို အဋ္ဌကထာဆရာတော်က အောက်ပါအတိုင်း ရှင်းလင်း တင်ပြ ထားတော်မူ၏။
义注师对这段教说的旨义作了如下解释。
တတ္ထ သံဟီရတီတိ ဝိပဿနာယ အဘာဝတော တဏှာဒိဋ္ဌီဟိ အာကဍ္ဎိယတိ။ န သံဟီရတီတိ ဝိပဿနာယ ဘာဝေန တဏှာဒိဋ္ဌီဟိ နာကဍ္ဎိယတိ။ (မ-ဋ္ဌ-၄-၁၇၁-၁၇၂။) = ပစ္စုပ္ပန်တရားတို့၌ ဝိပဿနာဉာဏ် မဖြစ်သည့် အတွက်ကြောင့် = ဝိပဿနာဉာဏ်၏ ထင်ရှား မရှိခြင်း ကြောင့် တဏှာဒိဋ္ဌိတို့က ဆွဲငင်အပ်၏။ ပစ္စုပ္ပန်တရားတို့၌ ဝိပဿနာဉာဏ် ဖြစ်နေသည့် အတွက်ကြောင့် ဝိပဿနာဉာဏ်၏ ထင်ရှားရှိနေခြင်းကြောင့် တဏှာဒိဋ္ဌိတို့က မဆွဲငင်အပ် မဆွဲငင်နိုင်ခြင်း ဖြစ်၏။
‘这里，所谓“被牵引”，是说因为观不存在，而被爱与见牵引；所谓“不被牵引”，是说因为观存在，而不被爱与见牵引。’（《中部义注》4-171—172。）也就是说，由于对现在诸法未生观智——即观智未现前——便被爱、见牵引；由于对现在诸法生起观智——即观智现前——便不被爱、见牵引，爱、见不能牵引。
(မ-ဋ္ဌ-၄-၁၇၁-၁၇၂။)
（《中部义注》4-171—172。）
ဤအထက်ပါ ပါဠိတော် အဋ္ဌကထာတို့၏ ရှင်းလင်းချက်အရ ပစ္စုပ္ပန်တရားတို့ အပေါ်၌ ဝိပဿနာဉာဏ်- တွေ ဖြစ်နေပါက တဏှာ-ဒိဋ္ဌိတို့က မဆွဲငင်အပ် မဆွဲငင်နိုင် = တဏှာ-ဒိဋ္ဌိ မဖြစ်နိုင်၊ ပစ္စုပ္ပန်တရားတို့ အပေါ်၌ ဝိပဿနာဉာဏ်များ မဖြစ်ခဲ့သော် တဏှာ-ဒိဋ္ဌိတို့၏ ဆွဲငင်မှုကို ခံရမည် = တဏှာ-ဒိဋ္ဌိတို့ ဖြစ်နေမည်သာ ဖြစ်ပေသည်။ သို့အတွက် ပစ္စုပ္ပန်ခန္ဓာငါးပါး ရုပ်နာမ်တရားတို့အပေါ်၌ တဏှာ-ဒိဋ္ဌိ မဖြစ်ရေးအတွက် ပစ္စုပ္ပန် တရားတို့ကို အနိစ္စာနုပဿနာဉာဏ်၊ ဒုက္ခာနုပဿနာဉာဏ်၊ အနတ္တာနုပဿနာဉာဏ်၊ နိဗ္ဗိဒါနုပဿနာဉာဏ်၊ ဝိရာဂါနုပဿနာဉာဏ်၊ နိရောဓာနုပဿနာဉာဏ်၊ ပဋိနိဿဂ္ဂါနုပဿနာဉာဏ်ဟူသော (၇)မျိုးသော အနု- ပဿနာဉာဏ်တို့ဖြင့် အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် ကြိတ်ခြေရမည် ဝိပဿနာ ရှုရမည် ဖြစ်ကြောင်းကို ဘုရားရှင် ကိုယ်တော်တိုင် ဒုတိယဂါထာဖြင့် ဤသို့ ညွှန်ကြားထားတော်မူ၏။ --- ပစ္စုပ္ပန္နဉ္စ ယော ဓမ္မံ၊ တတ္ထ တတ္ထ ဝိပဿတိ။
依上述巴利经文与义注的解释，若对现在诸法生起观智，便不会、也不能被爱与见牵引，也就是爱、见不能生起；若对现在诸法未曾生起观智，便会承受爱、见的牵引，也就是爱、见必然生起。因此，为使爱、见不在现在五蕴、名色法上生起，必须用无常随观智、苦随观智、无我随观智、厌离随观智、离贪随观智、灭随观智、舍遣随观智这七种随观智，像反复研磨一样，一再、层层地观照现在诸法，也就是作毗婆舍那观。佛陀亲‘对于当下现起之法，就在每一处以观照见；’
အသံဟီရံ အသံကုပ္ပံ၊ တံ ဝိဒွါ မနုဗြူဟယေ။
‘智者应不断培育那不被牵引、不可动摇之法。’
(ဤဂါထာအဓိပ္ပါယ် စာမျက်နှာ-၁၃၃-၌ ကြည့်ပါ။)
（此偈的意义，见第133页。）
အဋ္ဌကထာ-ဋီကာတို့ကလည်း အောက်ပါအတိုင်း ရှင်းလင်းတင်ပြထားတော်မူကြ၏။
义注与复注也作了如下解释。
တတ္ထ တတ္ထာတိ ပစ္စုပ္ပန္နမ္ပိ ဓမ္မံ ယတ္ထ ယတ္ထေဝ ဥပ္ပန္နော၊ တတ္ထ တတ္ထေဝ စ နံ အနိစ္စာနုပဿနာဒီဟိ သတ္တဟိ အနုပဿနာဟိ ယော ဝိပဿတိ၊ အရညာဒီသု ဝါ တတ္ထ တတ္ထေဝ ဝိပဿတိ။ (မ-ဋ္ဌ-၄-၁၇ဝ။) ယတ္ထ ယတ္ထာတိ ယသ္မိံ ယသ္မိံ ခဏေ၊ ယသ္မိံ ယသ္မိံ ဝါ ဓမ္မပုဉ္ဇေ ဥပ္ပန္နံ၊ တံ သဗ္ဗမ္ပိ အသေသေတွာ။
‘所谓“在每一处”，是说即使对于现在法，无论它在何处生起，他就在该处以无常随观等七随观观照它；或者在森林等每一处观照。’（《中部‘所谓“在每一处”，是指在每一个刹那，或在每一组法中生起的一切法，全都无余〔地观照〕。’
(မ-ဋီ-၃-၃၆၆။)
（《中部复注》3-366。）
ဤအထက်ပါ အဋ္ဌကထာ-ဋီကာတို့၏ ဆိုလိုရင်းမှာ ဤသို့ဖြစ်၏။
上述义注与复注的本意如下。
ပစ္စုပ္ပန်ခန္ဓာငါးပါး ရုပ်နာမ်တရားကိုလည်း --- ၁။ ထိုထို ဖြစ်ဆဲခဏ၌၊ ၂။ တောအရပ်စသည့် ထိုထိုနေရာ၌၊
对于现在的五蕴、名色法，也应当——1．在每一个正在发生的刹那；2．在森林等每一处；
原书第 143 页
ကောင်းသော ည တစ်ညပိုင်း -- ဘဒ္ဒေကရတ္တသုတ္တန်ရှင်းလင်းချက် ၃။ ထိုထိုတရား အစုအပုံ၌ ထိုထိုတရား အစုအပုံအတိုင်း တရားအားလုံး ကုန်စင်အောင် အနိစ္စာနုပဿနာ စသော (၇)မျိုးသော အနုပဿနာဉာဏ်တို့ဖြင့် အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် ရှုပွားသုံးသပ်ပါ။ ထိုသို့ ရှုပွားသုံးသပ် နေသော ဝိပဿနာဉာဏ်ကို တဏှာ-ဒိဋ္ဌိ စသည့် ကိလေသာတို့သည် မဆွဲငင်အပ် မဆွဲငင်နိုင်၊ ထို ဝိပဿနာဉာဏ်သည် တဏှာ-ဒိဋ္ဌိ စသည့် ကိလေသာတို့ကြောင့် ပျက်စီးမှု မရှိနိုင်။ ထိုဝိပဿနာဉာဏ်ကို တစ်ဖန်ပြန်၍ ဝိပဿနာရှုပါ = ထိုဝိပဿနာဉာဏ်ကို တိုးပွားအောင် ပြုလုပ်ပါ။ ထိုသို့ ရှုခြင်းကား ခန္ဓာ ငါးပါးကိုလည်း ဝိပဿနာရှုခြင်း = ဝိပဿနာဉာဏ်ဦးဆောင်သည့် မနောဒွါရိက မဟာကုသိုလ်ဇောဝီထိ စိတ်အစဥ်ကိုလည်း တစ်ဖန်ပြန်၍ ဝိပဿနာရှုနေခြင်း ဖြစ်သဖြင့် အရှုခံအာရုံနှင့် ရှုနေသည့်ဉာဏ် နှစ်- မျိုးလုံးကို အစုံလိုက် အစုံလိုက် ဝိပဿနာရှုနေခြင်းပင် ဖြစ်၏။
3．在每一法聚中，依其各自的法聚，以无常随观等七种随观智，一再反复修观、审察全部诸法，令无一遗漏。爱、见等烦恼不能牵引正在如此修观审察的观智，也不能令它毁坏。应当再以观照返观这一观智，也就是令这一观智增长。这样的观照，一方面是观照五蕴，另一方面也是再次观照由观智主导的意门大善速行心路之心流；因此，所观的所缘与能观之智两者，是成对、成组地被再次观照的。
ထိုကဲ့သို့ ရှုသည်ရှိသော် ထို့သို့ရှုခြင်းဖြင့် ဝိပဿနာဉာဏ်သည် တိုးပွားလာသည်ရှိသော် ရာဂစသော ဆန့်ကျင်ဘက် ကိလေသာတို့သည် ထိုဝိပဿနာဉာဏ်ကို ပျက်စီးအောင် မဖျက်ဆီးနိုင်တော့ပေ။ ပညာရှိ သူတော်ကောင်းသည် တဏှာ-ဒိဋ္ဌိ စသည့် ဆန့်ကျင်ဘက် ကိလေသာတို့ကြောင့် မပျက်စီးနိုင်သော ထိုဝိပဿနာ- ဉာဏ်ကို တိုးပွားအောင် အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် ပွားများအားထုတ်လေရာ၏။
如此观照时，随着观智由此逐渐增长，贪等相对立的烦恼便再也无法摧毁这一观智。智者善人应当一再反复培育、精勤于这不为爱、见等对立烦恼所毁坏的观智，使之增长。
ဤစကားကား ပရိယာယ်စကားမျှသာ ဖြစ်၏။ အကြောင်းမူ ဝိပဿနာဉာဏ်သည် ဆန့်ကျင်ဘက် ကိလေသာတို့ကို တဒင်္ဂအားဖြင့်သာ ပယ်နိုင်သည့် စွမ်းအားရှိသဖြင့် ဝိပဿနာဉာဏ်သည် တဒင်္ဂအားဖြင့်သာလျှင် ဆန့်ကျင်ဘက် ကိလေသာတို့ကြောင့် မပျက်စီးနိုင်ပေ။
这只是间接的说法。因为观智只具有以彼分的方式舍断对立烦恼的力量，所以它也只在彼分断的意义上不被对立烦恼摧毁。
မုချအားဖြင့်ကား အသင်္ခတဓာတ်အမည်ရသည့် နိဗ္ဗာန်တရားတော်မြတ်သည်သာလျှင် ရာဂစသည့် ဆန့်ကျင်ဘက် ကိလေသာတို့ကြောင့် မပျက်စီးနိုင်ပေ။ သို့အတွက် ပညာရှိသူတော်ကောင်းသည် ဝိပဿနာဉာဏ် တို့၏ အဆုံး၌ ပေါ်လာသော မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်တို့ကို ရရှိအောင် ဝိပဿနာဘာဝနာကို ပွားများပြီးလျှင် မိမိရရှိထားသော ဖိုလ်ဉာဏ်ဖြင့် အသင်္ခတဓာတ် အငြိမ်းဓာတ် နိဗ္ဗာန်ကို အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် အာရုံပြုပြီး နေနိုင်အောင် ဖလသမာပတ်ကို ကြိမ်ဖန်များစွာ ဝင်စားနေပါ။ ဤကား နံပါတ် (၂) ဂါထာ၏ ဆိုလိုရင်းတည်း။
就直接、主要的意义而言，唯有称为无为界的殊胜涅槃法，不会被贪等对立烦恼摧毁。因此，智者善人应培育观禅，以证得在诸观智终点生起的道智与果智；证得后，为了能以自己已证得的果智一再反复缘取无为界、寂静界——涅槃而住，应当屡次进入果定。这就是第（二）偈的本意。
ရရှိလာသည့် ဥပဒေသ
由此所得的教诫
အထက်ပါ ဂါထာနှစ်ဂါထာတို့ကို ခြုံကြည့်ပါက - ဘုရားရှင်သည် --- ၁။ အတိတ်ခန္ဓာ (၅) ပါး အပေါ်၌လည်း တဏှာ-ဒိဋ္ဌိ မဖြစ်ရန်၊ ၂။ အနာဂတ်ခန္ဓာ (၅) ပါး အပေါ်၌လည်း တဏှာ-ဒိဋ္ဌိ မဖြစ်ရန်၊ ၃။ ပစ္စုပ္ပန်ခန္ဓာ (၅) ပါး အပေါ်၌လည်း တဏှာ-ဒိဋ္ဌိ မဖြစ်ရန် -- ညွှန်ကြားနေတော်မူကြောင်း ထင်ရှားနေပေသည်။
总观上述两偈，可以清楚看出，世尊所教导的是：1．对过去五蕴不生爱、见；2．对未来五蕴不生爱、见；3．对现在五蕴也不生爱、见。
ထိုတွင် ပစ္စုပ္ပန်ခန္ဓာ (၅) ပါးတို့ အပေါ်၌ တဏှာ-ဒိဋ္ဌိ မဖြစ်ရေးအတွက် ပစ္စုပ္ပန်ခန္ဓာ (၅) ပါးတို့ကို အနိစ္စာနုပဿနာ စသော (၇) မျိုးသော အနုပဿနာဉာဏ်တို့ဖြင့် အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် ဝိပဿနာရှုရန်ကိုပါ ပူးတွဲညွှန်ကြားထားတော်မူ၏။
其中，为了不对现在五蕴生起爱、见，世尊还同时教导：应以无常随观等七种随观智，一再反复观照现在五蕴。
ယင်းသို့ဖြစ်လျှင် အတိတ်ခန္ဓာငါးပါး အပေါ်၌လည်း တဏှာ-ဒိဋ္ဌိ မဖြစ်ရန်၊ အနာဂတ်ခန္ဓာငါးပါး အပေါ်၌- လည်း တဏှာ-ဒိဋ္ဌိ မဖြစ်ရန်၊ မည်သို့ပြုကျင့်ရမည်နည်းဟု မေးရန်ရှိ၏ -- အဖြေမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်၏။
既然如此，若问：为了不对过去五蕴生起爱、见，也不对未来五蕴生起爱、见，应当怎样修行？答案如下。
原书第 144 页
ပဋိသမ္ဘိဒါမဂ္ဂပါဠိတော် ကောက်နုတ်ချက်
《无碍解道》巴利节录
ကထံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နာနံ ဓမ္မာနံ သင်္ခိပိတွာ ဝဝတ္ထာနေ ပညာ သမ္မသနေ ဉာဏံ ---- ယံ ကိဉ္စိ ရူပံ အတီတာနာဂတပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ သြဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ၊သဗ္ဗံ ရူပံ အနိစ္စတော ဝဝတ္ထပေတိ ဧကံ သမ္မသနံ။ ဒုက္ခတော ဝဝတ္ထပေတိ ဧကံ သမ္မသနံ၊ အနတ္တတော ဝဝတ္ထပေတိ ဧကံ သမ္မသနံ။
怎样把过去、未来、现在诸法概括起来而加以判定的慧，称为思惟智呢？任何色，无论过去、未来或现在，内或外，粗或细，劣或胜，远或近；把一切色判定为无常，是一种思惟；判定为苦，是一种思惟；判定为无我，是一种思惟。
ယာ ကာစိ ဝေဒနာ။ ပ ။ ယာ ကာစိ သညာ။ ယေ ကေစိ သင်္ခါရာ။ ယံ ကိဉ္စိ ဝိညာဏံ အတီတာနာဂတ- ပစ္စုပ္ပန္နံ အဇ္ဈတ္တံ ဝါ ဗဟိဒ္ဓါ ဝါ သြဠာရိကံ ဝါ သုခုမံ ဝါ ဟီနံ ဝါ ပဏီတံ ဝါ ယံ ဒူရေ သန္တိကေ ဝါ၊ သဗ္ဗံ ဝိညာဏံ အနိစ္စတော ဝဝတ္ထပေတိ ဧကံ သမ္မသနံ။ ဒုက္ခတော ဝဝတ္ထပေတိ ဧကံ သမ္မသနံ၊ အနတ္တတော ဝဝတ္ထပေတိ ဧကံ သမ္မသနံ။ (ပဋိသံ-၅၁။) = အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန်တရားတို့ကို အကျဥ်းချုံး၍ ပိုင်းခြားဆုံးဖြတ်နိုင်သော ပညာသည် အဘယ်သို့လျှင် သမ္မသနဉာဏ် မည်သနည်း။
任何受……任何想、任何诸行、任何识，无论过去、未来或现在，内或外，粗或细，劣或胜，远或近；把一切识判定为无常，是一种思惟；判定为苦，是一种思惟；判定为无我，是一种思惟。（《无碍解道》51。）也就是说：怎样把过去、未来、现在诸法概括起来并分别判定的慧，称为思惟智呢？
အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန် အဇ္ဈတ္တ ဗဟိဒ္ဓ သြဠာရိက သုခုမ ဟီန ပဏီတ ဒူရ သန္တိကဖြစ်သော ရုပ်အားလုံးကို အနိစ္စဟု ပိုင်းခြားမှတ်သားခြင်းသည် တစ်ခုသောသုံးသပ်ဆင်ခြင်ခြင်း = သမ္မသန မည်၏။ ဒုက္ခဟု ပိုင်းခြားမှတ်သားခြင်းသည် တစ်ခုသောသုံးသပ်ဆင်ခြင်ခြင်း = သမ္မသန မည်၏။ အနတ္တဟု ပိုင်းခြားမှတ်သားခြင်း- သည် တစ်ခုသောသုံးသပ်ဆင်ခြင်ခြင်း = သမ္မသန မည်၏။
把属于过去、未来、现在、内、外、粗、细、劣、胜、远、近的一切色，分别判定为无常，是一种审察思惟，称为“思惟”（sammasana）；判定为苦，是一种审察思惟，称为“思惟”；判定为无我，也是一种审察思惟，称为“思惟”。
အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန် အဇ္ဈတ္တ ဗဟိဒ္ဓ သြဠာရိက သုခုမ ဟီန ပဏီတ ဒူရ သန္တိကဖြစ်သော ဝေဒနာ ။ ပ ။ သညာ။ သင်္ခါရ။ ဝိညာဏ်အားလုံးကို အနိစ္စဟု ပိုင်းခြားမှတ်သားခြင်းသည် တစ်ခုသော သုံးသပ်ဆင်ခြင်ခြင်း = သမ္မသန မည်၏။ ဒုက္ခဟု ပိုင်းခြားမှတ်သားခြင်းသည် တစ်ခုသောသုံးသပ်ဆင်ခြင်ခြင်း = သမ္မသန မည်၏။
同样，对于属于过去、未来、现在、内、外、粗、细、劣、胜、远、近的一切受……想、行、识，把它们分别判定为无常，是一种审察思惟，称为“思惟”；判定为苦，是一种审察思惟，称为“思惟”。
အနတ္တဟု ပိုင်းခြားမှတ်သားခြင်းသည် တစ်ခုသောသုံးသပ်ဆင်ခြင်ခြင်း = သမ္မသန မည်၏။ (ပဋိသံ-၅၁။) တသ္မာ ဧသ ယံ အတီတံ ရူပံ၊ တံ ယသ္မာ အတီတေယေဝ ခီဏံ၊ နယိမံ ဘဝံ သမ္ပတ္တန္တိ အနိစ္စံ ခယဋ္ဌေန။
判定为无我，也是一种审察思惟，称为“思惟”。（《无因此，过去色因已在过去灭尽，并未到达今生，所以以灭尽义故为无常。
ယံ အနာဂတံ ရူပံ အနန္တရဘဝေ နိဗ္ဗတ္တိဿတိ၊ တမ္ပိ တတ္ထေဝ ခီယိဿတိ၊ န တတော ပရံ ဘဝံ ဂမိဿတီတိ အနိစ္စံ ခယဋ္ဌေန။ ယံ ပစ္စုပ္ပန္နံ ရူပံ၊ တမ္ပိ ဣဓေဝ ခီယတိ၊ န ဣတော ဂစ္ဆတီတိ အနိစ္စံ ခယဋ္ဌေန။
凡未来色，将在下一有生起；它也将在那里灭尽，不会从那里前往更后一有，所以以灭尽义故为无常。凡现在色，也在这里灭尽，不会从这里前往别处，所以以灭尽义故为无常。
(ဝိသုဒ္ဓိ-၂-၂၄၅။ ပဋိသံ-ဋ္ဌ-၁-၂၂၉။)
（《清净道论》2-245；《无碍解道义注》1-229。）
ထိုကြောင့် ဤယောဂါဝစရရဟန်းတော်သည် ဤသို့ရှု၏။ ---- ၁။ အကြင် အတိတ်ရုပ်တရားသည် ရှိ၏၊ ထိုအတိတ်ရုပ်တရားသည် အတိတ်၌သာလျှင် ကုန်ဆုံးပျက်ပြုန်းခဲ့၏၊ ဤပစ္စုပ္ပန်ဘဝသို့ မဆိုက်ရောက်လာ၊ ဤသို့ ကုန်တတ် ပျက်တတ်သော အနက်သဘောကြောင့် အနိစ္စဟု ရှု၏။
因此，这位禅修比丘如此观照：1．凡过去色法，已只在过去灭尽、坏灭，并未到达现在这一生；由于它具有如此穷尽、坏灭的义理，所以观为无常。
၂။ အကြင် အနာဂတ်ရုပ်တရားသည် အနာဂတ်ဘဝ၌ ဖြစ်ပေါ်လာလတ္တံ့၊ ထိုအနာဂတ်ရုပ်သည်လည်း ထိုအနာဂတ်ဘဝ၌သာလျှင် ကုန်ဆုံးပျက်ပြုန်း၍ သွားပေလတ္တံ့၊ ထိုအနာဂတ်ဘဝမှ နောက်ထပ် အခြား အနာဂတ်ဘဝသို့ မသွားရောက်ပေလတ္တံ့၊ ဤသို့ ကုန်တတ် ပျက်တတ်သော အနက်သဘောကြောင့် အနိစ္စဟု ရှု၏။
2．凡未来色法，将在未来一生中生起；它也将只在那一未来生中灭尽、坏灭，不会从那一未来生前往其后另一未来生；由于它具有如此穷尽、坏灭的义理，所以观为无常。
၃။ အကြင် ပစ္စုပ္ပန်ရုပ်တရားသည် ရှိ၏၊ ထိုပစ္စုပ္ပန်ရုပ်တရားသည်လည်း ဤ ပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌သာလျှင် ကုန်ဆုံး ပျက်ပြုန်း၏။ ဤပစ္စုပ္ပန်ဘဝမှ အခြားတစ်ပါးသော ဘဝသို့ မသွားပေ။ ဤသို့ ကုန်တတ် ပျက်တတ်သော အနက် သဘောကြောင့် အနိစ္စဟု ရှု၏။ (ဝိသုဒ္ဓိ-၂-၂၄၅။ ပဋိသံ-ဋ္ဌ-၁-၂၂၉။)
3．凡现在色法，也只在现在这一生中灭尽、坏灭，并不从现在这一生前往其他任何一生；由于它具有如此穷尽、坏灭的义理，所以观为无常。（《清净道论》2-245；《无碍解道义注》1-229。）
原书第 145 页
ကောင်းသော ည တစ်ညပိုင်း -- ဘဒ္ဒေကရတ္တသုတ္တန်ရှင်းလင်းချက် 〔မှတ်ချက် ---- ဤ ရူပက္ခန္ဓာနည်းတူ ဝေဒနာ သညာ သင်္ခါရ ဝိညာဏ်ဟူသော နာမ်ခန္ဓာ လေးပါးတို့ကို လည်းကောင်း အာယတနတစ်ဆယ့်နှစ်ပါး ဓာတ်တစ်ဆယ့်ရှစ်ပါး ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်အင်္ဂါတစ်ဆယ့်နှစ်ရပ် စသည် တို့ကိုလည်းကောင်း ပုံစံတူပင် ဆက်လက်ဟောကြားထားတော်မူပေသည်။ ပဋိသံ- ၅၁-၅၂ - ကြည့်ပါ။〕 ဧဝံ သင်္ခါရေ အနတ္တတော ပဿန္တဿ ဒိဋ္ဌိသမုဂ္ဃါဋနံ နာမ ဟောတိ။ အနိစ္စတော ပဿန္တဿ မာန- သမုဂ္ဃါဋနံ နာမ ဟောတိ။ ဒုက္ခတော ပဿန္တဿ နိကန္တိပရိယာဒါနံ နာမ ဟောတိ။ ဣတိ အယံ ဝိပဿနာ အတ္တနော အတ္တနော ဌာနေယေဝ တိဋ္ဌတီတိ။ (ဝိသုဒ္ဓိ-၂-၂၆၄။) = ဤသို့လျှင် သင်္ခါရတရားတို့ကို အနတ္တဟု သိမြင်သူ၏ သန္တာန်၌ ဒိဋ္ဌိသမုဂ္ဃါဋန = ဒိဋ္ဌိကို ပယ်ခွာခြင်း မည်သည်ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ အနိစ္စဟု သိမြင်သူ၏ သန္တာန်၌ မာနသမုဂ္ဃါဋန = မာနကို ပယ်ခွာခြင်း မည်သည်
〔注：如同色蕴，受、想、行、识这四种名蕴，以及十二处、十八界、缘起十二支等，也都依同一格式继续宣说。见《无碍解道如此，对于把诸行见为无我的人，会有称为“破除见”的作用；对于把诸行见为无常的人，会有称为“破除慢”的作用；对于把诸行见为苦的人，会有称为“穷尽贪著”的作用。这样，每一种观只安住在各自的作用范围内。（《清净道论》2-264。）也就是说，把诸行法见为无我的人，其相续中会生起“破除见”（diṭṭhi-samugghāṭana），也就是舍离邪见；在把诸行法见为无常者的相续中，所谓“破除慢”（māna-samugghāṭana），也就是舍离慢——
ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ ဒုက္ခဟု သိမြင်သူ၏ သန္တာန်၌ နိကန္တိပရိယာဒါန = တဏှာနိကန္တိကို ကုန်ခန်းစေခြင်း မည်သည် ဖြစ်ပေါ်လာ၏။ ဤသို့လျှင် ဤဝိပဿနာသည် မိမိ မိမိ၏ အရာဌာန၌သာလျှင် တည်နေပေသည်ဟု မှတ်သားပါ။
——便会生起。在把诸行法见为苦者的相续中，则会生起“穷尽贪著”（nikanti-pariyādāna），也就是使爱与贪著耗尽。应当记住：如此，每一种观都只安住在自己各自的作用范围内。
(ဝိသုဒ္ဓိ-၂-၂၆၄။)
（《清净道论》2-264。）