发趣诸缘的连接方式（之二）
《趣向涅槃之道》中文全译本 · 非缩略版
缘起篇（乙） · 原书第 612–634 页 · 227 个翻译单元
缅文为主本的机器规范化候选文本，尚未逐页人工校勘；中文全卷标记为「待义审」，缅文语义、上座部实修义理与中文表达三层人工审核尚未通过。引用前请回核原书。
原书第 612 页
ဤ (၁၂)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စည်းတရားတို့က ဝိုင်းဝန်း၍ ကျေးဇူးပြုပေးသောကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်- နေရကုန်၏။ (အထက်ပါ ပဝတ္တိ ကမ္မဇရုပ် ၁ -၂ - ၃ အတိုင်းရှုပါ။)
——由于这十二种因缘法共同资助，它们得以发生并住立。〔依照上文转起业生色的第一、第二、第三项观照。〕
ဒွေပဉ္စဝိညာဏ် - နာမက္ခန္ဓာ (၄) ပါး
双五识：四名蕴
စက္ခုဝိညာဏ် (သောတဝိညာဏ် ။ ပ ။ ကာယဝိညာဏ်) နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် -- (နာမ်တရား-၈-လုံးစီ။) ၁။ သဟဇာတမျိုး --- ၁ဝ၊ ၂။ အာရမ္မဏမျိုး --- ၄၊ ၃။ အနန္တရမျိုး --- ၅၊ ၄။ ဝတ္ထုမျိုး --- ၆၊ ၅။ နာနာက္ခဏိကကမ္မမျိုး --- ၂၊ ၆။ ပကတူပနိဿယမျိုး --- ၁၊ ဤ (၂၈)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စည်းတရားတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။
眼识（耳识……身识）各自的四名蕴——每一识有八种名法——缘所生法，由以下诸类缘法资助：一、名俱生类十种；二、所缘类四种；三、无间类五种；四、依处类六种；五、异刹那业类两种；六、自然亲依止类一种。由于这二十八种因缘法，它们得以发生并住立。
စက္ခုဝိညာဏ် (သောတဝိညာဏ် ။ ပ ။ ကာယဝိညာဏ်) အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်- တရားတို့သည် ---- ၁။ (က) အချင်းချင်းအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော စက္ခုဝိညာဏ် (သောတဝိညာဏ် ။ ပ ။ ကာယဝိညာဏ်)
眼识（耳识……身识）各自的四名蕴缘所生法：一、（甲）由彼此互相资助的眼识（耳识……身识）——
အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ သဟဇာတ အညမည နိဿယ ဝိပါက သမ္ပယုတ္တ
——各个名蕴缘法，以俱生、相互、依止、果报、相应——
အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (ခ) သမ္ပယုတ္တခန္ဓာအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော စက္ခုဝိညာဏ် (သောတဝိညာဏ် ။ ပ ။ ကာယဝိညာဏ်) နာမက္ခန္ဓာ၌ ပါရှိသော စေတနာပစ္စည်းတရားတို့၏ သဟဇာတကမ္မသတ္တိ၊ (ဂ) ဖဿ စေတနာ ဝိညာဏ် - နာမ်အာဟာရ (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာဟာရသတ္တိ၊ (ဃ) ဇီဝိတ စိတ် (ဥပေက္ခာ)ဝေဒနာ - နာမ်ဣန္ဒြေ (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ ဣန္ဒြိယသတ္တိ၊ (၁ဝ) ။
——有、不离去缘力资助；（乙）由眼识（耳识……身识）名蕴中的思缘法，以俱生业缘力资助相应蕴；（丙）由触、思、识三种名食缘法，以食缘力资助；（丁）由命、心、舍受三种名根缘法，以根缘力资助。（名俱生类十种。）
၂။ သာမန်အားဖြင့် အာရုံပြုတတ်သော စက္ခုဝိညာဏ် (သောတဝိညာဏ် ။ ပ ။ ကာယဝိညာဏ်) နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် သာမန်အားဖြင့် အာရုံပြုအပ်သော ပစ္စုပ္ပန်ရူပါရုံ (သဒ္ဒါရုံ ။ ပ ။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ) ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာရမ္မဏ ပုရေဇာတ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၄)။
二、通常取所缘的眼识（耳识……身识）四名蕴缘所生法，由通常应当作为所缘的现在色所缘（声所缘……触所缘）缘法，以所缘、前生、有、不离去缘力资助。（四种。）
၃။ စက္ခုဝိညာဏ် (သောတဝိညာဏ် ။ ပ ။ ကာယဝိညာဏ်) နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် အခြားမရှိသည်ဖြစ်၍ ချုပ်လေပြီးသော ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ အနန္တရ သမနန္တရ ဥပနိဿယ နတ္ထိ ဝိဂတသတ္တိ၊ (၅) ။
三、眼识（耳识……身识）四名蕴缘所生法，由已经无间灭去的五门转向四名蕴缘法，以无间、等无间、无间亲依止、无有、离去缘力资助。（五种。）
၄။ စက္ခုဝိညာဏ်ဒွေ (သောတဝိညာဏ်ဒွေ ။ ပ ။ ကာယဝိညာဏ်ဒွေ) နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရား တို့သည် ရှေးဦးအစ အတီတဘဝင်၏ ဥပါဒ်ခဏနှင့် အတူပြိုင်၍ ဖြစ်သော မဇ္ဈိမာယုက စက္ခုဝတ္ထု (သောတဝတ္ထု ။ ပ ။ ကာယဝတ္ထု) ပစ္စည်းတရားတို့၏ နိဿယ ပုရေဇာတ ဣန္ဒြိယ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၆) ။
四、两种眼识（两种耳识……两种身识）四名蕴缘所生法，由与最初的过去有分生时同时生起的中寿型眼净色（耳净色……身净色）缘法，以依止、前生、根、不相应、有、不离去缘力资助。（六种。）
၅။ ထိုက်သင့်ရာ အတိတ် ကာမကုသိုလ်ကံ (အကုသိုလ်ကံ) ပစ္စည်းတရားတို့၏ နာနာက္ခဏိကကမ္မ ပကတူပ-
五、由过去相应的欲界善业或不善业缘法，以异刹那业、自然亲依止——
原书第 613 页
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပိုင်း - အပိုင်း (ခ) နိဿယ သတ္တိ။ (၂) ။ (ကုသလဝိပါက် ပဉ္စဝိညာဏ်သည် ကုသိုလ်ကံကြောင့်၊ အကုသလဝိပါက် ပဉ္စဝိညာဏ်သည် အကုသိုလ်ကံကြောင့် ဖြစ်ရကား တစ်ခုစီ သီးသန့်ခွဲ၍ ရှုပါ။) ၆။ ဗလဝဖြစ်သော = အားကောင်းသော စိတ် (၈၉) စေတသိက် (၅၂) ရုပ် (၂၈)၊ ပစ္စည်းဖြစ်ထိုက်သော အချို့သော ပညတ်ပစ္စည်းတရားတို့က ပကတူပနိဿယသတ္တိ၊ ဤ (၂၈)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စယသတ္တိတို့က ဝိုင်းဝန်း၍ ကျေးဇူးပြုပေးသောကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်- နေရကုန်၏။
——缘力资助。（两种。）〔善果报五识由善业生，不善果报五识由不善业生，应逐一分别观照。〕六、由强有力的八十九心、五十二心所、二十八色，以及可作为缘的某些概念缘法，以自然亲依止缘力资助。（一种。）由于这二十八种因缘力共同资助，双五识四名蕴得以发生并住立。
〔မှတ်ချက် ---- ပဉ္စဝိညာဏ်များကို တစ်ခုစီ သီးသန့်ခွဲ၍ ရှုရန် ဖြစ်သည်။ မှတ်သား လွယ်ကူစေရန် စုပေါင်းရေးသား ဖော်ပြခြင်း ဖြစ်သည်။ ကုသလဝိပါက် အကုသလဝိပါက်ကိုလည်း ခွဲရှုပါ။〕
〔注——五识应逐一分别观照；这里只为便于记忆而合并说明。善果报与不善果报也应分别观照。〕
သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း ခန္ဓာ (၅)ပါး
领受五蕴
သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း - ရူပက္ခန္ဓာ
领受：色蕴
ပဝတ္တိ ကမ္မဇရုပ် - ဥတုဇရုပ် - အာဟာရဇရုပ် ---- သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း နာမက္ခန္ဓာ၏ ဥပါဒ်-ဌီ-ဘင်ခဏတို့နှင့် အတူပြိုင်၍ ဖြစ်သော ပဝတ္တိ ကမ္မဇရုပ် ဥတုဇရုပ် အာဟာရဇရုပ်တို့၏ ဖြစ်ပေါ်တည်နေရပုံကို စက္ခုဝိညာဏ် နာမက္ခန္ဓာ၏ ဥပါဒ်-ဌီ-ဘင် ခဏတို့နှင့် အတူပြိုင်၍ ဖြစ်သော ပဝတ္တိ ကမ္မဇရုပ် ဥတုဇရုပ် အာဟာရဇရုပ် ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့၏ ဖြစ်ပေါ်တည်နေရပုံကို နည်းမှီး၍ ရှုပါ။ ပစ္ဆာဇာတအရာ၌ ပစ္ဆာဇာတ = နောက်ဖြစ်သော သန္တီရဏနာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ ပစ္ဆာဇာတ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိဟု ပြောင်းလဲမှုသာ ရှိသည်၊ ပဉ္စဝိညာဏ်နာမက္ခန္ဓာ၏ ဥပါဒ်-ဌီ-ဘင်ခဏတို့နှင့် အတူပြိုင်၍ ဖြစ်သော ပဝတ္တိ ကမ္မဇရုပ် ဥတုဇရုပ် အာဟာ- ရဇရုပ်တို့အတိုင်းပင် ရှုပါ။
转起业生色、时节生色、食生色——与领受四名蕴的生、住、灭三时同时生起的转起业生色、时节生色、食生色，其发生与住立方式，应依与眼识四名蕴的生、住、灭三时同时生起的同类色法而观照；但在后生类中，应改为由后生的推度四名蕴缘法，以后生、不相应、有、不离去缘力资助。除此以外，均依双五识时的同类色法观照。
စိတ္တဇရုပ် ---- သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း နာမက္ခန္ဓာကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော စိတ္တဇရုပ် ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ---- ၁။ နာမ်သဟဇာတမျိုး --- ၁ဝ၊ ၂။ ရုပ်သဟဇာတမျိုး --- ၅၊ ၃။ ပစ္ဆာဇာတမျိုး --- ၄၊ ၄။ ရူပအာဟာရမျိုး --- ၃၊ ဤ (၂၂)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စယသတ္တိတို့က ဝိုင်းဝန်း၍ ကျေးဇူးပြုပေးသောကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်- နေရကုန်၏။
心生色——领受四名蕴所生的心生色缘所生法，由以下诸类缘法资助：一、名俱生类十种；二、色俱生类五种；三、后生类四种；四、色食类三种。由于这二十二种因缘力共同资助，它们得以发生并住立。
သမ္ပဋိစ္ဆိုင်းစိတ်ကြောင့် ဖြစ်ကုန်သော စိတ္တဇရုပ် ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ---- ၁။ (က)သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း (နာမ်တရား - ၁၁) အစိတ်အပေါင်း နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ သဟဇာတ နိဿယ ဝိပါက ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ ( ခ )ယင်း သမ္ပဋိစ္ဆိုင်းနာမ်တရားစုတွင် ပါဝင်သော စေတနာပစ္စည်းတရားတို့၏ သဟဇာတ ကမ္မသတ္တိ၊ ( ဂ )ဖဿ စေတနာ ဝိညာဏ် ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာဟာရသတ္တိ၊ (ဃ)ဇီဝိတ စိတ် ဝေဒနာ နာမ်ဣန္ဒြေ (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ ဣန္ဒြိယသတ္တိ၊
领受心所生的心生色缘所生法：一、（甲）由领受的十一名法——即全部四名蕴缘法——以俱生、依止、果报、不相应、有、不离去缘力资助；（乙）由该领受名法聚中的思缘法，以俱生业缘力资助；（丙）由触、思、识缘法，以食缘力资助；（丁）由命、心、受三种名根缘法，以根缘力资助；
原书第 614 页
( င )ဝိတက် ဝိစာရ ဝေဒနာ ဧကဂ္ဂတာ စျာနင် (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ စျာနသတ္တိ၊ (၁ဝ)။
——（戊）由寻、伺、受、一境性四禅支缘法，以禅那缘力资助。（名俱生类十种。）
၂။ ကလာပ်တူ အစိတ်အပေါင်း မဟာဘုတ် (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ ယထာရဟ = ထိုက်သည့်အားလျော်စွာ သဟဇာတ အညမည နိဿယ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
二、由同一色聚内全部四大种缘法，依其所应以俱生、相互、依止、有、不离去缘力资助。（五种。）
၃။ ပစ္ဆာဇာတ = နောက်ဖြစ်သော သန္တီရဏ နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ ပစ္ဆာဇာတ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၄)။
三、由后生的推度四名蕴缘法，以后生、不相应、有、不离去缘力资助。（四种。）
၄။ ကလာပ်တူ ကလာပ်ပြား ဖြစ်သော စတုသမုဋ္ဌာနိကသြဇာပစ္စည်းတရားတို့၏ ရူပအာဟာရ ရူပအာဟာရတ္ထိ ရူပအာဟာရ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၃)။
四、由同一色聚或不同色聚中的四因所生食素缘法，以色食、色食有、色食不离去缘力资助。（三种。）
ဤ (၂၂ )မျိုးသော အကြောင်း ပစ္စယသတ္တိတို့က ဝိုင်းဝန်း၍ ကျေးဇူးပြုပေးသောကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေ ရကုန်၏။
由于这二十二种因缘力共同资助，领受心所生的心生色得以发生并住立。
သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး
领受：四名蕴
သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း (၁၁) နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ---- ၁။ နာမ်သဟဇာတမျိုး --- ၁၁၊ ၂။ အာရမ္မဏမျိုး --- ၄၊ ၃။ အနန္တရမျိုး --- ၅၊ ၄။ ဝတ္ထုမျိုး --- ၅၊ ၅။ နာနာက္ခဏိကကမ္မမျိုး --- ၂၊ ၆။ ပကတူပနိဿယ --- ၁၊ ဤ (၂၈)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စည်းတရားတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။
领受的十一名法四名蕴缘所生法，由以下诸类缘法资助：一、名俱生类十一种；二、所缘类四种；三、无间类五种；四、依处类五种；五、异刹那业类两种；六、自然亲依止类一种。由于这二十八种因缘法，它们得以发生并住立。
သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ---- ၁။ (က)အချင်းချင်းအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာပစ္စည်းတရားတို့၏ သဟဇာတ အညမည နိဿယ ဝိပါက သမ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ ( ခ )သမ္ပယုတ္တခန္ဓာအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း နာမက္ခန္ဓာ၌ ပါရှိသော စေတနာပစ္စည်း- တရားတို့၏ သဟဇာတ ကမ္မသတ္တိ၊ ( ဂ )ဖဿ စေတနာ ဝိညာဏ် နာမ်အာဟာရ (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာဟာရသတ္တိ၊ (ဃ)ဇီဝိတ စိတ် ဝေဒနာ နာမ်ဣန္ဒြေ (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ ဣန္ဒြိယသတ္တိ၊ ( င )ဝိတက် ဝိစာရ ဝေဒနာ ဧကဂ္ဂတာ စျာနင် (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ စျာနသတ္တိ၊ (၁၁)။
领受各个四名蕴缘所生法：一、（甲）由彼此互相资助的领受各个名蕴缘法，以俱生、相互、依止、果报、相应、有、不离去缘力资助；（乙）由领受四名蕴中的思缘法，以俱生业缘力资助相应蕴；（丙）由触、思、识三种名食缘法，以食缘力资助；（丁）由命、心、受三种名根缘法，以根缘力资助；（戊）由寻、伺、受、一境性四禅支缘法，以禅那缘力资助。（名俱生类十一种。）
၂။ သာမန်အားဖြင့် အာရုံပြုတတ်သော သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် သာမန် အားဖြင့် အာရုံပြုအပ်သော ပစ္စုပ္ပန် ရူပါရုံ (သဒ္ဒါရုံ ။ ပ ။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ) ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာရမ္မဏ ပုရေဇာတ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၄)။
二、通常取所缘的领受四名蕴缘所生法，由通常应当作为所缘的现在色所缘（声所缘……触所缘）缘法，以所缘、前生、有、不离去缘力资助。（四种。）
原书第 615 页
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပိုင်း - အပိုင်း (ခ) ၃။ သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် အခြားမရှိသည်ဖြစ်၍ ချုပ်လေပြီးသော စက္ခု- ဝိညာဏ် (သောတဝိညာဏ် ။ ပ ။ ကာယဝိညာဏ်) နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ အနန္တရ သမနန္တရ ဥပနိဿယ နတ္ထိ ဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
三、领受四名蕴缘所生法，由已经无间灭去的眼识（耳识……身识）四名蕴缘法，以无间、等无间、无间亲依止、无有、离去缘力资助。（五种。）
၄။ စက္ခုဝိညာဏ် (သောတဝိညာဏ် ။ ပ ။ ကာယဝိညာဏ်) နာမက္ခန္ဓာတို့၏ ဥပါဒ်ခဏနှင့် အတူ ပြိုင်၍ဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု (မရဏာသန္နအခါ စုတိစိတ်မှ ပြန်၍ ရေတွက်သည်ရှိသော် (၁၇)ချက် မြောက်သော စိတ်၏ ဥပါဒ်ခဏနှင့် အတူပြိုင်၍ဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု) ပစ္စည်းတရားတို့၏ နိဿယ ပုရေဇာတ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
四、领受四名蕴缘所生法，由与眼识（耳识……身识）四名蕴生时同时生起的心所依处，以及临终时从死亡心倒数第十七个心生时同时生起的心所依处缘法，以依止、前生、不相应、有、不离去缘力资助。（五种。）
၅။ ထိုက်သင့်ရာ အတိတ် ကာမကုသိုလ်ကံ (အကုသိုလ်ကံ) ပစ္စည်းတရားတို့၏ နာနာက္ခဏိကကမ္မ ပကတူပ- နိဿယသတ္တိ၊ (၂)။
五、由过去相应的欲界善业或不善业缘法，以异刹那业、自然亲依止缘力资助。（两种。）
၆။ ဗလဝဖြစ်သော = အားကောင်းသော စိတ် (၈၉)၊ စေတသိက် (၅၂ )၊ ရုပ် (၂၈)၊ ပစ္စည်းဖြစ်ထိုက်သော အချို့သော ပညတ်ပစ္စည်းတရားတို့၏ ပကတူပနိဿယသတ္တိ၊ (၁)။
六、由强有力的八十九心、五十二心所、二十八色，以及可作为缘的某些概念缘法，以自然亲依止缘力资助。（一种。）
ဤ (၂၈)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စည်းတရား = ပစ္စယသတ္တိတို့က ဝိုင်းဝန်း၍ ကျေးဇူးပြုပေးသောကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။
由于这二十八种因缘力共同资助，领受四名蕴得以发生并住立。
သန္တီရဏ ခန္ဓာ (၅) ပါး
推度五蕴
သန္တီရဏ ရူပက္ခန္ဓာ
推度：色蕴
သန္တီရဏ နာမက္ခန္ဓာ၏ ဥပါဒ်-ဌီ-ဘင် ခဏတို့နှင့် အတူပြိုင်၍ ဖြစ်သော ပဝတ္တိကမ္မဇရုပ် ဥတုဇရုပ် အာဟာရဇရုပ်တို့ကို သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း၌ ဆိုခဲ့ပြီးသည့်အတိုင်း နည်းမှီး၍ ရှုပါ။ ပစ္ဆာဇာတအရာ၌ ပစ္ဆာဇာတဖြစ်သော ဝုဋ္ဌော နာမက္ခန္ဓာဟု ပြောင်းလဲမှုမျှသာ ရှိသည်။ အောက်ပါ စိတ္တဇရုပ် ပုံစံတွင် ကြည့်ပါ။
与推度四名蕴的生、住、灭三时同时生起的转起业生色、时节生色、食生色，应依领受部分所说的方法观照；但在后生类中，应改为由后生的确定四名蕴缘法资助。下文的心生色公式即显示这一变更。
စိတ္တဇရုပ် ---- သန္တီရဏစိတ်ကြောင့် ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ် ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ---- ၁။ နာမ်သဟဇာတမျိုး --- ၁ဝ၊ ၂။ ရုပ်သဟဇာတမျိုး --- ၅၊ ၃။ ပစ္ဆာဇာတမျိုး --- ၄၊ ၄။ ရူပအာဟာရမျိုး --- ၃၊ ဤ (၂၂ )မျိုးသော အကြောင်း ပစ္စည်းတရားတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။
心生色——推度心所生的心生色缘所生法，由以下诸类缘法资助：一、名俱生类十种；二、色俱生类五种；三、后生类四种；四、色食类三种。由于这二十二种因缘法，它们得以发生并住立。
သန္တီရဏစိတ်ကြောင့် ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ် ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ---- ၁။ (က)သန္တီရဏ (၁၂ - ၁၁) အစိတ်အပေါင်း နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ သဟဇာတ နိဿယ ဝိပါက ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ ( ခ )ယင်းသန္တီရဏ နာမ်တရားစုတွင် ပါရှိသော စေတနာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ သဟဇာတ ကမ္မသတ္တိ၊ ( ဂ )ဖဿ စေတနာ ဝိညာဏ် ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာဟာရသတ္တိ၊ (ဃ)ဇီဝိတ စိတ် ဝေဒနာ နာမ်ဣန္ဒြေ (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ ဣန္ဒြိယသတ္တိ၊
推度心所生的心生色缘所生法：一、（甲）由推度的十二或十一名法——即全部四名蕴缘法——以俱生、依止、果报、不相应、有、不离去缘力资助；（乙）由该推度名法聚中的思缘法，以俱生业缘力资助；（丙）由触、思、识缘法，以食缘力资助；（丁）由命、心、受三种名根缘法，以根缘力资助；
原书第 616 页
( င )သောမနဿ သန္တီရဏ စိတ်ကြောင့်ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ်ဖြစ်အံ့ ---- စျာနင် (၅)ပါး၊ ဥပေက္ခာ သန္တီရဏ စိတ်ကြောင့် ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ် ဖြစ်အံ့ ---- ပီတိကြဥ် စျာနင်တရား (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ စျာနသတ္တိ၊ (၁ဝ)။
——（戊）若为悦俱推度心所生的心生色，则由五禅支缘法资助；若为舍俱推度心所生的心生色，则由除喜以外的四禅支缘法，以禅那缘力资助。（名俱生类十种。）
၂။ ကလာပ်တူ အစိတ်အပေါင်း မဟာဘုတ် (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ ယထာရဟ = ထိုက်သည့်အားလျော်စွာ သဟဇာတ အညမည နိဿယ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
二、由同一色聚内全部四大种缘法，依其所应以俱生、相互、依止、有、不离去缘力资助。（五种。）
၃။ ပစ္ဆာဇာတ = နောက်ဖြစ်သော ဝုဋ္ဌော နာမက္ခန္ဓာပစ္စည်းတရားတို့၏ ပစ္ဆာဇာတ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတ သတ္တိ၊ (၄)။
三、由后生的确定四名蕴缘法，以后生、不相应、有、不离去缘力资助。（四种。）
၄။ ကလာပ်တူ ကလာပ်ပြားဖြစ်သော စတုသမုဋ္ဌာနိကသြဇာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ ရူပအာဟာရ ရူပအာဟာ- ရတ္ထိ ရူပအာဟာရအဝိဂတသတ္တိ၊ (၃)။
四、由同一色聚或不同色聚中的四因所生食素缘法，以色食、色食有、色食不离去缘力资助。（三种。）
ဤ (၂၂)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စည်းတရား ပစ္စယသတ္တိတို့က ဝိုင်းဝန်း၍ ကျေးဇူးပြုပေးသောကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။
由于这二十二种因缘力共同资助，推度心所生的心生色得以发生并住立。
သန္တီရဏ နာမက္ခန္ဓာ (၄) ပါး
推度：四名蕴
သန္တီရဏ (၁၂ - ၁၁) နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ----- ၁။ သဟဇာတမျိုး --- ၁၁၊ ၂။ အာရမ္မဏမျိုး --- ၄၊ ၃။ အနန္တရမျိုး --- ၅၊ ၄။ ဝတ္ထုမျိုး --- ၅၊ ၅။ နာနာက္ခဏိကကမ္မမျိုး --- ၂၊ ၆။ ပကတူပနိဿယ --- ၁၊ ဤ (၂၈)မျိုးသော ပစ္စည်းတရားတို့၏ ကျေးဇူးပြုပေးမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။
推度的十二或十一名法四名蕴缘所生法，由以下诸类缘法资助：一、名俱生类十一种；二、所缘类四种；三、无间类五种；四、依处类五种；五、异刹那业类两种；六、自然亲依止类一种。由于这二十八种因缘法，它们得以发生并住立。
သန္တီရဏ အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ----- ၁။ (က)အချင်းချင်းအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော သန္တီရဏ (၁၂ - ၁၁) အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာပစ္စည်း တရားတို့၏ သဟဇာတ အညမည နိဿယ ဝိပါက သမ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ ( ခ )သမ္ပယုတ္တခန္ဓာအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော သန္တီရဏ နာမက္ခန္ဓာ၌ ပါရှိသော စေတနာပစ္စည်းတရား တို့၏ သဟဇာတ ကမ္မသတ္တိ၊ ( ဂ )ဖဿ စေတနာ ဝိညာဏ် နာမ်အာဟာရ (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာဟာရသတ္တိ၊ (ဃ)ဇီဝိတ စိတ် ဝေဒနာ နာမ်ဣန္ဒြေ (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ ဣန္ဒြိယသတ္တိ၊ ( င )သောမနဿသန္တီရဏဖြစ်အံ့ ----- စျာနင် (၅)ပါး၊ ဥပေက္ခာ သန္တီရဏ ဖြစ်အံ့ ----- ပီတိကြဥ် စျာနင် (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ စျာနသတ္တိ၊ (၁၁)။
推度各个四名蕴缘所生法：一、（甲）由彼此互相资助的推度各个名蕴缘法，以俱生、相互、依止、果报、相应、有、不离去缘力资助；（乙）由推度四名蕴中的思缘法，以俱生业缘力资助相应蕴；（丙）由触、思、识三种名食缘法，以食缘力资助；（丁）由命、心、受三种名根缘法，以根缘力资助；（戊）若为悦俱推度，则由五禅支缘法资助；若为舍俱推度，则由除喜以外的四禅支缘法，以禅那缘力资助。（名俱生类十一种。）
原书第 617 页
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပိုင်း - အပိုင်း (ခ) ၂။ သာမန်အားဖြင့် အာရုံပြုတတ်သော သန္တီရဏ နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် သာမန်အားဖြင့် အာရုံပြုအပ်သော ရူပါရုံ (သဒ္ဒါရုံ ။ ပ ။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ) ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာရမ္မဏ ပုရေဇာတ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၄)။
二、通常取所缘的推度四名蕴缘所生法，由通常应当作为所缘的现在色所缘（声所缘……触所缘）缘法，以所缘、前生、有、不离去缘力资助。（四种。）
၃။ သန္တီရဏ နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် အခြားမရှိသည် ဖြစ်၍ ချုပ်လေပြီးသော သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ အနန္တရ သမနန္တရ ဥပနိဿယ နတ္ထိ ဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
三、推度四名蕴缘所生法，由已经无间灭去的领受四名蕴缘法，以无间、等无间、无间亲依止、无有、离去缘力资助。（五种。）
၄။ သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း နာမက္ခန္ဓာတို့၏ ဥပါဒ်ခဏနှင့် အတူပြိုင်၍ ဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု၊ (မရဏာသန္နအခါ စုတိ- စိတ်မှ ပြန်၍ ရေတွက်သည်ရှိသော် (၁၇) ချက်မြောက်သော စိတ်၏ ဥပါဒ်ခဏနှင့် အတူပြိုင်၍ဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု) ပစ္စည်းတရားတို့၏ နိဿယ ပုရေဇာတ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
四、推度四名蕴缘所生法，由与领受四名蕴生时同时生起的心所依处，以及临终时从死亡心倒数第十七个心生时同时生起的心所依处缘法，以依止、前生、不相应、有、不离去缘力资助。（五种。）
၅။ အတိတ် ကုသိုလ်ကံ (အကုသိုလ်ကံ) ပစ္စည်းတရားတို့၏ နာနာက္ခဏိက ကမ္မ ပကတူပနိဿယသတ္တိ၊(၂)။
五、由过去相应的欲界善业或不善业缘法，以异刹那业、自然亲依止缘力资助。（两种。）
၆။ ဗလဝဖြစ်သော = အားကောင်းသော စိတ် (၈၉) စေတသိက် (၅၂) ရုပ် (၂၈)၊ ပစ္စည်းဖြစ်ထိုက်သော အချို့သော ပညတ်ပစ္စည်းတရားတို့၏ ပကတူပနိဿယသတ္တိ၊ (၁)။
六、由强有力的八十九心、五十二心所、二十八色，以及可作为缘的某些概念缘法，以自然亲依止缘力资助。（一种。）
ဤ (၂၈)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စည်းတရား ပစ္စယသတ္တိတို့က ဝို်င်းဝန်း၍ ကျေးဇူးပြုပေးခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။
由于这二十八种因缘力共同资助，推度四名蕴得以发生并住立。
ဝုဋ္ဌော ခန္ဓာ (၅) ပါးမှ - ရူပက္ခန္ဓာ
确定五蕴：色蕴
ဝုဋ္ဌော နာမက္ခန္ဓာ၏ ဥပါဒ်-ဌီ-ဘင်ခဏတို့နှင့် အတူပြိုင်၍ ဖြစ်ကြသော ပဝတ္တိကမ္မဇရုပ် ဥတုဇရုပ် အာဟာရဇရုပ်တို့ကို သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း၌ ပြဆိုခဲ့ပြီးသည်တို့ကို နည်းမှီး၍ ရှုပါ။
与确定四名蕴的生、住、灭三时同时生起的转起业生色、时节生色、食生色，应依领受部分所说的方法观照。
စိတ္တဇရုပ် ---- ဝုဋ္ဌော နာမက္ခန္ဓာကြောင့် ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ် ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ---- ၁။ နာမ်သဟဇာတမျိုး --- ၉၊ ၂။ ရုပ်သဟဇာတမျိုး --- ၅၊ ၃။ ပစ္ဆာဇာတမျိုး --- ၄၊ ၄။ ရူပအာဟာရမျိုး --- ၃၊ ဤ (၂၁)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စည်းတရားတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။
心生色——确定四名蕴所生的心生色缘所生法，由以下诸类缘法资助：一、名俱生类九种；二、色俱生类五种；三、后生类四种；四、色食类三种。由于这二十一种因缘法，它们得以发生并住立。
ဝုဋ္ဌော နာမက္ခန္ဓာကြောင့် ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ် ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ----- ၁။ (က)ဝုဋ္ဌော (၁၂) အစိတ်အပေါင်း နာမက္ခန္ဓာပစ္စည်းတရားတို့၏ သဟဇာတ နိဿယ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ ( ခ )ယင်းဝုဋ္ဌောနာမ်တရားစုတွင် ပါဝင်သော စေတနာပစ္စည်းတရားတို့၏ သဟဇာတကမ္မသတ္တိ၊ ( ဂ )ဖဿ စေတနာ ဝိညာဏ် ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာဟာရသတ္တိ၊ (ဃ)ဇီဝိတ စိတ် ဝေဒနာ ဝီရိယ ဧကဂ္ဂတာ နာမ်ဣန္ဒြေ (၅)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ ဣန္ဒြိယသတ္တိ၊ ( င )ပီတိကြဥ် စျာနင် (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ စျာနသတ္တိ၊ (၉)။
确定四名蕴所生的心生色缘所生法：一、（甲）由确定的十二名法——即全部四名蕴缘法——以俱生、依止、不相应、有、不离去缘力资助；（乙）由该确定名法聚中的思缘法，以俱生业缘力资助；（丙）由触、思、识缘法，以食缘力资助；（丁）由命、心、受、精进、一境性五种名根缘法，以根缘力资助；（戊）由除喜以外的四禅支缘法，以禅那缘力资助。（名俱生类九种。）
原书第 618 页
၂။ ကလာပ်တူ အစိတ်အပေါင်း မဟာဘုတ် (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ ယထာရဟ = ထိုက်သည့်အားလျော်စွာ သဟဇာတ အညမည နိဿယ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
二、由同一色聚内全部四大种缘法，依其所应以俱生、相互、依止、有、不离去缘力资助。（五种。）
၃။ ပစ္ဆာဇာတ = နောက်ဖြစ်သော ပထမဇော (သို့မဟုတ် ဝုဋ္ဌောနောင် ဘဝင်ကျခဲ့သော် ပထမဘဝင်) နာမက္ခန္ဓာပစ္စည်းတရားတို့၏ ပစ္ဆာဇာတ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၄)။
三、由后生的第一速行四名蕴缘法——若确定之后落入有分，则为后生的第一有分四名蕴——以后生、不相应、有、不离去缘力资助。（四种。）
၄။ ကလာပ်တူ ကလာပ်ပြားဖြစ်သော စတုသမုဋ္ဌာနိကသြဇာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ ရူပအာဟာရ ရူပအာဟာရတ္ထိ ရူပအာဟာရအဝိဂတသတ္တိ၊ (၃)။
四、由同一色聚或不同色聚中的四因所生食素缘法，以色食、色食有、色食不离去缘力资助。（三种。）
ဤ (၂၁)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စည်းတရား = ပစ္စယသတ္တိတို့က ဝိုင်းဝန်း ကျေးဇူးပြုပေးသောကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။
由于这二十一种因缘力共同资助，确定四名蕴所生的心生色得以发生并住立。
ဝုဋ္ဌော နာမက္ခန္ဓာ (၄) ပါး
确定：四名蕴
ဝုဋ္ဌော (၁၂) နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ---- ၁။ သဟဇာတမျိုး --- ၁ဝ၊ ၂။ အာရမ္မဏမျိုး --- ၅၊ ၃။ အနန္တရမျိုး --- ၅၊ ၄။ ဝတ္ထုမျိုး --- ၅၊ ၅။ ပကတူပနိဿယ --- ၁၊ ဤ (၂၅)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စည်းတရားတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။
确定的十二名法四名蕴缘所生法，由以下诸类缘法资助：一、名俱生类十种；二、所缘类五种；三、无间类五种；四、依处类五种；五、自然亲依止类一种。由于这二十五种因缘法，它们得以发生并住立。
ဝုဋ္ဌော အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ---- ၁။ (က)အချင်းချင်းအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော ဝုဋ္ဌော (၁၂ ) အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာပစ္စည်းတရားတို့၏ သဟဇာတ အညမည နိဿယ သမ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ ( ခ )သမ္ပယုတ္တခန္ဓာအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော ဝုဋ္ဌော နာမက္ခန္ဓာ၌ ပါရှိသော စေတနာပစ္စည်းတရားတို့၏ သဟဇာတ ကမ္မသတ္တိ၊ ( ဂ )ဖဿ စေတနာ ဝိညာဏ် နာမ်အာဟာရ (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာဟာရသတ္တိ၊ (ဃ)ဇီဝိတ စိတ် ဝေဒနာ ဝီရိယ ဧကဂ္ဂတာ နာမ်ဣန္ဒြေ (၅)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ ဣန္ဒြိယသတ္တိ၊ ( င )ပီတိကြဥ် စျာနင် (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ စျာနသတ္တိ၊ (၁ဝ)။
确定各个四名蕴缘所生法：一、（甲）由彼此互相资助的确定各个名蕴缘法，以俱生、相互、依止、相应、有、不离去缘力资助；（乙）由确定四名蕴中的思缘法，以俱生业缘力资助相应蕴；（丙）由触、思、识三种名食缘法，以食缘力资助；（丁）由命、心、受、精进、一境性五种名根缘法，以根缘力资助；（戊）由除喜以外的四禅支缘法，以禅那缘力资助。（名俱生类十种。）
၂။ သာမန်အားဖြင့် အာရုံပြုတတ်သော ဝုဋ္ဌော နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် သာမန်အားဖြင့် အာရုံပြုအပ်သော ပစ္စုပ္ပန်ရူပါရုံ (သဒ္ဒါရုံ ။ ပ ။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ) ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာရမ္မဏ ပုရေဇာတ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၄)။
二、通常取所缘的确定四名蕴缘所生法，由通常应当作为所缘的现在色所缘（声所缘……触所缘）缘法，以所缘、前生、有、不离去缘力资助。（四种。）
၃။ ဝုဋ္ဌော နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် အခြားမရှိသည်ဖြစ်၍ ချုပ်လေပြီးသော သန္တီရဏ နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ အနန္တရ သမနန္တရ ဥပနိဿယ နတ္ထိ ဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
三、确定四名蕴缘所生法，由已经无间灭去的推度四名蕴缘法，以无间、等无间、无间亲依止、无有、离去缘力资助。（五种。）
原书第 619 页
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပိုင်း - အပိုင်း (ခ) ၄။ သန္တီရဏ နာမက္ခန္ဓာတို့၏ ဥပါဒ်ခဏနှင့် အတူပြိုင်၍ ဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု၊ (မရဏာသန္နအခါ စုတိစိတ်မှ ပြန်၍ ရေတွက်သည်ရှိသော် (၁၇) ချက်မြောက်သော စိတ်၏ ဥပါဒ်ခဏနှင့် အတူပြိုင်၍ ဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု) ပစ္စည်းတရားတို့၏ နိဿယ ပုရေဇာတ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
四、由与推度四名蕴生时同时生起的心所依处，以及临终时从死亡心倒数第十七个心生时同时生起的心所依处缘法，以依止、前生、不相应、有、不离去缘力资助。（五种。）
၅။ ဗလဝဖြစ်သော = အားကောင်းသော စိတ် (၈၉)၊ စေတသိက် (၅၂ )၊ ရုပ် (၂၈)၊ ပစ္စည်းဖြစ်ထိုက်သော အချို့သော ပညတ်ပစ္စည်းတရားတို့၏ ပကတူပနိဿယသတ္တိ၊ (၁)။
五、由强有力的八十九心、五十二心所、二十八色，以及可作为缘的某些概念缘法，以自然亲依止缘力资助。（一种。）
ဤ (၂၅)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စည်းတရားတို့က ဝိုင်းဝန်း၍ ကျေးဇူးပြုပေးသောကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည် နေရကုန်၏။
由于这二十五种因缘法共同资助，确定四名蕴得以发生并住立。
(ပဉ္စဒွါရိက) မဟာကုသိုလ် ပထမဇော ခန္ဓာ (၅) ပါး
（五门）大善第一速行五蕴
မဟာကုသိုလ် ပထမဇော - ရူပက္ခန္ဓာ
大善第一速行：色蕴
မဟာကုသိုလ် ပထမဇော နာမက္ခန္ဓာ၏ ဥပါဒ်-ဌီ-ဘင်ခဏတို့နှင့် အတူပြိုင်၍ ဖြစ်ကြသော ပဝတ္တိကမ္မဇရုပ် ဥတုဇရုပ် အာဟာရဇရုပ် တို့ကို အထက်၌ ပြဆိုခဲ့ပြီးသည့်အတိုင်း ရှုပါ။
与大善第一速行四名蕴的生、住、灭三时同时生起的转起业生色、时节生色与食生色，应依上文所说的方法观照。
စိတ္တဇရုပ် ----- မဟာကုသိုလ် ပထမဇောကြောင့်ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ် ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ----- ၁။ နာမ်သဟဇာတမျိုး --- ၁၂၊ ၂။ ရုပ်သဟဇာတမျိုး --- ၅၊ ၃။ ပစ္ဆာဇာတမျိုး --- ၄၊ ၄။ ရူပအာဟာရမျိုး --- ၃၊ ဤ (၂၄)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စည်းတရားတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။
心生色——大善第一速行所生的心生色缘所生法，由以下诸类缘法资助：一、名俱生类十二种；二、色俱生类五种；三、后生类四种；四、色食类三种。由于这二十四种因缘法，它们得以发生并住立。
၁။ (က)မဟာကုသိုလ် ပထမဇောကြောင့်ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ် ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် မဟာကုသိုလ်
一、（甲）大善第一速行所生的心生色缘所生法，由大善——
ပထမဇော (၃၄၊ ၃၃၊ ၃၃၊ ၃၂ ) အစိတ်အပေါင်း နာမက္ခန္ဓာပစ္စည်းတရားတို့၏ သဟဇာတနိဿယ
——第一速行的三十四、三十三、三十三或三十二名法——即全部四名蕴缘法——以俱生、依止——
ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ ( ခ )ဒွိဟိတ် မဟာကုသိုလ်ဇောစိတ်ကြောင့် ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ် ဖြစ်အံ့ ---- ယင်းဒွိဟိတ် မဟာကုသိုလ်
——不相应、有、不离去缘力资助；（乙）若为二因大善速行心所生的心生色，则由该二因大善——
နာမ်တရားစု (၃၃၊ ၃၂ ) တွင် ပါရှိသော အလောဘ အဒေါသ၊ တိဟိတ် မဟာကုသိုလ်ဇောစိတ်ကြောင့်
——名法聚中所含的无贪、无瞋；若为三因大善速行心所生的——
ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ် ဖြစ်အံ့ ---- ယင်းတိဟိတ် မဟာကုသိုလ် နာမ်တရားစု (၃၄၊ ၃၃)တွင် ပါရှိသော အလောဘ အဒေါသ အမောဟ ---- ဤ ဟိတ် (၂ )ပါး (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ ဟေတုသတ္တိ၊ ( ဂ )ဒွိဟိတ် မဟာကုသိုလ်ဇောစိတ်ကြောင့် ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ် ဖြစ်အံ့ ---- ယင်းဒွိဟိတ် မဟာကုသိုလ်
——心生色，则由该三因大善名法聚中所含的无贪、无瞋、无痴这二因或三因缘法，以因缘力资助；（丙）若为二因大善速行心所生的心生色，则由该二因大善——
နာမ်တရားစုတွင် ပါဝင်သော ဆန္ဒ ဝီရိယ စိတ်၊ တိဟိတ် မဟာကုသိုလ်ဇောစိတ်ကြောင့်ဖြစ်သော
——名法聚中所含的欲、精进、心；若为三因大善速行心所生的——
စိတ္တဇရုပ်ဖြစ်အံ့ ---- ယင်းတိဟိတ် မဟာကုသိုလ်နာမ်တရားစုတွင် ပါဝင်သော ဆန္ဒ ဝီရိယ စိတ်
——心生色，则由该三因大善名法聚中所含的欲、精进、心——
ဝီမံသ ----- ဟူသော အဓိပတိတရားကိုယ် (၃)ပါး (၄)ပါး တို့တွင် တစ်ပါးပါးပစ္စည်းတရားတို့၏
——与观（即慧）这三种或四种增上法中的任一种缘法，以——
အဓိပတိသတ္တိ၊ (ဃ)ယင်းမဟာကုသိုလ် ပထမဇောနာမ်တရားစုတွင် ပါရှိသော စေတနာပစ္စည်းတရားတို့၏ သဟဇာတ ကမ္မသတ္တိ၊
——增上缘力资助；（丁）由该大善第一速行名法聚中所含的思缘法，以俱生业缘力资助；
原书第 620 页
( င )ဖဿ စေတနာ ဝိညာဏ် ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာဟာရသတ္တိ၊ ( စ )ဒွိဟိတ် မဟာကုသိုလ်ဇောစိတ်ကြောင့် ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ် ဖြစ်အံ့ ---- ပညာကြဥ် နာမ်ဣန္ဒြေ (၇)ပါး၊
——（戊）由触、思、识缘法，以食缘力资助；（己）若为二因大善速行心所生的心生色，则由除慧以外的七种名根——
တိဟိတ် မဟာကုသိုလ်ဇောစိတ်ကြောင့် ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ် ဖြစ်အံ့ ---- နာမ် ဣန္ဒြေ (၈)ပါး
——缘法资助；若为三因大善速行心所生的心生色，则由八种名根——
ပစ္စည်းတရားတို့၏ ဣန္ဒြိယသတ္တိ၊ (ဆ)သောမနဿသဟဂုတ် မဟာကုသိုလ်ဇောစိတ်ကြောင့် ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ် ဖြစ်အံ့ ---- စျာနင် (၅)ပါး၊
——缘法，以根缘力资助；（庚）若为悦俱大善速行心所生的心生色，则由五禅支——
ဥပေက္ခာသဟဂုတ် မဟာကုသိုလ်ဇောစိတ်ကြောင့်ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ်ဖြစ်အံ့ ---- ပီတိကြဥ် စျာနင်
——缘法资助；若为舍俱大善速行心所生的心生色，则由除喜以外的四禅支——
(၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ စျာနသတ္တိ၊ ( ဇ )ဒွိဟိတ် မဟာကုသိုလ်ဇောစိတ်ကြောင့် ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ် ဖြစ်အံ့ --- ဝိတက် ဝီရိယ သတိ ဧကဂ္ဂ- တာ - မဂ္ဂင် (၄)ပါး၊ တိဟိတ် မဟာကုသိုလ်ဇောစိတ်ကြောင့် ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ် ဖြစ်အံ့ ---- ပညာ ဝိတက် ဝီရိယ သတိ ဧကဂ္ဂတာ - မဂ္ဂင် (၅)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ မဂ္ဂသတ္တိ၊ (၁၂)။
——缘法，以禅那缘力资助；（辛）若为二因大善速行心所生的心生色，则由寻、精进、念、一境性四道支缘法资助；若为三因大善速行心所生的心生色，则由慧、寻、精进、念、一境性五道支缘法，以道缘力资助。（名俱生类十二种。）
၂။ ကလာပ်တူ အစိတ်အပေါင်း မဟာဘုတ် (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ ယထာရဟ = ထိုက်သည့်အား- လျော်စွာ သဟဇာတ အညမည နိဿယ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
二、由同一色聚内全部四大种缘法，依其所应以俱生、相互、依止、有、不离去缘力资助。（五种。）
၃။ ပစ္ဆာဇာတ = နောက်ဖြစ်သော မဟာကုသိုလ် ဒုတိယဇော နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ ပစ္ဆာဇာတ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၄)။
三、由后生的大善第二速行四名蕴缘法，以后生、不相应、有、不离去缘力资助。（四种。）
〔ဒုတိယဇောစိတ်ကြောင့် ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ် ဖြစ်အံ့ ----- ပစ္ဆာဇာတ တတိယဇော။ တတိယဇောစိတ်ကြောင့် ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ် ဖြစ်အံ့ ----- ပစ္ဆာဇာတ စတုတ္ထဇော။ စတုတ္ထဇောစိတ်ကြောင့် ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ် ဖြစ်အံ့ - ပစ္ဆာဇာတ ပဉ္စမဇော။ ပဉ္စမဇောစိတ်ကြောင့် ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ် ဖြစ်အံ့ ----- ပစ္ဆာဇာတ ဆဋ္ဌဇော။ ဆဋ္ဌဇော စိတ်ကြောင့် ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ် ဖြစ်အံ့ ----- ပစ္ဆာဇာတ သတ္တမဇော။ သတ္တမဇောစိတ်ကြောင့် ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ် ဖြစ်အံ့ ----- ပစ္ဆာဇာတ ပထမတဒါရုံ နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ ပစ္ဆာဇာတ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ။
〔若为第二速行心所生的心生色，则后生缘法是第三速行；若为第三速行心所生的心生色，则是第四速行；第四速行对应第五速行，第五速行对应第六速行，第六速行对应第七速行；若为第七速行心所生的心生色，则后生缘法是第一彼所缘四名蕴。它们均以后生、不相应、有、不离去缘力资助。
ဤသို့ စသည်ဖြင့် သဘောပေါက်ပါ။ အရာရာတိုင်း၌ နည်းတူမှတ်ပါ။〕 ၄။ ကလာပ်တူ ကလာပ်ပြားဖြစ်သော စတုသမုဋ္ဌာနိကသြဇာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ ရူပအာဟာရ ရူပအာဟာရတ္ထိ ရူပအာဟာရ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၃)။
其余情形也应依此类推。〕四、由同一色聚或不同色聚中的四因所生食素缘法，以色食、色食有、色食不离去缘力资助。（三种。）
ဤ (၂၄)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စည်းတရားတို့က ဝိုင်းဝန်း၍ ကျေးဇူးပြုပေးသောကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည် နေရကုန်၏။
由于这二十四种因缘法共同资助，大善第一速行所生的心生色得以发生并住立。
ပဉ္စဒွါရိက မဟာကုသိုလ် ပထမဇော နာမက္ခန္ဓာ (၄) ပါး
五门大善第一速行：四名蕴
မဟာကုသိုလ်ဇောစိတ် (၈)ခု အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ----- ၁။ သဟဇာတမျိုး --- ၁၃၊ ၂။ အာရမ္မဏမျိုး --- ၄၊ (၆) ၃။ အနန္တရမျိုး --- ၅၊ (၆) ၄။ ဝတ္ထုမျိုး --- ၅၊ ၅။ ပကတူပနိဿယ --- ၁၊
八种大善速行心各自的四名蕴缘所生法，由以下诸类缘法资助：一、名俱生类十三种；二、所缘类四种，有时六种；三、无间类五种，有时六种；四、依处类五种；五、自然亲依止类一种；
原书第 621 页
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပိုင်း - အပိုင်း (ခ) ဤ (၂၈)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စည်းတရားတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။
——由于这二十八种因缘法共同资助，它们得以发生并住立。
မဟာကုသိုလ် ပထမဇော (၈)မျိုး အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ----- ၁။ (က)အချင်းချင်းအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော မဟာကုသိုလ် ပထမဇော အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်း- တရားတို့၏ သဟဇာတ အညမည နိဿယ သမ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ ( ခ )သမ္ပယုတ္တခန္ဓာအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော မဟာကုသိုလ်စိတ် နာမက္ခန္ဓာ၌ ပါရှိသော ဒွိဟိတ် ကုသိုလ်
八种大善第一速行各自的四名蕴缘所生法：一、（甲）由彼此互相资助的大善第一速行各个名蕴缘法，以俱生、相互、依止、相应、有、不离去缘力资助；（乙）由大善心名蕴中所含的二因善——
(၄)ခု ဖြစ်အံ့ ---- အလောဘ အဒေါသ၊ တိဟိတ် ကုသိုလ် (၄)ခု ဖြစ်အံ့ ---- အလောဘ အဒေါသ
——四心的无贪、无瞋，或三因善四心的无贪、无瞋——
အမောဟ ---- ဤဟိတ် (၂ )ပါး၊ (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ ဟေတုသတ္တိ၊ ( ဂ )ဒွိဟိတ် ကုသိုလ် (၄)ခု ဖြစ်အံ့ ---- ဆန္ဒ ဝီရိယ စိတ်၊ တိဟိတ် ကုသိုလ် (၄)ခု ဖြစ်အံ့ ဆန္ဒ ဝီရိယ စိတ် ဝီမံသ (၃)ပါး၊ (၄)ပါး တို့တွင် တစ်ပါးပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ အဓိပတိသတ္တိ၊ (ဃ)စေတနာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ သဟဇာတ ကမ္မသတ္တိ၊ ( င )ဖဿ စေတနာ ဝိညာဏ် နာမ်အာဟာရ (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာဟာရသတ္တိ၊ ( စ )ဒွိဟိတ် ကုသိုလ် (၄)ခု ဖြစ်အံ့ --- ပညာကြဥ် နာမ်ဣန္ဒြေ (၇)ပါး၊ တိဟိတ် ကုသိုလ် (၄)ခု ဖြစ်အံ့-
——与无痴这二因或三因缘法，以因缘力资助；（丙）二因善四心由欲、精进、心，三因善四心由欲、精进、心、观这三种或四种增上法中的任一种缘法，以增上缘力资助；（丁）由思缘法，以俱生业缘力资助；（戊）由触、思、识三种名食缘法，以食缘力资助；（己）二因善四心由除慧以外的七种名根，三因善四心由——
ဇီဝိတ စိတ် ဝေဒနာ သဒ္ဓါ ဝီရိယ သတိ ဧကဂ္ဂတာ ပညာ - နာမ်ဣန္ဒြေ (၈)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏
——命、心、受、信、精进、念、一境性、慧八种名根缘法，以——
ဣန္ဒြိယသတ္တိ၊ (ဆ)သောမနဿသဟဂုတ် မဟာကုသိုလ်စိတ် (၄)ခု ဖြစ်အံ့ ---- စျာနင် (၅)ပါး၊ ဥပေက္ခာသဟဂုတ် မဟာကုသိုလ်စိတ် (၄)ခု ဖြစ်အံ့ ---- ပီတိကြဥ် စျာနင် (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ စျာနသတ္တိ၊ ( ဇ )ဒွိဟိတ် မဟာကုသိုလ် (၄)ခု ဖြစ်အံ့ ---- ပညာကြဥ် မဂ္ဂင် (၇)ပါး၊ တိဟိတ် မဟာကုသိုလ် (၄)ခု ဖြစ်အံ့ --- ပညာ (= သမ္မာဒိဋ္ဌိ)၊ ဝိတက် (= သမ္မာသင်္ကပ္ပ)၊ သမ္မာဝါစာ၊ သမ္မာကမ္မန္တ၊ သမ္မာအာဇီဝ၊
——根缘力资助；（庚）悦俱大善四心由五禅支，舍俱大善四心由除喜以外的四禅支缘法，以禅那缘力资助；（辛）二因大善四心由除慧以外的七道支，三因大善四心由慧（正见）、寻（正思惟）、正语、正业、正命——
ဝီရိယ (= သမ္မာဝါယာမ)၊ သတိ (= သမ္မာသတိ)၊ ဧကဂ္ဂတာ (= သမ္မာသမာဓိ) ----- မဂ္ဂင် (၈)ပါး
——精进（正精进）、念（正念）、一境性（正定）八道支——
ပစ္စည်းတရားတို့၏ မဂ္ဂသတ္တိ၊ (၁၃)။
——缘法，以道缘力资助。（名俱生类十三种。）
၂။ သာမန်အားဖြင့် အာရုံပြုတတ်သော မဟာကုသိုလ် နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် သာမန် အားဖြင့် အာရုံပြုအပ်သော ပစ္စုပ္ပန် ရူပါရုံ (သဒ္ဒါရုံ ။ ပ ။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ) ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာရမ္မဏ ပုရေဇာတ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၄)၊ ရံခါ အလေးအမြတ်အားဖြင့် အာရုံပြုတတ်သော မဟာကုသိုလ် ဉာဏသမ္ပယုတ် ပထမဇော နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ရံခါ အလေးအမြတ်အားဖြင့် အာရုံပြုအပ်သော ပစ္စုပ္ပန် ရူပါရုံ ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာရမ္မဏ အဓိပတိ ဥပနိဿယ ပုရေဇာတ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၆)။
二、通常取所缘的大善四名蕴，由通常应当作为所缘的现在色所缘（声所缘……触所缘），以所缘、前生、有、不离去缘力资助。（四种。）有时，重视所缘的智相应大善第一速行四名蕴，由受重视的现在色所缘，以所缘、所缘增上、所缘亲依止、前生、有、不离去缘力资助。（六种。）
၃။ မဟာကုသိုလ် ပထမဇော နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ဝုဋ္ဌော နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စည်းတရား တို့၏ အနန္တရ သမနန္တရ ဥပနိဿယ နိတ္ထိ ဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
三、大善第一速行四名蕴，由已经无间灭去的确定四名蕴缘法，以无间、等无间、无间亲依止、无有、离去缘力资助。（五种。）
〔〔〔မဟာကုသိုလ် ဒုတိယဇော နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့အား မဟာကုသိုလ် ပထမဇော နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့က အနန္တရ သမနန္တရ ဥပနိဿယ အာသေဝန နတ္ထိ ဝိဂတသတ္တိတို့ဖြင့် ကျေးဇူးပြုကြ၏။
〔大善第二速行四名蕴，由大善第一速行四名蕴，以无间、等无间、无间亲依止、重复、无有、离去缘力资助。
ဤသို့ စသည်ဖြင့် ရှေးရှေး စိတ္တက္ခဏ၌ ရှိသော နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့က နောက်နောက် စိတ္တက္ခဏ၌
其余也依此类推：前前心刹那的四名蕴缘法，对后后心刹那的——
原书第 622 页
ရှိသော နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့အား အနန္တရစသော ပစ္စယသတ္တိတို့ဖြင့် ကျေးဇူးပြုပုံကို သဘော- ပေါက်ပါ။〕 ၄။ ဝုဋ္ဌော နာမက္ခန္ဓာတို့၏ ဥပါဒ်ခဏနှင့် အတူပြိုင်၍ ဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု၊ (မရဏာသန္နအခါ စုတိစိတ်မှ ပြန်၍ ရေတွက်သည်ရှိသော် (၁၇) ချက်မြောက်သော စိတ်၏ ဥပါဒ်ခဏနှင့် အတူပြိုင်၍ ဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု) ပစ္စည်းတရားတို့၏ နိဿယ ပုရေဇာတ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
——四名蕴缘所生法，以无间等缘力资助。〕四、由与确定四名蕴生时同时生起的心所依处，以及临终时从死亡心倒数第十七个心生时同时生起的心所依处缘法，以依止、前生、不相应、有、不离去缘力资助。（五种。）
၅။ ဗလဝဖြစ်သော အရဟတ္တမဂ် အရဟတ္တဖိုလ် ကြဥ်သော စိတ် (၈၇)၊ စေတသိက် (၅၂)၊ ရုပ် (၂၈)၊ ပစ္စည်း ဖြစ်ထိုက်သော အချို့သော ပညတ်ပစ္စည်းတရားတို့၏ ပကတူပနိဿယသတ္တိ၊ (၁)။
五、由除阿罗汉道、阿罗汉果以外的强有力八十七心、五十二心所、二十八色，以及可作为缘的某些概念缘法，以自然亲依止缘力资助。（一种。）
ဤ (၂၈)မျိုးသော (ရံခါ - ၃ဝ မျိုးသော) အကြောင်းပစ္စည်းတရားတို့က ဝိုင်းဝန်း၍ ကျေးဇူးပြုပေးသော ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။
由于这二十八种因缘法——有时为三十种——共同资助，大善第一速行四名蕴得以发生并住立。
〔မှတ်ချက် ----- ဒုတိယဇောမှ သတ္တမဇောအထိ အာသေဝနပစ္စယသတ္တိကို ရရှိကြ၏။ သို့အတွက် ဒုတိယ ဇော ။ ပ ။ သတ္တမဇောတို့၌ အနန္တရမျိုးတွင် အာသေဝနပစ္စည်း (၁)မျိုးကို ထပ်ထည့်ပါက အနန္တရ သမနန္တရ ဥပနိဿယ အာသေဝန နတ္ထိ ဝိဂတသတ္တိဟု (၆)မျိုး ဖြစ်သည်။ သို့အတွက် အားလုံးပေါင်းသော် ပစ္စယသတ္တိ (၂၉)မျိုး ဖြစ်သည်။ ရံခါ အဓိပတိကိစ္စတပ်ခိုက် (၃၁)မျိုး ဖြစ်သည်။〕
〔注——第二至第七速行都获得重复缘力。因此，在第二至第七速行的无间类中加入一种重复缘，即为无间、等无间、无间亲依止、重复、无有、离去六种。合计为二十九种缘力；有时若增上缘执行作用，则为三十一种。〕
လောဘမူ ပထမဇော နာမက္ခန္ဓာ (၄) ပါး
贪根第一速行：四名蕴
〔ရူပက္ခန္ဓာရှုကွက်မှာ ကုသိုလ်ရူပက္ခန္ဓာရှုကွက်ကို နည်းမှီး၍ သိလောက်ပေပြီ။ ဤတွင် အကုသိုလ်ဇော များ၌ ပဋ္ဌာန်းပစ္စည်း ဆက်သွယ်ပုံကို ဆက်လက်၍ ရေးသားတင်ပြအပ်ပါသည်။〕 လောဘမူစိတ် (၈)ခု နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ----- ၁။ သဟဇာတမျိုး --- ၁၃၊ ၂။ အာရမ္မဏမျိုး --- ၄၊ သို့မဟုတ် - ၆ ၊ ၃။ အနန္တရမျိုး --- ၅၊ ၄။ ဝတ္ထုမျိုး --- ၅၊ ၅။ ပကတူပနိဿယ --- ၁၊ ဤ (၂၈)မျိုးသော သို့မဟုတ် (၃ဝ)မျိုးသော ပစ္စည်းတရားတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။
〔色蕴部分可依善速行色蕴部分而知。这里继续说明不善速行的发趣诸缘连接。〕八种贪根心各自的四名蕴缘所生法，由以下诸类缘法资助：一、名俱生类十三种；二、所缘类四种，或六种；三、无间类五种；四、依处类五种；五、自然亲依止类一种。由于这二十八种或三十种缘法，它们得以发生并住立。
လောဘမူ ပထမဇော အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ---- ၁။ (က)အချင်းချင်းအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော လောဘမူ ပထမဇော အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရား တို့၏ သဟဇာတ အညမည နိဿယ သမ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၆)။
贪根第一速行各个四名蕴缘所生法：一、（甲）由彼此互相资助的贪根第一速行各个名蕴缘法，以俱生、相互、依止、相应、有、不离去缘力资助。（六种。）
( ခ )သမ္ပယုတ္တခန္ဓာအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော လောဘမူစိတ် (၈)ခု ပထမဇော နာမက္ခန္ဓာ၌ ပါရှိသော လောဘ မောဟ ----- ဤဟိတ် (၂ )ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ ဟေတုသတ္တိ၊ ( ဂ )ဆန္ဒ ဝီရိယ စိတ် (၃)ပါးတို့တွင် တစ်ပါးပါးပစ္စည်းတရားတို့၏ အဓိပတိသတ္တိ၊ (ဃ)စေတနာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ သဟဇာတကမ္မသတ္တိ၊
（乙）由贪根八心第一速行名蕴中所含的贪、痴二因缘法，以因缘力资助；（丙）由欲、精进、心三种增上法中的任一种缘法，以增上缘力资助；（丁）由思缘法，以俱生业缘力资助；
原书第 623 页
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပိုင်း - အပိုင်း (ခ) ( င )ဖဿ စေတနာ ဝိညာဏ် နာမ်အာဟာရ (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာဟာရသတ္တိ၊ ( စ )ဇီဝိတ စိတ် ဝေဒနာ ဝီရိယ ဧကဂ္ဂတာ နာမ်ဣန္ဒြေ (၅)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ ဣန္ဒြိယသတ္တိ၊ (ဆ)ဝိတက် ဝိစာရ ပီတိ ဝေဒနာ ဧကဂ္ဂတာ စျာနင် (၅)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ စျာနသတ္တိ၊ ( ဇ )လောဘမူ ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ်စိတ် (၄)ခု ဖြစ်အံ့ ---- ဝိတက် ဝီရိယ ဧကဂ္ဂတာ ဒိဋ္ဌိ မဂ္ဂင် (၄)ပါး၊ လောဘမူ ဒိဋ္ဌိဂတဝိပ္ပယုတ်စိတ် (၄)ခု ဖြစ်အံ့ ---- ဝိတက် ဝီရိယ ဧကဂ္ဂတာ မဂ္ဂင် (၃)ပါး ပစ္စည်း- တရားတို့၏ မဂ္ဂသတ္တိ၊ (၁၃)။
（戊）由触、思、识三种名食缘法，以食缘力资助；（己）由命、心、受、精进、一境性五种名根缘法，以根缘力资助；（庚）由寻、伺、喜、受、一境性五禅支缘法，以禅那缘力资助；（辛）若为邪见相应的四种贪根心，则由寻、精进、一境性、邪见四道支；若为邪见不相应的四种贪根心，则由寻、精进、一境性三道支缘法，以道缘力资助。（名俱生类十三种。）
၂။ သာမန်အားဖြင့် အာရုံပြုတတ်သော လောဘမူ ပထမဇော နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် သာမန်အားဖြင့် အာရုံပြုအပ်သော ပစ္စုပ္ပန် ရူပါရုံ (သဒ္ဒါရုံ ။ ပ ။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ) ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာရမ္မဏ ပုရေဇာတ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ။ (၄)။
二、通常取所缘的贪根第一速行四名蕴，由通常应当作为所缘的现在色所缘（声所缘……触所缘），以所缘、前生、有、不离去缘力资助。（四种。）
အကယ်၍ အလေးအမြတ်အားဖြင့် အာရုံပြုတတ်သော လောဘမူ နာမက္ခန္ဓာ ဖြစ်အံ့ ---- အလေး- အမြတ်အားဖြင့် အာရုံပြုတတ်သော လောဘမူ နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် အလေးအမြတ်အားဖြင့် အာရုံပြုအပ်သော ပစ္စုပ္ပန်ရူပါရုံ (သဒ္ဒါရုံ ။ ပ ။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ) ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာရမ္မဏ အဓိပတိ ဥပနိဿယ ပုရေဇာတ အတ္ထိ အဝိဂတ သတ္တိ၊ (၆)။
若为重视所缘的贪根四名蕴，则由受重视的现在色所缘（声所缘……触所缘），以所缘、所缘增上、所缘亲依止、前生、有、不离去缘力资助。（六种。）
၃။ လောဘမူ နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် အခြားမရှိသည်ဖြစ်၍ ချုပ်လေပြီးသော ဝုဋ္ဌော နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ အနန္တရ သမနန္တရ ဥပနိဿယ နတ္ထိ ဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
三、贪根第一速行四名蕴，由已经无间灭去的确定四名蕴缘法，以无间、等无间、无间亲依止、无有、离去缘力资助。（五种。）
〔လောဘမူ ဒုတိယဇော နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စယုပ္ပန်တရား ဖြစ်အံ့ ---- အခြားမရှိသည် ဖြစ်၍ ချုပ်လေပြီးသော ပထမဇော နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ အနန္တရ သမနန္တရ ဥပနိဿယ အာသေဝန နတ္ထိ ဝိဂတသတ္တိ၊ (၆)။ - ဤသို့စသည်ဖြင့် သတ္တမဇောတိုင်အောင် ရှေးရှေးဇောက ကျေးဇူးပြုပုံကို သဘောပေါက်ပါ။〕 ၄။ ဝုဋ္ဌော နာမက္ခန္ဓာတို့၏ ဥပါဒ်ခဏနှင့် အတူပြိုင်၍ ဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု၊ (မရဏာသန္နအခါ စုတိစိတ်မှ ပြန်၍ ရေတွက်သည်ရှိသော် (၁၇)ချက်မြောက်သော စိတ်၏ ဥပါဒ်ခဏနှင့် အတူပြိုင်၍ ဖြစ်သော ဟဒယ- ဝတ္ထု) ပစ္စည်းတရားတို့၏ နိဿယ ပုရေဇာတ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။ (ဒုတိယဇော ဖြစ်အံ့ --- ပထမဇော၏ ဥပါဒ်ခဏနှင့် အတူပြိုင်၍ ဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု --- ဤသို့စသည်ဖြင့် သဘော- ပေါက်ပါ။) ၅။ ဗလဝဖြစ်သော = အားကောင်းသော လောကီစိတ် (၈၁)၊ စေတသိက် (၅၂)၊ ရုပ် (၂၈)၊ ပစ္စည်း ဖြစ်ထိုက်သော အချို့သော ပညတ်ပစ္စည်းတရားတို့၏ ပကတူပနိဿယသတ္တိ၊ (၁)။
〔若为贪根第二速行四名蕴，则由已经无间灭去的第一速行四名蕴，以无间、等无间、无间亲依止、重复、无有、离去缘力资助。（六种。）其余直至第七速行，均应如此理解前前速行的资助。〕四、由与确定四名蕴生时同时生起的心所依处，以及临终时从死亡心倒数第十七个心生时同时生起的心所依处缘法，以依止、前生、不相应、有、不离去缘力资助。（五种。）〔若为第二速行，则依止与第一速行生时同时生起的心所依处；其余依此类推。〕五、由强有力的八十一世间心、五十二心所、二十八色，以及可作为缘的某些概念缘法，以自然亲依止缘力资助。（一种。）
ဤ (၂၈)မျိုးသော သို့မဟုတ် (၃ဝ)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စည်းတရားတို့က ဝိုင်းဝန်း၍ ကျေးဇူးပြုပေး- သောကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။
由于这二十八种或三十种因缘法共同资助，贪根第一速行四名蕴得以发生并住立。
〔မှတ်ချက် ---- ဒုတိယဇောမှ သတ္တမဇောအထိ အာသေဝနပစ္စည်းကို ရရှိသဖြင့် အာသေဝနပစ္စည်း ထပ် ထည့်သော် ဒုတိယဇော နာမက္ခန္ဓာစသည်တို့အား (၂၉)မျိုးသော သို့မဟုတ် (၃၁)မျိုးသော ပစ္စယသတ္တိတို့က ကျေးဇူးပြုမည် ဖြစ်ပေသည်။〕
〔注——第二至第七速行获得重复缘；加入重复缘后，第二速行等四名蕴便由二十九种或三十一种缘力资助。〕
原书第 624 页
ဒေါသဇော နာမက္ခန္ဓာ (၄) ပါး
瞋根速行：四名蕴
〔ဒေါသ၊ ဒေါသ ဣဿာ၊ ဒေါသ မစ္ဆရိယ၊ ဒေါသ ကုက္ကုစ္စ၊ ဤဒေါသအုပ်စုအားလုံး ပါဝင်သည်။ စိတ်စေ- တသိက် အရေအတွက်ကို နာမ်ကမ္မဋ္ဌာန်းဇယားတွင် ရေးသားတင်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း ထိုက်သလိုရေတွက်ပါ။〕 ဒေါသမူဒွေ နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ---- ၁။ သဟဇာတမျိုး --- ၁၃၊ ၂။ အာရမ္မဏမျိုး --- ၄၊ (အဓိပတိ ကိစ္စတပ်ခိုက် - ၅) ၃။ အနန္တရမျိုး --- ၅၊ (အာသေဝနထည့်သော် - ၆) ၄။ ဝတ္ထုမျိုး --- ၅၊ ၅။ ပကတူပနိဿယ --- ၁၊ ဤ (၂၈)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စည်းတရားတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။
〔包括纯瞋、瞋嫉、瞋悭与瞋恶作等一切瞋组；心与心所数目应依名业处表逐项计算。〕两种瞋根心的四名蕴缘所生法，由以下诸类缘法资助：一、名俱生类十三种；二、所缘类四种，增上缘执行作用时为五种；三、无间类五种，加入重复缘时为六种；四、依处类五种；五、自然亲依止类一种。由于这二十八种因缘法，它们得以发生并住立。
ဒေါသမူဒွေ ပထမဇော အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ----- ၁။ (က)အချင်းချင်းအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော ဒေါသမူ အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ သဟ- ဇာတ အညမည နိဿယ သမ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၆)။
两种瞋根第一速行各个四名蕴缘所生法：一、（甲）由彼此互相资助的瞋根各个名蕴缘法，以俱生、相互、依止、相应、有、不离去缘力资助。（六种。）
( ခ ) သမ္ပယုတ္တခန္ဓာအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော ဒေါသမူ နာမက္ခန္ဓာ၌ပါရှိသော ဒေါသ မောဟ ----- ဤ ဟိတ် (၂ )ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ ဟေတုသတ္တိ၊ ( ဂ )ဆန္ဒ ဝီရိယ စိတ် ----- အဓိပတိတရားကိုယ် (၃)ပါးတို့တွင် တစ်ပါးပါးသော ပစ္စည်းတရားတို့၏ အဓိပတိသတ္တိ။
（乙）由瞋根名蕴中所含的瞋、痴二因缘法，以因缘力资助；（丙）由欲、精进、心三种增上法中的任一种缘法，以增上缘力资助。
(ဃ)စေတနာပစ္စည်းတရားတို့၏ သဟဇာတ ကမ္မသတ္တိ၊ ( င )ဖဿ စေတနာ ဝိညာဏ် နာမ်အာဟာရ (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာဟာရသတ္တိ၊ ( စ )ဇီဝိတ စိတ် ဝေဒနာ ဝီရိယ ဧကဂ္ဂတာ နာမ်ဣန္ဒြေ (၅)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ ဣန္ဒြိယသတ္တိ၊ (ဆ)ပီတိကြဥ် စျာနင် (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ စျာနသတ္တိ၊ ( ဇ )ဝိတက် ဝီရိယ ဧကဂ္ဂတာ မဂ္ဂင် (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ မဂ္ဂသတ္တိ၊ (၁၃)။
（丁）由思缘法，以俱生业缘力资助；（戊）由触、思、识三种名食缘法，以食缘力资助；（己）由命、心、受、精进、一境性五种名根缘法，以根缘力资助；（庚）由除喜以外的四禅支缘法，以禅那缘力资助；（辛）由寻、精进、一境性三道支缘法，以道缘力资助。（名俱生类十三种。）
၂။ သာမန်အားဖြင့် အာရုံပြုတတ်သော ဒေါသမူ နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် သာမန်အားဖြင့် အာရုံပြုအပ်သော ပစ္စုပ္ပန် ရူပါရုံ (သဒ္ဒါရုံ ။ ပ ။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ) ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာရမ္မဏ ပုရေဇာတ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၄)။ (အဓိပတိကိစ္စတပ်ခိုက် အဓိပတိထည့်သော် - ၅။) ၃။ ဒေါသမူ ပထမဇော နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် အခြားမရှိသည်ဖြစ်၍ ချုပ်လေပြီးသော ဝုဋ္ဌော နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ အနန္တရ သမနန္တရ ဥပနိဿယ နတ္ထိ ဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
二、通常取所缘的瞋根四名蕴，由通常应当作为所缘的现在色所缘（声所缘……触所缘），以所缘、前生、有、不离去缘力资助。（四种；若增上缘执行作用，加入增上缘则为五种。）三、瞋根第一速行四名蕴，由已经无间灭去的确定四名蕴缘法，以无间、等无间、无间亲依止、无有、离去缘力资助。（五种。）
〔ဒုတိယဇောမှ စ၍ သတ္တမဇောတိုင်အောင် အာသေဝနပစ္စည်းကို ရရှိသဖြင့် ဒုတိယဇောစသည်တို့၌ အာသေဝနပစ္စည်းကို ထပ်ထည့်သော် (၆)ပစ္စည်း ဖြစ်သည်။〕〕〕 ၄။ ဝုဋ္ဌော နာမက္ခန္ဓာတို့၏ ဥပါဒ်ခဏနှင့် အတူပြိုင်၍ ဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု၊ (မရဏာသန္နအခါ စုတိစိတ်မှ ပြန်၍ ရေတွက်သည်ရှိသော် (၁၇) ချက်မြောက်သော စိတ်၏ ဥပါဒ်ခဏနှင့် အတူပြိုင်၍ ဖြစ်သော
〔第二至第七速行获得重复缘；加入重复缘后，第二速行等由六种无间类缘力资助。〕四、由与确定四名蕴生时同时生起的心所依处，以及临终时从死亡心倒数第十七个心生时同时生起的——
原书第 625 页
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပိုင်း - အပိုင်း (ခ) ဟဒယဝတ္ထု) ပစ္စည်းတရားတို့၏ နိဿယ ပုရေဇာတ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
——心所依处缘法，以依止、前生、不相应、有、不离去缘力资助。（五种。）
〔ဒုတိယဇော နာမက္ခန္ဓာသည် ပထမဇော၏ ။ ပ ။ သတ္တမဇော နာမက္ခန္ဓာသည် ဆဋ္ဌဇော၏ ဥပါဒ်ခဏနှင့် အတူပြိုင်၍ ဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထုကို အသီးအသီး မှီကြသည်။〕 ၅။ ဗလဝဖြစ်သော = အားကောင်းသော လောကီစိတ် (၈၁)၊ စေတသိက် (၅၂)၊ ရုပ် (၂၈)၊ ပစ္စည်းဖြစ်ထိုက်သော အချို့သော ပညတ်ပစ္စည်းတရားတို့၏ ပကတူပနိဿယသတ္တိ၊ (၁)။
〔第二速行依止与第一速行生时同时生起的心所依处，乃至第七速行依止与第六速行生时同时生起的心所依处。〕五、由强有力的八十一世间心、五十二心所、二十八色，以及可作为缘的某些概念缘法，以自然亲依止缘力资助。（一种。）
ဤ (၂၈)မျိုးသော 〔ဒုတိယဇော ။ ပ ။ သတ္တမဇော နာမက္ခန္ဓာဖြစ်လျှင် (၂၉)မျိုးသော〕 အကြောင်းပစ္စည်း တရားတို့က ဝိုင်းဝန်း၍ ကျေးဇူးပြုပေးသောကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။
由于这二十八种因缘法——若为第二至第七速行四名蕴，则为二十九种——共同资助，它们得以发生并住立。
မောဟမူဒွေ နာမက္ခန္ဓာ (၄) ပါး
两种痴根速行：四名蕴
မောဟမူ နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ----- ၁။ သဟဇာတမျိုး --- ၁၂၊ ၂။ အာရမ္မဏမျိုး --- ၄၊ ၃။ အနန္တရမျိုး --- ၅၊ (အာသေဝန ထည့်သော် - ၆ -) ၄။ ဝတ္ထုမျိုး --- ၅၊ ၅။ ပကတူပနိဿယ --- ၁၊ ဤ (၂၇)မျိုးသော (ဒုတိယဇော ။ ပ ။ သတ္တမဇော နာမက္ခန္ဓာဖြစ်လျှင် (၂၈)မျိုးသော) အကြောင်း ပစ္စည်းတရားတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။
痴根四名蕴缘所生法，由以下诸类缘法资助：一、名俱生类十二种；二、所缘类四种；三、无间类五种，加入重复缘时为六种；四、依处类五种；五、自然亲依止类一种。由于这二十七种因缘法——若为第二至第七速行四名蕴，则为二十八种——它们得以发生并住立。
မောဟမူ အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ----- ၁။ (က)အချင်းချင်းအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော မောဟမူ အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ သဟဇာတ အညမည နိဿယ သမ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၆)။
痴根各个四名蕴缘所生法：一、（甲）由彼此互相资助的痴根各个名蕴缘法，以俱生、相互、依止、相应、有、不离去缘力资助。（六种。）
( ခ )သမ္ပယုတ္တခန္ဓာအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော မောဟမူ နာမက္ခန္ဓာ၌ ပါရှိသော မောဟပစ္စည်းတရားတို့၏ ဟေတုသတ္တိ၊ ( ဂ )စေတနာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ သဟဇာတ ကမ္မသတ္တိ၊ (ဃ)ဖဿ စေတနာ ဝိညာဏ် နာမ်အာဟာရ (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာဟာရသတ္တိ၊ ( င )ဝိစိကိစ္ဆာသမ္ပယုတ်စိတ်ဖြစ်အံ့ ---- ဇီဝိတ စိတ် ဝေဒနာ ဝီရိယ နာမ်ဣန္ဒြေ (၄)ပါး၊ ဥဒ္ဓစ္စသမ္ပယုတ်
（乙）由痴根名蕴中所含的痴缘法，以因缘力资助；（丙）由思缘法，以俱生业缘力资助；（丁）由触、思、识三种名食缘法，以食缘力资助；（戊）若为疑相应心，则由命、心、受、精进四种名根；若为掉举相应——
စိတ်ဖြစ်အံ့ ----- ဇီဝိတ စိတ် ဝေဒနာ ဝီရိယ ဧကဂ္ဂတာ နာမ်ဣန္ဒြေ (၅)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏
——心，则由命、心、受、精进、一境性五种名根缘法，以——
ဣန္ဒြိယသတ္တိ၊ ( စ )ပီတိကြဥ် စျာနင် (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ စျာနသတ္တိ၊ (ဆ)ဝိစိကိစ္ဆာသမ္ပယုတ်စိတ်ဖြစ်အံ့ ----- ဝိတက် ဝီရိယ မဂ္ဂင် (၂)ပါး၊ ဥဒ္ဓစ္စသမ္ပယုတ်စိတ်ဖြစ်အံ့ ---- ဝိတက် ဝီရိယ ဧကဂ္ဂတာ မဂ္ဂင် (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ မဂ္ဂသတ္တိ၊ (၁၂)။
——根缘力资助；（己）由除喜以外的四禅支缘法，以禅那缘力资助；（庚）若为疑相应心，则由寻、精进二道支；若为掉举相应心，则由寻、精进、一境性三道支缘法，以道缘力资助。（名俱生类十二种。）
原书第 626 页
၂။ အာရမ္မဏမျိုး --- (၄)၊ ၃။ အနန္တရမျိုး --- (၅)၊ (ဒုတိယဇော စသည်ဖြစ်လျှင် - ၆ -) ၄။ ဝတ္ထုမျိုး --- (၅)၊ ၅။ ပကတူပနိဿယ --- (၁)၊ ဤပစ္စယသတ္တိတို့ကို ဒေါသမူ၌ ဆိုခဲ့ပြီးအတိုင်း မှတ်ပါ။
二、所缘类四种；三、无间类五种，第二速行等则为六种；四、依处类五种；五、自然亲依止类一种。这些缘力应依瞋根部分所说而知。
ပထမဇော မောဟမူ နာမက္ခန္ဓာ ဖြစ်အံ့၊ ဤ (၂၇)မျိုးသော၊ ဒုတိယဇောစသည့် မောဟမူ နာမက္ခန္ဓာ ဖြစ်အံ့၊ ဤ (၂၈)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စည်းတရားတို့၏ ဝိုင်းဝန်း၍ ကျေးဇူးပြုမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။
若为痴根第一速行四名蕴，则由这二十七种因缘法共同资助；若为第二速行等痴根四名蕴，则由二十八种因缘法共同资助，因而得以发生并住立。
အဟိတ် ပထမတဒါရုံ ခန္ဓာ (၅) ပါးမှ
无因第一彼所缘五蕴
အဟိတ် ပထမတဒါရုံ ရူပက္ခန္ဓာ
无因第一彼所缘：色蕴
အဟိတ် ပထမတဒါရုံ နာမက္ခန္ဓာ၏ ဥပါဒ်-ဌီ-ဘင်ခဏတို့နှင့် အတူပြိုင်၍ ဖြစ်ကြသော ပဝတ္တိ ကမ္မဇရုပ် ဥတုဇရုပ် အာဟာရဇရုပ် တို့ကို ရှေး၌ ပြဆိုခဲ့ပြီးသည့်အတိုင်း မှတ်ပါ၊ ရှုပါ။ အနည်းငယ် ထူးခြားသည့် အဟိတ် ပထမတဒါရုံစိတ်ကြောင့် ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ်၌ ပဋ္ဌာန်းပစ္စည်း ဆက်သွယ်ပုံကို တင်ပြအပ်ပါသည်။
与无因第一彼所缘四名蕴的生、住、灭三时同时生起的转起业生色、时节生色与食生色，应依前文所说观照。下面只说明略有差别的无因第一彼所缘心所生心生色之发趣诸缘连接。
စိတ္တဇရုပ် ----- အဟိတ် ပထမတဒါရုံစိတ်ကြောင့် ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ် ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ----- ၁။ နာမ် သဟဇာတမျိုး --- ၁ဝ၊ ၂။ ရုပ် သဟဇာတမျိုး --- ၅၊ ၃။ ပစ္ဆာဇာတမျိုး --- ၄၊ ၄။ ရူပအာဟာရမျိုး --- ၃၊ ဤ (၂၂)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စည်းတရားတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။
心生色——无因第一彼所缘心所生的心生色缘所生法，由以下诸类缘法资助：一、名俱生类十种；二、色俱生类五种；三、后生类四种；四、色食类三种。由于这二十二种因缘法，它们得以发生并住立。
အဟိတ် ပထမ တဒါရုံစိတ်ကြောင့် ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ် ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ----- ၁။ (က)အဟိတ် ပထမတဒါရုံ အစိတ်အပေါင်း နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ သဟဇာတ နိဿယ ဝိပါက ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ ( ခ )ယင်းတဒါရုံ နာမ်တရားစုတွင်ပါရှိသော စေတနာပစ္စည်းတရားတို့၏ သဟဇာတ ကမ္မသတ္တိ၊ ( ဂ )ဖဿ စေတနာ ဝိညာဏ် ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာဟာရသတ္တိ၊ (ဃ)ဇီဝိတ စိတ် ဝေဒနာ နာမ်ဣန္ဒြေ (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ ဣန္ဒြိယသတ္တိ၊ ( င )အဟိတ် သောမနဿ ပထမတဒါရုံစိတ်ကြောင့် ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ် ဖြစ်အံ့ ----- စျာနင် (၅)ပါး၊
无因第一彼所缘心所生的心生色缘所生法：一、（甲）由无因第一彼所缘的全部四名蕴缘法，以俱生、依止、果报、不相应、有、不离去缘力资助；（乙）由该彼所缘名法聚中的思缘法，以俱生业缘力资助；（丙）由触、思、识缘法，以食缘力资助；（丁）由命、心、受三种名根缘法，以根缘力资助；（戊）若为无因悦俱第一彼所缘心所生的心生色，则由五禅支——
အဟိတ် ဥပေက္ခာ ပထမတဒါရုံစိတ်ကြောင့် ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ် ဖြစ်အံ့ ----- ပီတိကြဥ် စျာနင်
——缘法资助；若为无因舍俱第一彼所缘心所生的心生色，则由除喜以外的四禅支——
(၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ စျာနသတ္တိ၊ (၁ဝ)။
——缘法，以禅那缘力资助。（名俱生类十种。）
၂။ ကလာပ်တူ အစိတ်အပေါင်း (စိတ္တဇ) မဟာဘုတ် (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ = ယထာရဟ = ထိုက်- သည့်အားလျော်စွာ သဟဇာတ အညမည နိဿယ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
二、由同一心生色聚内全部四大种缘法，依其所应以俱生、相互、依止、有、不离去缘力资助。（五种。）
原书第 627 页
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပိုင်း - အပိုင်း (ခ) ၃။ ပစ္ဆာဇာတ = နောက်ဖြစ်သော အဟိတ် ဒုတိယတဒါရုံ နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ ပစ္ဆာဇာတ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၄)။
三、由后生的无因第二彼所缘四名蕴缘法，以后生、不相应、有、不离去缘力资助。（四种。）
၄။ ကလာပ်တူ ကလာပ်ပြား ဖြစ်သော စတုသမုဋ္ဌာနိကသြဇာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ ရူပအာဟာရ ရူပအာဟာရတ္ထိ ရူပအာဟာရအဝိဂတသတ္တိ၊ (၃)။
四、由同一色聚或不同色聚中的四因所生食素缘法，以色食、色食有、色食不离去缘力资助。（三种。）
ဤ (၂၂)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စည်းတရားတို့က ဝိုင်းဝန်း၍ ကျေးဇူးပြုပေးသောကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်- နေရကုန်၏။
由于这二十二种因缘法共同资助，无因第一彼所缘心所生的心生色得以发生并住立。
〔မှတ်ချက် ----- အဟိတ် ဒုတိယတဒါရုံ နာမက္ခန္ဓာကြောင့် ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ် ဖြစ်အံ့၊ ပစ္ဆာဇာတမျိုး၌ ပစ္ဆာဇာတဖြစ်သော ပထမဘဝင် နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ ပစ္ဆာဇာတ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိဟု - ဤမျှသာ ထူးသည်၊ ကျန်အားလုံး ပထမတဒါရုံ နာမက္ခန္ဓာကြောင့် ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ်နှင့် တူသည်။〕
〔注——若为无因第二彼所缘四名蕴所生的心生色，后生类改由后生的第一有分四名蕴，以后生、不相应、有、不离去缘力资助；只有这一点不同，其余均与第一彼所缘所生的心生色相同。〕
သဟိတ် - ပထမတဒါရုံ - ရူပက္ခန္ဓာ
有因第一彼所缘：色蕴
ဤတွင် ဆက်လက်၍ သဟိတ် တဒါရုံ ရူပက္ခန္ဓာကို ရေးသားတင်ပြအပ်ပါသည်။ သဟိတ် တဒါရုံ ဟူသည်မှာ မဟာဝိပါက် တဒါရုံ (၃၄၊ ၃၃၊ ၃၃၊ ၃၂ ) ဖြစ်သည်။ သဟိတ် ပထမတဒါရုံ နာမက္ခန္ဓာ၏ ဥပါဒ်-ဌီ- ဘင်ခဏတို့နှင့် အတူပြိုင်၍ ဖြစ်ကြသော ပဝတ္တိ ကမ္မဇရုပ် ဥတုဇရုပ် အာဟာရဇရုပ်တို့ကို ပြဆိုပြီးအတိုင်း မှတ်ပါ၊ ရှုပါ။
这里继续说明有因彼所缘的色蕴。有因彼所缘即三十四、三十三、三十三或三十二名法的大异熟彼所缘。与有因第一彼所缘四名蕴的生、住、灭三时同时生起的转起业生色、时节生色与食生色，应依前文所说观照。
စိတ္တဇရုပ် ----- သဟိတ် ပထမတဒါရုံ နာမက္ခန္ဓာကြောင့် ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ် ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် - ၁။ နာမ်သဟဇာတမျိုး --- ၁၂၊ ၂။ ရုပ်သဟဇာတမျိုး --- ၅၊ ၃။ ပစ္ဆာဇာတမျိုး --- ၄၊ ၄။ ရူပ အာဟာရမျိုး --- ၃၊ ဤ (၂၄)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စည်းတရားတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။
心生色——有因第一彼所缘四名蕴所生的心生色缘所生法，由以下诸类缘法资助：一、名俱生类十二种；二、色俱生类五种；三、后生类四种；四、色食类三种。由于这二十四种因缘法，它们得以发生并住立。
သဟိတ် ပထမတဒါရုံ နာမက္ခန္ဓာကြောင့် ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ် ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ----- ၁။ (က)သဟိတ် ပထမတဒါရုံ အစိတ်အပေါင်း နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ သဟဇာတ နိဿယ ဝိပါက ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ ( ခ )ဒွိဟိတ် တဒါရုံ နာမက္ခန္ဓာကြောင့် ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ် ဖြစ်အံ့ ----- အလောဘ အဒေါသ တိဟိတ်
有因第一彼所缘四名蕴所生的心生色缘所生法：一、（甲）由有因第一彼所缘的全部四名蕴缘法，以俱生、依止、果报、不相应、有、不离去缘力资助；（乙）若为二因彼所缘四名蕴所生的心生色，则由无贪、无瞋；若为三因——
တဒါရုံ နာမက္ခန္ဓာကြောင့် ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ် ဖြစ်အံ့ ----- အလောဘ အဒေါသ အမောဟ ဤ
——彼所缘四名蕴所生的心生色，则由无贪、无瞋、无痴这——
ဟိတ် (၂)ပါး (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ ဟေတုသတ္တိ၊ ( ဂ )ယင်း ပထမတဒါရုံ နာမ်တရားစုတွင် ပါဝင်သော စေတနာပစ္စည်းတရားတို့၏ သဟဇာတ ကမ္မသတ္တိ၊ (ဃ)ဖဿ စေတနာ ဝိညာဏ် ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာဟာရသတ္တိ၊ ( င )ဒွိဟိတ် တဒါရုံ နာမက္ခန္ဓာကြောင့် ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ် ဖြစ်အံ့ ----- ပညာကြဥ် နာမ်ဣန္ဒြေ (၇)ပါး၊ တိဟိတ် တဒါရုံ နာမက္ခန္ဓာကြောင့် ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ် ဖြစ်အံ့ ----- နာမ်ဣန္ဒြေ (၈)ပါး ပစ္စည်းတရား တို့၏ ဣန္ဒြိယသတ္တိ၊
——二因或三因缘法，以因缘力资助；（丙）由第一彼所缘名法聚中的思缘法，以俱生业缘力资助；（丁）由触、思、识缘法，以食缘力资助；（戊）若为二因彼所缘四名蕴所生的心生色，则由除慧以外的七种名根；若为三因彼所缘四名蕴所生的心生色，则由八种名根缘法，以根缘力资助；
原书第 628 页
( စ )သောမနဿတဒါရုံ နာမက္ခန္ဓာကြောင့် ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ် ဖြစ်အံ့ ----- စျာနင် (၅)ပါး၊ ဥပေက္ခာ တဒါရုံ နာမက္ခန္ဓာကြောင့် ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ် ဖြစ်အံ့ ပီတိကြဥ် စျာနင် (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ စျာနသတ္တိ၊ (ဆ)ဒွိဟိတ် ပထမတဒါရုံ နာမက္ခန္ဓာကြောင့် ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ် ဖြစ်အံ့ ----- ဝိတက် ဝီရိယ သတိ ဧကဂ္ဂတာ မဂ္ဂင် (၄)ပါး၊ တိဟိတ် ပထမတဒါရုံ နာမက္ခန္ဓာကြောင့် ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ်ဖြစ်အံ့ ---- ပညာ ဝိတက် ဝီရိယ သတိ ဧကဂ္ဂတာ ----- မဂ္ဂင် (၅)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ မဂ္ဂသတ္တိ၊ (၁၂)။
——（己）若为悦俱彼所缘四名蕴所生的心生色，则由五禅支；若为舍俱彼所缘四名蕴所生的心生色，则由除喜以外的四禅支缘法，以禅那缘力资助；（庚）若为二因第一彼所缘四名蕴所生的心生色，则由寻、精进、念、一境性四道支；若为三因第一彼所缘四名蕴所生的心生色，则由慧、寻、精进、念、一境性五道支缘法，以道缘力资助。（名俱生类十二种。）
၂။ ကလာပ်တူ အစိတ်အပေါင်း (စိတ္တဇ) မဟာဘုတ် (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ ယထာရဟ = ထိုက်သည့်- အားလျော်စွာ သဟဇာတ အညမည နိဿယ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
二、由同一心生色聚内全部四大种缘法，依其所应以俱生、相互、依止、有、不离去缘力资助。（五种。）
၃။ ပစ္ဆာဇာတ = နောက်ဖြစ်သော သဟိတ် ဒုတိယတဒါရုံ နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ ပစ္ဆာဇာတ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၄)။
三、由后生的有因第二彼所缘四名蕴缘法，以后生、不相应、有、不离去缘力资助。（四种。）
၄။ ကလာပ်တူ ကလာပ်ပြားဖြစ်သော စတုသမုဋ္ဌာနိကသြဇာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ ရူပအာဟာရ ရူပအာဟာရတ္ထိ ရူပအာဟာရ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၃)။
四、由同一色聚或不同色聚中的四因所生食素缘法，以色食、色食有、色食不离去缘力资助。（三种。）
ဤ (၂၄)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စည်းတရားတို့က ဝိုင်းဝန်း၍ ကျေးဇူးပြုပေးသောကြောင့် ယင်းသဟိတ် ပထမတဒါရုံ နာမက္ခန္ဓာကြောင့်ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ် ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။ (ဒုတိယ တဒါရုံ နာမက္ခန္ဓာကြောင့် ဖြစ်သော စိတ္တဇရုပ်၌ ပစ္စည်းဆက်သွယ်ပုံကို နည်းမှီး၍ ရှုပါ။)
由于这二十四种因缘法共同资助，有因第一彼所缘四名蕴所生的心生色得以发生并住立。〔第二彼所缘四名蕴所生心生色的缘力连接，应依此类推观照。〕
အဟိတ် ပထမတဒါရုံ - နာမက္ခန္ဓာ (၄) ပါး
无因第一彼所缘：四名蕴
အဟိတ် ပထမတဒါရုံ နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ----- ၁။ သဟဇာတမျိုး ---- ၁၁၊ ၂။ အာရမ္မဏမျိုး ---- ၄၊ ၃။ အနန္တရမျိုး ---- ၅၊ ၄။ ဝတ္ထုမျိုး ---- ၅၊ ၅။ နာနာက္ခဏိကကမ္မမျိုး ---- ၂၊ ၆။ ပကတူပနိဿယ ---- ၁၊ ဤ (၂၈)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စည်းတရားတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။
无因第一彼所缘四名蕴缘所生法，由以下诸类缘法资助：一、名俱生类十一种；二、所缘类四种；三、无间类五种；四、依处类五种；五、异刹那业类两种；六、自然亲依止类一种。由于这二十八种因缘法，它们得以发生并住立。
အဟိတ် ပထမတဒါရုံ အစိတ်စိတ် နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ----- ၁။ (က)အချင်းချင်းအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော အဟိတ် ပထမတဒါရုံ အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်း- တရားတို့၏ သဟဇာတ အညမည နိဿယ ဝိပါက သမ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ ( ခ )သမ္ပယုတ္တခန္ဓာအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော အဟိတ် ပထမ တဒါရုံ နာမက္ခန္ဓာ၌ ပါရှိသော စေတနာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ သဟဇာတကမ္မသတ္တိ၊ ( ဂ )ဖဿ စေတနာ ဝိညာဏ် နာမ်အာဟာရ (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာဟာရသတ္တိ၊
无因第一彼所缘各个四名蕴缘所生法：一、（甲）由彼此互相资助的无因第一彼所缘各个名蕴缘法，以俱生、相互、依止、果报、相应、有、不离去缘力资助；（乙）由无因第一彼所缘名蕴中的思缘法，以俱生业缘力资助相应蕴；（丙）由触、思、识三种名食缘法，以食缘力资助；
原书第 629 页
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပိုင်း - အပိုင်း (ခ) (ဃ)ဇီဝိတ စိတ် ဝေဒနာ နာမ်ဣန္ဒြေ (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ ဣန္ဒြိယသတ္တိ၊ ( င )အဟိတ် သောမနဿတဒါရုံ ဖြစ်အံ့ စျာနင် (၅)ပါး၊ အဟိတ် ဥပေက္ခာတဒါရုံ ဖြစ်အံ့ ပီတိကြဥ် စျာနင် (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ စျာနသတ္တိ၊ (၁၁)၊ ၂။ သာမန်အားဖြင့် အာရုံပြုတတ်သော အဟိတ် ပထမတဒါရုံ နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် သာမန်အားဖြင့် အာရုံပြုအပ်သော ပစ္စုပ္ပန် ရူပါရုံ (သဒ္ဒါရုံ ။ ပ ။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ) ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာရမ္မဏ ပုရေဇာတ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၄)။
——（丁）由命、心、受三种名根缘法，以根缘力资助；（戊）若为无因悦俱彼所缘，则由五禅支；若为无因舍俱彼所缘，则由除喜以外的四禅支缘法，以禅那缘力资助。（名俱生类十一种。）二、通常取所缘的无因第一彼所缘四名蕴，由通常应当作为所缘的现在色所缘（声所缘……触所缘），以所缘、前生、有、不离去缘力资助。（四种。）
၃။ အဟိတ် ပထမတဒါရုံ နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ----- အခြားမရှိသည်ဖြစ်၍ ချုပ်လေ- ပြီးသော သတ္တမဇော နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ (ဒုတိယတဒါရုံ ဖြစ်အံ့ ----- အခြားမရှိသည်ဖြစ်၍ ချုပ်လေပြီးသော ပထမတဒါရုံ နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏) အနန္တရ သမနန္တရ ဥပနိဿယ နတ္ထိ ဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
三、无因第一彼所缘四名蕴，由已经无间灭去的第七速行四名蕴缘法资助；若为第二彼所缘，则由已经无间灭去的第一彼所缘四名蕴缘法资助。两者均以无间、等无间、无间亲依止、无有、离去缘力资助。（五种。）
၄။ သတ္တမဇော နာမက္ခန္ဓာတို့၏ ဥပါဒ်ခဏနှင့် အတူပြိုင်၍ ဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု (အကယ်၍ ဒုတိယတဒါရုံ နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စယုပ္ပန်တရားဖြစ်အံ့ ပထမတဒါရုံ၏ ဥပါဒ်ခဏနှင့် အတူပြိုင်၍ ဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု)၊ (မရဏာသန္နအခါ စုတိစိတ်မှ ပြန်၍ ရေတွက်သည်ရှိသော် (၁၇) ချက်မြောက်သော စိတ်၏ ဥပါဒ်ခဏနှင့် အတူပြိုင်၍ ဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု) ပစ္စည်းတရားတို့၏ နိဿယ ပုရေဇာတ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
四、由与第七速行四名蕴生时同时生起的心所依处——若为第二彼所缘，则为与第一彼所缘生时同时生起的心所依处——以及临终时从死亡心倒数第十七个心生时同时生起的心所依处缘法，以依止、前生、不相应、有、不离去缘力资助。（五种。）
၅။ အဟိတ် အကုသလဝိပါက် တဒါရုံ ဖြစ်အံ့ အတိတ်ဖြစ်သော ထိုက်သင့်ရာ အကုသိုလ်ကံ၊ အဟိတ် ကုသလဝိပါက် တဒါရုံ ဖြစ်အံ့ အတိတ်ဖြစ်သော ထိုက်သင့်ရာ ကာမကုသိုလ်ကံ ပစ္စည်းတရားတို့၏ နာနာက္ခဏိကကမ္မ ပကတူပနိဿယ သတ္တိ၊ (၂)။
五、若为无因不善异熟彼所缘，则由相应的过去不善业；若为无因善异熟彼所缘，则由相应的过去欲界善业缘法，以异刹那业、自然亲依止缘力资助。（两种。）
၆။ ဗလဝဖြစ်သော = အားကောင်းသော စိတ် (၈၉)၊ စေတသိက် (၅၂)၊ ရုပ်(၂၈)၊ ပစ္စည်းဖြစ်ထိုက်သော အချို့သော ပညတ်ပစ္စည်းတရားတို့က ပကတူပနိဿယသတ္တိ၊ (၁)။
六、由强有力的八十九心、五十二心所、二十八色，以及可作为缘的某些概念缘法，以自然亲依止缘力资助。（一种。）
ဤ (၂၈)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စည်းတရားတို့က ဝိုင်းဝန်း၍ ကျေးဇူးပြုပေးသောကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေ ရကုန်၏။
由于这二十八种因缘法共同资助，无因第一彼所缘四名蕴得以发生并住立。
သဟိတ် မဟာဝိပါက် တဒါရုံ နာမက္ခန္ဓာ (၄) ပါး
有因大异熟彼所缘：四名蕴
သဟိတ် မဟာဝိပါက် တဒါရုံ နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ----- ၁။ သဟဇာတမျိုး --- ၁၃၊ ၂။ အာရမ္မဏမျိုး --- ၄၊ ၃။ အနန္တရမျိုး --- ၅၊ ၄။ ဝတ္ထုမျိုး --- ၅၊ ၅။ နာနာက္ခဏိကကမ္မမျိုး --- ၂၊ ၆။ ပကတူပနိဿယ --- ၁၊ ဤ (၃ဝ)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စည်းတရားတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။
有因大异熟彼所缘四名蕴缘所生法，由以下诸类缘法资助：一、名俱生类十三种；二、所缘类四种；三、无间类五种；四、依处类五种；五、异刹那业类两种；六、自然亲依止类一种。由于这三十种因缘法，它们得以发生并住立。
原书第 630 页
မဟာဝိပါက် တဒါရုံ အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ----- ၁။ (က)အချင်းချင်းအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော မဟာဝိပါက် တဒါရုံ အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရား- တို့၏ သဟဇာတ အညမည နိဿယ ဝိပါက သမ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ ( ခ )သမ္ပယုတ္တခန္ဓာအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော မဟာဝိပါက် တဒါရုံ နာမက္ခန္ဓာ၌ ပါရှိသော ဒွိဟိတ် တဒါရုံ
大异熟彼所缘各个四名蕴缘所生法：一、（甲）由彼此互相资助的大异熟彼所缘各个名蕴缘法，以俱生、相互、依止、果报、相应、有、不离去缘力资助；（乙）由大异熟彼所缘名蕴中所含的二因彼所缘——
ဖြစ်အံ့ အလောဘ အဒေါသ၊ တိဟိတ် တဒါရုံ ဖြစ်အံ့ အလောဘ အဒေါသ အမောဟ ဤဟိတ်
——的无贪、无瞋，或三因彼所缘的无贪、无瞋、无痴这——
(၂ )ပါး၊ (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ ဟေတုသတ္တိ၊ ( ဂ )စေတနာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ သဟဇာတကမ္မသတ္တိ၊ (ဃ)ဖဿ စေတနာ ဝိညာဏ် နာမ်အာဟာရ (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာဟာရသတ္တိ၊ ( င )ဒွိဟိတ် တဒါရုံ ဖြစ်အံ့ ပညာကြဥ် နာမ်ဣန္ဒြေ (၇)ပါး၊ တိဟိတ် တဒါရုံ ဖြစ်အံ့ ဇီဝိတ စိတ် ဝေဒနာ သဒ္ဓါ ဝီရိယ သတိ ဧကဂ္ဂတာ ပညာ ----- နာမ်ဣန္ဒြေ (၈)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ ဣန္ဒြိယသတ္တိ၊ ( စ ) သောမနဿတဒါရုံ ဖြစ်အံ့ စျာနင် (၅)ပါး၊ ဥပေက္ခာတဒါရုံ ဖြစ်အံ့ ပီတိကြဥ် စျာနင် (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ စျာနသတ္တိ၊ (ဆ)ဒွိဟိတ် တဒါရုံ ဖြစ်အံ့ ဝိတက် ဝီရိယ သတိ ဧကဂ္ဂတာ မဂ္ဂင် (၄)ပါး၊ တိဟိတ် တဒါရုံ ဖြစ်အံ့ ပညာ ဝိတက် ဝီရိယ သတိ ဧကဂ္ဂတာ မဂ္ဂင် (၅)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ မဂ္ဂသတ္တိ၊ (၁၃)။
——二因或三因缘法，以因缘力资助；（丙）由思缘法，以俱生业缘力资助；（丁）由触、思、识三种名食缘法，以食缘力资助；（戊）若为二因彼所缘，则由除慧以外的七种名根；若为三因彼所缘，则由命、心、受、信、精进、念、一境性、慧八种名根缘法，以根缘力资助；（己）若为悦俱彼所缘，则由五禅支；若为舍俱彼所缘，则由除喜以外的四禅支缘法，以禅那缘力资助；（庚）若为二因彼所缘，则由寻、精进、念、一境性四道支；若为三因彼所缘，则由慧、寻、精进、念、一境性五道支缘法，以道缘力资助。（名俱生类十三种。）
၂။ သာမန်အားဖြင့် အာရုံပြုတတ်သော သဟိတ် ပထမတဒါရုံ နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် သာမန်အားဖြင့် အာရုံပြုအပ်သော ပစ္စုပ္ပန် ရူပါရုံ (သဒ္ဒါရုံ ။ ပ ။ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံ) ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာရမ္မဏ ပုရေဇာတ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၄)။
二、通常取所缘的有因第一彼所缘四名蕴，由通常应当作为所缘的现在色所缘（声所缘……触所缘），以所缘、前生、有、不离去缘力资助。（四种。）
၃။ သဟိတ် ပထမတဒါရုံ နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် အခြားမရှိသည်ဖြစ်၍ ချုပ်လေပြီးသော သတ္တမဇော နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ (ဒုတိယတဒါရုံ ဖြစ်အံ့ အခြားမရှိသည်ဖြစ်၍ ချုပ်လေပြီးသော ပထမတဒါရုံ နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့၏) အနန္တရ သမနန္တရ ဥပနိဿယ နတ္ထိ ဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
三、有因第一彼所缘四名蕴，由已经无间灭去的第七速行四名蕴缘法资助；若为第二彼所缘，则由已经无间灭去的第一彼所缘四名蕴缘法资助。两者均以无间、等无间、无间亲依止、无有、离去缘力资助。（五种。）
၄။ သတ္တမဇော နာမက္ခန္ဓာတို့၏ ဥပါဒ်ခဏနှင့် အတူပြိုင်၍ ဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု (ဒုတိယတဒါရုံ ဖြစ်အံ့ ပထမတဒါရုံ၏ ဥပါဒ်ခဏနှင့် အတူပြိုင်၍ ဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု) ပစ္စည်းတရားတို့၏ နိဿယ ပုရေဇာတ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
四、由与第七速行四名蕴生时同时生起的心所依处——若为第二彼所缘，则为与第一彼所缘生时同时生起的心所依处——以依止、前生、不相应、有、不离去缘力资助。（五种。）
၅။ ထိုက်သင့်ရာ တစ်မျိုးမျိုးသော အတိတ် ကာမကုသိုလ်ကံ ပစ္စည်းတရားတို့၏ နာနာက္ခဏိကကမ္မ ပကတူပ- နိဿယသတ္တိ၊ (၂)။
五、由相应的某一种过去欲界善业缘法，以异刹那业、自然亲依止缘力资助。（两种。）
၆။ ဗလဝဖြစ်သော = အားကောင်းသော စိတ် (၈၉)၊ စေတသိက် (၅၂)၊ ရုပ် (၂၈)၊ ပစ္စည်းဖြစ်ထိုက်သော အချို့သော ပညတ်ပစ္စည်းတရားတို့၏ ပကတူပနိဿယသတ္တိ၊ (၁)။
六、由强有力的八十九心、五十二心所、二十八色，以及可作为缘的某些概念缘法，以自然亲依止缘力资助。（一种。）
ဤ (၃ဝ)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စည်းတရား ပစ္စယသတ္တိတို့က ဝိုင်းဝန်း၍ ကျေးဇူးပြုပေးသောကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။
由于这三十种因缘法共同资助，有因大异熟彼所缘四名蕴得以发生并住立。
ဤတွင် ပဉ္စဒွါရိကဝီထိစဥ် အတွင်း၌ရှိသော စိတ္တက္ခဏတိုင်းဝယ် အသီးအသီးသော ခန္ဓာ (၅)ပါးတို့၏ ပဋ္ဌာန်းပစ္စည်း ဆက်နွယ်လျက် ဖြစ်ပေါ်တည်နေပုံကို တင်ပြပြီးလေပြီ။ ယခု တစ်ဖန် ကာမဇော မနောဒွါရဝီထိ စိတ္တက္ခဏ အသီးအသီး၌ ရှိသော ခန္ဓာ (၅)ပါး အသီးအသီး၏ ပဋ္ဌာန်းပစ္စယသတ္တိတို့၏ ကျေးဇူးပြုမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရပုံကို ဆက်လက် တင်ပြအပ်ပါသည်။
至此，已经说明五门心路中每一心刹那各自五蕴如何由发趣诸缘相互连接而发生、住立。现在继续说明欲界速行意门心路各心刹那中，各自五蕴如何因发趣缘力的资助而发生、住立。
原书第 631 页
ကာမဇော မနောဒွါရိကစိတ်များ
欲界速行意门心
ကာမဇော မနောဒွါရိကဝီထိစိတ်တို့သည် အကျဥ်းအားဖြင့် မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း၊ ဇော၊ တဒါရုံ ----- ဟု (၃)မျိုးတည်း။
欲界速行意门心路，简略而言只有三类：意门转向、速行与彼所缘。
စိတ္တုပ္ပါဒ်၏ အစွမ်းဖြင့်ကား ----- မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း၊ ပထမဇော၊ ဒုတိယဇော၊ တတိယဇော၊ စတုတ္ထဇော၊ ပဉ္စမဇော၊ ဆဋ္ဌမဇော၊ သတ္တမဇော၊ ပထမတဒါရုံ ၊ ဒုတိယတဒါရုံ ----- ဟု (၁ဝ)မျိုးတည်း။
若依心生起的次第，则有十种：意门转向、第一速行、第二速行、第三速行、第四速行、第五速行、第六速行、第七速行、第一彼所缘、第二彼所缘。
အကျယ်အားဖြင့်ကား ----- ၁။ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း --- ၁၊ ၂။ ကာမဇော --- ၂၉၊ ၃။ တဒါရုံ --- ၁၁၊ ပေါင်းသော် --- ၄၁ - မျိုးတည်း။
若广说，则有：一、意门转向一种；二、欲界速行二十九种；三、彼所缘十一种；合计四十一种。
ထိုတွင် ကြိယာဇောများမှာ ရဟန္တာအရှင်မြတ်တို့နှင့်သာ သက်ဆိုင်သဖြင့် ချန်လှပ်၍ ထားပါသည်။
其中，唯作速行只与诸阿罗汉有关，所以这里省略不说。
ဝီထိစိတ္တက္ခဏတိုင်း၌ ခန္ဓာ (၅)ပါး ဖွဲ့၍ ပဋ္ဌာန်းပစ္စည်း ဆက်သွယ်ပုံကို ရှုရန် ဖြစ်သည်။ ရှေးဦးစွာ မနောဒွါရာ- ဝဇ္ဇန်း၌ ခန္ဓာ (၅)ပါး ဖွဲ့၍ ရှုပါ။ ထိုတွင် မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း ----- ရူပက္ခန္ဓာကို ဝုဋ္ဌော ရူပက္ခန္ဓာကို နည်းမှီး၍ ရှုပါ။
应当在心路的每一个心刹那建立五蕴，观照其发趣诸缘的连接。首先在意门转向中建立五蕴观照。其中，意门转向的色蕴应依确定色蕴的方法观照。
မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း နာမက္ခန္ဓာ (၄) ပါး
意门转向：四名蕴
မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ----- ၁။ သဟဇာတမျိုး --- ၁ဝ၊ ၂။ အာရမ္မဏမျိုး --- (၁၊ ၄၊) ၆၊ ၃။ အနန္တရမျိုး --- ၅၊ ၄။ ဝတ္ထုမျိုး --- ၅၊ ၅။ ပကတူပနိဿယ --- ၁၊ ဤ (၂၂)၊ သို့မဟုတ် (၂၅)၊ သို့မဟုတ် (၂၇)မျိုးသော ပစ္စည်းတရားတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။
意门转向四名蕴缘所生法，由以下诸类缘法资助：一、名俱生类十种；二、所缘类一种、四种或六种；三、无间类五种；四、依处类五种；五、自然亲依止类一种。由于这二十二种、二十五种或二十七种缘法，它们得以发生并住立。
မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ----- ၁။ (က)အချင်းချင်းအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ သဟဇာတ အညမည နိဿယ သမ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ ( ခ )သမ္ပယုတ္တခန္ဓာအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း နာမက္ခန္ဓာ၌ ပါရှိသော စေတနာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ သဟဇာတကမ္မသတ္တိ၊ ( ဂ )ဖဿ စေတနာ ဝိညာဏ် နာမ်အာဟာရ (၃)ပါး ပစ္စည်းတို့၏ အာဟာရသတ္တိ၊ (ဃ)ဇီဝိတ စိတ် ဝေဒနာ ဝီရိယ ဧကဂ္ဂတာ ----- နာမ်ဣန္ဒြေ (၅)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ ဣန္ဒြိယသတ္တိ၊ ( င )ပီတိကြဥ် စျာနင် (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ စျာနသတ္တိ၊ (၁ဝ)။
意门转向各个四名蕴缘所生法：一、（甲）由彼此互相资助的意门转向各个名蕴缘法，以俱生、相互、依止、相应、有、不离去缘力资助；（乙）由意门转向名蕴中的思缘法，以俱生业缘力资助相应蕴；（丙）由触、思、识三种名食缘法，以食缘力资助；（丁）由命、心、受、精进、一境性五种名根缘法，以根缘力资助；（戊）由除喜以外的四禅支缘法，以禅那缘力资助。（名俱生类十种。）
၂။ သာမန်အားဖြင့် အာရုံပြုတတ်သော မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် -----
二、通常取所缘的意门转向四名蕴缘所生法，由——
原书第 632 页
(က)ရံခါ သာမန်အားဖြင့် အာရုံပြုအပ်သော စိတ် (၈၉)၊ စေတသိက် (၅၂)၊ အတိတ် အနာဂတ်ဖြစ်သော နိပ္ဖန္နရုပ် (၁၈)၊ အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန် ဖြစ်သော အနိပ္ဖန္နရုပ် (၁ဝ)၊ နိဗ္ဗာန်၊ ပညတ် ----- ဤ အာရုံ (၆)ပါး တို့တွင် တစ်ပါးပါးသော အာရုံပစ္စည်းတရားတို့၏ အာရမ္မဏသတ္တိ၊ (၁)။
——（甲）有时作为通常所缘的八十九心、五十二心所、属于过去或未来的十八种完成色、属于过去未来现在三时的十种非完成色、涅槃或概念——这六类所缘中的任一种所缘缘法，以所缘缘力资助。（一种。）
( ခ )ရံခါ သာမာန်အားဖြင့် အာရုံပြုအပ်သော ပစ္စုပ္ပန် နိပ္ဖန္နရုပ် (၁၈) ----- ဤအာရုံ (၆)ပါးတို့တွင် တစ်ပါးပါးသော အာရုံပစ္စည်းတရားတို့၏ အာရမ္မဏ ပုရေဇာတ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၄)။
（乙）有时由作为通常所缘的现在十八种完成色——这六种色所缘中的任一种——以所缘、前生、有、不离去缘力资助。（四种。）
( ဂ )မရဏာသန္နအခါ သာမန်အားဖြင့် အာရုံပြုအပ်သော စုတိစိတ်မှ ပြန်၍ ရေတွက်သည်ရှိသော် (၁၇)
（丙）临终时，有时由作为通常所缘、从死亡心倒数第十七——
ချက်မြောက်သော စိတ်၏ ဥပါဒ်ခဏနှင့် အတူပြိုင်၍ ဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု ပစ္စည်းတရားတို့၏
——个心的生时同时生起的心所依处缘法，以——
အာရမ္မဏ နိဿယ ပုရေဇာတ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတ သတ္တိ၊ (၆)။ (ယင်းဟဒယဝတ္ထုကိုပင်
——所缘、依止、前生、不相应、有、不离去缘力资助。（六种。这里是指意门转向依止该心所依处——
မှီဖြစ်၍ ယင်းဟဒယဝတ္ထုကိုပင် ပြန်၍ အာရုံယူမှုကို ရည်ညွှန်းထားသည်။)
——生起，又回过来以同一心所依处为所缘。）
၃။ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် အခြားမရှိသည်ဖြစ်၍ ချုပ်လေပြီးသော ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ၊ သို့မဟုတ် မိမိ၏ ရှေး၌ရှိသော ဘဝင် နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ အနန္တရ သမနန္တရ ဥပနိဿယ နတ္ထိ ဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
三、意门转向四名蕴，由已经无间灭去的有分断，或由位于它前面的有分四名蕴缘法，以无间、等无间、无间亲依止、无有、离去缘力资助。（五种。）
၄။ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ယင်းဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ နာမက္ခန္ဓာ၊ သို့မဟုတ် မိမိ၏ ရှေး၌ရှိသော ဘဝင် နာမက္ခန္ဓာတို့၏ ဥပါဒ်ခဏနှင့် အတူပြိုင်၍ ဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု ပစ္စည်းတရားတို့၏ နိဿယ ပုရေဇာတ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
四、由与该有分断或位于意门转向以前的有分四名蕴生时同时生起的心所依处缘法，以依止、前生、不相应、有、不离去缘力资助。（五种。）
၅။ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ဗလဝဖြစ်သော = အားကောင်းသော စိတ် (၈၉)၊ စေတသိက် (၅၂ )၊ ရုပ် (၂၈)၊ ပစ္စည်းဖြစ်ထိုက်သော အချို့သော ပညတ်ပစ္စည်းတရားတို့၏ ပကတူပနိဿယသတ္တိ၊ (၁)။
五、由强有力的八十九心、五十二心所、二十八色，以及可作为缘的某些概念缘法，以自然亲依止缘力资助。（一种。）
ဤ (၂၂)မျိုး၊ သို့မဟုတ် (၂၅)မျိုး၊ သို့မဟုတ် (၂၇)မျိုးသော၊ အကြောင်းပစ္စည်းတရားတို့က ဝိုင်းဝန်း၍ ကျေးဇူးပြုပေးသောကြောင့် မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရ- ကုန်၏။
由于这二十二种、二十五种或二十七种因缘法共同资助，意门转向四名蕴得以发生并住立。
မနောဒွါရိက မဟာကုသိုလ် ပထမဇော နာမက္ခန္ဓာ (၄) ပါး
意门大善第一速行：四名蕴
(မဟာကုသိုလ် ပထမဇော ရူပက္ခန္ဓာ ဒုတိယဇော ရူပက္ခန္ဓာ စသည်တို့သည် ပဉ္စဒွါရိက မဟာကုသိုလ် ပထမဇော ရူပက္ခန္ဓာ ဒုတိယဇော ရူပက္ခန္ဓာ စသည်တို့နှင့်တူပြီ။) မဟာကုသိုလ် ပထမဇော နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ----- ၁။ သဟဇာတမျိုး --- ၁၃၊ ၂။ အာရမ္မဏမျိုး --- ၁၊ ၄၊ ၆၊ ၃၊ ၃။ အနန္တရမျိုး --- ၅၊ ၄။ ဝတ္ထုမျိုး --- ၅၊ ၅။ ပကတူပနိဿယ --- ၁၊ ရံခါ ဤ (၂၅)မျိုး၊ ရံခါ (၂၈)မျိုး၊ ရံခါ (၃ဝ)မျိုး၊ ရံခါ (၂၇)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စည်းတရားတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။
〔大善第一速行、第二速行等的色蕴，与五门大善第一速行、第二速行等的色蕴相同。〕大善第一速行四名蕴缘所生法，由以下诸类缘法资助：一、名俱生类十三种；二、所缘类一种、四种、六种或三种；三、无间类五种；四、依处类五种；五、自然亲依止类一种。依其情形，由二十五种、二十八种、三十种或二十七种因缘法共同资助，它们得以发生并住立。
原书第 633 页
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပိုင်း - အပိုင်း (ခ) မဟာကုသိုလ် ပထမဇော အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ----- ၁။ (က)အချင်းချင်းအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော မဟာကုသိုလ် ပထမဇော အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်း- တရားတို့၏ သဟဇာတ အညမည နိဿယ သမ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ ( ခ )သမ္ပယုတ္တခန္ဓာအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော မဟာကုသိုလ် ပထမဇော နာမက္ခန္ဓာ၌ ပါရှိသော ဒွိဟိတ်
大善第一速行各个四名蕴缘所生法：一、（甲）由彼此互相资助的大善第一速行各个名蕴缘法，以俱生、相互、依止、相应、有、不离去缘力资助；（乙）由大善第一速行名蕴中的二因——
ကုသိုလ် (၄)ခုဖြစ်အံ့ ----- အလောဘ အဒေါသ၊ တိဟိတ် ကုသိုလ် (၄)ခုဖြစ်အံ့ ----- အလောဘ
——善四心所含的无贪、无瞋，或三因善四心所含的无贪——
အဒေါသ အမောဟ ----- ဤဟိတ် (၂ )ပါး (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ ဟေတုသတ္တိ၊ ( ဂ )ဒွိဟိတ်ကုသိုလ် (၄)ခု ဖြစ်အံ့ ----- ဆန္ဒ ဝီရိယ စိတ်၊ တိဟိတ်ကုသိုလ် (၄)ခု ဖြစ်အံ့ ----- ဆန္ဒ ဝီရိယ စိတ် ဝီမံသ (၃)ပါး (၄)ပါးတို့တွင် တစ်ပါးပါးသော ပစ္စည်းတရားတို့၏ အဓိပတိသတ္တိ၊ (ဃ)စေတနာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ သဟဇာတကမ္မသတ္တိ၊ ( င )ဖဿ စေတနာ ဝိညာဏ် နာမ်အာဟာရ (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာဟာရသတ္တိ၊ ( စ )ဒွိဟိတ် ကုသိုလ် (၄)ခု ဖြစ်အံ့ ---- ပညာကြဥ် နာမ်ဣန္ဒြေ (၇)ပါး၊ တိဟိတ် ကုသိုလ် (၄)ခု ဖြစ်အံ့ -
——、无瞋、无痴这二因或三因缘法，以因缘力资助；（丙）二因善四心由欲、精进、心，三因善四心由欲、精进、心、观这三种或四种增上法中的任一种缘法，以增上缘力资助；（丁）由思缘法，以俱生业缘力资助；（戊）由触、思、识三种名食缘法，以食缘力资助；（己）二因善四心由除慧以外的七种名根，三因善四心由——
ဇီဝိတ စိတ် ဝေဒနာ သဒ္ဓါ ဝီရိယ သတိ ဧကဂ္ဂတာ ပညာ - နာမ်ဣန္ဒြေ (၈)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏
——命、心、受、信、精进、念、一境性、慧八种名根缘法，以——
ဣန္ဒြိယသတ္တိ၊ (ဆ)သောမနဿ ပထမဇော ဖြစ်အံ့ ----- စျာနင် (၅)ပါး၊ ဥပေက္ခာ ပထမဇောဖြစ်အံ့ ----- ပီတိကြဥ် စျာနင် (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ စျာနသတ္တိ၊ ( ဇ )ဒွိဟိတ် မဟာကုသိုလ် ပထမဇော ဖြစ်အံ့ ----- ပညာကြဥ် မဂ္ဂင် (၇)ပါး၊ တိဟိတ် မဟာကုသိုလ်
——根缘力资助；（庚）若为悦俱第一速行，则由五禅支；若为舍俱第一速行，则由除喜以外的四禅支缘法，以禅那缘力资助；（辛）若为二因大善第一速行，则由除慧以外的七道支；若为三因大善——
ပထမဇော ဖြစ်အံ့ --- ပညာ ဝိတက် သမ္မာဝါစာ သမ္မာကမ္မန္တ သမ္မာအာဇီဝ ဝီရိယ သတိ ဧကဂ္ဂတာ-
——第一速行，则由慧、寻、正语、正业、正命、精进、念、一境性——
မဂ္ဂင် (၈)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ မဂ္ဂသတ္တိ၊ (၁၃)။
——八道支缘法，以道缘力资助。（名俱生类十三种。）
၂။ သာမန်အားဖြင့် အာရုံပြုတတ်သော မဟာကုသိုလ် ဉာဏဝိပ္ပယုတ် ပထမဇော နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်- တရားတို့သည် ----- (က)ရံခါ သာမန်အားဖြင့် အာရုံ ပြုအပ်သော လောကီစိတ် (၈၁)၊ စေတသိက် (၅၂ )၊ အတိတ် အနာဂတ် နိပ္ဖန္နရုပ် (၁၈)၊ အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန် ကာလသုံးပါး၌ ဖြစ်သော အနိပ္ဖန္နရုပ် (၁ဝ)၊ ပညတ်၊ ဤအာရုံ (၆)ပါးတို့တွင် တစ်ပါးပါးသော အာရုံပစ္စည်းတရားတို့၏ အာရမ္မဏသတ္တိ၊ (၁)။
二、通常取所缘的智不相应大善第一速行四名蕴：（甲）有时由作为通常所缘的八十一世间心、五十二心所、属于过去或未来的十八种完成色、属于过去未来现在三时的十种非完成色，或概念——这六类所缘中的任一种缘法，以所缘缘力资助。（一种。）
( ခ )ရံခါ သာမန်အားဖြင့် အာရုံပြုအပ်သော ပစ္စုပ္ပန် နိပ္ဖန္နရုပ် (၁၈) ----- ဤအာရုံ (၆)ပါးတို့တွင် တစ်ပါး- ပါးသော အာရုံပစ္စည်းတရားတို့၏ အာရမ္မဏ ပုရေဇာတ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၄)။
（乙）有时由作为通常所缘的现在十八种完成色——这六种色所缘中的任一种——以所缘、前生、有、不离去缘力资助。（四种。）
( ဂ )မရဏာသန္နအခါ သာမန်အားဖြင့် အာရုံပြုအပ်သော စုတိစိတ်မှပြန်၍ ရေတွက်သည်ရှိသော် (၁၇)
（丙）临终时，有时由作为通常所缘、从死亡心倒数第十七——
ချက်မြောက်သော စိတ်၏ ဥပါဒ်ခဏနှင့် အတူပြိုင်၍ဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု ပစ္စည်းတရားတို့၏
——个心的生时同时生起的心所依处缘法，以——
အာရမ္မဏ နိဿယ ပုရေဇာတ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၆)။
——所缘、依止、前生、不相应、有、不离去缘力资助。（六种。）
သာမန်အားဖြင့် အာရုံပြုတတ်သော မဟာကုသိုလ် ဉာဏသမ္ပယုတ် ပထမဇော နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ----- (က) ရံခါ သာမန်အားဖြင့် အာရုံပြုအပ်သော အရဟတ္တမဂ် အရဟတ္တဖိုလ် ကြဥ်သော စိတ် (၈၇)၊ စေတသိက်
通常取所缘的智相应大善第一速行四名蕴：（甲）有时由作为通常所缘、除阿罗汉道与阿罗汉果以外的八十七心、五十二心所——
原书第 634 页
(၅၂)၊ အတိတ် အနာဂတ် နိပ္ဖန္နရုပ် (၁၈)၊ အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန်ကာလသုံးပါး၌ ဖြစ်သော အနိပ္ဖန္န ရုပ် (၁ဝ)၊ ပညတ် ----- ဤအာရုံ (၆)ပါးတို့တွင် တစ်ပါးပါးသော အာရုံပစ္စည်းတရားတို့၏ အာရမ္မဏ- သတ္တိ၊ (၁)။
——、属于过去或未来的十八种完成色、属于过去未来现在三时的十种非完成色，或概念——这六类所缘中的任一种缘法，以所缘缘力资助。（一种。）
( ခ ) ရံခါ သာမန်အားဖြင့် အာရုံပြုအပ်သော ပစ္စုပ္ပန် နိပ္ဖန္နရုပ် (၁၈) ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာရမ္မဏ ပုရေဇာတ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၄)။
（乙）有时由作为通常所缘的现在十八种完成色缘法，以所缘、前生、有、不离去缘力资助。（四种。）
( ဂ ) မရဏာသန္နအခါ သာမန်အားဖြင့် အာရုံပြုအပ်သော စုတိစိတ်မှ ပြန်၍ ရေတွက်သည်ရှိသော် (၁၇)
（丙）临终时，有时由作为通常所缘、从死亡心倒数第十七——
ချက်မြောက်သော စိတ်၏ ဥပါဒ်ခဏနှင့် အတူပြိုင်၍ဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာရမ္မဏ
——个心的生时同时生起的心所依处缘法，以所缘——
နိဿယ ပုရေဇာတ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၆)။
——、依止、前生、不相应、有、不离去缘力资助。（六种。）
အလေးအမြတ်အားဖြင့် အာရုံပြုတတ်သော မဟာကုသိုလ် ဉာဏဝိပ္ပယုတ် ပထမဇော နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် အလေးအမြတ်အားဖြင့် အာရုံပြုအပ်သော လောကီကုသိုလ် (၁၇) နာမက္ခန္ဓာ ဓမ္မာရုံ ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာရမ္မဏ အဓိပတိ ဥပနိဿယသတ္တိ၊ (၃)။
重视所缘的智不相应大善第一速行四名蕴，由作为受重视所缘的十七种世间善心之四名蕴法所缘，以所缘、所缘增上、所缘亲依止缘力资助。（三种。）
အလေးအမြတ်အားဖြင့် အာရုံပြုတတ်သော မဟာကုသိုလ် ဉာဏသမ္ပယုတ် ပထမဇော နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ----- အလေးအမြတ်အားဖြင့် အာရုံပြုအပ်သော အရဟတ္တမဂ် ကြဥ်သော ကုသိုလ်စိတ် (၂ဝ)၊ အောက်ဖိုလ် (၃)ခု၊ နိဗ္ဗာန် ----- ဤဓမ္မာရုံပစ္စည်းတရားတို့၏ အာရမ္မဏ အဓိပတိ ဥပနိဿယသတ္တိ၊ (၃)။
重视所缘的智相应大善第一速行四名蕴，由作为受重视所缘、除阿罗汉道以外的二十种善心、三种较低圣果或涅槃这些法所缘，以所缘、所缘增上、所缘亲依止缘力资助。（三种。）
၃။ ကာမာဝစရ မဟာကုသိုလ် ပထမဇော နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ----- အခြားမရှိသည် ဖြစ်၍ ချုပ်လေပြီးသော မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ အနန္တရ သမနန္တရ ဥပနိဿယ နတ္ထိ ဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
三、欲界大善第一速行四名蕴，由已经无间灭去的意门转向四名蕴缘法，以无间、等无间、无间亲依止、无有、离去缘力资助。（五种。）
〔ဒုတိယဇော နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် အခြားမရှိသည်ဖြစ်၍ ချုပ်လေပြီးသော ပထမဇော နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ အနန္တရ သမနန္တရ ဥပနိဿယ အာသေဝန နတ္ထိ ဝိဂတသတ္တိ၊ (၆)။ ဤသို့လျှင် သတ္တမဇောတိုင်အောင် ရှေးရှေးဇော၏ အာသေဝနသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြုပေးမှုကိုပါ ရရှိပုံကို သဘောပေါက် ပါလေ။〕 ၄။ ကာမာဝစရ မဟာကုသိုလ် ပထမဇော နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ----- မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း နာမက္ခန္ဓာတို့၏ ဥပါဒ်ခဏနှင့် အတူပြိုင်၍ ဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု ပစ္စည်းတရားတို့၏ နိဿယ ပုရေဇာတ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
〔第二速行四名蕴由已经无间灭去的第一速行四名蕴，以无间、等无间、无间亲依止、重复、无有、离去缘力资助。（六种。）直至第七速行，都应如此理解前前速行以重复缘力资助后后速行。〕四、欲界大善第一速行四名蕴，由与意门转向四名蕴生时同时生起的心所依处缘法，以依止、前生、不相应、有、不离去缘力资助。（五种。）
၅။ မဟာကုသိုလ် ပထမဇော နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ----- ဗလဝ ဖြစ်သော = အား- ကောင်းသော အရဟတ္တမဂ် အရဟတ္တဖိုလ် ကြဥ်သော စိတ် (၈၇)၊ စေတသိက် (၅၂ )၊ ရုပ် (၂၈)၊ ပစ္စည်း ဖြစ်ထိုက်သော အချို့သော ပညတ်ပစ္စည်းတရားတို့၏ ပကတူပနိဿယသတ္တိ၊ (၁)။
五、大善第一速行四名蕴，由强有力的、除阿罗汉道与阿罗汉果以外的八十七心、五十二心所、二十八色，以及可作为缘的某些概念缘法，以自然亲依止缘力资助。（一种。）
ရံခါ ဤ (၂၅)မျိုးသော၊ ရံခါ (၂၈)မျိုးသော၊ ရံခါ (၃ဝ)မျိုးသော၊ ရံခါ အဓိပတိပစ္စည်းကို ရခိုက် (၂၇)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စည်းတရားတို့က ဝိုင်းဝန်း၍ ကျေးဇူးပြုပေးသောကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။
依其情形，由二十五种、二十八种、三十种，或获得增上缘时由二十七种因缘法共同资助，大善第一速行四名蕴得以发生并住立。
〔〔〔အကယ်၍ ဒုတိယဇော ။ ပ ။ သတ္တမဇော မဟာကုသိုလ် နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စယုပ္ပန်တရားများ ဖြစ်အံ့ ----- အနန္တရမျိုး၌ အာသေဝနပစ္စည်းကို ထပ်၍ထည့်သော် ရံခါ (၂၆)၊ ရံခါ (၂၉)၊ ရံခါ (၃၁)၊ ရံခါ အဓိပတိပစ္စည်းကို ရခိုက် (၂၈)မျိုးသော ပစ္စည်းတရားများကို ရရှိနိုင်ပေသည်။〕
〔若为大善第二至第七速行四名蕴，在无间类中再加入重复缘，则依其情形可获得二十六种、二十九种、三十一种，或获得增上缘时二十八种缘法。〕