“缘起”一词的含义（之十一）
《趣向涅槃之道》中文全译本 · 非缩略版
缘起篇（甲） · 原书第 274–284 页 · 232 个翻译单元
本页并入了原书的相邻小节：死者与生者。
缅文为主本的机器规范化候选文本，尚未逐页人工校勘；中文全卷标记为「待义审」，缅文语义、上座部实修义理与中文表达三层人工审核尚未通过。引用前请回核原书。
原书第 274 页
( ခ ) သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း မနောသမ္ဖဿ (= ၁၁ - သညာ = ၁ဝ)က အကြောင်းတရား၊ သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း သညာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
（乙）领受意触（＝11－想＝10）是因法，领受想蕴是果法。
ရူပါရုံလိုင်း - သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း - သင်္ခါရက္ခန္ဓာ (စေတနာကို ကောက် - ပ -)
色所缘路线：领受行蕴（第一种方法：摄取思）
၁။ ၂။ ၃။ ၄။ ၅။ ၆။ ၇။ ဝေဒနာက္ခန္ဓာနှင့် နည်းတူရှုပါ။ ထူးသည်ကိုသာ ဆိုအံ့ --- ၈။ (က) စက္ခုသမ္ဖဿ (= ၈-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း သင်္ခါရက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
第一至第七项都与受蕴相同，只说明不同之处。八、（甲）眼触（＝8）是因法，领受行蕴是果法。
( ခ ) သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း မနောသမ္ဖဿ (= ၁၁ - စေတနာ = ၁ဝ)က အကြောင်းတရား၊ သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း သင်္ခါရက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
（乙）领受意触（＝11－思＝10）是因法，领受行蕴是果法。
ရူပါရုံလိုင်း - သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း - သင်္ခါရက္ခန္ဓာ (စေတသိက် - ၈ - ကောက် - ဒု -) ၁။ ၂။ ၃။ ၄။ ၅။ ၆။ ၇။ ဝေဒနာက္ခန္ဓာနှင့် နည်းတူရှုပါ။ ထူးသည်ကိုသာ ဆိုအံ့ --- ၈။ စက္ခုသမ္ဖဿ (= ၈-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း သင်္ခါရက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
色所缘路线：领受行蕴（第二种方法：摄取八个心所）：第一至第七项都与受蕴相同，只说明不同之处。八、眼触（＝8）是因法，领受行蕴是果法。
၉။ ကျန်နာမ်ခန္ဓာ (၃)ပါးက အကြောင်းတရား၊ သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း သင်္ခါရက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
九、其余三个名蕴是因法，领受行蕴是果法。
ရူပါရုံလိုင်း - သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း - ဝိညာဏက္ခန္ဓာ
色所缘路线：领受识蕴
၁။ ၂။ ၃။ ၄။ ၅။ ဝေဒနာက္ခန္ဓာနှင့် နည်းတူရှုပါ။
第一至第五项都与受蕴相同。
၆။ စက္ခုသမ္ဖဿ (= ၈-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း ဝိညာဏက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
六、眼触（＝8）是因法，领受识蕴是果法。
၇။ သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း နာမ်ရုပ်က အကြောင်းတရား၊ သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း ဝိညာဏက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
七、领受名色是因法，领受识蕴是果法。
နာမ် - ဟူသည် သမ္ပဋိစ္ဆိုင်းစိတ်နှင့် ယှဥ်ဖက် စေတသိက် (၁ဝ)လုံးတည်း။
所谓“名”，即与领受心相应的十个心所。
ရုပ် - ဟူသည် မှီရာဝတ္ထုရုပ် (၅၄)မျိုးနှင့် ရူပါရုံတည်း။
所谓“色”，即所依处一侧的五十四种色法与色所缘。
ရူပါရုံလိုင်း - သန္တီရဏ (= စုံစမ်း) ခန္ဓာ (၅) ပါး
色所缘路线：推度（审察）五蕴
၁။ သန္တီရဏ၏ မှီရာ ဟဒယ၌ တည်ရှိသော ရုပ် (၅၄)မျိုးနှင့် ရူပါရုံကား ရူပက္ခန္ဓာတည်း။
一、推度所依的心脏内五十四种色法与色所缘，是色蕴。
၂။ သန္တီရဏ နာမ်တရား (၁၂)လုံးမှ ဝေဒနာကား ဝေဒနာက္ခန္ဓာတည်း။
二、推度十二种名法中的受，是受蕴。
၃။ သန္တီရဏ နာမ်တရား (၁၂)လုံးမှ သညာကား သညာက္ခန္ဓာတည်း။
三、推度十二种名法中的想，是想蕴。
၄။ သန္တီရဏ နာမ်တရား (၁၂)လုံးမှ စေတနာကား သင်္ခါရက္ခန္ဓာတည်း။ (ပ) သန္တီရဏ နာမ်တရား (၁၂)လုံးမှ ကျန်စေတသိက် (၉)လုံးကား သင်္ခါရက္ခန္ဓာတည်း။ (ဒု) ၅။ သန္တီရဏ နာမ်တရား (၁၂)လုံးမှ အသိစိတ်ဝိညာဏ်ကား ဝိညာဏက္ခန္ဓာတည်း။
四、推度十二种名法中的思，是行蕴（第一种方法）；推度十二种名法中其余九个心所，是行蕴（第二种方法）。五、推度十二种名法中的能知之识，是识蕴。
မှတ်ချက် ---- သန္တီရဏသည် သောမနဿသန္တီရဏဖြစ်သော် နာမ်တရား (၁၂)လုံး ရှိ၏။ ပီတိပါ၏။
注：若为悦俱推度，则有十二种名法，其中有喜。
ဥပေက္ခာဝေဒနာနှင့် ယှဥ်သော် နာမ်တရား (၁၁)လုံး ရှိ၏။ ပီတိမပါ။ ဇောတွင် ပီတိပါသော် သန္တီရဏ၌လည်း ပီတိပါတတ်၏။ ဇောတွင် ပီတိမပါသော် သန္တီရဏ၌လည်း ပီတိမပါတတ်ပေ။ သန္တီရဏ ရူပက္ခန္ဓာကို ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း (= ဆင်ခြင်) ရူပက္ခန္ဓာအတိုင်း ရှုပါ။
若与舍受相应，则有十一种名法，其中没有喜。速行中有喜时，推度中也可能有喜；速行中没有喜时，推度中也可能没有喜。推度色蕴应比照五门转向（审察）色蕴观照。
原书第 275 页
ရူပါရုံလိုင်း - သန္တီရဏ - ဝေဒနာက္ခန္ဓာ
色所缘路线：推度受蕴
အတိတ်အကြောင်းတရား (၅) ပါး ၁။ အဝိဇ္ဇာ (=၂ဝ)က အကြောင်းတရား၊ သန္တီရဏ ဝေဒနာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
五种过去因。一、无明（＝20）是因法，推度受蕴是果法。
၂။ တဏှာ (=၂ဝ)က အကြောင်းတရား၊ သန္တီရဏ ဝေဒနာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
二、爱（＝20）是因法，推度受蕴是果法。
၃။ ဥပါဒါန် (=၂ဝ)က အကြောင်းတရား၊ သန္တီရဏ ဝေဒနာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
三、取（＝20）是因法，推度受蕴是果法。
၄။ သင်္ခါရ (= ၃၄)က အကြောင်းတရား၊ သန္တီရဏ ဝေဒနာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
四、行（＝34）是因法，推度受蕴是果法。
၅။ ကံ (= ၃၄-၏ ကမ္မသတ္တိ)က အကြောင်းတရား၊ သန္တီရဏ ဝေဒနာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
五、业（＝34）的业力是因法，推度受蕴是果法。
ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်းတရား (၃) ပါး ၆။ ဝတ္ထု (= ဟဒယ = ၆ = ၅၄)က အကြောင်းတရား၊ သန္တီရဏ ဝေဒနာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
三种现在因。六、心所依处（＝心脏＝6＝54）是因法，推度受蕴是果法。
၇။ အာရုံ (= ရူပါရုံ)က အကြောင်းတရား၊ သန္တီရဏ ဝေဒနာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
七、所缘（＝色所缘）是因法，推度受蕴是果法。
၈။ (က) စက္ခုသမ္ဖဿ (= ၈-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ သန္တီရဏ ဝေဒနာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
八、触：（甲）眼触（＝8）是因法，推度受蕴是果法。
( ခ ) သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း မနောသမ္ဖဿ (= ၁၁)က အကြောင်းတရား၊ သန္တီရဏ ဝေဒနာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
（乙）领受意触（＝11）是因法，推度受蕴是果法。
( ဂ ) သန္တီရဏ မနောသမ္ဖဿ (= ၁၂ - ဝေဒနာ = ၁၁)က အကြောင်းတရား၊ သန္တီရဏ ဝေဒနာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
（丙）推度意触（＝12－受＝11）是因法，推度受蕴是果法。
ရူပါရုံလိုင်း - သန္တီရဏ - သညာက္ခန္ဓာ
色所缘路线：推度想蕴
၁။ ၂။ ၃။ ၄။ ၅။ ၆။ ၇။ သန္တီရဏ ဝေဒနာက္ခန္ဓာကို နည်းမှီး၍ ရှုပါ။
第一至第七项，应比照推度受蕴观照。
၈။ (က) စက္ခုသမ္ဖဿ (= ၈-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ သန္တီရဏ သညာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
八、触：（甲）眼触（＝8）是因法，推度想蕴是果法。
( ခ ) သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း မနောသမ္ဖဿ (= ၁၁)က အကြောင်းတရား၊ သန္တီရဏ သညာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
（乙）领受意触（＝11）是因法，推度想蕴是果法。
( ဂ ) သန္တီရဏ မနောသမ္ဖဿ (= ၁၂ - သညာ = ၁၁)က အကြောင်းတရား၊ သန္တီရဏ သညာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
（丙）推度意触（＝12－想＝11）是因法，推度想蕴是果法。
ရူပါရုံလိုင်း - သန္တီရဏ - သင်္ခါရက္ခန္ဓာ (စေတနာကို ကောက် - ပ -)
色所缘路线：推度行蕴（第一种方法：摄取思）
၁။ ၂။ ၃။ ၄။ ၅။ ၆။ ၇။ သန္တီရဏ ဝေဒနာက္ခန္ဓာကို နည်းမှီး၍ ရှုပါ။
第一至第七项，应比照推度受蕴观照。
၈။ (က) စက္ခုသမ္ဖဿ (= ၈-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ သန္တီရဏ သင်္ခါရက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
八、触：（甲）眼触（＝8）是因法，推度行蕴是果法。
( ခ ) သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း မနောသမ္ဖဿ (= ၁၁)က အကြောင်းတရား၊ သန္တီရဏ သင်္ခါရက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
（乙）领受意触（＝11）是因法，推度行蕴是果法。
( ဂ ) သန္တီရဏ မနောသမ္ဖဿ (= ၁၁)က အကြောင်းတရား၊ သန္တီရဏ သင်္ခါရက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
（丙）推度意触（＝11）是因法，推度行蕴是果法。
မှတ်ချက် --- သန္တီရဏ မနောသမ္ဖဿ (= ၁၁)ဟူသည် သန္တီရဏ နာမ်တရား (= ၁၂)မှ အကျိုးစေတနာကို နှုတ်ထားသည့် (၁၁)လုံး ဖြစ်သည်။ နာမ်တရားတစ်ခုကို အကျိုးယူလျှင် ကျန်နာမ်တရားစုမှာ အကြောင်းဖြစ်သည်။
注：所谓“推度意触（＝11）”，是从推度十二种名法中扣除作为果法的思后所得的十一种名法。取一种名法为果法时，其余名法组即为因法。
အရာရာ၌ နည်းတူမှတ်ပါ။
凡此各处，均应同样理解。
原书第 276 页
ရူပါရုံလိုင်း - သန္တီရဏ - သင်္ခါရက္ခန္ဓာ (စေတသိက် - ၉ - လုံးကောက် - ဒု -) ၁။ ၂။ ၃။ ၄။ ၅။ ၆။ ၇။ ဝေဒနာက္ခန္ဓာကို နည်းမှီး၍ ရှုပါ။
色所缘路线：推度行蕴（第二种方法：摄取九个心所）。第一至第七项，应比照推度受蕴观照。
၈။ (က) စက္ခုသမ္ဖဿ (= ၈-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ သန္တီရဏ သင်္ခါရက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
八、触：（甲）眼触（＝8）是因法，推度行蕴是果法。
( ခ ) သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း မနောသမ္ဖဿ (= ၁၁)က အကြောင်းတရား၊ သန္တီရဏ သင်္ခါရက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
（乙）领受意触（＝11）是因法，推度行蕴是果法。
၉။ ကျန်နာမ်ခန္ဓာ (၃)ပါးက အကြောင်းတရား၊ သန္တီရဏ သင်္ခါရက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
九、其余三个名蕴是因法，推度行蕴是果法。
ရူပါရုံလိုင်း - သန္တီရဏ - ဝိညာဏက္ခန္ဓာ
色所缘路线：推度识蕴
၁။ ၂။ ၃။ ၄။ ၅။ ဝေဒနာက္ခန္ဓာကို နည်းမှီး၍ ရှုပါ။
第一至第五项，应比照推度受蕴观照。
၆။ (က) စက္ခုသမ္ဖဿ (= ၈-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ သန္တီရဏ ဝိညာဏက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
六、触：（甲）眼触（＝8）是因法，推度识蕴是果法。
( ခ ) သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း မနောသမ္ဖဿ (= ၁၁)က အကြောင်းတရား၊ သန္တီရဏ ဝိညာဏက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
（乙）领受意触（＝11）是因法，推度识蕴是果法。
၇။ သန္တီရဏ နာမ်ရုပ်က အကြောင်းတရား၊ သန္တီရဏ ဝိညာဏက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
七、推度名色是因法，推度识蕴是果法。
နာမ် --- ဟူသည် သန္တီရဏစိတ်နှင့် ယှဥ်ဖက် စေတသိက် (၁၁)လုံးတည်း။
所谓“名”，是与推度心相应的十一个心所。
ရုပ် --- ဟူသည် မှီရာဝတ္ထုရုပ် (၅၄)မျိုးနှင့် ရူပါရုံတည်း။
所谓“色”，是所依处一侧、包括心所依处色在内的五十四种色法与色所缘。
ရူပါရုံလိုင်း - ဝုဋ္ဌော (= ဆုံးဖြတ်) ခန္ဓာ (၅) ပါး
色所缘路线：确定（判定）五蕴
၁။ ဝုဋ္ဌော၏ မှီရာ ဟဒယ၌ရှိသော ရုပ် (၅၄)မျိုးနှင့် ရူပါရုံသည် ရူပက္ခန္ဓာတည်း။
一、确定所依的心脏内五十四种色法与色所缘，是色蕴。
၂။ ဝုဋ္ဌောနာမ်တရား (၁၂)လုံးမှ ဝေဒနာသည် ဝေဒနာက္ခန္ဓာတည်း။
二、确定十二种名法中的受，是受蕴。
၃။ ဝုဋ္ဌောနာမ်တရား (၁၂)လုံးမှ သညာသည် သညာက္ခန္ဓာတည်း။
三、确定十二种名法中的想，是想蕴。
၄။ ဝုဋ္ဌောနာမ်တရား (၁၂)လုံးမှ စေတနာသည် သင်္ခါရက္ခန္ဓာတည်း။ (ပ) ဝုဋ္ဌောနာမ်တရား (၁၂)လုံးမှ ကျန်စေတသိက် (၉)လုံးသည် သင်္ခါရက္ခန္ဓာတည်း။ (ဒု) ၅။ ဝုဋ္ဌောနာမ်တရား (၁၂)လုံးမှ အသိစိတ်ဝိညာဏ်သည် ဝိညာဏက္ခန္ဓာတည်း။
四、确定十二种名法中的思，是行蕴（第一种方法）；确定十二种名法中其余九个心所，是行蕴（第二种方法）。五、确定十二种名法中的能知之识，是识蕴。
〔မှတ်ချက် ---- ဤဝုဋ္ဌောစိတ်သည် ပြုကာမတ္တ ကြိယာစိတ်မျှသာ ဖြစ်၏၊ ဝိပါက်စိတ် မဟုတ်ရကား
〔注——此确定心只是唯作心，只起作用而已，并非果报心，所以——
အတိတ်အကြောင်းတရားများကြောင့် မဖြစ်သဖြင့် အတိတ်အကြောင်းတရားများ မရှိပေ။ ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်း တရားများကြောင့်သာ ဖြစ်သဖြင့် ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်းတရားသာ ရှိသည်။ ဤဝုဋ္ဌော၏ မှီရာ ရူပက္ခန္ဓာကို ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း၏ မှီရာ ရူပက္ခန္ဓာအတိုင်း ရှုပါ။〕
——它并非由过去因法而生，所以没有过去因法；它只由现在因法而生，所以只有现在因法。确定所依的色蕴，应比照五门转向所依的色蕴观照。〕
ရူပါရုံလိုင်း - ဝုဋ္ဌော - ဝေဒနာက္ခန္ဓာ
色所缘路线：确定受蕴
ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်းတရား (၃) ပါး ၁။ ဝတ္ထု (= ဟဒယ = ၆ = ၅၄)က အကြောင်းတရား၊ ဝုဋ္ဌော ဝေဒနာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
三种现在因。一、心所依处（＝心脏＝6＝54）是因法，确定受蕴是果法。
၂။ အာရုံ (= ရူပါရုံ)က အကြောင်းတရား၊ ဝုဋ္ဌော ဝေဒနာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
二、所缘（＝色所缘）是因法，确定受蕴是果法。
၃။ ဖဿ = (က) စက္ခုသမ္ဖဿ (= ၈-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ ဝုဋ္ဌော ဝေဒနာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
三、触：（甲）眼触（＝8）是因法，确定受蕴是果法。
( ခ ) သန္တီရဏ မနောသမ္ဖဿ (= ၁၂-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ ဝုဋ္ဌော ဝေဒနာက္ခန္ဓာက အကျိုး-
（乙）推度意触（＝12）是因法，确定受蕴是果——
တရား။
——法。
原书第 277 页
( ဂ ) ဝုဋ္ဌော မနောသမ္ဖဿ (= ၁၁-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ ဝုဋ္ဌော ဝေဒနာက္ခန္ဓာက အကျိုး-
（丙）确定意触（＝11）是因法，确定受蕴是果——
တရား။
——法。
ရူပါရုံလိုင်း - ဝုဋ္ဌော - သညာက္ခန္ဓာ
色所缘路线：确定想蕴
၁။ ဝတ္ထု (= ဟဒယ = ၆ = ၅၄)က အကြောင်းတရား၊ ဝုဋ္ဌော သညာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
一、心所依处（＝心脏＝6＝54）是因法，确定想蕴是果法。
၂။ အာရုံ (= ရူပါရုံ)က အကြောင်းတရား၊ ဝုဋ္ဌော သညာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
二、所缘（＝色所缘）是因法，确定想蕴是果法。
၃။ ဖဿ = (က) စက္ခုသမ္ဖဿ (= ၈-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ ဝုဋ္ဌော သညာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
三、触：（甲）眼触（＝8）是因法，确定想蕴是果法。
( ခ ) သန္တီရဏ မနောသမ္ဖဿ (= ၁၂-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ ဝုဋ္ဌော သညာက္ခန္ဓာက အကျိုး-
（乙）推度意触（＝12）是因法，确定想蕴是果——
တရား။
——法。
( ဂ ) ဝုဋ္ဌော မနောသမ္ဖဿ (= ၁၁-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ ဝုဋ္ဌော သညာက္ခန္ဓာက အကျိုး-
（丙）确定意触（＝11）是因法，确定想蕴是果——
တရား။
——法。
ရူပါရုံလိုင်း - ဝုဋ္ဌော - သင်္ခါရက္ခန္ဓာ (စေတနာကို ကောက် - ပ -)
色所缘路线：确定行蕴（第一种方法：摄取思）
၁။ ၂။ ဝေဒနာက္ခန္ဓာကို နည်းမှီး၍ ရှုပါ။
第一、第二项，应比照确定受蕴观照。
၃။ ဖဿ = (က) စက္ခုသမ္ဖဿ (= ၈-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ ဝုဋ္ဌော သင်္ခါရက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
三、触：（甲）眼触（＝8）是因法，确定行蕴是果法。
( ခ ) သန္တီရဏ မနောသမ္ဖဿ (= ၁၂-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ ဝုဋ္ဌော သင်္ခါရက္ခန္ဓာက အကျိုး-
（乙）推度意触（＝12）是因法，确定行蕴是果——
တရား။
——法。
( ဂ ) ဝုဋ္ဌော မနောသမ္ဖဿ (= ၁၁-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ ဝုဋ္ဌော သင်္ခါရက္ခန္ဓာက အကျိုး-
（丙）确定意触（＝11）是因法，确定行蕴是果——
တရား။
——法。
ရူပါရုံလိုင်း - ဝုဋ္ဌော - သင်္ခါရက္ခန္ဓာ (စေတသိက် - ၉ - လုံးကို ကောက် - ဒု -)
色所缘路线：确定行蕴（第二种方法：摄取九个心所）
၁။ ၂။ ဝေဒနာက္ခန္ဓာကို နည်းမှီး၍ ရှုပါ။
第一、第二项，应比照确定受蕴观照。
၃။ ဖဿ = (က) စက္ခုသမ္ဖဿ (= ၈-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ ဝုဋ္ဌော သင်္ခါရက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
三、触：（甲）眼触（＝8）是因法，确定行蕴是果法。
( ခ ) သန္တီရဏ မနောသမ္ဖဿ (= ၁၂-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ ဝုဋ္ဌော သင်္ခါရက္ခန္ဓာက အကျိုး
（乙）推度意触（＝12）是因法，确定行蕴是果——
တရား။
——法。
၄။ ကျန်နာမ်ခန္ဓာ (၃)ပါးက အကြောင်းတရား၊ ဝုဋ္ဌော သင်္ခါရက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
四、其余三个名蕴是因法，确定行蕴是果法。
ရူပါရုံလိုင်း - ဝုဋ္ဌော - ဝိညာဏက္ခန္ဓာ
色所缘路线：确定识蕴
၁။ ဖဿ = (က) စက္ခုသမ္ဖဿ (= ၈-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ ဝုဋ္ဌော ဝိညာဏက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
一、触：（甲）眼触（＝8）是因法，确定识蕴是果法。
( ခ ) သန္တီရဏ မနောသမ္ဖဿ (= ၁၂-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ ဝုဋ္ဌော ဝိညာဏက္ခန္ဓာက အကျိုး-
（乙）推度意触（＝12）是因法，确定识蕴是果——
တရား။
——法。
၂။ ဝုဋ္ဌော နာမ်ရုပ်က အကြောင်းတရား၊ ဝုဋ္ဌော ဝိညာဏက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
二、确定名色是因法，确定识蕴是果法。
နာမ် --- ဟူသည် ဝုဋ္ဌောစိတ်နှင့် ယှဥ်ဖက် စေတသိက် (၁၁)လုံးတည်း။
所谓“名”，是与确定心相应的十一个心所。
ရုပ် --- ဟူသည် ဝုဋ္ဌော၏ မှီရာဝတ္ထုရုပ် (၅၄)မျိုးနှင့် ရူပါရုံတည်း။
所谓“色”，是确定所依处一侧、包括心所依处色在内的五十四种色法与色所缘。
原书第 278 页
ရူပါရုံလိုင်း - ကုသိုလ်ဇော ခန္ဓာ (၅) ပါး (စက္ခုဒွါရဝီထိ)
色所缘路线：善速行五蕴（眼门心路）
၁။ ဇော၏ မှီရာ ဟဒယ၌ရှိသော ရုပ် (၅၄)မျိုးနှင့် ရူပါရုံသည် ရူပက္ခန္ဓာ။
一、善速行所依的心脏内五十四种色法与色所缘，是色蕴。
၂။ ဇောနာမ်တရား (= ၃၄)မှ ဝေဒနာသည် ဝေဒနာက္ခန္ဓာ။
二、善速行三十四种名法中的受，是受蕴。
၃။ ဇောနာမ်တရား (= ၃၄)မှ သညာသည် သညာက္ခန္ဓာ။
三、善速行三十四种名法中的想，是想蕴。
၄။ ဇောနာမ်တရား (= ၃၄)မှ စေတနာသည် သင်္ခါရက္ခန္ဓာ။ (ပထမနည်း) ဇောနာမ်တရား (= ၃၄)မှ ကျန်စေတသိက် (၃၁)လုံးသည် သင်္ခါရက္ခန္ဓာ။ (ဒုတိယနည်း)။
四、善速行三十四种名法中的思，是行蕴（第一种方法）；善速行三十四种名法中其余三十一个心所，是行蕴（第二种方法）。
၅။ ဇောနာမ်တရား (= ၃၄)မှ အသိစိတ်ဝိညာဏ်သည် ဝိညာဏက္ခန္ဓာ။
五、善速行三十四种名法中的能知之识，是识蕴。
မှတ်ချက် ---- ဇော၏ မှီရာ ရူပက္ခန္ဓာကို ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း ရူပက္ခန္ဓာအတိုင်းပင် ရှုပါ။ ဤတွင် ဝုဋ္ဌော၏ ဆုံးဖြတ်ချက်မှာ ရူပါရုံကို ရူပါရုံ = အရောင်ဟုသာ ဆုံးဖြတ်ထားသဖြင့် ယောနိသောမနသိကာရ ဖြစ်ရကား ကုသိုလ်ဇော စော၏။ ကုသိုလ်ဇောကား ဝိပါက်နာမ်တရား မဟုတ်သဖြင့် အတိတ်အကြောင်းတရားများကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော တရားကား မဟုတ်ပေ။ ပစ္စုပ္ပန် အကြောင်းတရားများကြောင့်သာ ဖြစ်ရကား ပစ္စုပ္ပန် အကြောင်းတရားများနှင့်သာ အကြောင်း အကျိုးစပ်၍ ရှုရန်ဖြစ်သည်။ (နာမ်ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်း ဇယားများကို ပြန်၍ သတိပြုထားပါ၊၊)
注——善速行所依的色蕴，应比照五门转向所依的色蕴观照。在这里，确定阶段只把色所缘判定为‘色所缘，即颜色’；这属于如理作意，所以善速行生起。善速行并非果报名法，不是由过去因法生起，而只由现在因法生起；故只须关联现在因法与果法而观照。（请回看名业处篇诸表。）
ရူပါရုံလိုင်း - ကုသိုလ် ပထမဇော - ဝေဒနာက္ခန္ဓာ (စက္ခုဒွါရဝီထိ)
色所缘路线：第一善速行受蕴（眼门心路）
ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်းတရား (၄) ပါး ၁။ ဝတ္ထု (= ဟဒယ = ၆ = ၅၄)က အကြောင်းတရား၊ ပထမဇော ဝေဒနာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
四种现在因。一、心所依处（＝心脏＝6＝54）是因法，第一善速行受蕴是果法。
၂။ အာရုံ (= ရူပါရုံ)က အကြောင်းတရား၊ ပထမဇော ဝေဒနာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
二、所缘（＝色所缘）是因法，第一善速行受蕴是果法。
၃။ ဖဿ = (က) စက္ခုသမ္ဖဿ (= ၈-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ ပထမဇော ဝေဒနာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
三、触：（甲）眼触（＝8）是因法，第一善速行受蕴是果法。
( ခ ) ပထမဇော မနောသမ္ဖဿ (= ၃၃-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ ပထမဇော ဝေဒနာက္ခန္ဓာက
（乙）第一善速行意触（＝33）是因法，第一善速行受蕴是果——
အကျိုးတရား။
——法。
၄။ ယောနိသောမနသိကာရ (= ဝုဋ္ဌော = ၁၂လုံး)က အကြောင်းတရား၊ ပထမဇော ဝေဒနာက္ခန္ဓာက အကျိုး- တရား။
四、如理作意（＝确定＝12）是因法，第一善速行受蕴是果法。
ယောနိသောမနသိကာရ --- ရူပါရုံ အရောင်ကို --- ၁။ ရူပါရုံ အရောင်ဟု ၂။ ရုပ်တရားဟု ၃။ အနိစ္စဟု ၄။ ဒုက္ခဟု ၅။ အနတ္တဟု ၆။ အသုဘဟု ၇။ အကြောင်းတရား အကျိုးတရားဟု၊ ဤသို့ စသည်ဖြင့် နှလုံးသွင်းမှုကို နည်းမှန်လမ်းမှန် နှလုံးသွင်းမှု ယောနိသောမနသိကာရဟု ခေါ်၏။
如理作意——对于色所缘的颜色，作意为：一、色所缘（颜色）；二、色法；三、无常；四、苦；五、无我；六、不净；七、因法与果法等。如此依正确方法作意，称为如理作意。
ဇဝနပဋိပါဒကမနသိကာရ = ဇော၏ အခြေခံအကြောင်းရင်း နှလုံးသွင်းမှုတည်း။ တရားကိုယ်မှာ စက္ခုဒွါရဝီထိ ကဲ့သို့သော ပဉ္စဒွါရဝီထိ၌ ဇော၏ရှေ့တွင် ကပ်လျက်ရှိသော ဝုဋ္ဌော = နာမ်တရား (၁၂)လုံးနှင့် မနောဒွါရဝီထိ၌
速行基础作意（javanapaṭipādaka-manasikāra），即作为速行基础因的作意。其法体，在眼门心路等五门心路中，是紧接在速行之前的确定阶段十二种名法；在意门心路中，则是——
原书第 279 页
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပိုင်း - အပိုင်း (က) ဇော၏ရှေ့တွင် ကပ်လျက်ရှိသော မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း နာမ်တရား (၁၂)လုံးတည်း။ ယင်းနှစ်မျိုးတို့တွင် ယခု စက္ခုဒွါရဝီထိ၏အတွင်း၌ တည်ရှိသော ဝုဋ္ဌောမှာ ရူပါရုံ အရောင်ကို ရူပါရုံ အရောင်ဟုသာ ဆုံးဖြတ်နိုင်၏။
——紧接在速行之前的意门转向十二种名法。在这两类中，本处眼门心路内的确定阶段，只能把色所缘的颜色判定为色所缘的颜色。
(ယောနိသောမနသိကာရကိုသာ ဆိုလိုသည်။ အယောနိသောမနသိကာရကို နောက်တွင် သီးသန့်ဖော်ပြပါမည်၊၊) အနိစ္စဟုလည်းကောင်း၊ ဒုက္ခဟုလည်းကောင်း အနတ္တဟုလည်းကောင်း၊ အသုဘဟုလည်းကောင်း၊ အကြောင်း တရား အကျိုးတရားဟုလည်းကောင်း ဤသို့စသည်ဖြင့် မဆုံးဖြတ်နိုင်။ ထိုသို့ ဆုံးဖြတ်နိုင်မှုမှာ မနောဒွါရဝီထိ တို့၏ အရာသာဖြစ်သည်။ အကြောင်းမူ စက္ခုဒွါရဝီထိအတွင်း၌ တည်ရှိကြသော နာမ်တရားအားလုံးတို့သည် ရူပါရုံ အရောင်မျှကိုသာ ကုသိုလ်ဇော စောရာ၌ အာရုံပြုနိုင်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ဝုဋ္ဌောက ယင်းရူပါရုံကို ရူပါရုံ = အရောင်ဟု ဆုံးဖြတ်ခြင်းသည်လည်း ယောနိသောမနသိကာရပင် ဖြစ်သည်။ သို့သော် တကယ်တန်း ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် ဆုံးဖြတ်ချက် ချနိုင်သည်ကား မဟုတ်၊ ဆုံးဖြတ်သကဲ့သို့သာ ဖြစ်သည်။ စက္ခုဒွါရ တစ်ဝီထိလုံးက အရောင်မျှကိုသာ သိ၍ ရူပါရုံဟုပင် ပိုင်ပိုင်နိုင်နိုင် မသိသေးသောကြောင့် ဖြစ်သည်။ ယင်းသို့ ဆုံးဖြတ်သည့်
〔这里只指如理作意；不如理作意将在后文另行说明。〕它不能判定为无常、苦、无我、不净、因法、果法等；能作这类判定，只是意门心路的范围。因为眼门心路中的一切名法，在善速行生起时都只能取色所缘的颜色为所缘。确定阶段把该色所缘判定为‘色所缘，即颜色’，这本身也是如理作意。然而，它并不能真正准确地作出判定，只是仿佛作出判定而已；因为整条眼门心路只知颜色，甚至尚不能准确地知道它是色所缘。对于如此作出判定的——
ဝုဋ္ဌော (၁၂)လုံးကို ပထမဇောစသော ဇော ဝေဒနာက္ခန္ဓာ၏ အနန္တရစသော အကြောင်းတရားဖြစ်မှုကို ဉာဏ်ဖြင့် မြင်အောင်ကြည့်၍ အကြောင်းတရား၊ အကျိုးတရားဟု သိမ်းဆည်းပါ။ သညာက္ခန္ဓာ စသည်တို့၌လည်း နည်းတူ မှတ်ပါ။ တစ်ဖန် --- ၁။ သဒ္ဓမ္မဿဝန = သူတော်ကောင်းတရားကို နာကြားရခြင်း၊ ၂။ သပ္ပုရိသူပနိဿယ = သူတော်ကောင်းတို့ကို မှီဝဲဆည်းကပ်ခွင့် ရခြင်း၊ ၃။ ပဋိရူပဒေသဝါသ = သူတော် သူမြတ်တို့ရှိရာ အရပ်၌ နေထိုင်ရခြင်း၊ ၄။ ဓမ္မာနုဓမ္မပဋိပန္န = လောကုတ္တရာတရား (၉)ပါးအားလျော်သော ကျင့်ဝတ်ပဋိပတ်ကို ကျင့်ခြင်း --- ဤသို့စသော တရားများကို ဆက်လက်၍ ရှုလိုပါက ရှုပါ။ ဤတွင်ကား ယောနိသောမနသိကာရမျှကိုသာ ပဓာနထား၍ ရေးသားတင်ပြထားပါသည်။ သဒ္ဒါရုံ အသံလိုင်း စသည်တို့၌လည်း နည်းတူသဘောပေါက်ပါ။
——确定阶段十二种名法，应以智观见它们如何作为第一善速行等速行受蕴的无间缘等因法，再摄取因法与果法。对于想蕴等也应作同样理解。再者，如果还想继续观照，也可观照：一、听闻正法，即得闻善士之法；二、亲近善士，即得以亲近、依止善士；三、住于适宜处，即住在善士、圣者所在之处；四、法随法行，即实行与九种出世间法相应的行持等法。本书则只以如理作意为主而说明。声所缘路线等也应作同样理解。
ရူပါရုံလိုင်း - ကုသိုလ် ပထမဇော - သညာက္ခန္ဓာ (စက္ခုဒွါရဝီထိ)
色所缘路线：第一善速行想蕴（眼门心路）
၁။ ၂။ ဝေဒနာက္ခန္ဓာနှင့် တူသည်၊ နည်းမှီး၍ ရှုပါ။
第一、二项与受蕴相同，应比照观照。
၃။ ဖဿ = (က) စက္ခုသမ္ဖဿ (= ၈-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ ပထမဇောသညာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
三、触：（甲）眼触（＝8）是因法，第一善速行想蕴是果法。
( ခ ) ပထမဇော မနောသမ္ဖဿ (= ၃၃လုံး)က အကြောင်းတရား၊ ပထမဇော သညာက္ခန္ဓာက
（乙）第一善速行意触（＝33）是因法，第一善速行想蕴是果——
အကျိုးတရား။
——法。
၄။ ယောနိသောမနသိကာရ (= ဝုဋ္ဌော = ၁၂လုံး)က အကြောင်းတရား၊ ပထမဇော သညာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
四、如理作意（＝确定＝12）是因法，第一善速行想蕴是果法。
ရူပါရုံလိုင်း - ကုသိုလ် ပထမဇော - သင်္ခါရက္ခန္ဓာ (စက္ခုဒွါရဝီထိ) (စေတနာ - ပ -) ၁။ ၂။ ဝေဒနာက္ခန္ဓာနှင့် အားလုံးတူသည်။ နည်းမှီး၍ ရှုပါ။
色所缘路线：第一善速行行蕴（眼门心路；第一种方法：摄取思）。第一、二项全都与受蕴相同，应比照观照。
၃။ ဖဿ = (က) စက္ခုသမ္ဖဿ (= ၈-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ ပထမဇော သင်္ခါရက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
三、触：（甲）眼触（＝8）是因法，第一善速行行蕴是果法。
( ခ ) ပထမဇော မနောသမ္ဖဿ (= ၃၃လုံး)က အကြောင်းတရား၊ ပထမဇောသင်္ခါရက္ခန္ဓာက
（乙）第一善速行意触（＝33）是因法，第一善速行行蕴是果——
အကျိုးတရား။
——法。
၄။ ယောနိသောမနသိကာရ (= ဝုဋ္ဌော = ၁၂လုံး)က အကြောင်းတရား၊ ပထမဇော သင်္ခါရက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
四、如理作意（＝确定＝12）是因法，第一善速行行蕴是果法。
原书第 280 页
ရူပါရုံလိုင်း - ကုသိုလ် ပထမဇော - သင်္ခါရက္ခန္ဓာ (စက္ခုဒွါရဝီထိ)
色所缘路线：第一善速行行蕴（眼门心路）
(စေတသိက် - ၃၁ - လုံး - ဒု -)
第二种方法：摄取三十一个心所
၁။ ၂။ ဝေဒနာက္ခန္ဓာနှင့် အားလုံးတူသည်။ နည်းမှီး၍ ရှုပါ။
第一、二项全都与受蕴相同，应比照观照。
၃။ (က) ဖဿ (= စက္ခုသမ္ဖဿ = ၈-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ ပထမဇော သင်္ခါရက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
三、（甲）触（＝眼触＝8）是因法，第一善速行行蕴是果法。
( ခ ) ကျန်နာမ်ခန္ဓာသုံးပါးက အကြောင်းတရား၊ ပထမဇော သင်္ခါရက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
（乙）其余三个名蕴是因法，第一善速行行蕴是果法。
၄။ ယောနိသောမနသိကာရ (= ဝုဋ္ဌော = ၁၂လုံး)က အကြောင်းတရား၊သင်္ခါရက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
四、如理作意（＝确定＝12）是因法，第一善速行行蕴是果法。
ရူပါရုံလိုင်း - ကုသိုလ် ပထမဇော - ဝိညာဏက္ခန္ဓာ (စက္ခုဒွါရဝီထိ)
色所缘路线：第一善速行识蕴（眼门心路）
၁။ ဖဿ (= စက္ခုသမ္ဖဿ = ၈-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ ပထမဇော ဝိညာဏက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
一、触（＝眼触＝8）是因法，第一善速行识蕴是果法。
၂။ ပထမဇော နာမ်ရုပ်က အကြောင်းတရား၊ ပထမဇော ဝိညာဏက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
二、第一善速行名色是因法，第一善速行识蕴是果法。
၃။ ယောနိသောမနသိကာရ (= ဝုဋ္ဌော = ၁၂လုံး)က အကြောင်းတရား၊ ပထမဇော ဝိညာဏက္ခန္ဓာက အကျိုး- တရား။
三、如理作意（＝确定＝12）是因法，第一善速行识蕴是果法。
နာမ် --- ဟူသည် ကုသိုလ် ပထမဇောနှင့် ယှဥ်ဖက် စေတသိက် (၃၃)လုံးတည်း။
所谓“名”，是与第一善速行相应的三十三个心所。
ရုပ် --- ဟူသည် ဟဒယ၌တည်ရှိသော မှီရာဝတ္ထုရုပ် (၅၄)နှင့် ရူပါရုံတည်း။
所谓“色”，是所依处一侧的五十四种色法与色所缘。
ဉာဏ် ပီတိ အပြောင်းအလဲ
智与喜的相应变化
အကယ်၍ အထက်ပါ ကုသိုလ်ဇောသည် ဥပေက္ခာဝေဒနာနှင့် အတူတကွဖြစ်သော် ပီတိ မယှဥ်နိုင်သဖြင့် ဇောနာမ်တရားများမှာ (၃၃)လုံး ဖြစ်ကြ၏။ အကယ်၍ ဉာဏ်မယှဥ်သော် (၃၃)ပင် ဖြစ်၏။ ဉာဏ် ပီတိ နှစ်မျိုးလုံး မယှဥ်သော် (၃၂) ဖြစ်၏။ သန္တီရဏ၌လည်း ဥပေက္ခာဝေဒနာနှင့် အတူတကွဖြစ်သော် ပီတိမယှဥ်နိုင်၊ သောမနဿ ဝေဒနာနှင့် အတူတကွဖြစ်သော် ပီတိယှဥ်နိုင်၏။ တဒါရုံမှာ မဟာဝိပါက်တဒါရုံ ဖြစ်သော် ဇောနည်းတူ မှတ်ပါ။
若上述善速行与舍受相应，喜便不能相应，速行名法共有三十三种；若智不相应，也有三十三种；智与喜二者皆不相应，则有三十二种。推度也是如此：舍俱时喜不能相应，悦俱时喜可以相应。彼所缘若是大果报彼所缘，应比照速行。
အဟိတ် သန္တီရဏတဒါရုံဖြစ်သော် သန္တီရဏနှင့် နည်းတူမှတ်ပါ။
若彼所缘由无因推度心执行，应比照推度。
သို့အတွက် ဉာဏ် ပီတိ အပြောင်းအလဲသို့လိုက်၍ သန္တီရဏ ဇော တဒါရုံတို့၌ စိတ်စေတသိက် အရေအ- တွက် အပြောင်းအလဲ ရှိပေသည်။ အထူးသဖြင့် သန္တီရဏ မနောသမ္ဖဿ၊ ဇော မနောသမ္ဖဿ၊ တဒါရုံ မနော- သမ္ဖဿ တို့၌လည်းကောင်း၊ သင်္ခါရက္ခန္ဓာ ဒုတိယနည်း စသည်တို့၌လည်းကောင်း စိတ်စေတသိက် အရေအတွက် ကို သတိပြုပါ။ ဝေဒနာ၊ သညာ၊ ဝိညာဏ် (၃)လုံးမှ ကြွင်းသော ကျန်စေတသိက် ဟူသမျှသည် နည်းနည်း များများ သင်္ခါရက္ခန္ဓာဟူသော အမည်ကို ရသည်သာဟု မှတ်ပါ။
因此，随智与喜的相应情况而异，推度、速行、彼所缘中的心与心所法数也随之变化。尤其对于推度意触、速行意触、彼所缘意触，以及行蕴第二种方法等，应留意心与心所的数目。应知：无论数目多少，除受、想、识三法以外的一切其余心所，都称为行蕴。
အထက်တွင် ရေးသားတင်ပြထားသော ဇောခန္ဓာငါးပါးရှုကွက်မှာ ကုသိုလ် ပထမဇောရှုကွက်သာ ဖြစ်သည်။
上述速行五蕴观法，只是第一善速行的观法。
ဒုတိယဇောစသည်တို့၌လည်း အကြောင်းတရား အကျိုးတရားတို့ကို သိမ်းဆည်းရမည်သာ ဖြစ်သည်။
第二善速行等也都必须摄取因法与果法。
ယင်းဒုတိယဇောစသည်တို့၌ ဖဿအရာတွင် ပုံစံအနည်းငယ် အပြောင်းအလဲ ရှိပေသည်။
在第二善速行等中，触这一项的形式略有变化。
ပုရိမာ ပုရိမာ ကုသလာဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော၊
巴利原串：“ပုရိမာ ပုရိမာ ကုသလာဓမ္မာ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အနန္တရပစ္စယေန ပစ္စယော၊”译：“前前诸善法以无间缘为缘，缘后后诸善法。”
(ပဋ္ဌာန-၁-၃။)
缅文出处原串：“(ပဋ္ဌာန-၁-၃။)”（《发趣论》1-3。）
ပုရိမာ ပုရိမာတိ ဆသု ဒွါရေသုပိ အနန္တရာတီတာ ကုသလဇဝနဓမ္မာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ။ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမနန္တိ အနန္တရဥပ္ပဇ္ဇမာနာနညေဝ။ (အဘိ-ဋ္ဌ-၃-၃၆၃ ပဋ္ဌာနအဋ္ဌကထာ။)
巴利义注原串：“ပုရိမာ ပုရိမာတိ ဆသု ဒွါရေသုပိ အနန္တရာတီတာ ကုသလဇဝနဓမ္မာ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ။ ပစ္ဆိမာနံ ပစ္ဆိမနန္တိ အနန္တရဥပ္ပဇ္ဇမာနာနညေဝ။”缅文出处原串：“(အဘိ-ဋ္ဌ-၃-၃၆၃ ပဋ္ဌာနအဋ္ဌကထာ။)”（《发趣论义注》，《阿毗达磨义注》3-363。）译：“这里说‘前前’，应知是六门中刚刚无间过去的诸善速行法；‘后后’，唯指紧接着生起者。”
原书第 281 页
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပိုင်း - အပိုင်း (က) ဤပါဠိတော် အဋ္ဌကထာတို့၌ ဟောကြားတော်မူချက် ဖွင့်ဆိုတော်မူချက်နှင့်အညီ ရှေးရှေး ကုသိုလ်ဇော များက နောက်နောက် ကုသိုလ်ဇောများအားလည်း အနန္တရစသော ပစ္စယသတ္တိတို့ဖြင့် ကျေးဇူးပြုပေးကြသဖြင့် ဖဿအရာတွင် ပထမဇော မနောသမ္ဖဿ စသည်ကိုပါ ထည့်သွင်း၍ အကြောင်းတရားပိုင်းတွင် သိမ်းဆည်းပါ။
依这段巴利与义注的教说和解释，前前善速行以无间缘等缘力资助后后善速行；因此在触这一项中，还应把第一善速行意触等纳入因法一侧加以摄取。
ဖဿကို ပဓာနထား၍ ဆိုခြင်းတည်း။ ထိုအနန္တရ အကြောင်းတရားတစ်ခုကို အထက်ပါ ပထမဇောရှုကွက်တွင် ထပ်တိုး၍ ဒုတိယဇော စသည်တို့နှင့် တဒါရုံတို့၌ ရှုရမည် ဖြစ်သည်။ ဒုတိယဇော ဝေဒနာက္ခန္ဓာတစ်ခုကို ပုံစံထုတ်၍ ဖော်ပြအပ်ပါသည်။ ကျန်ဒုတိယဇော နာမ်ခန္ဓာတို့နှင့် ကျန်ဇော တဒါရုံတို့၌ နည်းမှီး၍ ရှုပါလေ။
此处以触为主而说。应把这一项无间因补入上述第一善速行观法，并在第二善速行等及彼所缘中依次代入相应的无间因而观照。下面举第二善速行受蕴为例；其余第二善速行名蕴、其余速行与彼所缘，应比照此例观照。
ရူပါရုံလိုင်း - ကုသိုလ် ဒုတိယဇော - ဝေဒနာက္ခန္ဓာ (စက္ခုဒွါရဝီထိ)
色所缘路线：第二善速行受蕴（眼门心路）
ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်းတရား (၄) ပါး ၁။ ဝတ္ထု (= ဟဒယ = ၆ = ၅၄)က အကြောင်းတရား၊ ဒုတိယဇော ဝေဒနာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
四种现在因。一、心所依处（＝心脏＝6＝54）是因法，第二善速行受蕴是果法。
၂။ အာရုံ (= ရူပါရုံ)က အကြောင်းတရား၊ ဒုတိယဇော ဝေဒနာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
二、所缘（＝色所缘）是因法，第二善速行受蕴是果法。
၃။ ဖဿ = (က) စက္ခုသမ္ဖဿ (= ၈-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ ဒုတိယဇော ဝေဒနာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
三、触：（甲）眼触（＝8）是因法，第二善速行受蕴是果法。
( ခ ) ပထမဇော မနောသမ္ဖဿ (= ၃၄-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ ဒုတိယဇော ဝေဒနာက္ခန္ဓာက
（乙）第一善速行意触（＝34）是因法，第二善速行受蕴是果——
အကျိုးတရား။
——法。
( ဂ ) ဒုတိယဇော မနောသမ္ဖဿ (= ၃၃-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ ဒုတိယဇော ဝေဒနာက္ခန္ဓာက
（丙）第二善速行意触（＝33）是因法，第二善速行受蕴是果——
အကျိုးတရား။
——法。
၄။ ယောနိသောမနသိကာရ (= ဝုဋ္ဌော = ၁၂လုံး)က အကြောင်းတရား၊ ဒုတိယဇော ဝေဒနာက္ခန္ဓာက အကျိုး- တရား။
四、如理作意（＝确定＝12）是因法，第二善速行受蕴是果法。
အနန္တရအကြောင်း ဒုတိယဇော၏ အနန္တရအကြောင်းမှာ ပထမဇော၊ တတိယဇော၏ အနန္တရအကြောင်းမှာ ဒုတိယဇော၊ စတုတ္ထဇော၏ အနန္တရအကြောင်းမှာ တတိယဇော၊ ပဉ္စမဇော၏ အနန္တရအကြောင်းမှာ စတုတ္ထဇော၊ ဆဋ္ဌဇော၏ အနန္တရအကြောင်းမှာ ပဉ္စမဇော၊ သတ္တမဇော၏ အနန္တရအကြောင်းမှာ ဆဋ္ဌဇော၊ ပထမတဒါရုံ၏ အနန္တရအကြောင်းမှာ သတ္တမဇော၊ ဒုတိယတဒါရုံ၏ အနန္တရအကြောင်းမှာ ပထမတဒါရုံ၊ တဒါရုံနောင် ပထမဘဝင်၏ အနန္တရအကြောင်းမှာ ဒုတိယတဒါရုံ - ဤသို့စသည်ဖြင့် သဘောပေါက်ပါ။ အထက်တွင် ဝေဒနာက္ခန္ဓာရှုကွက် (၃-ခ)၌ အစားသွင်း၍ ရှုရန် သိမ်းဆည်းရန် ဖြစ်သည်။
无间因——第二善速行的无间因是第一善速行；第三善速行的是第二善速行；第四善速行的是第三善速行；第五善速行的是第四善速行；第六善速行的是第五善速行；第七善速行的是第六善速行；第一彼所缘的是第七善速行；第二彼所缘的是第一彼所缘；彼所缘之后第一有分的是第二彼所缘。应如此理解。应把这些相应的无间因代入上文受蕴观法的第三项（乙）中，据此观照、摄取。
ရူပါရုံလိုင်း - ပထမတဒါရုံ ခန္ဓာ (၅) ပါး (စက္ခုဒွါရဝီထိ)
色所缘路线：第一彼所缘五蕴（眼门心路）
၁။ တဒါရုံ၏ မှီရာဝတ္ထုရုပ် (= ဟဒယ = ၆ = ၅၄)မျိုးနှင့် ရူပါရုံက ရူပက္ခန္ဓာ။
一、第一彼所缘所依的心脏内五十四种色法与色所缘，是色蕴。
၂။ တဒါရုံ နာမ်တရား (= ၃၄)မှ ဝေဒနာက ဝေဒနာက္ခန္ဓာ။
二、第一彼所缘三十四种名法中的受，是受蕴。
၃။ တဒါရုံ နာမ်တရား (= ၃၄)မှ သညာက သညာက္ခန္ဓာ။
三、第一彼所缘三十四种名法中的想，是想蕴。
原书第 282 页
၄။ တဒါရုံ နာမ်တရား (= ၃၄)မှ စေတနာက သင်္ခါရက္ခန္ဓာ။ (ပထမနည်း) တဒါရုံ နာမ်တရား (= ၃၄)မှ ကျန်စေတသိက် (၃၁)လုံးက သင်္ခါရက္ခန္ဓာ။ (ဒုတိယနည်း။) ၅။ တဒါရုံ နာမ်တရား (= ၃၄)မှ အသိစိတ်ဝိညာဏ်က ဝိညာဏက္ခန္ဓာ။
四、第一彼所缘三十四种名法中的思，是行蕴（第一种方法）；其余三十一个心所，是行蕴（第二种方法）。五、第一彼所缘三十四种名法中的能知之心，即识，是识蕴。
တဒါရုံ ရူပက္ခန္ဓာကို ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း ရူပက္ခန္ဓာနှင့် နည်းတူ ရှုပါ။
第一彼所缘色蕴应比照五门转向色蕴观照。
ရူပါရုံလိုင်း - ပထမတဒါရုံ - ဝေဒနာက္ခန္ဓာ (စက္ခုဒွါရဝီထိ)
色所缘路线：第一彼所缘受蕴（眼门心路）
အတိတ်အကြောင်းတရား (၅) ပါး ၁။ အဝိဇ္ဇာ (=၂ဝ)က အကြောင်းတရား၊ ဝေဒနာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
五种过去因。一、无明（＝20）是因法，第一彼所缘受蕴是果法。
၂။ တဏှာ (=၂ဝ)က အကြောင်းတရား၊ ဝေဒနာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
二、爱（＝20）是因法，第一彼所缘受蕴是果法。
၃။ ဥပါဒါန် (=၂ဝ)က အကြောင်းတရား၊ ဝေဒနာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
三、取（＝20）是因法，第一彼所缘受蕴是果法。
၄။ သင်္ခါရ (= ၃၄)က အကြောင်းတရား၊ ဝေဒနာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
四、行（＝34）是因法，第一彼所缘受蕴是果法。
၅။ ကံ (= ၃၄-၏ ကမ္မသတ္တိ)က အကြောင်းတရား၊ ဝေဒနာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
五、业（＝34）的业力是因法，第一彼所缘受蕴是果法。
ပစ္စပ္ပန်အကြောင်းတရား (၃) ပါး ၆။ ဝတ္ထု (= ဟဒယ = ၆ = ၅၄)က အကြောင်းတရား ဝေဒနာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
三种现在因。六、心所依处（＝心脏＝6＝54）是因法，第一彼所缘受蕴是果法。
၇။ အာရုံ (= ရူပါရုံ)က အကြောင်းတရား ဝေဒနာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
七、所缘（＝色所缘）是因法，第一彼所缘受蕴是果法。
၈။ ဖဿ = (က) စက္ခုသမ္ဖဿ (= ၈-လုံး)က အကြောင်းတရား ဝေဒနာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
八、触：（甲）眼触（＝8）是因法，第一彼所缘受蕴是果法。
( ခ ) သတ္တမဇော မနောသမ္ဖဿ (= ၃၄-လုံး)က အကြောင်းတရား ဝေဒနာက္ခန္ဓာကအကျိုးတရား။
（乙）第七速行意触（＝34）是因法，第一彼所缘受蕴是果法。
( ဂ ) ပထမတဒါရုံ မနောသမ္ဖဿ (= ၃၃-လုံး)က အကြောင်းတရား ဝေဒနာက္ခန္ဓာက အကျိုး-
（丙）第一彼所缘意触（＝33）是因法，第一彼所缘受蕴是果——
တရား။
——法。
ရူပါရုံလိုင်း - ပထမတဒါရုံ - သညာက္ခန္ဓာ (စက္ခုဒွါရဝီထိ)
色所缘路线：第一彼所缘想蕴（眼门心路）
၁။ ၂။ ၃။ ၄။ ၅။ ၆။ ၇။ ပထမတဒါရုံ ဝေဒနာက္ခန္ဓာနှင့် တူသည်၊ နည်းမှီး၍ ရှုပါ။
一至七项与第一彼所缘受蕴相同，应比照观照。
၈။ ဖဿ = (က) စက္ခုသမ္ဖဿ (= ၈-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ တဒါရုံ သညာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
八、触：（甲）眼触（＝8）是因法，第一彼所缘想蕴是果法。
( ခ ) သတ္တမဇော မနောသမ္ဖဿ (= ၃၄-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ တဒါရုံ သညာက္ခန္ဓာက
（乙）第七速行意触（＝34）是因法，第一彼所缘想蕴是——
အကျိုးတရား။
——果法。
( ဂ ) ပထမတဒါရုံ မနောသမ္ဖဿ (= ၃၃-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ တဒါရုံ သညာက္ခန္ဓာက
（丙）第一彼所缘意触（＝33）是因法，第一彼所缘想蕴是——
အကျိုးတရား။
——果法。
ရူပါရုံလိုင်း - ပထမတဒါရုံ - သင်္ခါရက္ခန္ဓာ (စက္ခုဒွါရဝီထိ) (စေတနာကို ကောက် - ပ -) ၁။ ၂။ ၃။ ၄။ ၅။ ၆။ ၇။ ပထမတဒါရုံ ဝေဒနာက္ခန္ဓာနှင့် တူသည်၊ နည်းမှီး၍ ရှုပါ။
色所缘路线：第一彼所缘行蕴（眼门心路；第一种方法：摄取思）。一至七项与第一彼所缘受蕴相同，应比照观照。
၈။ ဖဿ = (က) စက္ခုသမ္ဖဿ (= ၈-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ တဒါရုံ သင်္ခါရက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
八、触：（甲）眼触（＝8）是因法，第一彼所缘行蕴是果法。
( ခ ) သတ္တမဇော မနောသမ္ဖဿ (= ၃၄-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ တဒါရုံ သင်္ခါရက္ခန္ဓာက
（乙）第七速行意触（＝34）是因法，第一彼所缘行蕴是——
အကျိုးတရား။
——果法。
( ဂ ) ပထမတဒါရုံ မနောသမ္ဖဿ (= ၃၃-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ တဒါရုံသင်္ခါရက္ခန္ဓာက
（丙）第一彼所缘意触（＝33）是因法，第一彼所缘行蕴是——
အကျိုးတရား။
——果法。
原书第 283 页
ရူပါရုံလိုင်း - ပထမတဒါရုံ - သင်္ခါရက္ခန္ဓာ (စက္ခုဒွါရဝီထိ)
色所缘路线：第一彼所缘行蕴（眼门心路）
(စေတသိက် - ၃၁ - လုံး ကောက် - ဒု -)
第二种方法：摄取三十一个心所
၁။ ၂။ ၃။ ၄။ ၅။ ၆။ ၇။ ပထမတဒါရုံ ဝေဒနာက္ခန္ဓာနှင့် တူသည်။ နည်းမှီး၍ ရှုပါ။
一至七项与第一彼所缘受蕴相同，应比照观照。
၈။ ဖဿ = (က) စက္ခုသမ္ဖဿ (= ၈-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ တဒါရုံ သင်္ခါရက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
八、触：（甲）眼触（＝8）是因法，第一彼所缘行蕴是果法。
( ခ ) သတ္တမဇောမနောသမ္ဖဿ (= ၃၄)လုံးက အကြောင်းတရား၊ တဒါရုံ သင်္ခါရက္ခန္ဓာက
（乙）第七速行意触（＝34）是因法，第一彼所缘行蕴是——
အကျိုးတရား။
——果法。
၉။ ကျန်နာမ်ခန္ဓာ (၃)ပါးက အကြောင်းတရား၊ တဒါရုံ သင်္ခါရက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
九、其余三个名蕴是因法，第一彼所缘行蕴是果法。
ရူပါရုံလိုင်း - ပထမတဒါရုံ - ဝိညာဏက္ခန္ဓာ (စက္ခုဒွါရဝီထိ)
色所缘路线：第一彼所缘识蕴（眼门心路）
အတိတ်အကြောင်းတရား (၅) ပါး ၁။ အဝိဇ္ဇာ (=၂ဝ)က အကြောင်းတရား၊ တဒါရုံ ဝိညာဏက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
五种过去因。一、无明（＝20）是因法，第一彼所缘识蕴是果法。
၂။ တဏှာ (=၂ဝ)က အကြောင်းတရား၊ တဒါရုံ ဝိညာဏက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
二、爱（＝20）是因法，第一彼所缘识蕴是果法。
၃။ ဥပါဒါန် (=၂ဝ)က အကြောင်းတရား၊ တဒါရုံ ဝိညာဏက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
三、取（＝20）是因法，第一彼所缘识蕴是果法。
၄။ သင်္ခါရ (= ၃၄)က အကြောင်းတရား၊ တဒါရုံ ဝိညာဏက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
四、行（＝34）是因法，第一彼所缘识蕴是果法。
၅။ ကံ (= ၃၄-၏ ကမ္မသတ္တိ)က အကြောင်းတရား၊ တဒါရုံ ဝိညာဏက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
五、业（＝34）的业力是因法，第一彼所缘识蕴是果法。
ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်းတရား (၂) ပါး ၆။ ဖဿ = (က) စက္ခုသမ္ဖဿ (= ၈-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ တဒါရုံ ဝိညာဏက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
两种现在因。六、触：（甲）眼触（＝8）是因法，第一彼所缘识蕴是果法。
( ခ ) သတ္တမဇော မနောသမ္ဖဿ (= ၃၄)လုံးက အကြောင်းတရား၊ တဒါရုံ ဝိညာဏက္ခန္ဓာက
（乙）第七速行意触（＝34）是因法，第一彼所缘识蕴是——
အကျိုးတရား။
——果法。
၇။ ပထမတဒါရုံ နာမ်ရုပ်က အကြောင်းတရား၊ တဒါရုံ ဝိညာဏက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
七、第一彼所缘名色是因法，第一彼所缘识蕴是果法。
နာမ် --- ဟူသည် ပထမတဒါရုံစိတ်နှင့် ယှဥ်ဖက် စေတသိက် (= ၃၃-လုံး)တည်း။
所谓“名”，即与第一彼所缘心相应的三十三个心所。
ရုပ် --- ဟူသည် ဟဒယ၌ရှိသော မှီရာဝတ္ထုရုပ် (၅၄)မျိုးနှင့် ရူပါရုံတည်း။
所谓“色”，即心脏所依处一侧的五十四种色法与色所缘。
ယေဘုယျ မှတ်သားရန်
一般应记事项
အကယ်၍ တဒါရုံသည် မဟာဝိပါက် တဒါရုံ ဖြစ်အံ့ --- ၁။ သောမနဿဝေဒနာနှင့် အတူတကွဖြစ်၍ ဉာဏ်ယှဥ်သော် နာမ်တရား (၃၄) ၂။ သောမနဿဝေဒနာနှင့် အတူတကွဖြစ်၍ ဉာဏ်မယှဥ်သော် နာမ်တရား (၃၃) ၃။ ဥပေက္ခာဝေဒနာနှင့် အတူတကွဖြစ်၍ ဉာဏ်ယှဥ်သော် နာမ်တရား (၃၃) ၄။ ဥပေက္ခာဝေဒနာနှင့် အတူတကွဖြစ်၍ ဉာဏ်မယှဥ်သော် နာမ်တရား (၃၂) ၅။ အဟိတ် သောမနဿသန္တီရဏ တဒါရုံ ဖြစ်သော် နာမ်တရား (၁၂) ၆။ အဟိတ် ဥပေက္ခာသန္တီရဏ တဒါရုံ ဖြစ်သော် နာမ်တရား (၁၁) အသီးအသီး ရှိ၏။ အထက်တွင် သောမနဿဝေဒနာနှင့် အတူတကွဖြစ်သော ဉာဏ်ယှဥ်သော မဟာဝိပါက် တဒါရုံကို ပုံစံထုတ်၍ ပြထားပါသည်။ အကယ်၍ အထက်ဖော်ပြပါ အခြားတဒါရုံ တစ်ခုခု ကျခဲ့လျှင်လည်း စိတ်စေတသိက် အရေအတွက်မှာ သင်္ခါရက္ခန္ဓာ၌ ယုတ်လျော့ဖွယ်ရှိသည်။ ဝေဒနာ သညာ ဝိညာဏ်မှ ကြွင်းကျန်
如果彼所缘是大果报彼所缘，则分别有：一、悦俱智相应，三十四种名法；二、悦俱智不相应，三十三种名法；三、舍俱智相应，三十三种名法；四、舍俱智不相应，三十二种名法；五、无因悦俱推度彼所缘，十二种名法；六、无因舍俱推度彼所缘，十一种名法。上文以悦俱智相应的大果报彼所缘为例示范。若上列其他任何彼所缘生起，心与心所的数目便可能在行蕴中相应减少。除受、想、识以外，其余——
原书第 284 页
သမျှ စေတသိက်ဟူသမျှသည် သင်္ခါရက္ခန္ဓာချည်းပင်တည်း။
——一切心所全都是行蕴。
အဟိတ် ကုသလဝိပါက် သောမနဿသန္တီရဏ တဒါရုံ၊ အဟိတ် ကုသလဝိပါက် ဥပေက္ခာသန္တီရဏ တဒါရုံ၊ အဟိတ် အကုသလဝိပါက် ဥပေက္ခာသန္တီရဏ တဒါရုံတို့၌ သန္တီရဏ၌ ရေးသားခဲ့သော အကြောင်းတရား အကျိုးတရား သိမ်းဆည်းနည်းကို နည်းမှီး၍ အကြောင်းတရား အကျိုးတရားတို့ကို သိမ်းဆည်းပါ။
对于无因善果报悦俱推度彼所缘、无因善果报舍俱推度彼所缘，以及无因不善果报舍俱推度彼所缘，应比照推度部分所述摄取因法与果法的方法，摄取其因法与果法。
ဒုတိယတဒါရုံ၌လည်း ခန္ဓာငါးပါးဖွဲ့၍ အကြောင်းတရား အကျိုးတရားတို့ကို သိမ်းဆည်းပါ။ ခန္ဓာငါးပါး ဖွဲ့ပုံမှာ ပထမတဒါရုံနှင့် တူပြီ။ ရူပက္ခန္ဓာရှုကွက်မှာ ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း ရူပက္ခန္ဓာ ရှုကွက်နှင့် တူပြီ။ ဒုတိယတဒါရုံ ဝေဒနာက္ခန္ဓာရှုကွက်ကို ဖော်ပြအပ်ပါသည်။
在第二彼所缘中，也应组成五蕴并摄取因法与果法。组成五蕴的方法与第一彼所缘相同；观照色蕴的方法也与五门转向色蕴相同。下面说明第二彼所缘受蕴的观法。
ရူပါရုံလိုင်း - ဒုတိယတဒါရုံ - ဝေဒနာက္ခန္ဓာ (စက္ခုဒွါရဝီထိ)
色所缘路线：第二彼所缘受蕴（眼门心路）
အတိတ်အကြောင်းတရား (၅) ပါး ၁။ အဝိဇ္ဇာ (=၂ဝ)က အကြောင်းတရား၊ ဒုတိယတဒါရုံ ဝေဒနာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
五种过去因。一、无明（＝20）是因法，第二彼所缘受蕴是果法。
၂။ တဏှာ (=၂ဝ)က အကြောင်းတရား၊ ဒုတိယတဒါရုံ ဝေဒနာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
二、爱（＝20）是因法，第二彼所缘受蕴是果法。
၃။ ဥပါဒါန် (=၂ဝ)က အကြောင်းတရား၊ ဒုတိယတဒါရုံ ဝေဒနာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
三、取（＝20）是因法，第二彼所缘受蕴是果法。
၄။ သင်္ခါရ (= ၃၄)က အကြောင်းတရား၊ ဒုတိယတဒါရုံ ဝေဒနာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
四、行（＝34）是因法，第二彼所缘受蕴是果法。
၅။ ကံ (= ၃၄-၏ ကမ္မသတ္တိ)က အကြောင်းတရား၊ ဒုတိယတဒါရုံ ဝေဒနာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
五、业（＝34）的业力是因法，第二彼所缘受蕴是果法。
ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်းတရား (၃) ပါး ၆။ ဝတ္ထု (= ဟဒယ = ၆ = ၅၄)က အကြောင်းတရား၊ ဒုတိယတဒါရုံ ဝေဒနာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
三种现在因。六、心所依处（＝心脏＝6＝54）是因法，第二彼所缘受蕴是果法。
၇။ အာရုံ (= ရူပါရုံ)က အကြောင်းတရား၊ ဒုတိယတဒါရုံ ဝေဒနာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
七、所缘（＝色所缘）是因法，第二彼所缘受蕴是果法。
၈။ ဖဿ = (က)စက္ခုသမ္ဖဿ (= ၈-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ ဒုတိယတဒါရုံ ဝေဒနာက္ခန္ဓာက အကျိုးတရား။
八、触：（甲）眼触（＝8）是因法，第二彼所缘受蕴是果法。
( ခ ) ပထမတဒါရုံ မနောသမ္ဖဿ (= ၃၄-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ ဒုတိယတဒါရုံ ဝေဒနာက္ခန္ဓာ
（乙）第一彼所缘意触（＝34）是因法，第二彼所缘受蕴——
က အကျိုးတရား။
——是果法。
( ဂ ) ဒုတိယတဒါရုံ မနောသမ္ဖဿ (= ၃၃-လုံး)က အကြောင်းတရား၊ ဒုတိယတဒါရုံ ဝေဒနာက္ခန္ဓာ
（丙）第二彼所缘意触（＝33）是因法，第二彼所缘受蕴——
က အကျိုးတရား။
——是果法。
ရူပါရုံကို အာရုံယူသည့် မနောဒွါရဝီထိများ
取色所缘的意门心路
ဤမျှဆိုလျှင် ဒုတိယတဒါရုံ ခန္ဓာ (၅)ပါးရှုကွက်ကို သဘောပေါက်သင့်ပေပြီ။ ဤတွင် စက္ခုဒွါရဝီထိ အတွင်း၌ တည်ရှိသော ကုသိုလ်ဇောစောသည့် အကောင်းအုပ်စု၌ ဝီထိစိတ္တက္ခဏတိုင်း ဝီထိစိတ္တက္ခဏတိုင်း၌ အကြောင်းအကျိုး ဆက်စပ်၍ရှုနည်း အကြောင်းအကျိုး သိမ်းဆည်းနည်းကို အရိပ်အမြွက်မျှ ပုံစံထုတ်၍ ဖော်ပြပြီး ဖြစ်၏။ ဤစနစ်ကို နည်းမှီး၍ ကျန်အကောင်းအုပ်စု နာမ်တရားတို့၌ ရှုပွားနိုင် သိမ်းဆည်းနိုင်လောက်ပေပြီ။
至此，应已理解第二彼所缘五蕴的观法。这里已经以眼门心路中善速行生起的善组为例，略作示范，说明如何在每一个心路心刹那中关联因果而观照，以及如何摄取因法与果法。比照这一体系，在其余善组名法中也应当能够观修与摄取。
နာမ်ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်း ဇယားများတွင် ဖော်ပြထားသည့်အတိုင်း အတန်းတိုင်း စိတ္တက္ခဏတိုင်း၌ ခန္ဓာငါးပါးဖွဲ့၍ အကြောင်းအကျိုးတို့ကို သိမ်းဆည်းပါ။
应依名业处篇各表，在每一行、每一心刹那中组成五蕴，摄取其因法与果法。
တစ်ဖန် စက္ခုဒွါရဝီထိ၏ နောင်၌ ဘဝင်များ ကျလာကြ၏။ ယင်းဘဝင်တွင်လည်း ခန္ဓာ (၅)ပါးဖွဲ့၍ ရှေးတွင် ရေးသားတင်ပြခဲ့သည့် ဘဝင်ခန္ဓာ (၅)ပါး ရှုကွက်ကို နည်းမှီး၍ အကြောင်းတရား အကျိုးတရားတို့ကို
再者，眼门心路之后会落入有分。对于这些有分，也应组成五蕴，并比照前述有分五蕴的观法摄取因法与果法——