依十二处法摄取色名的方法
《趣向涅槃之道》中文全译本 · 非缩略版
名色分别章 · 原书第 291–292 页 · 14 个翻译单元
缅文为主本的机器规范化候选文本，尚未逐页人工校勘；中文全卷标记为「待义审」，缅文语义、上座部实修义理与中文表达三层人工审核尚未通过。引用前请回核原书。
原书第 291 页
အာယတန (၁၂) ပါးနည်းအားဖြင့် ရုပ်-နာမ် သိမ်းဆည်းပုံ
依十二处法摄取色名的方法
(က) ၁။ စက္ခုပသာဒသည် စက္ခာယတနတည်း၊ ၂။ ရူပါရုံသည် ရူပါယတနတည်း။
（甲）1．眼净色是眼处；2．色所缘是色处。
( ခ ) ၁။ သောတပသာဒသည် သောတာယတနတည်း။
（乙）1．耳净色是耳处。
၂။ သဒ္ဒါရုံသည် သဒ္ဒါယတနတည်း။
2．声所缘是声处。
( ဂ ) ၁။ ဃာနပသာဒသည် ဃာနာယတနတည်း။
（丙）1．鼻净色是鼻处。
၂။ ဂန္ဓာရုံသည် ဂန္ဓာယတနတည်း။
2．香所缘是香处。
(ဃ) ၁။ ဇိဝှါပသာဒသည် ဇိဝှါယတနတည်း။
（丁）1．舌净色是舌处。
၂။ ရသာရုံသည် ရသာယတနတည်း။
2．味所缘是味处。
( င ) ၁။ ကာယပသာဒသည် ကာယာယတနတည်း။
（戊）1．身净色是身处。
၂။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံသည် ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတနတည်း။
2．触所缘是触处。
( စ ) ၁။ လောကီဝိညာဏဓာတ် (၇)ပါးသည် မနာယတနတည်း။
（己）1．七种世间识界是意处。
၂။ စေတသိက် (၅၂)မျိုး၊ သုခုမရုပ် (၁၆)မျိုးဟူသော ဓမ္မာရုံသည် ဓမ္မာယတနတည်း။
2．由五十二种心所与十六种细色构成的法所缘，是法处。
原书第 292 页
စက္ခာယတန-ရူပါယတန၊ သောတာယတန-သဒ္ဒါယတန၊ ဃာနာယတန-ဂန္ဓာယတန၊ ဇိဝှါယတန- ရသာယတန၊ ကာယာယတန-ဖောဋ္ဌဗ္ဗာယတန၊ သုခုမရုပ် (၁၆)ပါး ဟူသော ဓမ္မာယတနတို့ကား --- ရုပ်တရား မနာယတနနှင့် (စေတသိက် - ၅၂ - မျိုးဟူသော) ဓမ္မာယတနတို့ကား --- နာမ်တရား ဤသို့လျှင် ရုပ်-နာမ်ကို သိမ်းဆည်းပါ၊ ရုပ်-နာမ်ကို ပိုင်းခြားမှတ်သားပါ။ (ဝိသုဒ္ဓိ-၂-၂၂၄-၂၂၅။) ဤ၌လည်း ဆိုကမ္မဋ္ဌာန်း မဖြစ်ဖို့ကား အရေးကြီးလှ၏၊ ယင်းအာယတနတို့ကို ပရမတ်သို့ ဉာဏ်အမြင် ဆိုက်အောင် ရှုရန်သာ ညွှန်ကြားနေခြင်း ဖြစ်သည်ကို သဘောပေါက်ပါ။ ဤသိမ်းဆည်းနည်းကား ဓာတ် (၁၈) ပါး၊ အာယတန (၁၂)ပါးတို့ကို ပေါင်းစုခြုံငုံ၍ သိမ်းဆည်းနည်း ဖြစ်သည်။ ခွဲခြားစိတ်ဖြာ၍ အနုစိတ် သိမ်းဆည်း ပုံစနစ်ကို မူလပဏ္ဏာသ အဋ္ဌကထာတွင် အောက်ပါအတိုင်း ဖွင့်ဆိုထား၏။ စိတ္တနိယာမ လမ်းကြောင်းအတိုင်း ဖြစ်ပေါ်သွားကြကုန်သော ဝီထိစိတ္တက္ခဏတိုင်း ဝီထိစိတ္တက္ခဏတိုင်း၌ အာယတန (၄)ပါး၊ ဓာတ် (၄)ပါး သိမ်း-
眼处—色处、耳处—声处、鼻处—香处、舌处—味处、身处—触处，以及由十六种细色构成的法处，都是色法；意处与由五十二种心所构成的法处，都是名法。应当如此摄取色名，分别辨识色名。（《清净道论》2-224—225。）这里同样极为重要的是，不要使之变成口诵业处；应当明白，所教的是实际观照这些处，直至智见抵达究竟法。这是把十八界与十二处合并、总摄起来加以摄取的方法。至于分别剖析而作细致摄取的方法，《中部义注·根本五十篇》作如下解释：依心定律轨道生起的每一个路心刹那，都应摄取四处与四界的方
ဆည်းပုံစနစ် ဖြစ်သည်။
法。