法随观蕴品（khandhapabba）·第一阶段
《趣向涅槃之道》中文全译本 · 非缩略版
四念处章 · 原书第 530–533 页 · 47 个翻译单元
缅文为主本的机器规范化候选文本，尚未逐页人工校勘；中文全卷标记为「待义审」，缅文语义、上座部实修义理与中文表达三层人工审核尚未通过。引用前请回核原书。
原书第 530 页
ဓမ္မာနုပဿနာ ခန္ဓပဗ္ဗ (= ခန္ဓပိုင်း) ပထမဆင့်
法随观蕴品（khandhapabba）·第一阶段
ပုန စပရံ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု။ ကထဉ္စ ပန ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု။ ဣဓ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု --- ၁။ ဣတိ ရူပံ၊ ဣတိ ရူပဿ သမုဒယော၊ ဣတိ ရူပဿ အတ္ထင်္ဂမော။
巴利《大念处经》引文（缅文转写，起）：“ပုန စပရံ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု။ ကထဉ္စ ပန ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ဓမ္မေသု ဓမ္မာနုပဿီ ဝိဟရတိ ပဉ္စသု ဥပါဒါနက္ခန္ဓေသု။ ဣဓ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု --- ၁။ ဣတိ ရူပံ၊ ဣတိ ရူပဿ သမုဒယော၊ ဣတိ ရူပဿ အတ္ထင်္ဂမော။”译：“复次，诸比丘，比丘于五取蕴诸法中随观诸法而住。诸比丘，比丘如何于五取蕴诸法中随观诸法而住？诸比丘，于此，比丘——1．如是为色；如是为色之集；如是为色之灭没。”
၂။ ဣတိ ဝေဒနာ၊ ဣတိ ဝေဒနာယ သမုဒယော၊ ဣတိ ဝေဒနာယ အတ္ထင်္ဂမော။
“2．如是为受；如是为受之集；如是为受之灭没。”
၃။ ဣတိ သညာ၊ ဣတိ သညာယ သမုဒယော၊ ဣတိ သညာယ အတ္ထင်္ဂမော။
“3．如是为想；如是为想之集；如是为想之灭没。”
၄။ ဣတိ သင်္ခါရာ၊ ဣတိ သင်္ခါရာနံ သမုဒယော၊ ဣတိ သင်္ခါရာနံ အတ္ထင်္ဂမော။
“4．如是为诸行；如是为诸行之集；如是为诸行之灭没。”
၅။ ဣတိ ဝိညာဏံ၊ ဣတိ ဝိညာဏဿ သမုဒယော၊ ဣတိ ဝိညာဏဿ အတ္ထင်္ဂမောတိ။ (မ-၁-၇၈။) = ရဟန်းတို့ …တစ်ဖန် ထို့ပြင်လည်း ယောဂါဝစရ ရဟန်းသည် ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါး ဓမ္မသဘောတရား တို့၌ ဓမ္မသဘောတရားတို့ကို အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် ရှုလေ့ရှိသည် ဖြစ်၍ နေ၏။ ရဟန်းတို့ …အဘယ်သို့လျှင် ယောဂါဝစရ ရဟန်းသည် ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ငါးပါး ဓမ္မသဘောတရားတို့၌ ဓမ္မသဘောတရားတို့ကို အဖန်ဖန် အထပ်- ထပ် ရှုလေ့ရှိသည် ဖြစ်၍ နေလေသနည်း?
“5．如是为识；如是为识之集；如是为识之灭没。”（《中部》1-78。）缅释：“诸比丘……复次，瑜伽行比丘于五取蕴诸法中，反复随观诸法而住。诸比丘，瑜伽行比丘如何于五取蕴诸法中，反复随观诸法而住呢？”
ရဟန်းတို့ …ဤသာသနာတော်၌ ယောဂါဝစရ ရဟန်းသည် --- ၁။ (က) ဤကား ရုပ်တရားတည်း။
“诸比丘……在此教法中，瑜伽行比丘——1．（甲）了知：这是色法。”
( ခ ) ဤကား ရုပ်တရား၏ ဖြစ်ကြောင်းသဘောနှင့် ဖြစ်ခြင်းသဘောတည်း။
（乙）了知：这是色法的生起之因与生起本身。
( ဂ ) ဤကား ရုပ်တရား၏ ချုပ်ကြောင်းသဘောနှင့် ချုပ်ခြင်းသဘောတည်း။
（丙）了知：这是色法的灭没之因与灭没本身。
၂။ (က) ဤကား ဝေဒနာတရားတည်း။
2．（甲）了知：这是受法。
( ခ ) ဤကား ဝေဒနာတရား၏ ဖြစ်ကြောင်းသဘောနှင့် ဖြစ်ခြင်းသဘောတည်း။
（乙）了知：这是受法的生起之因与生起本身。
( ဂ )ဤကား ဝေဒနာတရား၏ ချုပ်ကြောင်းသဘောနှင့် ချုပ်ခြင်းသဘောတည်း။
（丙）了知：这是受法的灭没之因与灭没本身。
၃။ (က) ဤကား သညာတရားတည်း။
3．（甲）了知：这是想。
( ခ ) ဤကား သညာတရား၏ ဖြစ်ကြောင်းသဘောနှင့် ဖြစ်ခြင်းသဘောတည်း။
（乙）了知：这是想的生起之因与生起本身。
( ဂ ) ဤကား သညာတရား၏ ချုပ်ကြောင်းသဘောနှင့် ချုပ်ခြင်းသဘောတည်း။
（丙）了知：这是想的灭没之因与灭没本身。
၄။ (က) ဤသည်တို့ကား စေတသိက် သင်္ခါရတရားစုတို့တည်း။
4．（甲）了知：这些是心所诸行法组。
( ခ ) ဤကား စေတသိက် သင်္ခါရတရားတို့၏ ဖြစ်ကြောင်းသဘောနှင့် ဖြစ်ခြင်းသဘောတည်း။
（乙）了知：这是心所诸行法的生起之因与生起本身。
( ဂ ) ဤကား စေတသိက် သင်္ခါရတရားတို့၏ ချုပ်ကြောင်းသဘောနှင့် ချုပ်ခြင်းသဘောတည်း။
（丙）了知：这是心所诸行法的灭没之因与灭没本身。
၅။ (က) ဤကား ဝိညာဏ်တရားတည်း။
5．（甲）了知：这是识法。
( ခ ) ဤကား ဝိညာဏ်တရား၏ ဖြစ်ကြောင်းသဘောနှင့် ဖြစ်ခြင်းသဘောတည်း။
（乙）了知：这是识法的生起之因与生起本身。
( ဂ ) ဤကား ဝိညာဏ်တရား၏ ချုပ်ကြောင်းသဘောနှင့် ချုပ်ခြင်းသဘောတည်း။
（丙）了知：这是识法的灭没之因与灭没本身。
ဤသို့ အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် ရှုလေ့ရှိသည် ဖြစ်၍ နေ၏။ (မ-၁-၇၈။)
他如此反复随观而住。（《中部》1-78。）
原书第 531 页
ဣတိ ရူပံ - ဣတိ ဝေဒနာ
“如是为色”、“如是为受”
ဣတိ ရူပန္တိ ''ဣဒံ ရူပံ၊ ဧတ္တကံ ရူပံ၊ န ဣတော ပရံ ရူပံ အတ္ထီ''တိ သဘာဝတော ရူပံ ပဇာနာတိ။
“所谓‘如是为色’，就是就自性而了知色：‘这是色；色仅此而已；在此之外再无色。’”
ဝေဒနာဒီသုပိ ဧသေဝ နယော။ (ဒီ-ဋ္ဌ-၂-၃၇၃။ မ-ဋ္ဌ-၁-၂၉၁။) ဣတိ ရူပန္တိ ဧတ္ထ ဣတိ-သဒ္ဒေါ ဣဒံ-သဒ္ဒေန သမာနတ္ထောတိ အဓိပ္ပါယေနာဟ ''ဣဒံ ရူပ''န္တိ။ တယိဒံ သရူပဂ္ဂဟဏဘာဝတော အနဝသေသပရိယာဒါနံ ဟောတီတိ အာဟ ''ဧတ္တကံ ရူပံ၊ န ဣတော ပရံ ရူပံ အတ္ထီ''တိ။ ဣတီတိ ဝါ ပကာရတ္ထေ နိပါတော၊ တသ္မာ ''ဣတိ ရူပ''န္တိ ဣမိနာ ဘူတုပါဒါဒိဝသေန ယတ္တကော ရူပဿ ဘေဒေါ၊ တေန သဒ္ဓိံ ရူပံ အနဝသေသတော ပရိယာဒိယိတွာ ဒဿေတိ။ သဘာဝတောတိ ရုပ္ပန- သဘာဝတော စက္ခာဒိဝဏ္ဏာဒိသဘာဝတော စ။
“对于受等也同样如此。（《长部义注》2-373；《中部义注》1-291。）在‘如是为色’一语中，iti 一词与 idaṃ 一词意义相同，所以说‘这是色’。由于这句话直接标举色的自体，便能无余摄尽色法，所以说‘色仅此而已，在此之外再无色’。或者，iti 是表示方式之义的不变词；因此以‘如是为色’这一句，依大种、所造色等种种差别，连同色的一切差别，无余摄尽而显示色法。‘就自性而言’，是指色的变坏之性，也指眼等、颜色等各自的自性。”
ဝေဒနာဒီသုပီတိ ဧတ္ထ ''အယံ ဝေဒနာ၊ ဧတ္တကာ ဝေဒနာ၊ န ဣတော ပရံ ဝေဒနာ အတ္ထီတိ သဘာဝ- တော ဝေဒနံ ပဇာနာတီ''တိအာဒိနာ၊ သဘာဝတောတိ စ ''အနုဘဝနသဘာဝတော သာတာဒိသဘာဝတော စာ''တိ ဧဝမာဒိနာ ယောဇေတဗ္ဗံ။ (ဒီ-ဋီ-၂-၃၂ဝ။ မ-ဋီ-၁-၃၇၇။) တတ္ထ ဣတိ ရူပန္တိ ဣဒံ ရူပံ၊ ဧတ္တကံ ရူပံ၊ ဣတော ဥဒ္ဓံ ရူပံ နတ္ထီတိ ရုပ္ပနသဘာဝဉ္စေဝ ဘူတုပါဒါယ- ဘေဒဉ္စ အာဒိံ ကတွာ လက္ခဏရသပစ္စုပဋ္ဌာနပဒဋ္ဌာနဝသေန အနဝသေသရူပပရိဂ္ဂဟော ဝုတ္တော။ ပ ။ ဣတိ- ဝေဒနာတိအာဒီသုပိ အယံ ဝေဒနာ၊ ဧတ္တကာ ဝေဒနာ၊ ဣတော ဥဒ္ဓံ ဝေဒနာ နတ္ထိ။ အယံ သညာ။ ဣမေ သင်္ခါရာ။ ဣဒံ ဝိညာဏံ၊ ဧတ္တကံ ဝိညာဏံ၊ ဣတော ဥဒ္ဓံ ဝိညာဏံ နတ္ထီတိ ဝေဒယိတသဉ္ဇာနနအဘိသင်္ခရဏ- ဝိဇာနန သဘာဝဉ္စေဝ သုခါဒိရူပသညာဒိ ဖဿာဒိ စက္ခုဝိညာဏာဒိ ဘေဒဉ္စ အာဒိံ ကတွာ လက္ခဏရသပစ္စု- ပဋ္ဌာနပဒဋ္ဌာနဝသေန အနဝသေသဝေဒနာသညာသင်္ခါရဝိညာဏပရိဂ္ဂဟော ဝုတ္တော။
“在‘对于受等也同样如此’一句中，应依‘这是受；受仅此而已；在此之外再无受；他就自性而了知受’等方式配释；‘就自性而言’，则应依‘感受的自性，以及乐等各自的自性’等方式配释。（《长部复注》2-320；《中部复注》1-377。）这里，‘如是为色’是说：‘这是色；色仅此而已；在此之外再无色。’从色的变坏之性以及大种与所造色的差别等开始，依特相、作用、现起、近因，无余地摄取色法；原文所说的正是这一点……对于‘如是为受’等，也同样是：‘这是受；受仅此而已；在此之外再无受。这是想。这些是诸行。这是识；识仅此而已；在此之外再无识。’从受的领受之性、想的标记识别之性、行的造作之性、识的识知之性，以及受中的乐受等、想中的色想等、行中的触等、识中的眼识等种类差别开始，依特相、作用、现起、近因，无余地摄取受、想、行与识；原文所说的正是这一点。”
(ဒီ-ဋ္ဌ-၂-၅၃။ သံ-ဋ္ဌ-၂-၄၄-၄၅။)
（《长部义注》2-53；《相应部义注》2-44—45。）
ဤအထက်ပါ အဋ္ဌကထာ ဋီကာတို့၏ ဖွင့်ဆိုထားတော်မူသည့် ညွှန်ကြားချက်များနှင့် အညီ ဓမ္မာနုပဿနာ သတိပဋ္ဌာန်တွင် အကျုံးဝင်သော ခန္ဓပဗ္ဗ = ခန္ဓာပိုင်း သတိပဋ္ဌာန် ရှုကွက်ကို ပွားများအားထုတ်လိုသော အသင် သူတော်ကောင်းသည် ရှေးဦးစွာ ခန္ဓာငါးပါး ရုပ်နာမ်တရားတို့ကို အောက်ပါအတိုင်း သိရှိအောင် ကြိုးစားအား- ထုတ်ပါ။
依照上述义注与复注的阐释和指示，贤善者若要修习摄在法随观念处中的“蕴品”——即蕴部分念处的观法，首先应当努力依如下方式了知五蕴色名诸法。
၁။ ဘူတရုပ်-ဥပါဒါရုပ်အားဖြင့် ပြားသော ရုပ် (၂၈)ပါးကို အကြွင်းအကျန်မရှိ ကုန်စင်အောင် လက္ခဏ- ရသ-ပစ္စုပဋ္ဌာန်-ပဒဋ္ဌာန်အားဖြင့် သိမ်းဆည်းပါ = ဉာဏ်ဖြင့် ပိုင်းခြားယူပါ။
1．对于分为大种色与所造色的28种色法，应依特相、作用、现起、近因，无余而彻底地摄取，也就是以智分别。
၂။ သုခဝေဒနာ၊ ဒုက္ခဝေဒနာ၊ ဥပေက္ခာဝေဒနာ၊ သောမနဿဝေဒနာ၊ ဒေါမနဿဝေဒနာ --- ဤသို့ပြား သော ဝေဒနာအားလုံးကို အကြွင်းအကျန်မရှိ ကုန်စင်အောင် လက္ခဏ-ရသ-ပစ္စုပဋ္ဌာန်-ပဒဋ္ဌာန်အားဖြင့် သိမ်း ဆည်းပါ = ဉာဏ်ဖြင့် ပိုင်းခြားယူပါ။
2．对于乐受、苦受、舍受、悦受、忧受等一切种类的受，应依特相、作用、现起、近因，无余而彻底地摄取，也就是以智分别。
၃။ ရူပသညာ၊ သဒ္ဒသညာ၊ ဂန္ဓသညာ၊ ရသသညာ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗသညာ၊ ဓမ္မသညာ --- ဤသို့ပြားသော သညာ အားလုံးကို အကြွင်းအကျန်မရှိ ကုန်စင်အောင် လက္ခဏ-ရသ-ပစ္စုပဋ္ဌာန်-ပဒဋ္ဌာန်အားဖြင့် သိမ်းဆည်းပါ = ဉာဏ်ဖြင့် ပိုင်းခြားယူပါ။
3．对于色想、声想、香想、味想、触想、法想等一切种类的想，应依特相、作用、现起、近因，无余而彻底地摄取，也就是以智分别。
၄။ ဖဿ-စေတနာ-ဧကဂ္ဂတာ-ဇီဝိတ-မနသိကာရ --- ဤသို့ စသည်အားဖြင့် ပြားသော (၅ဝ)ကုန်သော သင်္ခါ- ရက္ခန္ဓာ၌ အကျုံးဝင်ကုန်သော စေတသိက်အားလုံးတို့ကို အကြွင်းအကျန်မရှိ ကုန်စင်အောင် လက္ခဏ-ရသ- ပစ္စုပဋ္ဌာန်-ပဒဋ္ဌာန်အားဖြင့် သိမ်းဆည်းပါ။
4．对于行蕴所摄、分为触、思、一境性、命根、作意等50种的一切心所，应依特相、作用、现起、近因，无余而彻底地摄取。
၅။ စက္ခုဝိညာဏ်၊ သောတဝိညာဏ်၊ ဃာနဝိညာဏ်၊ ဇိဝှါဝိညာဏ်၊ ကာယဝိညာဏ်၊ မနောဝိညာဏ် --- ဤသို့
5．对于眼识、耳识、鼻识、舌识、身识、意识等六类
原书第 532 页
ပြားသော ဝိညာဏ်အားလုံးကို အကြွင်းအကျန်မရှိ ကုန်စင်အောင် လက္ခဏ-ရသ-ပစ္စုပဋ္ဌာန်-ပဒဋ္ဌာန်အားဖြင့် သိမ်းဆည်းပါ = ဉာဏ်ဖြင့် ပိုင်းခြားယူပါ။
所包括的一切识，应依特相、作用、现起、近因，无余而彻底地摄取，也就是以智分别。
ဤသို့ လက္ခဏ-ရသ-ပစ္စုပဋ္ဌာန်-ပဒဋ္ဌာန်အားဖြင့် ခန္ဓာငါးပါး = ရုပ်နာမ်တရားတို့ကို အကြွင်းအကျန်မရှိ ကုန်စင်အောင် သိမ်းဆည်းပုံကို လက္ခဏာဒိစတုက္ကပိုင်းတွင် သီးသန့်ဖော်ပြမည် ဖြစ်ပါသည်။ ယခုအခါတွင်ကား ဤကျမ်းဝယ် ယခုရေးသားနေဆဲ အပိုင်းအထိ --- ရူပံ သဘာဝတော ပဇာနာတိ --- (ဒီ-ဋ္ဌ-၂-၃၇၃။ မ-ဋ္ဌ-၁- ၂၉၁။)ဟူသော အဋ္ဌကထာကြီးများနှင့်အညီ ခန္ဓာငါးပါး = ရုပ်နာမ်တရားတို့ကို အကြွင်းအကျန်မရှိ ကုန်စင်အောင် သဘာဝလက္ခဏာသို့ဆိုက်အောင် ပရမတ်သို့ ဉာဏ်အမြင်ဆိုက်အောင် ရှုပုံ သိမ်းဆည်းပုံ ဉာဏ်ဖြင့် ပိုင်းခြား ယူပုံ စနစ်ကိုသာ ဖော်ပြရသေးသည်။ ရသ-ပစ္စုပဋ္ဌာန်-ပဒဋ္ဌာန်အားဖြင့် သိမ်းဆည်းရှုပွားပုံ စနစ်ကိုကား မတင် ပြရသေးပေ။ သို့သော် လက္ခဏာဒိစတုက္ကပိုင်းတွင် တွေ့ရှိရပေလတ္တံ့။
如何依特相、作用、现起、近因，无余而彻底地摄取五蕴——即色名诸法，将在“特相等四法”部分另行说明。目前，本书写到这里，只依诸大义注所说的“ရူပံ သဘာဝတော ပဇာနာတိ”（rūpaṃ sabhāvato pajānāti，就自性而了知色；《长部义注》2-373；《中部义注》1-291），说明了如何无余而彻底地观照、摄取五蕴色名诸法，如何使观智抵达其自性特相、抵达究竟法，并以智分别；尚未说明如何依作用、现起、近因摄取、观修。不过，这些方法将在“特相等四法”部分见到。
ဣတိ ရူပဿ သမုဒယော၊ ဣတိ ရူပဿ အတ္ထင်္ဂမော
“如是为色之集”、“如是为色之灭没”
ဣတိ ရူပဿ သမုဒယောတိ ဧဝံ အဝိဇ္ဇာသမုဒယာဒိဝသေန ပဉ္စဟာကာရေဟိ ရူပဿ သမုဒယော။
“所谓‘如是为色之集’，是指如此依无明之集等，以五种行相观见色之集。”
ဣတိ ရူပဿ အတ္ထင်္ဂမောတိ ဧဝံ အဝိဇ္ဇာနိရောဓာဒိဝသေန ပဉ္စဟာကာရေဟိ ရူပဿ အတ္ထင်္ဂမော။ ဝေဒနာ- ဒီသုပိ ဧသေဝ နယော။ (ဒီ-ဋ္ဌ-၂-၃၇၃။ မ-ဋ္ဌ-၁-၂၉၁။) ၁။ အဝိဇ္ဇာ-တဏှာ-ဥပါဒါန်-သင်္ခါရ-ကံဟူသော အတိတ်အကြောင်းတရားတို့ကြောင့် တစ်နည်းဆိုရသော် ရှေးရှေးဘဝက ပြီးစီးခဲ့သော အကြောင်းတရားတို့ကြောင့် ကမ္မဇရုပ်တို့၏ ထင်ရှားဖြစ်ပုံကိုလည်းကောင်း၊ ၂။ စိတ်ကြောင့် စိတ္တဇရုပ်တို့၏ ထင်ရှားဖြစ်ပုံကိုလည်းကောင်း၊ ၃။ ဥတုကြောင့် ဥတုဇရုပ်တို့၏ ထင်ရှားဖြစ်ပုံကိုလည်းကောင်း၊ ၄။ အာဟာရကြောင့် အာဟာရဇရုပ်တို့၏ ထင်ရှားဖြစ်ပုံကိုလည်းကောင်း၊ ၅။ ယင်း ကမ္မဇရုပ်၊ စိတ္တဇရုပ်၊ ဥတုဇရုပ်၊ အာဟာရဇရုပ်တို့၏ နိဗ္ဗတ္တိလက္ခဏာဟူသော ဖြစ်ခြင်းသဘော တရားကိုလည်းကောင်း ဉာဏ်ဖြင့် ရှုမြင်ခဲ့သော် ရုပ်တရား၏ ဖြစ်ကြောင်းသဘောနှင့် ဖြစ်ခြင်းသဘောကို ရှုမြင်သည် မည်၏။
“所谓‘如是为色之灭没’，是指如此依无明之灭等，以五种行相观见色之灭没；对于受等也同样如此。”（《长部义注》2-373；《中部义注》1-291。）如果以智观见：1．由于称为无明、爱、取、行、业的过去因法——换一种说法，由于过去诸生已经完成的因法——业生色如何明显生起；2．由于心，心生色如何明显生起；3．由于时节，时节生色如何明显生起；4．由于食，食生色如何明显生起；5．这些业生色、心生色、时节生色、食生色称为“生起相”（nibbatti-lakkhaṇa）的生起之性；便称为观见了色法的生起之因与生起本身。
၁။ အဝိဇ္ဇာ-တဏှာ-ဥပါဒါန်-သင်္ခါရ-ကံ စသော အကြောင်းတရားတို့၏ အရဟတ္တမဂ်ကြောင့် နောင်တစ်ဖန် မဖြစ်သော ချုပ်ခြင်းဖြင့် ချုပ်ငြိမ်းခြင်းဟူသော အနုပ္ပါဒနိရောဓ သဘောအားဖြင့် ချုပ်ငြိမ်းသွားသောအခါ ပရိနိဗ္ဗာနစုတိ၏ နောက်ဆွယ်ဝယ် ကမ္မဇရုပ်တို့၏ နောင်တစ်ဖန် မဖြစ်သော ချုပ်ခြင်းဖြင့် ချုပ်ငြိမ်းခြင်းဟူ သော အနုပ္ပါဒနိရောဓ သဘောအားဖြင့် ချုပ်ငြိမ်းပုံကိုလည်းကောင်း၊ ၂။ စိတ်ချုပ်ခြင်းကြောင့် စိတ္တဇရုပ်တို့၏ ချုပ်ငြိမ်းပုံကိုလည်းကောင်း၊ ၃။ ဥတုချုပ်ခြင်းကြောင့် ဥတုဇရုပ်တို့၏ ချုပ်ငြိမ်းပုံကိုလည်းကောင်း၊ ၄။ အာဟာရချုပ်ခြင်းကြောင့် အာဟာရဇရုပ်တို့၏ ချုပ်ငြိမ်းပုံကိုလည်းကောင်း၊ ၅။ ယင်း ကမ္မဇရုပ် စိတ္တဇရုပ် ဥတုဇရုပ် အာဟာရဇရုပ်တို့၏ ပျက်ခြင်း ဘင်ဟူသော ဝိပရိဏာမလက္ခဏာကို လည်းကောင်း ဉာဏ်ဖြင့် ရှုမြင်ခဲ့သော် ရုပ်တရား၏ ချုပ်ကြောင်းသဘောနှင့် ချုပ်ခြင်းသဘောကို ရှုမြင်
如果以智观见：1．无明、爱、取、行、业等因法由于阿罗汉道，以未来不再生起的方式止息，即以不再生起之灭（anuppāda-nirodha）的性质止息以后，在般涅槃死没之后，业生色如何也以未来不再生起的方式止息，即以不再生起之灭的性质止息；2．由于心止息，心生色如何止息；3．由于时节止息，时节生色如何止息；4．由于食止息，食生色如何止息；5．这些业生色、心生色、时节生色、食生色称为坏灭（bhaṅga）的变异相（vipariṇāma-lakkhaṇa）；便称为观见了色法的灭没之因与灭没
သည် မည်၏။
本身。
ဝေဒနာက္ခန္ဓာ စသည်တို့၌လည်း နည်းတူပင် မှတ်ပါ။ (အကျယ်ကား ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပိုင်းတွင်လည်းကောင်း၊ ဝိပဿနာပိုင်းတွင်လည်းကောင်း ထင်ရှားပေလတ္တံ့။)
对于受蕴等，也应同样理解。〔详细内容将在缘起部分与毗婆舍那部分清楚说明。〕
原书第 533 页
မေးသင့်သော မေးခွန်းများ
应当自问的问题
အသင်သူတော်ကောင်းသည် သမထ ဝိပဿနာ ဘာဝနာတို့ကို အားထုတ်ဖူးကောင်း အားထုတ်ဖူးပေ မည်။ အကယ်၍ အားထုတ်ဖူးသူဖြစ်လျှင် --- မိမိကိုယ်ကို မိမိ အောက်ပါမေးခွန်းတို့ကို မေးကြည့်ပါ။
贤善者或许曾经致力于止与毗婆舍那修习。若确曾修习，就请用下列问题问一问自己。
၁။ ငါသည် ရုပ် (၂၈)ပါးတို့ကို လက္ခဏ-ရသ-ပစ္စုပဋ္ဌာန်-ပဒဋ္ဌာန်အားဖြင့် သိမ်းဆည်းတတ် ရှုပွားတတ်ပြီလား?
1．我已经能够依特相、作用、现起、近因，摄取并观修28种色法了吗？
၂။ စေတသိက် (၅၂)ပါး၊ ဝိညာဏဓာတ် (၆)ပါးတို့ကိုလည်း လက္ခဏ-ရသ-ပစ္စုပဋ္ဌာန်-ပဒဋ္ဌာန်အားဖြင့် သိမ်း ဆည်းတတ် ရှုပွားတတ်ပြီလား?
2．我也已经能够依特相、作用、现起、近因，摄取并观修52种心所与六识界了吗？
၃။ အဝိဇ္ဇာ-တဏှာ-ဥပါဒါန်-သင်္ခါရ-ကံ စသော ဆိုင်ရာ ဆိုင်ရာ အကြောင်းတရားတို့ကြောင့် အကျိုးရုပ်နာမ် တို့၏ ထင်ရှားဖြစ်ပုံကိုလည်းကောင်း၊ အဝိဇ္ဇာ-တဏှာ-ဥပါဒါန်-သင်္ခါရ-ကံ စသော အကြောင်းတရားတို့ ချုပ်ငြိမ်းခြင်းကြောင့် အကျိုးရုပ်နာမ်တို့၏ ချုပ်ငြိမ်းပုံကိုလည်းကောင်း၊ ယင်း အကြောင်း-အကျိုး နှစ်ရပ် လုံးတို့၏ ဖြစ်ခြင်း ပျက်ခြင်း သဘောကိုလည်းကောင်း --- ဟုတ်တိုင်းမှန်စွာ သိမ်းဆည်းတတ် ရှုပွားတတ် ပြီလား?
3．我已经能够如实摄取、观修下列诸法了吗：由于无明、爱、取、行、业等各自相应的因法，果色名如何明显生起；由于无明、爱、取、行、业等因法止息，果色名如何止息；以及因与果这两类法本身的生起与坏灭之性？
ဤမေးခွန်းတို့ကို မိမိကိုယ်ကို မိမိ မေးကြည့်ပါ။ အကယ်၍ မသိမ်းဆည်းတတ်သေး မရှုပွားတတ်သေးဟု အဖြေထွက်ခဲ့လျှင်ကား သိမ်းဆည်းတတ် ရှုပွားတတ်အောင် ကြိုးစားအားထုတ်ပါဟု ဤကျမ်းက အထူးတိုက်တွန်း အပ်ပါသည်။ အလုံးစုံသော ရုပ်နာမ်တို့ကို ပရိညာ သုံးမျိုးတို့ဖြင့် ပိုင်းပိုင်းခြားခြား သိပါမှ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲ ဒုက္ခကြီး ကုန်ဆုံးနိုင်မည် ဖြစ်ကြောင်းကို အပရိဇာနနသုတ္တန်တွင် ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်တိုင် ဟောကြားထားတော် မူသောကြောင့် ဖြစ်၏။ လေးသင်္ချေနှင့် ကမ္ဘာတစ်သိန်းတို့ ကာလပတ်လုံး ပါရမီဆယ်ပါး အပြားသုံးဆယ်တို့ကို ဖြည့်ကျင့် ဆည်းပူးတော်မူပြီးမှ ရရှိတော်မူသည့် သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်မြတ်ကြီးဖြင့် ဝေဖန် ပိုင်းခြားတော်မူလျက် ထူထောင်ထားခဲ့သော ဘုရားရှင်၏ အဆုံးအမ သာသနာတော်မြတ်ကြီးနှင့် အလွဲကြီး မလွဲရအောင် အထူးကြိုးပမ်း သင့်လှပေသည်။
请用这些问题问一问自己。若所得答案是“还不能摄取、还不能观修”，本书便特别敦促你：应当努力修到能够摄取、观修。因为世尊本人在《不遍知经》（Aparijānana Sutta）中开示，只有以三种遍知逐一分别了知一切色名，才能使轮回之大苦穷尽。佛陀历经四阿僧祇与十万大劫，圆满十种波罗蜜的三十种行相，方才获得一切知智；他以这一殊胜智分析、分别而建立教诫与教法。因此，务必特别努力，莫与佛陀的殊胜教法发生重大偏离。