心随观念处
《趣向涅槃之道》中文全译本 · 非缩略版
非色把握章 · 原书第 72–73 页 · 25 个翻译单元
缅文为主本的机器规范化候选文本，尚未逐页人工校勘；中文全卷标记为「待义审」，缅文语义、上座部实修义理与中文表达三层人工审核尚未通过。引用前请回核原书。
原书第 72 页
စိတ္တာနုပဿနာ သတိပဋ္ဌာန်
心随观念处
ကထဉ္စ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု စိတ္တေ စိတ္တာနုပဿီ ဝိဟရတိ။ ဣဓ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ---- ၁။ သရာဂံ ဝါ စိတ္တံ ''သရာဂံ စိတ္တ''န္တိ ပဇာနာတိ၊ ၂။ ဝီတရာဂံ ဝါ စိတ္တံ ''ဝီတရာဂံ စိတ္တ''န္တိ ပဇာနာတိ။
巴利《大念处经》引文（缅文转写，起）：“ကထဉ္စ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု စိတ္တေ စိတ္တာနုပဿီ ဝိဟရတိ။ ဣဓ ဘိက္ခဝေ ဘိက္ခု ---- ၁။ သရာဂံ ဝါ စိတ္တံ ''သရာဂံ စိတ္တ''န္တိ ပဇာနာတိ၊ ၂။ ဝီတရာဂံ ဝါ စိတ္တံ ''ဝီတရာဂံ စိတ္တ''န္တိ ပဇာနာတိ။”译：“诸比丘，比丘如何于心随观心而住？诸比丘，于此，比丘——1．有贪心，他了知为‘有贪心’；2．离贪心，他了知为‘离贪心’。”
၃။ သဒေါသံ ဝါ စိတ္တံ ''သဒေါသံ စိတ္တ''န္တိ ပဇာနာတိ၊ ၄။ ဝီတဒေါသံ ဝါ စိတ္တံ ''ဝီတဒေါသံ စိတ္တ''န္တိ ပဇာနာတိ။
“3．有嗔心，他了知为‘有嗔心’；4．离嗔心，他了知为‘离嗔心’。”
၅။ သမောဟံ ဝါ စိတ္တံ ''သမောဟံ စိတ္တ''န္တိ ပဇာနာတိ၊ ၆။ ဝီတမောဟံ ဝါ စိတ္တံ ''ဝီတမောဟံ စိတ္တ''န္တိ ပဇာနာတိ။
“5．有痴心，他了知为‘有痴心’；6．离痴心，他了知为‘离痴心’。”
原书第 73 页
နာမ်ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်း -- အရူပပရိဂ္ဂဟ အခန်း ၇။ သံခိတ္တံ ဝါ စိတ္တံ ''သံခိတ္တံ စိတ္တ''န္တိ ပဇာနာတိ၊ ၈။ ဝိက္ခိတ္တံ ဝါ စိတ္တံ ''ဝိက္ခိတ္တံ စိတ္တ''န္တိ ပဇာနာတိ။
“7．收缩心，他了知为‘收缩心’；8．散乱心，他了知为‘散乱心’。”
၉။ မဟဂ္ဂတံ ဝါ စိတ္တံ ''မဟဂ္ဂတံ စိတ္တ'' န္တိ ပဇာနာတိ၊ ၁ဝ။ အမဟဂ္ဂတံ ဝါ စိတ္တံ ''အမဟဂ္ဂတံ စိတ္တ''န္တိ ပဇာနာတိ။
“9．广大心，他了知为‘广大心’；10．非广大心，他了知为‘非广大心’。”
၁၁။ သဥတ္တရံ ဝါ စိတ္တံ ''သဥတ္တရံ စိတ္တ''န္တိ ပဇာနာတိ၊ ၁၂။ အနုတ္တရံ ဝါ စိတ္တံ ''အနုတ္တရံ စိတ္တ''န္တိ ပဇာနာတိ။
“11．有上心，他了知为‘有上心’；12．无上心，他了知为‘无上心’。”
၁၃။ သမာဟိတံ ဝါ စိတ္တံ ''သမာဟိတံ စိတ္တ''န္တိ ပဇာနာတိ၊ ၁၄။ အသမာဟိတံ ဝါ စိတ္တံ ''အသမာဟိတံ စိတ္တ''န္တိ ပဇာနာတိ။
“13．等持心，他了知为‘等持心’；14．未等持心，他了知为‘未等持心’。”
၁၅။ ဝိမုတ္တံ ဝါ စိတ္တံ ''ဝိမုတ္တံ စိတ္တ''န္တိ ပဇာနာတိ၊ ၁၆။ အဝိမုတ္တံ ဝါ စိတ္တံ ''အဝိမုတ္တံ စိတ္တ''န္တိ ပဇာနာတိ။ (မ-၁-၇၆။) = ရဟန်းတို့ …အဘယ်သို့လျှင် ရဟန်းသည် စိတ်၌ စိတ်ကို အကြိမ်ကြိမ် ရှုလေ့ ရှိသည် ဖြစ်၍ နေလေ သနည်း?
“15．解脱心，他了知为‘解脱心’；16．未解脱心，他了知为‘未解脱心’。”（《中部》1-76。）缅译起：“诸比丘……比丘如何于心反复随观心而住呢？”
ရဟန်းတို့ …ဤ ငါဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်၌ ရဟန်းသည် ---- ၁။ ရာဂနှင့် တကွသော စိတ်ကိုလည်း ''ရာဂနှင့် တကွသောစိတ်''ဟု သိ၏။
诸比丘……于此佛陀的教法中，比丘——1．对于与贪俱行的心，也了知为“与贪俱行的心”。
၂။ ရာဂကင်းသော စိတ်ကိုလည်း ''ရာဂကင်းသော စိတ်''ဟု သိ၏။
2．对于离贪心，也了知为“离贪心”。
၃။ ဒေါသနှင့် တကွသော စိတ်ကိုလည်း ''ဒေါသနှင့် တကွသော စိတ်''ဟုသိ၏။
3．对于与嗔俱行的心，也了知为“与嗔俱行的心”。
၄။ ဒေါသကင်းသော စိတ်ကိုလည်း ''ဒေါသကင်းသော စိတ်''ဟု သိ၏။
4．对于离嗔心，也了知为“离嗔心”。
၅။ မောဟနှင့် တကွသော စိတ်ကိုလည်း ''မောဟနှင့် တကွသော စိတ်''ဟု သိ၏။
5．对于与痴俱行的心，也了知为“与痴俱行的心”。
၆။ မောဟကင်းသော စိတ်ကိုလည်း ''မောဟကင်းသော စိတ်''ဟု သိ၏။
6．对于离痴心，也了知为“离痴心”。
၇။ သံခိတ္တစိတ်ကိုလည်း ''သံခိတ္တစိတ်''ဟု သိ၏။
7．对于收缩心，也了知为“收缩心”。
၈။ ဝိက္ခိတ္တစိတ်ကိုလည်း ''ဝိက္ခိတ္တစိတ်''ဟု သိ၏။
8．对于散乱心，也了知为“散乱心”。
၉။ မဟဂ္ဂုတ်စိတ်ကိုလည်း ''မဟဂ္ဂုတ်စိတ်''ဟု သိ၏။
9．对于广大心，也了知为“广大心”。
၁ဝ။ အမဟဂ္ဂုတ်စိတ်ကိုလည်း ''အမဟဂ္ဂုတ်စိတ်''ဟု သိ၏။
10．对于非广大心，也了知为“非广大心”。
၁၁။ သဥတ္တရစိတ်ကိုလည်း ''သဥတ္တရစိတ်''ဟု သိ၏။
11．对于有上心，也了知为“有上心”。
၁၂။ အနုတ္တရစိတ်ကိုလည်း ''အနုတ္တရစိတ်''ဟု သိ၏။
12．对于无上心，也了知为“无上心”。
၁၃။ သမာဟိတစိတ်ကိုလည်း ''သမာဟိတစိတ်''ဟု သိ၏။
13．对于等持心，也了知为“等持心”。
၁၄။ အသမာဟိတစိတ်ကိုလည်း ''အသမာဟိတစိတ်''ဟုသိ၏။
14．对于未等持心，也了知为“未等持心”。
၁၅။ ဝိမုတ္တစိတ်ကိုလည်း ''ဝိမုတ္တစိတ်''ဟု သိ၏။
15．对于解脱心，也了知为“解脱心”。
၁၆။ အဝိမုတ္တစိတ်ကိုလည်း ''အဝိမုတ္တစိတ်''ဟုသိ၏။ (မ-၁-၇၆။)
16．对于未解脱心，也了知为“未解脱心”。（《中部》1-76。）