缘起第一种方法（之十）
《趣向涅槃之道》中文全译本 · 非缩略版
缘起篇（乙） · 原书第 528–548 页 · 226 个翻译单元
本页并入了原书的相邻小节：缘起篇（乙）、缘起第一种方法。
缅文为主本的机器规范化候选文本，尚未逐页人工校勘；中文全卷标记为「待义审」，缅文语义、上座部实修义理与中文表达三层人工审核尚未通过。引用前请回核原书。
原书第 528 页
ဖြစ်၏။ ကောင်းမှု မကောင်းမှု အစုစုကို ထိုအတ္တ၏ သတ္တိကြောင့် ပြုမိကြ၏။ အတ္တက ကောင်းမှုကို ပြုချင်လျှင် အတ္တ၏ အမိန့်အတိုင်း ကိုယ်နှုတ်တို့က ကောင်းမှုကို ပြုကြ၏။ အတ္တက မကောင်းမှုကို ပြုချင်လျှင် အတ္တ၏ အမိန့်အတိုင်း ကိုယ်နှုတ်တို့က မကောင်းမှုကို ပြုကြ၏။ ဤသို့ စွဲယူ၏။
——完成；一切善恶也由我的力量所作。我要行善，身语便服从我的命令行善；我要作恶，身语便服从我的命令作恶。他们如此执取。
ဝေဒက --- ကောင်းမှု မကောင်းမှု၏ အကျိုးကိုလည်း အတ္တသည်ပင် ခံစား၏၊ ယခုအခါ၌ ခံစားဖွယ် မှန်သမျှကို အတ္တကပင် ခံစားသကဲ့သို့ နောင်အခါ၌ ကောင်းကျိုး ဆိုးပြစ်များကိုလည်း အတ္တကပင် ခံစားရလိမ့်- မည်ဟု စွဲယူ၏။
受者——他们认为，善恶业的果都由我感受；正如现在一切感受都由我经验，未来的善果恶报也将由我承受。
သာမီ --- ခန္ဓာအိမ်နှင့် ဆိုင်ရာဝယ် ပိုင်နိုင်အုပ်စိုးနိုင်သောကြောင့် ထိုအတ္တသည် ခန္ဓာအိမ်၏ အရှင် ခန္ဓာအိမ်၏ ပိုင်ရှင်ဖြစ်၏ဟု စွဲယူ၏။
所有者——他们认为，我能够拥有、支配这个蕴宅，所以我是蕴宅的主人和所有者。
နိဝါသီ --- ထိုအတ္တသည် ခန္ဓာအိမ်၌ အမြဲနေထိုင်သူ ဖြစ်၏၊ ခန္ဓာအိမ် အဟောင်း ဆွေးမြည့်ပျက်စီးသော အခါ ခန္ဓာအိမ်အသစ်သို့ ရွှေ့ပြောင်း နေထိုင်တတ်သောကြောင့် ခန္ဓာအိမ်သာ ပျက်၏၊ အတ္တကား အပျက်အစီး မရှိ၊ အမြဲတည်၏ဟု စွဲယူ၏။ အချို့ကား ဤဇီဝအတ္တသည် ပရမတ္တ = ပရမအတ္တ၏ ပညတ်တော်အတိုင်း ရိုသေစွာ လိုက်နာကျင့်ကြံ နေထိုင်ခဲ့ပါမူ ပရမတ္တ၏ အစိတ်အပိုင်း ဖြစ်၍ ခန္ဓာအိမ် ပျက်ချိန်ကြသည့်အခါ မူလဖန်ဆင်းလိုက်သော ဖန်ဆင်းရှင် ပရမတ္တထံသို့ ပြန်သွားသည်၊ ပရမတ္တနှင့် ပြန်လည် ပူးပေါင်းမိသည်ဟု စွဲယူ၏။ ဘုရားသခင်၏ ရင်ခွင်တော်၌ အိပ်ပျော်တော်မူခြင်းဟူသော အယူဝါဒမျိုးတည်း။
住者——他们认为，我恒常住在蕴宅中；旧蕴宅朽坏时，我迁入新蕴宅，所以只有蕴宅毁坏，我本身不坏而恒常。有些人又认为，生命我若恭顺遵从最高我的命令，便是最高我的一部分；蕴宅毁坏时，它回归最初创造它的最高我，与最高我重新合一。这类学说称作‘安眠于上帝怀中’。
သယံဝသီ --- ထိုအတ္တသည် ခန္ဓာအိမ်နှင့် ဆိုင်ရာဝယ် မိမိအတ္တ၏ အလိုသို့ လိုက်ပါစေနိုင်သည်ဟု စွဲယူ၏။ ခန္ဓာအိမ်နှင့် ဆိုင်သော မြင်သိ ကြားသိ နံသိ အရသာသိ အတွေ့အထိသိ ဓမ္မသဘောသိ ဟူသည့် အသိကိစ္စဟူသမျှကို မိမိအတ္တ၏ အလိုသို့ လိုက်ပါစေတတ်၏ဟု စွဲယူ၏။
自在者——他们认为，我能让蕴宅依自己的意愿而行；蕴宅所涉及的见、闻、嗅、尝、触与知法等一切认知作用，都能服从我的意愿。
ဤနိဝါသီနှင့် သယံဝသီ ပုဒ်တို့အရ အတ္တသည် မပျက်မစီးဘဲ အမြဲတည်သည့် အနှစ်သာရ အမာခံ အထည်ကိုယ်တည်း၊ မိမိအလိုသို့ လိုက်ပါစေနိုင်သော ဝသဝတ္တန သဘောရှိ၏ဟု စွဲလမ်း မှတ်ထင်ကြလေသည်။
依‘住者’与‘自在者’二词，人们误认为我是不坏、恒常的实体核心，并具有令一切随意而转的主宰性。
ဤသို့ ဒိဋ္ဌိဖြင့် မှတ်ထင်အပ်သော ပရမတ်အားဖြင့် တကယ်ထင်ရှားလည်း မရှိသော အတ္တအကြောင်းကို ပြောဆို မှုကို အတ္တဝါဒဟု ခေါ်၏။ ဤ ပရမအတ္တဝါဒ၊ ဇီဝအတ္တဝါဒ နှစ်မျိုးအပေါ်၌ စွဲလမ်းမှု စွဲမြဲစွာ ခံယူထားမှုကိုပင် အတ္တဝါဒုပါဒါန်ဟု ခေါ်ဆိုလေသည်။
这种谈论由见所构想、在究竟法上并不真实存在之我的说法，称为我论；对最高我论与生命我论这两种学说的黏著、牢固认同，称为我论取。
သက္ကာယဒိဋ္ဌိ (၂ဝ)
二十种有身见
ဤသို့ အတ္တဝါဒကို စွဲလမ်းရာ၌ ခန္ဓာ (၅)ပါးလုံးကိုသော်လည်းကောင်း၊ ခန္ဓာ (၅)ပါးတို့တွင် တစ်ပါး- ပါးကို သော်လည်းကောင်း အတ္တဟု စွဲလမ်းတတ်ကြ၏။ ဤသို့ ခန္ဓာ (၅)ပါး၌ အတ္တဟု စွဲလမ်းသောအမှုကို သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဟု ခေါ်၏။ ပရမတ်အားဖြင့် ထင်ရှားရှိသော ခန္ဓာ (၅)ပါး အပေါင်းသည် --- သန္တော ကာယော သက္ကာယော - ဟူသည်နှင့်အညီ သက္ကာယမည်၏၊ ထိုသက္ကာယမည်သော ခန္ဓာ (၅)ပါး အပေါင်း၌ဖြစ်သော အယူမှားမှုဒိဋ္ဌိသည် သက္ကာယဒိဋ္ဌိ မည်၏။
执著我论时，人们把全部五蕴或其中一蕴执为我。这样在五蕴上执我，称为有身见。依‘现有之聚，称为有身’的词义，究竟上明显存在的五蕴之聚称为有身；在这五蕴之聚上生起的邪见，称为有身见。
ရူပက္ခန္ဓာ၌ စွဲလမ်းပုံ = သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ဖြစ်ပုံ (၄) မျိုး
色蕴上的四种有身见
၁။ ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ = ရုပ်ကို အတ္တအားဖြင့် = အတ္တအဖြစ်ဖြင့် = အတ္တဟု ရှု၏။ --- ''ယံ ရူပံ၊ သော အဟံ။ ယော အဟံ၊ တံ ရူပံ။ --- အကြင်ရုပ်သည် ထိုငါတည်း၊ အကြင်ငါသည် ထိုရုပ်တည်း။''ဟု ရုပ်နှင့်
巴利原文（缅文转写）：‘၁။ ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ’
一、把色看作我，也就是以我、作为我而观色，并执取：‘凡是色，就是我；凡是我，就是色。’如此把色与我看成不是两物，而是同一物。例如燃烧的油灯中，人把火焰与光看作同一物；这就是把色所缘本身执为我。色与——
原书第 529 页
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပိုင်း - အပိုင်း (ခ) အတ္တကို နှစ်မျိုးမဟုတ် တစ်မျိုးတည်းဟု ရှုမြင်၏။ ဥပမာ မီးတောက်လောင်နေသော ဆီမီးဝယ် - ''အကြင် မီးလျှံသည်ပင် ထိုမီးရောင်တည်း၊ အကြင်မီးရောင်သည်ပင် ထိုမီးလျှံတည်း''ဟု ဆီမီးလျှံနှင့် ဆီမီးရောင်ကို နှစ်မျိုးမဟုတ် တစ်မျိုးတည်းဟု ရှုမြင်သကဲ့သို့ မှတ်ပါ။ ရူပါရုံကိုပင် အတ္တဟု စွဲယူမှုမျိုးပင်တည်း။
——我不是两物，而是同一物。譬如认为油灯中的火焰就是灯光、灯光就是火焰；应当如此理解。这是把色所缘本身执为我。
၂။ ရူပဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ = ရုပ်ရှိသော အတ္တဟုရှု၏။ နာမ်တရားကို အတ္တဟု စွဲယူထား၍ အရိပ်ရှိသော သစ်ပင်ကိုကဲ့သို့ ထိုအတ္တကို ရုပ်ရှိ၏ဟူ၍ အဖန်ဖန် အထပ်ထပ်ရှု၏။
巴利原文（缅文转写）：‘၂။ ရူပဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ’
二、观有色之我——把名法执为我，再像有影子的树一样，反复观想我具有色。
၃။ အတ္တနိ ဝါ ရူပံ = အတ္တ၌ ရုပ်ဟု = အတ္တ၌ ရုပ်ရှိ၏ဟု ရှု၏။ နာမ်တရားကိုပင် အတ္တဟု စွဲယူထား၍ ပန်း၌ အနံ့ကိုကဲ့သို့ အတ္တ၌ ရုပ်ကို အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် ရှု၏။ ပန်း၌ အနံ့တည်ရှိသကဲ့သို့ အတ္တ၌ ရုပ်တည်ရှိသည် မှီနေသည်ဟု စွဲယူမှုတည်း။
巴利原文（缅文转写）：‘၃။ အတ္တနိ ဝါ ရူပံ’
三、观我中有色——把名法执为我，再像花中有香一样，反复观想我中有色，即执取色存在、依止于我。
၄။ ရူပသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ = ရုပ်၌ အတ္တဟု = ရုပ်၌ အတ္တရှိ၏ဟု ရှု၏။ ပတ္တမြားကြုတ်၌ ပတ္တမြားကိုကဲ့သို့ နာမ်တရားကိုပင် အတ္တဟုစွဲယူ၍ ရုပ်၌ အတ္တကို အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် ရှု၏။ ရုပ်၌ အတ္တတည်ရှိသည် ရုပ်၌ အတ္တသည် မှီသည် မှီဖြစ်နေသည်ဟု စွဲယူမှုမျိုးတည်း။ (အဘိ-ဋ္ဌ-၁-၃၈၇။ မူလဋီ-၁-၁၆၃။) (ရူပံ) ဧတံ မမ = ရုပ်သည် ငါ၏ဥစ္စာ ဖြစ်၏ --- ရုပ်နှင့် အတ္တကို တစ်ခြားစီထား၍ စွဲယူမှုမျိုးတည်း။
巴利原文（缅文转写）：‘၄။ ရူပသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ’
四、观色中有我——把名法执为我，再像宝匣中有宝石一样，反复观想色中有我，即执取我存在、依止于色。（《阿毗达磨义注》1-387；《根本复注》1-163。）‘色是我的’——把色与我分别开来执取。
(ရူပံ) ဧသောဟမသ္မိ = ရုပ်သည် ငါ ဖြစ်၏ --- ရုပ်နှင့် အတ္တကို တစ်မျိုးတည်း တစ်ခုတည်း ပြု၍ စွဲယူမှုမျိုးတည်း။
‘色就是我’——把色与我作为同一物而执取。
(ရူပံ) ဧသော မေ အတ္တာ = ရုပ်သည် ငါ၏ အတ္တတည်း --- ရုပ်နှင့် အတ္တကို တစ်ခြားစီ ထား၍ စွဲယူမှုမျိုးတည်း။
‘色是我的我’——把色与我分别开来执取。
ဤ၌ ဖော်ပြထားခဲ့သော --- ၁။ ဝဏ္ဏ = ဆီမီးရောင် (ဆီမီးနှင့် အရောင်) ၂။ ရုက္ခ = သစ်ပင် (သစ်ပင်နှင့် အရိပ်) ၃။ ပုပ္ဖ = ပန်း (ပန်းနှင့် အနံ့) ၄။ မဏိ = ပတ္တမြား (ပတ္တမြားနှင့် ကြုတ်) ဤဥပမာ (၄)ရပ်တို့ကို ကျန်နာမ်ခန္ဓာ (၄)ပါးတို့၌လည်း နည်းတူ ယှဥ်စပ်ပါ။ (အဘိ-ဋ္ဌ-၁-၃၈၇-၃၈၈။)
这里所说的四个譬喻是：一、灯光，即灯焰与光；二、树，即树与影；三、花，即花与香；四、宝石，即宝石与匣。这四喻也应同样配合其余四名蕴。（《阿毗达磨义注》1-387—388。）
သဘောပေါက်ရန် ထပ်မံ ရှင်းလင်းချက်
进一步说明
ပထဝီဓာတ် --- မာမှု ပျော့မှု ကြမ်းမှု ချောမှု လေးမှု ပေါ့မှု သဘောတရားသည် ပထဝီဓာတ်တည်း၊ ယင်း သဘောတရားသည် ခန္ဓာကိုယ်၌ အပြည့်တည်ရှိ၏။
地界——硬、软、粗、滑、重、轻这六种性质就是地界；这些性质充满身体。
၁။ ယင်းပထဝီဓာတ်ကိုပင် ရံခါ ငါပြု၍ --- ''ငါ မာ၏၊ ငါ ပျော့၏''ဟု စွဲလမ်း ပြောဆို၏၊ ငါနှင့် မာမှုကို အတူတစ်ပေါင်းတည်း တစ်ခုတည်းပြု၍ ပြောဆိုခြင်းတည်း။
一、有时把地界本身当作我，说‘我硬、我软’，即把我与硬软合为一物而说。
၂။ ရံခါ ''ခက်မာမှု နူးညံ့မှု ရှိတဲ့ ငါ''ဟု စွဲလမ်း ပြောဆို၏၊ ခက်မာမှု နူးညံ့မှုနှင့် ငါကို တစ်ခြားစီထား၍ ငါ့မှာ ခက်မာမှု နူးညံ့မှု ရှိသည်ကိုပြု၍ ပြောဆိုခြင်းတည်း။
二、有时说‘具有硬软的我’，把硬软与我分别开来，认为我具有硬软。
၃။ ရံခါ ''ငါ၌ ခက်မာမှု နူးညံ့မှု မှီ၏''ဟု ငါ၌ ခက်မာမှု နူးညံ့မှု မှီသည်ကိုပြု၍ ပြောဆို၏။
三、有时说‘硬软依止于我’，认为硬软依存于我。
原书第 530 页
၄။ ရံခါ ''ခက်မာမှု နူးညံ့မှု၌ ငါမှီ၏''ဟု ခက်မာမှု နူးညံ့မှု၌ ငါမှီသည်ကိုပြု၍ စွဲလမ်း ပြောဆို၏။
四、有时说‘我依止于硬软’，认为我依存于硬软。
ပထမစွဲလမ်းချက်မှာ ခက်မာမှု နူးညံ့မှုကိုပင် ငါပြု၍ စွဲလမ်းသည်။ ငါနှင့် ခက်မာမှု နူးညံ့မှုကို တစ်ခုတည်း ယူထားသည်။ နောက် (၃)ချက်မှာ ငါတစ်ခြား ခက်မာမှု နူးညံ့မှု တစ်ခြားထား၍ စွဲလမ်းသည်။
第一种执著把硬软本身执为我，把我与硬软看成同一物；后三种则把我与硬软分别开来执著。
ကြွင်းကျန်သော ရုပ် (၂၇)ပါးတို့၌လည်းကောင်း ဗဟိဒ္ဓ၌လည်းကောင်း နည်းတူ သဘောပေါက်ပါလေ။
其余二十七种色法以及外在色法，也同样理解。
ဗဟိဒ္ဓ၌ ''သူမာ၏ သူနူးညံ့၏'' စသည်ဖြင့် စွဲယူမှုမျိုးပင်တည်း။
外在方面，例如执取‘他很硬、他很柔软’等。
ဝေဒနာက္ခန္ဓာ၌ သက္ကာယဒိဋ္ဌိဖြစ်ပုံ (၄) မျိုး
受蕴上的四种有身见
၁။ ဝေဒနံ အတ္တတော သမနုပဿတိ = ဝေဒနာကို အတ္တဟု ရှု၏။
巴利原文（缅文转写）：‘၁။ ဝေဒနံ အတ္တတော သမနုပဿတိ’
一、把受看作我。
၂။ ဝေဒနာဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ = ဝေဒနာရှိသော အတ္တဟု ရှု၏။
巴利原文（缅文转写）：‘၂။ ဝေဒနာဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ’
二、观有受之我。
၃။ အတ္တနိ ဝါ ဝေဒနံ = အတ္တ၌ ဝေဒနာဟု (ဝေဒနာရှိ၏ဟု) ရှု၏။
巴利原文（缅文转写）：‘၃။ အတ္တနိ ဝါ ဝေဒနံ’
三、观我中有受。
၄။ ဝေဒနာယ ဝါ အတ္တာနံ = ဝေဒနာ၌ အတ္တဟု (အတ္တ ရှိ၏ဟု) ရှု၏။
巴利原文（缅文转写）：‘၄။ ဝေဒနာယ ဝါ အတ္တာနံ’
四、观受中有我。
နံပါတ် (၁) ဖြစ်သည့် ဝေဒနာကို အတ္တဟု ရှုမှုသည် ဝေဒနာသည်ပင် အတ္တ၊ အတ္တသည်ပင် ဝေဒနာဟု ဝေဒနာနှင့် အတ္တကို နှစ်မျိုးမခွဲဘဲ တစ်ခုတည်း တစ်မျိုးတည်းသာဟု စွဲယူမှုမျိုးတည်း။ (၂-၃-၄)တို့ကား ရုပ်- သညာ-သင်္ခါရ-ဝိညာဏ်တို့ကို အတ္တဟု စွဲယူ၍ ဝေဒနာတစ်ခြား အတ္တတစ်ခြားဟု စွဲယူမှုမျိုးတည်း။
第一种把受看作我，是把受与我不分为二，执取受就是我、我就是受；第二、三、四种则把色、想、行或识执为我，再把受与我分别开来。
သဘောပေါက်နိုင်ရန် ပုံစံများ
帮助理解的例式
၁။ ငါ ကြည့်ကောင်းသည်။ (သုခဝေဒနာ၌ စွဲယူပုံတည်း။) ၂။ ငါ ကြည့်မကောင်း။ (ဒုက္ခဝေဒနာ၌ စွဲယူပုံတည်း။) ၃။ ငါ ကြည့်ကောင်းသည်လည်း မဟုတ်၊ ကြည့်မကောင်းသည်လည်း မဟုတ်။ မြင်တော့ မြင်သည်။
一、我看得很舒服，这是执著乐受；二、我看得不舒服，这是执著苦受；三、我看得既不舒服也不难受，只是看见——
(ဥပေက္ခာဝေဒနာ၌ စွဲယူပုံတည်း။) အာရုံ (၆)ပါးလုံး၌ နည်းတူ သဘောပေါက်ပါ။
——这是执著舍受。六种所缘都应同样理解。
ဝေဒနာသည် ငါဖြစ်၏။ (ဝေဒနာနှင့် အတ္တကို တစ်ခုတည်း စွဲယူမှုတည်း။) ဝေဒနာသည် ငါ၏ ဥစ္စာဖြစ်၏ = ခံစားမှုသည် ငါ၏ ခံစားမှုတည်း။ ငါ၏ ခံစားရချက်သည် ကောင်း၏၊ ငါ၏ ခံစားရချက်သည် နစ်နာ၏၊ ငါ၏ ခံစားရချက်သည် အနေတော်ဖြစ်၏။ (ဝေဒနာနှင့် အတ္တကို တစ်မျိုးစီ တစ်ခြားစီထား၍ စွဲယူမှုတည်း။)
受就是我，这是把受与我执为一物；受是我的所有，也就是‘感受是我的感受：我的感受良好、受苦或适中’，这是把受与我分别开来执取。
သညာက္ခန္ဓာ၌ သက္ကာယဒိဋ္ဌိဖြစ်ပုံ (၄) မျိုး
想蕴上的四种有身见
၁။ သညံ အတ္တတော သမနုပဿတိ = သညာကို အတ္တဟု ရှု၏။
巴利原文（缅文转写）：‘၁။ သညံ အတ္တတော သမနုပဿတိ’
一、把想看作我。
၂။ သညာဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ = သညာရှိသော အတ္တဟု ရှု၏။
巴利原文（缅文转写）：‘၂။ သညာဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ’
二、观有想之我。
၃။ အတ္တနိ ဝါ သညံ = အတ္တ၌ သညာဟု (သညာရှိ၏ဟု) ရှု၏။
巴利原文（缅文转写）：‘၃။ အတ္တနိ ဝါ သညံ’
三、观我中有想。
၄။ သညာယ ဝါ အတ္တာနံ = သညာ၌ အတ္တဟု (အတ္တရှိ၏ဟု) ရှု၏။
巴利原文（缅文转写）：‘၄။ သညာယ ဝါ အတ္တာနံ’
四、观想中有我。
နံပါတ် (၁)ကား သညာနှင့် အတ္တကို တစ်ခုတည်းယူ၍ သညာသည်ပင် အတ္တ၊ အတ္တသည်ပင် သညာဟု
第一种把想与我看作同一物，执取想就是我、我就是想——
原书第 531 页
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပိုင်း - အပိုင်း (ခ) စွဲယူမှုတည်း။ နံပါတ် (၂-၃-၄)တို့ကား ရုပ် ဝေဒနာ သညာ သင်္ခါရ ဝိညာဏ်တို့ကို အတ္တဟု စွဲယူ၍ သညာက တစ်ခြား အတ္တက တစ်ခြားဟု စွဲယူမှုတည်း။
——第二、三、四种则把色、受、想、行或识执为我，并把想与我分别开来。
သဘောပေါက်နိုင်ရန် ပုံစံများ
帮助理解的例式
သညာသည် ငါဖြစ်၏၊ ငါမှတ်သားတတ်၏ ငါမှတ်မိ၏။ (နံပါတ် - ၁ - စွဲယူမှုမျိုးတည်း။) သညာသည် ငါ၏ ဥစ္စာဖြစ်၏။ (သညာတစ်ခြား အတ္တတစ်ခြား စွဲယူမှုမျိုးတည်း။) ရူပသညာ --- ထိုထိုဝတ္ထုကို မြင်ရာ၌ ''ဤသူကို ငါသိ၏ = ငါမှတ်မိ၏။ ဤအမှုကို ငါသိ၏ = ငါမှတ်မိ၏''ဟု စိတ်ဖြစ်သည်ကား ရူပသညာ၌ ဖြစ်သောဒိဋ္ဌိတည်း။ သဒ္ဒသညာစသည်၌ နည်းတူ မှတ်ပါ။
想就是我；我能辨认、能记住，这是第一种执取。想是我的所有，这是把想与我分别开来。色想方面，见到某人或某事而心想‘我认得这个人、我记得这个人；我知道这件事、我记得这件事’，就是在色想上生起的见；声想等也同样理解。
သင်္ခါရက္ခန္ဓာ၌ သက္ကာယဒိဋ္ဌိဖြစ်ပုံ (၄) မျိုး
行蕴上的四种有身见
၁။ သင်္ခါရေ အတ္တတော သမနုပဿတိ = သင်္ခါရတို့ကို အတ္တဟု ရှု၏။
巴利原文（缅文转写）：‘၁။ သင်္ခါရေ အတ္တတော သမနုပဿတိ’
一、把诸行看作我。
၂။ သင်္ခါရဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ = သင်္ခါရ ရှိသော အတ္တဟု ရှု၏။
巴利原文（缅文转写）：‘၂။ သင်္ခါရဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ’
二、观有诸行之我。
၃။ အတ္တနိ ဝါ သင်္ခါရေ = အတ္တ၌ သင်္ခါရတို့ဟူ၍ (သင်္ခါရတို့ ရှိ၏ဟူ၍) ရှု၏။
巴利原文（缅文转写）：‘၃။ အတ္တနိ ဝါ သင်္ခါရေ’
三、观我中有诸行。
၄။ သင်္ခါရေသု ဝါ အတ္တာနံ = သင်္ခါရတို့၌ အတ္တဟူ၍ (သင်္ခါရတို့၌ အတ္တရှိ၏ဟူ၍) ရှု၏။
巴利原文（缅文转写）：‘၄။ သင်္ခါရေသု ဝါ အတ္တာနံ’
四、观诸行中有我。
အမှတ် (၁)၌ သင်္ခါရတို့နှင့် အတ္တကို တစ်ခုတည်းပြု၍ သင်္ခါရတို့သည်ပင် အတ္တ၊ အတ္တသည်ပင် သင်္ခါရတို့ ဟူ၍ သင်္ခါရတို့နှင့် အတ္တကို နှစ်မျိုးမခွဲဘဲ တစ်ခုတည်း တစ်မျိုးတည်းသာဟု စွဲယူ၏။ အမှတ် (၂-၃-၄)တို့၌ကား သင်္ခါရတို့နှင့် အတ္တကို တစ်ခြားစီယူ၍ စွဲယူ၏။ အမှတ် (၁)ကား သင်္ခါရကိုပင် အတ္တဟု စွဲယူ၏။ အမှတ် (၂-၃- ၄)တို့ကား ရုပ်-ဝေဒနာ-သညာ-ဝိညာဏ်တို့ကို အတ္တဟု စွဲယူ၍ အတ္တက တစ်ခြား သင်္ခါရက တစ်ခြားဟု စွဲယူ၏။
第一种把诸行与我合为一体，执取诸行就是我、我就是诸行；第二、三、四种把诸行与我分别开来。第一种直接把行执为我；第二、三、四种则把色、受、想或识执为我，再认为我与行是两物。
သဘောပေါက်နိုင်ရန် ပုံစံများ
帮助理解的例式
သင်္ခါရတို့သည် ငါ ဖြစ်၏။ (သင်္ခါရတို့နှင့် အတ္တကို တစ်မျိုးတည်းထား၍ စွဲယူမှုမျိုးတည်း။) သင်္ခါရတို့သည် ငါ၏ ဥစ္စာတို့ ဖြစ်ကုန်၏။ (သင်္ခါရတို့နှင့် အတ္တကို တစ်ခြားစီထား၍ စွဲယူမှုမျိုးတည်း။) ထိုထိုရူပါရုံကို မြင်အောင် ကိုယ်နှုတ်စိတ်တို့ဖြင့် ကြောင့်ကြဗျာပါရ ပြုရာ၌ --- ငါ မြင်အောင် သွားသည်၊ ငါ မြင်အောင် လာသည်၊ ငါ မြင်အောင် ပြုပြင်သည် စသည်ဖြစ်သောအခါ ရူပသဉ္စေတနာ၌ဖြစ်သော ဒိဋ္ဌိတည်း။
诸行就是我，这是把行与我执为一物；诸行是我的所有，这是把行与我分别开来。为了看见某一色所缘而以身、语、意安排活动时，心想‘我去看、我来看、我设法看见’等，就是在色思上生起的见。
သဒ္ဒသဉ္စေတနာ စသည်၌ နည်းတူမှတ်ပါ။
声思等也同样理解。
ငါ ကံကောင်းသည်၊ ငါ စေတနာကောင်းသည်။ ငါ့စေတနာက သူများစေတနာနှင့် မတူ။ (စေတနာ၌ ဖြစ်သော ဒိဋ္ဌိတည်း။) ငါ သမာဓိကောင်းသည်၊ ငါ စိတ်တည်ငြိမ်သည်။ ငါ စိတ်မတည်ငြိမ်၊ ငါ သမာဓိမကောင်း။ (ဧကဂ္ဂတာ = သမာဓိ၌ ဖြစ်သော ဒိဋ္ဌိတည်း။) ထွေထွေလာလာ ငါ ကြံသည်။ (ဝိတက်၌ ဖြစ်သော ဒိဋ္ဌိတည်း။) တစ်ရစ်ပတ်ပတ် ငါ ကြံသည်၊ ထပ်ကာထပ်ကာ ငါ စဥ်းစားနေသည်။ (ဝိစာရ၌ ဖြစ်သော ဒိဋ္ဌိတည်း။) ထိုထိုအမှုကို ငါ ကြိုးစားအားထုတ်သည်။ (ဝီရိယ၌ ဖြစ်သော ဒိဋ္ဌိတည်း။) ထိုထိုအရာကို ငါ နှစ်သက်သည်။ (ပီတိ၌ ဖြစ်သော ဒိဋ္ဌိတည်း။)
我运气好、我的意愿好、我的意愿不同于他人，这是在思上生起的见；我的定好、我的心安定，或我的心不定、我的定不好，是在一境性即定上生起的见；我作种种思考，是在寻上生起的见；我反复思量，是在伺上生起的见；我努力做这件事，是在精进上生起的见；我喜爱这件事，是在喜上生起的见。
原书第 532 页
ထိုထိုဝတ္ထုကို ထိုထိုအရာကို ငါ လိုချင်သည်၊ ငါ ရချင်သည်၊ ငါ ပြုချင်သည်၊ ငါ သွားချင်သည်၊ ငါ ရောက်ချင်သည်၊ ငါ ပြောချင်သည်၊ ငါ ဆိုချင်သည်၊ ငါ ကြည့်ချင်သည် စသည်ဖြစ်သည်ကား ဆန္ဒ၌စွဲသော ဒိဋ္ဌိတည်း။
我想要、想得到、想做、想去、想到达、想说、想看某人某物等，是执著欲心所的见。
ပရမတ်တရားနှင့် စပ်၍ ဘယ်တရားကို ငါ မသိ၊ ငါ မမြင်၊ ငါ မထင်။ (မောဟ၌ စွဲသော ဒိဋ္ဌိတည်း။) မကောင်းမှုနှင့် တွေ့လျှင် ငါ မရှက်တတ်။ (အဟိရိက၌ စွဲသော ဒိဋ္ဌိတည်း။) မကောင်းမှုနှင့် တွေ့လျှင် ငါ မကြောက်တတ်။ (အနောတ္တပ္ပ၌ စွဲသော ဒိဋ္ဌိတည်း။) သားမယား စည်းစိမ်ဥစ္စာစသည့် သက်ရှိ သက်မဲ့ ကာမဝတ္ထု အစုစုတို့၌ ဘယ်သူ့ကို ဘယ်ဟာကို ငါ လိုချင်သည် ငါ ခင်မင်သည် ငါ ချစ်ခင်စုံမက်သည် ငါ သာယာတွယ်တာသည်။ (လောဘ၌ ဖြစ်သော ဒိဋ္ဌိတည်း၊၊) ငါ စိတ်ဆိုးသည်၊ ငါ စိတ်ပျက်သည်၊ ငါ စိတ်ညစ်သည်၊ ငါ မုန်းသည်၊ ငါ မြင်ပြင်းကပ်သည်၊ ငါ ဒေါသ ဖြစ်သည်။ (ဒေါသ၌ ဖြစ်သော ဒိဋ္ဌိတည်း။) ငါ အညံ့မခံနိုင်၊ ငါ အလျှော့မပေးနိုင်၊ ငါ မနှိမ်ချနိုင်၊ ငါ အနိုင်ယူမည်။ (မာန၌ ဖြစ်သော ဒိဋ္ဌိတည်း။) ငါ အယူမှားသည်၊ ငါ၏ အယူသာ မှန်သည်၊ ဤငါ၏ အတ္တဝါဒသာ မှန်သည်၊ ငါ၏ သဿတဝါဒသာ မှန်သည်၊ ငါ၏ ဥစ္ဆေဒဝါဒသာ မှန်သည်၊ ဤငါ၏ နတ္ထိကဒိဋ္ဌိ အယူသာ မှန်သည်၊ ဤငါ၏ အဟေတုကဒိဋ္ဌိ
对于究竟法，我不知道、不看见、不明白，这是执著痴的见；遇到恶事我不惭，是执著无惭的见；遇到恶事我不愧，是执著无愧的见；对于妻子儿女、财物等有情或无情欲事，我想要、亲近、爱恋、享受、黏著某人某物，是执著贪的见；我生气、失望、苦恼、憎恨、厌恶，是执著瞋的见；我不能居下风、不能退让、不能谦下、我要取胜，是执著慢的见；我持邪见，只有我的见正确，只有我的我论、常论、断灭论、虚无见、无因见——
အယူသာ မှန်သည်၊ ဤငါ၏ အကိရိယဒိဋ္ဌိ အယူသာ မှန်သည် -- ဤသို့ စသည်ဖြင့် စွဲယူသည်ကား ဒိဋ္ဌိ၌ စွဲယူထားသော သက္ကာယဒိဋ္ဌိတည်း။
——和无作用见正确；这些执取都是执著见心所的有身见。
ငါ ငြူစူသည်။ (ဣဿာ၌ စွဲယူသော သက္ကာယဒိဋ္ဌိ) ငါ ဝန်တိုသည်၊ ငါ နှမြောသည်။ (မစ္ဆရိယ၌ စွဲယူသော သက္ကာယဒိဋ္ဌိ) ငါ ပြုခဲ့မိသည့် ဒုစရိုက်အတွက် ငါ စိတ်ပူသည်၊ ငါ နှလုံးပူသည်၊ ငါ စိတ်မကောင်း ဖြစ်နေမိသည်၊ ငါ ဥပုသ်မစောင့်လိုက်ရ၍ စိတ်မကောင်း ဖြစ်မိသည်။ (ကုက္ကုစ္စ၌ ဖြစ်သော သက္ကာယဒိဋ္ဌိတည်း။) တရားဓမ္မနှင့် စပ်၍ ထိုထို လုပ်ငန်းရပ်နှင့် စပ်၍ ငါ ငြီးငွေ့သည် ငါ ပျင်းရိသည်။ (ထိနမိဒ္ဓ၌ စွဲယူသော သက္ကာယဒိဋ္ဌိတည်း။) ရတနာသုံးတန်၊ ကံ ကံ၏အကျိုး၊ အတိတ်ဘဝ အနာဂတ်ဘဝ စသည်တို့၌ ငါ မယုံကြည်နိုင်၊ ငါ ယုံမှားသည်၊ ငါ နှစ်လုံးနှစ်ခွ ရှိသည်။ (ဝိစိကိစ္ဆာ၌ စွဲယူသော သက္ကာယဒိဋ္ဌိတည်း။) ငါ စိတ်ပျံ့လွင့်သည်၊ ငါ စိတ်မငြိမ်။ (ဥဒ္ဓစ္စ၌ ဖြစ်သော သက္ကာယဒိဋ္ဌိတည်း။) ရတနာသုံးတန်၊ ကံ ကံ၏ အကျိုး၊ အတိတ်ဘဝ အနာဂတ်ဘဝစသည်တို့၌ ငါ ယုံကြည်သည်၊ ငါ ကြည်ညိုသည်၊ ငါ ကြည်ဖြူသည်၊ ငါ နှလုံးကြည်သည်။ (သဒ္ဓါ၌ စွဲယူသော သက္ကာယဒိဋ္ဌိတည်း။)
我嫉妒，是执著嫉；我吝惜、舍不得，是执著悭；我为所造恶行业忧恼，或因没有持守布萨而懊悔，是执著追悔；我厌倦、懒惰于佛法或工作，是执著昏沉睡眠；我不能相信三宝、业果、过去生与未来生，我怀疑、犹豫，是执著疑；我的心散乱、不平静，是执著掉举；我相信、净信三宝、业果、过去生与未来生，是执著信的有身见。
ကောင်းသောအမှုတို့၌ ငါ မမေ့တတ်၊ ငါ သတိကောင်းသည်၊ ငါ အမှတ်ရသည်၊ ရုပ်နာမ်တွေကို ငါ ရှုလို့ ရသည်၊ အကြောင်း အကျိုးတရားတွေကို ငါ ရှုလို့ရသည်၊ ရုပ်-နာမ်-ကြောင်း-ကျိုး သင်္ခါရတရားတို့၏ အနိစ္စ ဒုက္ခ အနတ္တ အချက်တို့ကို ငါ ရှုလို့ရသည်။ (သတိ၌ စွဲယူထားသော သက္ကာယဒိဋ္ဌိတည်း။) မကောင်းမှု ဒုစရိုက်တို့၌ ငါ ရှက်တတ်သည်။ (ဟိရီ၌ စွဲယူသော သက္ကာယဒိဋ္ဌိတည်း။) မကောင်းမှု ဒုစရိုက်တို့မှ ငါ ကြောက်တတ်သည်။ (သြတ္တပ္ပ၌ စွဲယူသော သက္ကာယဒိဋ္ဌိတည်း။)
在善事上我不忘失、念很好、能忆持；我能观色名、能观因果，能观色、名、因、果诸行的无常、苦、无我，这是执著念的有身见；我会对恶行感到惭，是执著惭；我会对恶行感到愧，是执著愧。
原书第 533 页
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပိုင်း - အပိုင်း (ခ) ငါ မတွယ်တာတတ်။ (အလောဘ၌ စွဲယူသော သက္ကာယဒိဋ္ဌိတည်း။) ငါ အမျက်မထွက်တတ်၊ ငါ စိတ်မဆိုးတတ်။ (အဒေါသ၌ စွဲယူသော သက္ကာယဒိဋ္ဌိတည်း။) ရုပ်နာမ်တို့ အပေါ်၌ ငါ ဥပေက္ခာထားလို့ရသည်။ (တတြမဇ္ဈတ္တတာစေတသိက်၌ စွဲယူသော သက္ကာယဒိဋ္ဌိ တည်း။) တရားရှုရလို့ ငါ အေးချမ်းသည်။ (ပဿဒ္ဓိ စေတသိက်တို့၌ စွဲယူသော သက္ကာယဒိဋ္ဌိ။) တရားရှုရတာ ငါ ပေါ့ပါးသည်။ (လဟုတာစေတသိက်တို့၌ စွဲယူသော သက္ကာယဒိဋ္ဌိ။) တရားရှုရတာ ငါ နူးညံ့သည်။ (မုဒုတာစေတသိက်တို့၌ စွဲယူသော သက္ကာယဒိဋ္ဌိ။) တရားရှုရတာ ငါ အဆင်ပြေသည်။ (ကမ္မညတာစေတသိက်တို့၌ စွဲယူသော သက္ကာယဒိဋ္ဌိ။) တရားရှုလို့ ငါ ကျွမ်းကျင်သည်။ (ပါဂုညတာစေတသိက်တို့၌ စွဲယူသော သက္ကာယဒိဋ္ဌိ။) ငါ စိတ်ထား ဖြောင့်မတ် ဖြူစင်သည်။ (ဥဇုကတာစေတသိက်တို့၌ စွဲယူသော သက္ကာယဒိဋ္ဌိ။) ကာယဒုစရိုက်တို့မှ ငါ လုံခြုံသည်။ (သမ္မာကမ္မန္တ၌ စွဲယူသော သက္ကာယဒိဋ္ဌိ။)
我不黏著，是执著无贪的有身见；我不发怒、不生气，是执著无瞋；我能对色名保持中舍，是执著中舍性心所；观法时我很宁静，是执著轻安；观法时我很轻快，是执著轻安性；观法时我很柔软，是执著柔软性；观法时我很适任，是执著适业性；观法时我很熟练，是执著练达性；我的心正直清净，是执著正直性；我远离身恶行，是执著正业。
ဝစီဒုစရိုက်တို့မှ ငါ ရှောင်ကြဥ်သည်။ (သမ္မာဝါစာ၌ စွဲယူသော သက္ကာယဒိဋ္ဌိ။) မိစ္ဆာဇီဝမှ ငါ ရှောင်ကြဥ်သည်။ (သမ္မာအာဇီဝ၌ စွဲယူသော သက္ကာယဒိဋ္ဌိ။) ငါ ဥပုသ်သီတင်း စောင့်သုံးသည်၊ ငါ ကိုယ်ကျင့်သီလ မြဲသည်၊ သူ့အသက်ကို သတ်ခြင်းမှ ငါ ရှောင်ကြဥ် သည်။ (ဝိရတိစေတသိက်တို့၌ စွဲယူသော သက္ကာယဒိဋ္ဌိ။) ဒုက္ခိတသတ္တဝါကို ငါ သနားသည်။ (ကရုဏာ၌ စွဲယူသော သက္ကာယဒိဋ္ဌိ။) သုခိတသတ္တဝါကို ငါ ဝမ်းမြောက်သည်။ (မုဒိတာ၌ စွဲယူသော သက္ကာယဒိဋ္ဌိ။) ရုပ်-နာမ်-ကြောင်း-ကျိုး သင်္ခါရတရားတွေကို ငါ ထွင်းဖောက် သိမြင်သည်။ (ပညိန္ဒြေစေတသိက်၌ စွဲယူထားသော သက္ကာယဒိဋ္ဌိတည်း။) ဤကား သင်္ခါရက္ခန္ဓာ စေတသိက်တို့အပေါ် သက္ကာယဒိဋ္ဌိဖြစ်ပုံ အရိပ်အမြွက်တည်း။ ယင်းအရိပ်အမြွက်ကို နည်းမှီး၍ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ (၄)မျိုးလုံး ဖြစ်ပုံကို သဘောပေါက်ပါ။
我远离语恶行，是执著正语；我远离邪命，是执著正命；我持守布萨、持戒、离杀生，是执著诸离心所；我怜悯苦恼众生，是执著悲；我随喜快乐众生，是执著喜；我洞察色、名、因、果诸行，是执著慧根心所的有身见。以上只是显示有身见如何依行蕴诸心所生起的概要；应由此类推，理解四种有身见都如何生起。
ပုံစံ (၁) ခု
一组例式
၁။ စေတနာသည် ငါပင်တည်း။
一、思就是我。
၂။ စေတနာရှိသော ငါ။
二、有思的我。
၃။ ငါ၌ ရှိသော စေတနာ။
三、我中有思。
၄။ စေတနာတို့၌ တည်ရှိသော ငါ --- ဟု အသီးအသီး စွဲယူ၏။ ဤသို့စသည်ဖြင့် သင်္ခါရက္ခန္ဓာ အမည်ရသော စေတသိက် (၅ဝ)တို့၌ နည်းတူ သဘောပေါက်ပါ။
四、思中有我。应依此类推，理解对称为行蕴的五十种心所也都能作同样执取。
ဝိညာဏက္ခန္ဓာ၌ သက္ကာယဒိဋ္ဌိဖြစ်ပုံ (၄) မျိုး
识蕴上的四种有身见
၁။ ဝိညာဏံ အတ္တတော သမနုပဿတိ = ဝိညာဏ်ကို အတ္တဟု ရှု၏။
巴利原文（缅文转写）：‘၁။ ဝိညာဏံ အတ္တတော သမနုပဿတိ’
一、把识看作我。
၂။ ဝိညာဏဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ = ဝိညာဏ်ရှိသော အတ္တဟု ရှု၏။
巴利原文（缅文转写）：‘၂။ ဝိညာဏဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ’
二、观有识之我。
၃။ အတ္တနိ ဝါ ဝိညာဏံ = အတ္တ၌ ဝိညာဏ်ဟု (ဝိညာဏ်ရှိ၏ဟု) ရှု၏။
巴利原文（缅文转写）：‘၃။ အတ္တနိ ဝါ ဝိညာဏံ’
三、观我中有识。
原书第 534 页
၄။ ဝိညာဏသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ = ဝိညာဏ်၌ အတ္တဟု (အတ္တရှိ၏ဟု) ရှု၏။
巴利原文（缅文转写）：‘၄။ ဝိညာဏသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ’
四、观识中有我。
အမှတ် (၁)ကား ဝိညာဏ်နှင့် အတ္တကို တစ်ခုတည်းပြု၍ ဝိညာဏ်သည်ပင် အတ္တ၊ အတ္တသည်ပင် ဝိညာဏ်ဟု စွဲယူ၏။ အမှတ် (၂-၃-၄)တို့ကား ဝိညာဏ်နှင့် အတ္တကို တစ်ခြားစီပြု၍ စွဲယူမှုတည်း။ တစ်ဖန် အမှတ် (၁)ကား ဝိညာဏ်ကို အတ္တဟု စွဲယူ၏။ အမှတ် (၂-၃-၄)တို့ကား ရုပ်-ဝေဒနာ-သညာ-သင်္ခါရတို့ကို အတ္တဟု စွဲယူ၍ အတ္တက တစ်ခြား ဝိညာဏ်က တစ်ခြားဟု စွဲယူသည်။
第一种把识与我合为一物，执取识就是我、我就是识；第二、三、四种把识与我分别开来。第一种直接把识执为我；第二、三、四种则把色、受、想或行执为我，再认为我与识是两物。
သဘောပေါက်လွယ်ရန် ပုံစံများ
便于理解的例式
၁။ ဝိညာဏ်သည် ငါ ဖြစ်၏။ (ဝိညာဏ်နှင့် အတ္တကို တစ်ခုတည်းပြု၍ စွဲယူပုံတည်း။) ၂။ ဝိညာဏ်သည် ငါ၏ဥစ္စာ ဖြစ်၏။ (ဝိညာဏ်နှင့် အတ္တကို တစ်ခြားစီထား၍ စွဲယူပုံတည်း။) အဘယ်သူကို အဘယ်ဝတ္ထုကို --- ၁။ ငါ မြင်သည် ငါ ကြည့်သည် ငါ ရှုသည်။ (စက္ခုဝိညာဏ်၌ စွဲယူသော သက္ကာယဒိဋ္ဌိ တည်း။) ၂။ ငါ ကြားသည် ငါ နာယူသည် ငါ နားထောင်သည်။ (သောတဝိညာဏ်၌ စွဲယူသော သက္ကာယဒိဋ္ဌိတည်း၊၊) ၃။ ငါ နံသည် ငါ မွှေးသည်။ (ဃာနဝိညာဏ်၌ စွဲယူသော သက္ကာယဒိဋ္ဌိတည်း။) ၄။ အချိုအချဥ် အရသာကို ငါ သိသည်။ (ဇိဝှါဝိညာဏ်၌ စွဲယူသော သက္ကာယဒိဋ္ဌိတည်း။) ၅။ အချမ်းအပူ အကြမ်းအနု လှုပ်ရှားမှုတို့ကို တွေ့ထိ၍ ငါ သိသည်။ (ကာယဝိညာဏ်၌ စွဲယူသော သက္ကာယဒိဋ္ဌိတည်း။) ၆။ မနောနှလုံးနှင့် ငါ ကြံသည် ငါ တွေးသည် ငါ သိသည်။ (မနောဝိညာဏ်၌ စွဲယူထားသော သက္ကာယဒိဋ္ဌိ အသီးအသီးတည်း။)
一、识就是我，这是把识与我执为一物；二、识是我的所有，这是把识与我分别开来。对于某人某物：一、我见、我看、我观察，是执著眼识的有身见；二、我听见、我听闻、我倾听，是执著耳识；三、我嗅到、我闻香，是执著鼻识；四、我知道酸甜等味，是执著舌识；五、我由接触而知道冷、热、粗、细与运动，是执著身识；六、我以意思考、思惟、知道，是分别执著意识的有身见。
ခန္ဓာ (၅) ပါးလုံး အပေါ်၌ စွဲယူမှု
总取五蕴
ဤ၌ဆိုခဲ့ပြီးသည်ကား ခန္ဓာ (၅)ပါး တစ်ပါးပါး အပေါ်၌ စွဲယူမှုတည်း။ တစ်ဖန် အပေါင်းအားဖြင့် ခန္ဓာ ငါးပါးလုံးကို ခြုံ၍ ငါဟူ၍လည်းကောင်း၊ ငါ သွားသည် ငါ လာသည် ငါ ပြုသည် ငါ ပြောသည် ငါ ဆိုသည် အစရှိသည်ဖြင့်လည်းကောင်း အပေါင်းကို ခြုံငုံ၍ စွဲလမ်းပြောဆိုသမျှလည်း သက္ကာယဒိဋ္ဌိချည်းပင်တည်း။
以上是对五蕴中任一蕴的执取。总说时，把五蕴整体概括为‘我’，又说‘我去、我来、我做、我说’等，凡是对整体作这种执著言说，也全都是有身见。
ပုဂ္ဂိုလ် အဟုတ်ရှိ၏၊ သတ္တဝါ အဟုတ်ရှိ၏၊ လူ အဟုတ်ရှိ၏၊ နတ် အဟုတ်ရှိ၏၊ မိန်းမ အဟုတ်ရှိ၏၊ ယောကျာ်း အဟုတ်ရှိ၏၊ ငါ အဟုတ်ရှိ၏၊ သူတစ်ပါး အဟုတ်ရှိ၏ --- ဟု မှတ်ထင်ခြင်း အရင်းခံ ရှိကြကုန်သော ပုထုဇန်သတ္တဝါတို့သည် --- ''ငါဟူသော စကား၊ ကိုယ်ဟူသော စကား၊ သူဟူသော စကားကို'' --- တစ်လောကလုံး တအုန်းအုန်းလည်း ပြောကြကုန်၏၊ ပြောတိုင်း ပြောတိုင်းလည်း စိတ်အထင်ပါကြကုန်၏။ သက္ကာယဒိဋ္ဌိကို ပယ်ပြီးသော အရိယာသူတော်ကောင်းကြီးတို့သည်ကား အပြောမှာ သမုတိသစ္စာ ဝေါဟာရသို့လိုက်၍ အများ နည်းတူပင် ပြောကြကုန်၏။ စိတ်အထင်မူကား မရှိပြီ၊ ငါဟူ၍ ပြောကြကုန်သော်လည်း စိတ်မှာ တကယ်ဟုတ်- သည်ဟု မထင်ကြကုန်ပြီ။
凡夫以‘真实有人、有情、人类、天、女人、男人、我、他人’为根本观念，于是全世界不断说‘我、身体、他’；每次说时，心里也把它当真。已经断除有身见的圣者，言语上仍随世俗谛和通行表达与众人一样说话，但心中已没有实有之想；即使说‘我’，也不再认为真有一个我。
ဤပြဆိုခဲ့ပြီးသော သက္ကာယဒိဋ္ဌိအချက်စုမှာ ဒိဋ္ဌိနှင့် စွဲလမ်းထင်မြင်သည်လည်းရှိသည်။ သညာနှင့် စွဲလမ်းထင်မြင်သည်လည်းရှိသည်။ စိတ်ဝိညာဏ်နှင့် စွဲလမ်းထင်မြင်သည်လည်း ရှိသည်ဟု မှတ်ပါ။
以上所说的有身见中，有些以见执著、想象；有些以想执著、想象；有些以心识执著、想象。应当这样记住。
原书第 535 页
သဿတဒိဋ္ဌိနှင့် ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ
常见与断灭见
အတ္တသည် သေလျှင်ပြတ်၏ --- ဟု စွဲယူသော အယူသည် ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိတည်း။ အတ္တသည် မပြတ်မစဲ အမြဲ တည်ရှိ၏ဟု စွဲယူသော အယူသည် သဿတဒိဋ္ဌိတည်း။
执取‘我死后断灭’，是断灭见；执取‘我不断灭而恒常存在’，是常见。
၁။ ရုပ်ကိုအတ္တဟု (= ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ။) ၂။ ဝေဒနာကို အတ္တဟု (= ဝေဒနံ အတ္တတော သမနုပဿတိ။) ၃။ သညာကို အတ္တဟု (= သညံ အတ္တတော သမနုပဿတိ။) ၄။ သင်္ခါရကို အတ္တဟု (= သင်္ခါရေ အတ္တတော သမနုပဿတိ။) ၅။ ဝိညာဏ်ကို အတ္တဟု (= ဝိညာဏံ အတ္တတော သမနုပဿတိ။) ဤသို့ အသီးအသီး စွဲယူရာ၌ ထို ရုပ် ဝေဒနာ သညာ သင်္ခါရ ဝိညာဏ်တို့၏ ပျက်စီးမှုသည် ထင်ရှားသော ကြောင့် အတ္တသည် ပျက်စီး၏၊ အတ္တသည် ပြတ်၏ --- ဟု စွဲယူရကား ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိလည်း ဖြစ်၏၊ အတ္တဒိဋ္ဌိ သက္ကာယဒိဋ္ဌိလည်း ဖြစ်၏။ ယင်းဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိကိုပင် ဝိဘဝဒိဋ္ဌိဟုလည်း ခေါ်၏။
分别把色、受、想、行、识看作我时，因为这些蕴的毁坏显而易见，便执取‘我毁坏、我断灭’，所以既是断灭见，也是我见、有身见；这种断灭见也称无有见。
တစ်ဖန် ရုပ်ရှိသော အတ္တ၊ ဝေဒနာရှိသော အတ္တ၊ သညာရှိသော အတ္တ၊ သင်္ခါရရှိသော အတ္တ၊ ဝိညာဏ်- ရှိသော အတ္တ စသည်ဖြင့် စွဲယူရာ၌ကား ရုပ် ဝေဒနာ သညာ သင်္ခါရ ဝိညာဏ်က တစ်ခြား အတ္တက တစ်ခြားဟု စွဲယူထားသဖြင့် ထို ရုပ် ဝေဒနာ သညာ သင်္ခါရ ဝိညာဏ်တို့ ပျက်စီးသော်လည်း အတ္တကားမပျက်စီးဟု ယူသော ကြောင့် သဿတဒိဋ္ဌိလည်း ဖြစ်၏၊ သက္ကာယဒိဋ္ဌိလည်း ဖြစ်၏။ ယင်းသဿတဒိဋ္ဌိကို ဘဝဒိဋ္ဌိဟုလည်း ခေါ်ဆို၏။
若执取有色之我、有受之我、有想之我、有行之我、有识之我等，则把色、受、想、行、识与我看作两物；即使诸蕴毁坏，我仍不毁坏，所以既是常见，也是有身见；这种常见也称有见。
ဗြဟ္မဇာလသုတ်စသည်၌ ဟောကြားတော်မူအပ်သော မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ (၆၂)မျိုးစသည့် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ အယူဝါဒ မှန်သမျှတို့သည် ဤသက္ကာယဒိဋ္ဌိမှ ဆက်သွယ်ဖြစ်ပွား ပေါ်ပေါက်၍ လာကြကုန်၏၊ ဤသက္ကာယဒိဋ္ဌိသည် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ မှန်သမျှ၏ အရင်းခံ မျိုးစေ့ ဖြစ်၏။ ဤမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိအယူတို့သည် သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ရှိသော် ဖြစ်ကုန်၏၊ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ မရှိသော် မဖြစ်ကုန်ဟု သဠာယတနဝဂ္ဂသံယုတ် စိတ္တသံယုတ် ဒုတိယ ဣသိဒတ္တသုတ္တန်၌ လာရှိ၏။
《梵网经》等所说的六十二邪见以及一切邪见学说，都从有身见连接、发展而来；有身见是一切邪见的根本种子。有身见存在，这些邪见便生起；有身见不存在，它们便不生起。《相应部·第二仙授经》有此开示。
ယာနိ စိမာနိ ဒွါသဋ္ဌိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ ဗြဟ္မဇာလေ ဘဏိတာနိ၊ ဣမာ ခေါ ဂဟပတိ ဒိဋ္ဌိယော သက္ကာယဒိဋ္ဌိယာ သတိ ဟောန္တိ၊ သက္ကာယဒိဋ္ဌိယာ အသတိ န ဟောန္တီတိ။ (သံ-၂-၄၇၈။)
巴利原文（缅文转写）：‘ယာနိ စိမာနိ ဒွါသဋ္ဌိ ဒိဋ္ဌိဂတာနိ ဗြဟ္မဇာလေ ဘဏိတာနိ၊ ဣမာ ခေါ ဂဟပတိ ဒိဋ္ဌိယော သက္ကာယဒိဋ္ဌိယာ သတိ ဟောန္တိ၊ သက္ကာယဒိဋ္ဌိယာ အသတိ န ဟောန္တီတိ။’
巴利原文说：《梵网经》所说的六十二见，居士，都是有身见存在时才存在；有身见不存在时便不存在。（《相应部》2-478。）
မရေရာသော သက္ကာယဒိဋ္ဌိ
不明确的有身见
ယခုအခါ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း၌ရှိသော ဗုဒ္ဓဘာသာဝင် အချို့တို့သည်လည်း ''ဘယ်အရာ''ဟု ကျကျနန မပြောတတ်ကြသော်လည်း ရုပ်နာမ်ခန္ဓာ တစ်စုံတစ်ခုအပေါ်၌ အထူးသဖြင့် ဝိညာဏ်အပေါ်၌ အတ္တဟုပင် စွဲလမ်းလျက် ရှိကြ၏။ အတ္တဟူသော အမည်ကို မသုံးကြစေကာမူ ယင်းအတ္တစကားလုံးနှင့် အဓိပ္ပါယ်တူညီ သည့် -- အသက်ကောင်၊ လိပ်ပြာ၊ ဝိညာဏ် --- ဟူသော စကားလုံးများဖြင့် ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲကြ၏။ လူတစ်ယောက် စုတေသည့်အခါ ''အသက်ထွက်သွားပြီ''ဟုလည်းကောင်း၊ လူတစ်ယောက် ဖျားနာ၍ မေ့မျောသွားသည့်အခါ လိပ်ပြာ ထွက်သွားသဖြင့် လိပ်ပြာ ပြန်ခေါ်တတ်သော ဆရာနှင့် ''လိပ်ပြာ ပြန်ခေါ်သည်''ဟုလည်းကောင်း၊ လူတစ်ဦးတစ်ယောက် အမှတ်တမဲ့ လန့်သွားသည့်အခါ --- ''လိပ်ပြာကို လွင့်သွားတာပဲ''ဟုလည်းကောင်း၊ ကလေးများကို ချောက်လှန့်ခဲ့သော်''ကလေးများကို မချောက်လှန့်နဲ့ ၊ လိပ်ပြာ လွင့်သွားတတ်တယ်''ဟုလည်း-
如今缅甸有些佛教徒虽说不清究竟是‘什么’，仍在某种色名蕴上，尤其在识上执为我。即使不用‘我’这个名称，也使用同义的‘生命、灵魂、识’等词。有人死亡便说‘生命出去了’；有人病重昏迷，便请招魂者‘召回灵魂’；有人突然受惊，便说‘灵魂飞散了’；吓唬孩子时，又说‘别吓孩子，灵魂会飞走’——
ကောင်း၊ သေသွားသူ၏ လိပ်ပြာသည် ချစ်ခင်သူ၏ လိပ်ပြာကို လာရောက်ခေါ်ယူနေသည်၊ သေသွားသူ၏ လိပ်ပြာနှင့် ချစ်ခင်သူ၏ လိပ်ပြာနှစ်ဦးတို့ လိပ်ပြာချင်း ပူးနေသည်၊ သို့အတွက် လိပ်ပြာချင်း ခွဲပေးရမည်ဟု လည်းကောင်း --- ဤသို့စသည်ဖြင့် ပြောဆိုတတ်ကြ၏။ သေလျှင် ဝိညာဏ်သည် ဘဝတစ်ခုမှ ဘဝတစ်ခုသို့
——还会说死者的灵魂来召唤亲人的灵魂，两个灵魂黏在一起，必须把它们分开；又认为死后识从一生迁往另一生——
原书第 536 页
ပြောင်းရွှေ့သွားသည်ဟုလည်း ယူဆတတ်ကြ၏။ ဤအတ္တစွဲလမ်းမှုကား နယ်ကျယ်လှ၏၊ ခန္ဓာကိုယ်၌ သာမက အပြင်အပ သက်မဲ့လောက အကယ်စင်စစ်ဖြစ်သည့် သစ်ပင် တောတောင် ရေမြေတို့မှာပင် အသက်ဇီဝ အတ္တရှိ၏ဟု စွဲလမ်းတတ်ကြ၏။
——这种我执范围极广，不仅认为身体中有我，甚至认为外在无情世界的树木、森林、山川、水土中也有生命或我。
ဇီဝသညိနော ဟိ မောဃပုရိသာ မနုဿာ ရုက္ခသ္မိံ ။ (ဝိ-၂-၅၁-၅၂။)
愚人把树木想作有生命。（《律藏》2-51—52。）
မဂ်ကို တားနိုင်သည်
能障圣道
တာ သဗ္ဗာပိ မဂ္ဂါဝရဏာ၊ န သဂ္ဂါဝရဏာ၊ ပထမမဂ္ဂဝဇ္ဈာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ။ (အဘိ-ဋ္ဌ-၁-၃၈၈။) ဤဖော်ပြခဲ့သည့် ဘဝဒိဋ္ဌိ (၁၅)မျိုး၊ ဝိဘဝဒိဋ္ဌိ (၅)မျိုးဟူသော (၂ဝ)သော သက္ကာယဒိဋ္ဌိတို့သည် မဂ်ဉာဏ် ကို မရအောင် တားထားနိုင်ကုန်၏။ သို့သော် ယင်းသက္ကာယဒိဋ္ဌိ (၂ဝ)တို့သည် နတ်ရွာသုဂတိကိုကား မရောက် အောင် တားမထားနိုင်ကုန်။ ယင်းသက္ကာယဒိဋ္ဌိ (၂ဝ)တို့ကား ပထမ သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ်က ပယ်သတ်ရမည့် တရားစုတို့သာ ဖြစ်ကြသည်။ (အဘိ-ဋ္ဌ-၁-၃၈၈။) သင်္ခါရတရားတို့ကို လက္ခဏာယာဥ်သုံးတန်လုံး တစ်လှည့်စီတင်ကာ ဝိပဿနာ ရှုပွားသုံးသပ်နိုင်ပါမှ အရိယမဂ်သို့ ဆိုက်နိုင်၏။ အနိစ္စသက်သက်၊ သို့မဟုတ် ဒုက္ခသက်သက်၊ သို့မဟုတ် အနတ္တသက်သက် ဝိပဿနာ ရှုနေရုံမျှဖြင့်ကား အရိယမဂ်သို့ မဆိုက်ရောက်နိုင်ပြီ။ (ဝိသုဒ္ဓိ-၂-၃ဝ၁။) ထိုလက္ခဏာရေးသုံးတန်တို့တွင် အနတ္တာနုပဿနာဉာဏ်လည်း ပါဝင်လျက်ရှိ၏။ အနတ္တာနုပဿနာ-
巴利原文（缅文转写）：‘တာ သဗ္ဗာပိ မဂ္ဂါဝရဏာ၊ န သဂ္ဂါဝရဏာ၊ ပထမမဂ္ဂဝဇ္ဈာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ။’
巴利原文说：这一切都能障碍圣道，却不障碍天趣；应知它们由初道所断。（《阿毗达磨义注》1-388。）上述十五种有见与五种无有见，即二十种有身见，能够障碍道智，却不能障碍投生天界善趣；它们全都由初预流道智断除。只有把诸行轮番安立于无常、苦、无我三相之下观照，才能到达圣道；只观无常、只观苦或只观无我，都不能到达圣道。（《清净之道》2-301。）三相中也包括无我随观智——
ဉာဏ်ဖြင့်လည်း သင်္ခါရတရားတို့ကို အနတ္တဟု အဖန်ဖန် ရှုနိုင်ပါမှ သိနိုင်ပါမှ ဉာဏ်ဖြင့် မြင်နိုင်ပါမှလည်း မဂ် ဖိုလ်ကို ရနိုင် ဆိုက်ရောက်နိုင်သောကြောင့်၊ သက္ကာယဒိဋ္ဌိဖြင့် သင်္ခါရတရားတို့ကို အတ္တဟု ရှုလေသမျှ ရှုနေ- သမျှ အနတ္တသို့ ဉာဏ်အမြင်မဆိုက်နိုင်ရကား မဂ်ဖိုလ်ကို မရနိုင် မဂ်ဖိုလ်သို့ မဆိုက်ရောက်နိုင်။ ထိုကြောင့် ဤသက္ကာယဒိဋ္ဌိကို ''မဂ္ဂါဝရဏ = မဂ်ကို မရအောင် တားထားနိုင်၏''ဟု ဆိုသည်။ သို့သော် ယင်းသက္ကာယဒိဋ္ဌိ တို့သည် တင်းလင်းရှိကုန်သော်လည်း နတ်ရွာသုဂတိကိုကား ရောက်နိုင်သဖြင့် နတ်ရွာ သုဂတိကို မရောက် အောင် တားနိုင်သည့် သဂ္ဂါဝရဏတရားတို့ကား မဟုတ်ကြကုန်။
——必须以无我随观智反复观诸行为无我，知见无我，才能证得道果。只要仍以有身见观诸行为我，智见便不能到达无我，也不能证得道果。因此说有身见‘能障道’。然而，有身见即使强烈存在，也不妨碍投生天界善趣，所以并非障碍天趣之法。
ဤသက္ကာယဒိဋ္ဌိ (၂ဝ)တို့ အပေါ်၌ အခြေစိုက်လျက် အတ္တကို ပြောဆိုကြောင်း စွဲမြဲစွာယူကြောင်း သဘောတရားတည်းဟူသော အတ္တဝါဒုပါဒါန်သည်၊ တစ်နည်း အတ္တဟု စွဲမြဲစွာယူကြောင်းဖြစ်သော အတ္တဝါဒမျှ သာလျှင် ဖြစ်သော အတ္တဝါဒုပါဒါန်သည် ဖြစ်ပေါ်နေပေသည်။
以这二十种有身见为基础，对宣说我的学说牢固执取的我论取便生起；换言之，我论取就是牢固执取我、唯以我论为内容的取。
ဥပ္ပတ္တိက္ကမ - ပဟာနက္ကမ - ဒေသနာက္ကမ
生起次第、断除次第与说法次第
၁။ ဥပ္ပတ္တိက္ကမ = ဖြစ်စဥ် - ၂။ ပဟာနက္ကမ = အရိယမဂ်ဖြင့် ပယ်စဥ် - ၃။ ဒေသနာက္ကမ = ဒေသနာဟောစဥ် - ဟု အစဥ်သုံးမျိုးရှိ၏။
一、生起次第；二、断除次第，即由圣道断除的次第；三、说法次第——共有这三种次第。
၁။ ဥပ္ပတ္တိက္ကမ --- အစမထင် သံသရာတစ်ခွင်၌ ဤကိလေသာကား ရှေးဦးစွာ ဖြစ်ခြင်း ထင်ရှား၏ --- ဟု ဆိုဖွယ် မရှိခြင်းကြောင့် အဝိဇ္ဇာ တဏှာ စသော ကိလေသာတို့၏ ဖြစ်စဥ်ကို = ဥပ္ပတ္တိက္ကမကို မုချအားဖြင့် မဆိုနိုင်ပေ။ သို့သော် ပရိယာယ်အားဖြင့် ဆိုရသော် ယေဘုယျအားဖြင့် ဘဝတစ်ခု၌ အတ္တဟု စွဲယူခြင်းလျှင် ရှေးသွားရှိသော အတ္တသည် မြဲ၏ဟု သဿတဒိဋ္ဌိအားဖြင့်လည်းကောင်း၊ အတ္တသည် သေလျှင် ပြတ်၏ဟု
一、生起次第——在无始轮回中，不能说某一烦恼最先出现，所以无明、爱等烦恼的生起次第无法依直接义确定。不过依间接说，一般在一生中先执取我，再以常见错误、牢固地作意‘我恒常’，或以断灭见错误、牢固地作意‘我死后断灭’，于是见取——
原书第 537 页
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပိုင်း - အပိုင်း (ခ) ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိအားဖြင့်သော်လည်းကောင်း မှားမှားယွင်းယွင်း စွဲမြဲစွာ နှလုံးသွင်းခြင်း ဒိဋ္ဌုပါဒါန် ဖြစ်တတ်၏။
——生起。
ထိုနောင် ဤအတ္တသည် အခါခပ်သိမ်း ထင်ရှားရှိ၏ မြဲ၏ --- ဤသို့စွဲယူသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ သန္တာန်၌ အတ္တ၏ စင်ကြယ်ခြင်း အကျိုးငှာ သီလဗ္ဗတုပါဒါန် ဖြစ်ပေါ်လာတတ်၏။
随后，执取‘我永远真实存在、恒常’者，为了净化我而生起戒禁取。
တစ်ဖန် ဤအတ္တသည် သေလျှင် ပြတ်၏ဟု ဤသို့စွဲယူသော ဥစ္ဆေဒအယူ ရှိသောကြောင့် တမလွန် ပရလောကကို ငဲ့ခြင်းမရှိသော တမလွန်ပရလောက မရှိဟုယူသော ပုဂ္ဂိုလ်၏သန္တာန်၌ ကာမဂုဏ်တို့၌ စွဲလမ်းတပ်မက်ခြင်း ကာမုပါဒါန် ဖြစ်ပေါ်လာတတ်၏။ ဤသို့လျှင် ပထမအတ္တဝါဒုပါဒါန် ထိုနောင် ဒိဋ္ဌုပါဒါန် သီလဗ္ဗတုပါဒါန် ကာမုပါဒါန်တို့ ဖြစ်ပေါ်လာတတ်ကြကုန်၏။ ဤကား ဥပါဒါန် (၄)ပါးတို့၏ ဘဝတစ်ခု၌ ဖြစ်စဥ် ဥပ္ပတ္တိက္ကမတည်း။ (အဘိ-ဋ္ဌ-၂-၁၇၃။ ဝိသုဒ္ဓိ-၂-၂ဝ၄-၂ဝ၅။) ၂။ ပဟာနက္ကမ ---- ဒိဋ္ဌုပါဒါန် သီလဗ္ဗတုပါဒါန် အတ္တဝါဒုပါဒါန်တို့ကို ရှေးဦးစွာ ပယ်အပ်၏။ သောတာ- ပတ္တိမဂ်သည် ပယ်သတ်ထိုက်သော တရားတို့ ဖြစ်ခြင်းကြောင့်တည်း။ ကာမုပါဒါန်ကား အရဟတ္တမဂ်ဖြင့် ပယ်သတ်အပ်သော တရားဖြစ်ခြင်းကြောင့် နောက်မှ ပယ်သတ်အပ်သော ဥပါဒါန်တည်း။
又由于执取‘我死后断灭’的断灭见，不顾来世、认为没有来世者会生起贪著诸欲的欲取。这样，先有我论取，随后有见取、戒禁取和欲取；这是四取在一生中的生起次第。（《阿毗达磨义注》2-173；《清净之道》2-204—205。）二、断除次第——见取、戒禁取与我论取先被断除，因为它们由预流道所断；欲取则由阿罗汉道所断，所以后来才被断除。
(အဘိ-ဋ္ဌ-၂-၁၇၃။ ဝိသုဒ္ဓိ-၂-၂ဝ၅။)
（《阿毗达磨义注》2-173；《清净之道》2-205。）
၃။ ဒေသနာက္ကမ --- ကာမုပါဒါန်က အရာကျယ်သောကြောင့်လည်းကောင်း၊ လောက၌ ထင်ရှားသောကြောင့် လည်းကောင်း ဥပါဒါန် (၄)မျိုးတို့တွင် ကာမုပါဒါန်ကို ရှေးဦးစွာ ဟောတော်မူသည်။ ထိုကာမုပါဒါန်သည် လောဘမူစိတ် (၈)ပါးလုံး၌ ယှဥ်ရကား အရာကျယ်၏။ ကျန်ဥပါဒါန်သုံးမျိုးတို့ကား ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ် လောဘမူ စိတ် (၄)မျိုးနှင့်သာ ယှဥ်ရကား အရာကျဥ်း၏။ ယေဘုယျအားဖြင့် ငြိကပ်တွယ်တာရာ ဥပါဒါနက္ခန္ဓာငါးပါး၌ မွေ့လျော်ခြင်းရှိသော သတ္တဝါအပေါင်း၌ ကာမုပါဒါန်ကား ထင်ရှား၏။ ကျန်ဥပါဒါန်တို့ကား မထင်ရှားကုန်။
三、说法次第——四取之中，欲取范围广大而且世间明显，所以先说欲取。欲取与八种贪根心全都相应，范围广大；其余三取只与四种见相应贪根心相应，范围较窄。一般而言，一切乐著于所取五蕴的众生都有明显的欲取，其余三取并不明显。
ကာမုပါဒါန် အားကြီးသော ပုဂ္ဂိုလ်သည် သက်ရှိ သက်မဲ့ ကာမဝတ္ထု အစုစုကို ရရှိရန်အလို့ငှာ ကံ ကံ၏ အကျိုးကို ယုံကြည်မှုမရှိဘဲ၊ ရှိသော်လည်း အလေးမမူဘဲ ဒိဋ္ဌမင်္ဂလာ၊ သုတမင်္ဂလာ၊ မုတမင်္ဂလာစသော လောကီ မင်္ဂလာတို့ကိုသာ လေ့လာလိုက်စားမှု များ၏။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏ ထိုလောကီမင်္ဂလာတို့အပေါ်၌ ယုံကြည်မှုသည် စွဲလမ်းမှုသည် ဒိဋ္ဌုပါဒါန်ပင်တည်း။ ထိုကြောင့် ကာမုပါဒါန်၏ အခြားမဲ့၌ ဒိဋ္ဌုပါဒါန်ကို ဟောတော်မူသည်။
欲取强的人为了获得有情、无情的各种欲事，不信业果，或虽信而不重视，只追随见吉祥、闻吉祥、觉吉祥等世俗吉祥。他对这些世俗吉祥的信受和执著就是见取，所以在欲取之后说见取。
ထိုဒိဋ္ဌုပါဒါန်သည် ကွဲပြားလတ်ပြန်သော် သီလဗ္ဗတုပါဒါန် အတ္တဝါဒုပါဒါန်အားဖြင့် နှစ်မျိုး ပြားပြန်၏။
见取又分为戒禁取与我论取两种。
ထိုနှစ်မျိုးတို့တွင် နွားတို့၏ အမူအရာကိုသော်လည်းကောင်း ခွေးတို့၏ အမူအရာကိုသော်လည်းကောင်း မြင်ရုံဖြင့်လည်း သိထိုက်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ပေါ်လွင်ထင်ရှားရကား သီလဗ္ဗတုပါဒါန်ကို ပထမရှေးဦးစွာ ဟောတော်မူ၏။ သိမ်မွေ့သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် အဆုံး၌ အတ္တဝါဒုပါဒါန်ကို ဟောတော်မူ၏။ ဤကား ဒေသနာက္ကမ = ဒေသနာတော်အစဥ်တည်း။ (အဘိ-ဋ္ဌ-၂-၁၇၃။ ဝိသုဒ္ဓိ-၂-၂ဝ၅။)
这两者之中，牛行、狗行只要看见动作便容易辨认，较为明显，所以先说戒禁取；我论取比较微细，故最后才说。这就是说法次第。（《阿毗达磨义注》2-173；《清净之道》2-205。）
ပဋ္ဌာန်းပစ္စည်း ဆက်သွယ်ပုံ
《发趣论》诸缘的关联方式
၁။ ကာမတဏှာသည် ကာမုပါဒါန်အား ဥပနိဿယပစ္စယသတ္တိ တစ်မျိုးတည်းဖြင့်သာ ကျေးဇူးပြု၏။
一、欲爱只以亲依止缘力资助欲取。
တဏှာဖြင့် လွန်စွာ နှစ်သက်အပ်ကုန်သော အာရုံတို့၌ ကာမုပါဒါန်၏ ဖြစ်ခြင်းကြောင့်တည်း။
因为欲取是在爱所强烈享受的所缘上生起。
(အဘိ-ဋ္ဌ-၂-၁၇၃။ ဝိသုဒ္ဓိ-၂-၂ဝ၅။)
（《阿毗达磨义注》2-173；《清净之道》2-205。）
ဤ၌ ဥပနိဿယဟုဆိုသဖြင့် အာရမ္မဏူပနိဿယ၊ အနန္တရူပနိဿယ၊ ပကတူပနိဿယ (၃)မျိုးလုံးကို- ပင် ဆိုသည်မှတ်ပါ။ အနန္တရ သမနန္တရ နတ္ထိ ဝိဂတပစ္စည်းတို့သည် အနန္တရူပနိဿယ၌ပင် အကျုံးဝင်သည်ဟု မှတ်ပါ။ အောက်၌လည်း နည်းတူမှတ်ပါ။ (မူလဋီ-၂-၁၂၂။)
这里说亲依止时，应知包括所缘亲依止、无间亲依止与自然亲依止三种；无间缘、等无间缘、无有缘、离去缘都摄入无间亲依止。下文也同样理解。（《根本复注》2-122。）
原书第 538 页
တစ်ဖန် ယင်းကာမတဏှာသည် ဒိဋ္ဌုပါဒါန် သီလဗ္ဗတုပါဒါန် အတ္တဝါဒုပါဒါန်ဟူသော ဥပါဒါန်သုံးမျိုးအား သဟဇာတ အညမည နိဿယ သမ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတ ဟေတုဟူသော ပစ္စယသတ္တိ (၇)မျိုးတို့ဖြင့် လည်း- ကောင်း၊ ဥပနိဿယပစ္စည်းနှင့်တကွ (၈)မျိုးတို့ဖြင့်လည်းကောင်း ဖြစ်ပေါ်လာအောင် ကျေးဇူးပြု၏။ အကြင် အခါ၌ ယင်းတဏှာသည် ယင်းဥပါဒါန်သုံးပါးအား ဥပနိဿယပစ္စယသတ္တိဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏၊ ထိုအခါ၌ ယင်းတဏှာနှင့် ဥပါဒါန်တို့သည် အသဟဇာတ = စိတ္တက္ခဏတစ်ခု၏ အတွင်း၌ အတူ ယှဥ်တွဲဖြစ်ကြသော သဟဇာတတရားများ မဟုတ်ကြဟု သိရှိပါလေ။ (စိတ္တက္ခဏပေါင်းများစွာ ကွာခြားနေမည် ဟူလိုသည်။)
此外，欲爱以俱生缘、相互缘、依止缘、相应缘、有缘、不离去缘与因缘七种缘力，或连同亲依止缘共八种缘力，令见取、戒禁取、我论取三种取生起。当欲爱以亲依止缘力资助这三种取时，爱与取并非在同一心刹那中俱生的俱生法；其意是彼此相隔许多心刹那。
အကြောင်း အကျိုး သိမ်းဆည်းပုံ
摄取因法与果法的方法
ဤအပိုင်းကား ယခုမျက်မှောက် ဤပစ္စုပ္ပန်ဘဝကို ဗဟိုထား၍ ကြည့်ရှုသုံးသပ်ပါက အနာဂတ် အကျိုး တရားများကို ရည်ရွယ်တောင့်တ၍ ထိုအကျိုးတရားများကို ရရှိနိုင်သည့် အကြောင်းတရားတို့ကို ပြုစုပျိုးထောင် သည့် ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်းတရားပိုင်းပင် ဖြစ်သည်။ အထူးသဖြင့် အနာဂတ်ဘဝတစ်ခုအတွက် ရည်ရွယ်၍ ပြုစု ပျိုးထောင်နေသော ကိလေသဝဋ် ကမ္မဝဋ်တို့တွင် အကျုံးဝင်သော တဏှာကြောင့် ဥပါဒါန် ဖြစ်ပုံကို ဉာဏ်ဖြင့် မြင်အောင်ကြည့်၍ အကြောင်း အကျိုးတို့ကို သိမ်းဆည်းရမည့် အပိုင်းဖြစ်သည်။ သို့အတွက် အနာဂတ် ဘဝ တစ်ခုခုအတွက် မိမိ ပြုစုပျိုးထောင်နေကျ ကိလေသဝဋ် ကမ္မဝဋ် တစ်ခုခုနှင့် ပူးကပ်၍ ရှုပါက ပို၍ ကောင်းမွန် သည်၊ ပို၍ သဘောပေါက် မြန်နိုင်သည်။
若以今生为中心观察，本段属于为了未来果法而培育能获得这些果法之现在因法的一边；特别要以智看见：为某一未来生而培育、属于烦恼轮与业轮的爱如何令取生起，从而摄取因果。因此，最好结合自己为了某一未来生惯常培育的一组烦恼轮、业轮来观，这样更容易理解。
ဥပမာ --- အသင်သူတော်ကောင်းသည် အနာဂတ်ဘဝ၌ ဓမ္မကထိကနတ်သားဖြစ်ရန် ရည်ရွယ်တောင့်တ၍ ကိလေသဝဋ် ကမ္မဝဋ်တို့ကို အကြိမ်များစွာ အခါအခွင့်သင့်သလို ပြုစုပျိုးထောင်နေသည် ဖြစ်အံ့။ ထိုကိလေသ ဝဋ် ကမ္မဝဋ်များထဲမှ နှစ်နှစ်ကာကာ အဖြစ်ဆုံး ကိလေသဝဋ် ကမ္မဝဋ် တစ်ခုခုကို ရွေးချယ်ပါ။
例如，若贤善者为了未来成为说法天子，多次随缘培育烦恼轮与业轮，就从中选择最真切的一组。
၁။ ဓမ္မကထိက နတ်သားဟု အသိမှားခြင်းသဘောကား အဝိဇ္ဇာတည်း။
一、把说法天子误认为实有，就是无明。
၂။ ယင်းဓမ္မကထိကနတ်သားဘဝဟူသော ဘဝသမ္ပတ္တိ၊ နတ်ကာမဂုဏ် နတ်စည်းစိမ်တည်းဟူသော ဘောဂ- သမ္ပတ္တိ ---- ဤဘဝသမ္ပတ္တိ ဘောဂသမ္ပတ္တိတို့ကို လိုလားတပ်မက်ခြင်း သဘောကား ကာမတဏှာတည်း။
二、贪求说法天子之有这一生命成就，以及天界欲乐、天界财富这一财富成就，就是欲爱。
တစ်နည်းဆိုသော် ဓမ္မကထိကနတ်သား တကယ်ထင်ရှားရှိ၏ဟု စွဲလမ်းယုံကြည်သော ဘဝဒိဋ္ဌိ အတ္တဒိဋ္ဌိနှင့် ယှဥ်သော ဓမ္မကထိကနတ်သားဘဝကို တွယ်တာတပ်မက်သော တဏှာသည် ဘဝတဏှာတည်း။
换一种说法：与‘说法天子真实存在’这一有见、我见相应，贪著说法天子之有的爱，就是有爱。
၃။ ယင်းကာမတဏှာကြောင့် နတ်သားဘဝ နတ်စည်းစိမ်ကို စွဲလမ်းသော ကာမုပါဒါန် ဖြစ်၏။ တစ်နည်း ယင်းဘဝတဏှာကြောင့် အတ္တဝါဒုပါဒါန် ဖြစ်၏။
三、由于这一欲爱，生起黏著天子之有与天界财富的欲取；或者由于这一有爱，生起我论取。
အကယ်၍ ဓမ္မကထိကနတ်သားဘဝ၌ ရရှိမည့် သက်ရှိ သက်မဲ့ ကာမဝတ္ထု အစုစုအပေါ်၌ တွယ်တာ တပ်မက်မှု ကာမတဏှာ အရင်းခံလျက် ယင်းကာမဝတ္ထု အစုစုအပေါ်၌ စွဲလမ်းမှု ကာမုပါဒါန်ဖြစ်လျှင် ယင်းနတ်သားဘဝနှင့်တကွသော သက်ရှိသက်မဲ့ ကာမဝတ္ထု အစုစုအပေါ်၌ တွယ်တာတပ်မက်သည့် ကာမ- တဏှာကြောင့် ယင်းကာမုပါဒါန် ဖြစ်ပုံကို ဉာဏ်ဖြင့် မြင်အောင်ကြည့်၍ (ကောင်းမှုကုသိုလ်ပြုစဥ်က ရုပ်နာမ် တို့ကို တစ်ဖန်ပြန်၍ သိမ်းဆည်းလျက် ထိုစဥ်က ကိလေသဝဋ်များ ဖြစ်ပုံကို ဉာဏ်ဖြင့် မြင်အောင်ကြည့်၍) ၁။ ကာမတဏှာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ကာမုပါဒါန် ဖြစ်၏။
如果以贪求说法天子之有中有情、无情诸欲事的欲爱为基础，生起对这些欲事的欲取，就应以智看见：对天子之有及其有情、无情诸欲事的欲爱如何令该欲取生起。也就是再次摄取行善当时的色名，并看见当时烦恼轮如何生起：一、由于欲爱生起，欲取生起。
ကာမတဏှာက အကြောင်းတရား၊ ကာမုပါဒါန်က အကျိုးတရား။
欲爱是因法，欲取是果法。
原书第 539 页
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပိုင်း - အပိုင်း (ခ) ဤသို့အကြောင်းတရား အကျိုးတရားတို့ကို သိမ်းဆည်းပါ။ တစ်နည်း ဓမ္မကထိကနတ်သား ထင်ရှား ဧကန် အမှန်ရှိ၏ဟူသော သက္ကာယဒိဋ္ဌိ၌ အခြေစိုက်လျက် ဓမ္မကထိကနတ်သားဟု စွဲယူသော အတ္တဒိဋ္ဌိနှင့် ယှဥ်သော ဘဝတဏှာဖြစ်လျှင် ယင်းဘဝတဏှာကြောင့် အတ္တဝါဒုပါဒါန် ဖြစ်ပုံကို ဉာဏ်ဖြင့် မြင်အောင်ကြည့်၍ အောက်ပါအတိုင်း အကြောင်း အကျိုး သိမ်းဆည်းပါ။
应当这样摄取因果。另一种情况：以‘说法天子确实存在’的有身见为基础，与把说法天子执为我的我见相应的有爱生起；应以智看见该有爱如何令我论取生起，并如下摄取因果。
၂။ ဘဝတဏှာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် အတ္တဝါဒုပါဒါန် ဖြစ်၏။
二、由于有爱生起，我论取生起。
ဘဝတဏှာက အကြောင်းတရား၊ အတ္တဝါဒုပါဒါန်က အကျိုးတရား။
有爱是因法，我论取是果法。
လောကော စာတိ ဝါ အတ္တဂ္ဂဟဏဝိနိမုတ္တံ ဂဟဏံ ဒိဋ္ဌုပါဒါနဘူတံ ဣဓပုရိမဒိဋ္ဌိဥတ္တရဒိဋ္ဌိဝစနေဟိ ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ။ (မူလဋီ-၂-၁၂၁။) ဤမူလဋီကာအဖွင့်၏ အဓိပ္ပါယ်ကို ရှေးစာမျက်နှာ (၅၂၆)၌ ---- တစ်နည်းယူပုံ ---- ဟူသော ခေါင်းစဥ်ဖြင့် ဖော်ပြထားခဲ့၏။ ခန္ဓာ (၅)ပါးတို့တွင် တစ်ပါးပါးကို အတ္တဟုယူလျှင် ကျန်ခန္ဓာလေးပါးကို လောကဟု ယူနိုင် သောကြောင့် လောကသည်မြဲ၏ဟု စွဲယူသော အယူဝါဒမှာ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိပင် ဖြစ်၏။ ရှေးရှေး မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကို နောက်- နောက် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဖြင့် စွဲယူပြန်သော် နောက်နောက်သော မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိမှာ ဒိဋ္ဌုပါဒါန်ပင် ဖြစ်၏။ ရှေးရှေး မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိနှင့် ယှဥ်သော တဏှာမှာ ဘဝတဏှာ ဖြစ်၏။ ယင်းဘဝတဏှာကြောင့် နောက်နောက်သော မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိတည်းဟူသော ဒိဋ္ဌုပါဒါန် ဖြစ်ပုံကို ဉာဏ်ဖြင့် မြင်အောင်ကြည့်၍ အောက်ပါအတိုင်း အကြောင်း အကျိုး သိမ်းဆည်းပါ။
巴利原文（缅文转写）：‘လောကော စာတိ ဝါ အတ္တဂ္ဂဟဏဝိနိမုတ္တံ ဂဟဏံ ဒိဋ္ဌုပါဒါနဘူတံ ဣဓပုရိမဒိဋ္ဌိဥတ္တရဒိဋ္ဌိဝစနေဟိ ဝုတ္တန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ။’
《根本复注》说，‘世间’是离开我执之外的执取，在这里成为见取；这由先前之见与后起之见的说法显示。（《根本复注》2-121。）其义已在第526页‘另一种解释’下说明：若把五蕴中任一蕴执为我，其余四蕴便可执为世间，所以‘世间恒常’仍是邪见；后起邪见再次执取先前邪见时，后起邪见就是见取。与先前邪见相应的爱是有爱。应以智看见：由于该有爱，称为后起邪见的见取如何生起，并如下摄取因果。
၃။ ဘဝတဏှာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဒိဋ္ဌုပါဒါန် ဖြစ်၏။
三、由于有爱生起，见取生起。
ဘဝတဏှာက အကြောင်းတရား၊ ဒိဋ္ဌုပါဒါန်က အကျိုးတရား။
有爱是因法，见取是果法。
ဤအဆင့်အထိ အသိဉာဏ်ရှိနေသော သူတော်ကောင်းတစ်ဦးအတွက် နောင်အနာဂတ်ကို မြော်မှန်း၍ သီလဗ္ဗတုပါဒါန်ကား အလွန်ဖြစ်ခဲဖွယ်ရာ ရှိသည်။ အတိတ် သံသရာတစ်လျှောက်၌သာ ထိုက်သလို ဖြစ်နိုင်ခဲ့ ပေမည်။ --- ဤသည်မှာ ခြုံ၍ အကြောင်းအကျိုး သိမ်းဆည်းပုံတည်း။ အကယ်၍ ခွဲရှုလိုပါက အောက်ပါအတိုင်း ရှုပါ။ ---
对于智慧已到此阶段的贤善者，面向未来时，戒禁取极难生起；它可能只在过去轮回中依其所应出现。以上是总摄因果的观法；若想分别观照，可如下进行。
တစ်နည်း ခွဲ၍ အကြောင်း အကျိုး သိမ်းဆည်းပုံ
另一种分别摄取因果的方法
၁။ ဓမ္မကထိက နတ်သားဘဝ၌ ရရှိမည့် ရူပါရုံကိုပင် လွန်စွာသာယာလျက် ဖြစ်ပေါ်လာသော ရူပတဏှာ သည် ကာမတဏှာ မည်၏။
一、强烈享受未来说法天子之有中所得的色所缘而生起的色爱，称为欲爱。
၂။ ထိုရူပါရုံကိုပင် --- ''မြဲ၏၊ အခါခပ်သိမ်း တည်ရှိ၏ ---''ဟု ဖြစ်ပေါ်လာသော သဿတဒိဋ္ဌိနှင့် အတူတကွ ဖြစ်သော ရူပတဏှာသည် ဘဝတဏှာ မည်၏။
二、对同一色所缘执为‘恒常、永远存在’，与常见俱生的色爱，称为有爱。
၃။ ထိုရူပါရုံကိုပင် --- ''သေလျှင် ပြတ်၏၊ ပျက်စီး၏''ဟု ဖြစ်ပေါ်လာသော ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိနှင့် အတူတကွဖြစ်သော ရူပတဏှာသည် ဝိဘဝတဏှာ မည်၏။
三、对同一色所缘执为‘死后断灭、毁坏’，与断灭见俱生的色爱，称为无有爱。
ဤသို့လျှင် ရူပတဏှာသည် ကာမတဏှာ ဘဝတဏှာ ဝိဘဝတဏှာဟု သုံးမျိုးပြား၏။ သဒ္ဒတဏှာ၊ ဂန္ဓတဏှာ၊ ရသတဏှာ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗတဏှာ၊ ဓမ္မတဏှာတို့၌လည်း အလားတူပင် သုံးမျိုးစီပြား၏။ ရူပ ကာမ- တဏှာစသည်ကြောင့် ကာမုပါဒါန်စသည့် ဥပါဒါန်များ ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်လာပုံကို ဉာဏ်ဖြင့် မြင်အောင်ကြည့်၍ အောက်ပါအတိုင်း အကြောင်းတရား အကျိုးတရားတို့ကို သိမ်းဆည်းပါ။
这样，色爱分为欲爱、有爱、无有爱三种；声爱、香爱、味爱、触爱、法爱也各有三种。应以智看见色欲爱等如何令欲取等明显生起，并如下摄取因法与果法。
原书第 540 页
၁။ ရူပ ကာမတဏှာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ကာမုပါဒါန် ဖြစ်၏။
一、由于色欲爱生起，欲取生起。
ရူပ ကာမတဏှာက အကြောင်းတရား ၊ ကာမုပါဒါန်က အကျိုးတရား။
色欲爱是因法，欲取是果法。
၂။ ရူပ ဘဝတဏှာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဒိဋ္ဌုပါဒါန် ဖြစ်၏။ (သဿတဒိဋ္ဌိ။) ရူပ ဘဝတဏှာက အကြောင်းတရား၊ ဒိဋ္ဌုပါဒါန်က အကျိုးတရား။
二、由于色有爱生起，见取生起，也就是常见；色有爱是因法，见取是果法。
၃။ ရူပ ဝိဘဝတဏှာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဒိဋ္ဌုပါဒါန် ဖြစ်၏။ (ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ။) ရူပ ဝိဘဝတဏှာက အကြောင်းတရား၊ ဒိဋ္ဌုပါဒါန်က အကျိုးတရား။
三、由于色无有爱生起，见取生起，也就是断灭见；色无有爱是因法，见取是果法。
တစ်နည်းအားဖြင့် ရှုကွက်
另一种观法
သဿတဝါဒနှင့် တွဲနေသော ဘဝတဏှာ၊ ဥစ္ဆေဒဝါဒနှင့် တွဲနေသော ဝိဘဝတဏှာတို့မှာ အတ္တဝါဒ အပေါ် အခြေတည်၍ (ထိုရူပါရုံစသည်ကိုပင် အတ္တဟု စွဲယူ၍) ဖြစ်ပေါ်လာသော တဏှာများပင် ဖြစ်ကြသဖြင့် အောက်ပါအတိုင်းလည်း ရှုနိုင်သည်။
与常论相连的有爱、与断灭论相连的无有爱，都是以我论为基础，把色所缘等本身执为我而生起的爱，所以也可以如下观照。
၁။ ရူပ ဘဝတဏှာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် အတ္တဝါဒုပါဒါန် ဖြစ်၏။
一、由于色有爱生起，我论取生起。
ရူပ ဘဝတဏှာက အကြောင်းတရား၊ အတ္တဝါဒုပါဒါန်က အကျိုးတရား။
色有爱是因法，我论取是果法。
၂။ ရူပ ဝိဘဝတဏှာ ဖြစ်ခြင်းကြောင့် အတ္တဝါဒုပါဒါန် ဖြစ်၏။
二、由于色无有爱生起，我论取生起。
ရူပ ဝိဘဝတဏှာက အကြောင်းတရား၊ အတ္တဝါဒုပါဒါန်က အကျိုးတရား။
色无有爱是因法，我论取是果法。
သဒ္ဒတဏှာ ။ ပ ။ ဓမ္မတဏှာတို့၌လည်း နည်းမှီး၍ရှုပါ။ အကယ်၍ အသင်သူတော်ကောင်းသည် နောင်အနာဂတ်၌ သာသနာပြုနိုင်သည့် ရဟန်းဘဝကို လိုလားတောင့်တ၍ ပါရမီမျိုးစေ့တို့ကို ထူထောင်နေခဲ့- လျှင်လည်း၊ သို့မဟုတ် ဗြဟ္မာဘဝကို ရည်ရွယ်မှန်းထား၍ စျာန်တို့ကို အမြတ်စား ပွားများထားလျှင်လည်း ဤဖော်ပြပါ ဓမ္မကထိကနတ်သားပုံစံကို နည်းမှီး၍ ရှုပါလေ။
声爱乃至法爱也依此类推。若贤善者为了未来成为能弘扬佛教的比丘而培育波罗蜜种子，或为了梵天之有而增上修习诸禅，也应依上述说法天子的例子来观照。
ဤပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ်ပိုင်းအထိ အသိဉာဏ်ကို ရရှိထားပြီးသော အသင်သူတော်ကောင်း အဖို့ကား ဒိဋ္ဌုပါဒါန် သီလဗ္ဗတုပါဒါန် အတ္တဝါဒုပါဒါန်တို့ကား အလွန်ဖြစ်ခဲဖွယ်ရာ ရှိပါသည်။ ကာမုပါဒါန် တစ်ခုသာ အဖြစ်များဖွယ်ရာ ရှိပေသည်။ အကယ်၍ နာမရူပပရိစ္ဆေဒဉာဏ်နှင့် ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ်ကို မရရှိဖူးသေးသူ ဖြစ်မူကား ဥပါဒါန်လေးမျိုးလုံးပင် ထိုက်သလို ဖြစ်နိုင်ပါသည်။ အသင်သူတော်ကောင်း အနေဖြင့် ကာမုပါဒါန် တစ်ခုသာ ရှု၍ရရှိပါက ကာမုပါဒါန်တစ်ခုနှင့်ပင် အကြောင်းတရား အကျိုးတရားတို့ကို သိမ်းဆည်းပါ။ ဥပါဒါန် (၄)မျိုးတို့ကား သတ္တဝါအားလုံးတို့အတွက် ခြုံငုံ၍ ဟောကြားထားတော်မူသော ဒေသနာတော်သာ ဖြစ်ပေသည်။
对于已经获得名色分别智与缘摄受智的贤善者，见取、戒禁取和我论取极难生起，通常只有欲取较可能生起；未曾获得这两种智者，四取都可能依其所应生起。若贤善者只能观到欲取，就只以欲取摄取因果。四取是为一切众生总摄开示的教法。
သို့အတွက် အဖြစ်များသော ကာမတဏှာနှင့် ကာမုပါဒါန် ဝီထိစဥ်ကို ပုံစံအဖြစ် ဖော်ပြအပ်ပါသည်။
因此，下面以最常出现的欲爱与欲取心路作为例子。
| မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း ဇော (၇)ကြိမ် တဒါရုံ (၂)ကြိမ် | ||||
|---|---|---|---|---|
| 意门转向 | 速行（七次） | 彼所缘（两次） | ||
| ရူပကာမတဏှာ ၁၂ ၂ဝ (လောဘဒိဋ္ဌိ) ၁၂ | ||||
| 色欲爱：十二名法 | 二十名法（贪见组） | 十二名法 | ||
| ဥပါဒါန် ၁၂ ၂ဝ (လောဘဒိဋ္ဌိ) ၁၂ | ||||
| 欲取：十二名法 | 二十名法（贪见组） | 十二名法 | ||
原书第 541 页
ရံခါ ပီတိမပါသော ဥပေက္ခာဝေဒနာနှင့် ယှဥ်သော ဇောများ တဒါရုံများလည်း ဖြစ်နိုင်သည်။ အနာဂတ်
有时也可能生起不含喜、与舍受相应的速行和彼所缘。对于未来——
ဘဝအတွက် ပြုစုပျိုးထောင်နေသော ကိလေသဝဋ် အုပ်စုတွင် သေချာစွာ စိုက်ရှုပါ။ အကြောင်းတရားဖြစ်သော ကာမတဏှာဘက်တွင်လည်းကောင်း၊ အကျိုးတရားဖြစ်သော ကာမုပါဒါန်ဘက်တွင်လည်းကောင်း နှစ်ဘက် လုံး၌ နာမ်တုံး နာမ်ခဲတည်းဟူသော နာမ်ဃန အသီးအသီးကို ပြိုကွဲအောင် ဉာဏ်ဖြင့် ဖြိုခွဲ ဖျက်ဆီးလျက် ပရမတ်သို့ ဉာဏ်အမြင်ဆိုက်အောင် သိမ်းဆည်းပါ။ ရံခါ တဒါရုံ မကျသော်လည်း ရှိရာ၏။
——之有所培育的烦恼轮法组，应当确切专注观察。无论作为因法的欲爱一边，还是作为果法的欲取一边，两边都要以智分别破除各自如名块、名团般的名密集，直到智见抵达究竟法，进而摄取因果。有时也可能不生起彼所缘。
原书第 542 页
ဥပါဒါနပစ္စယာ ဘဝေါ
缘取而有有
ဥပါဒါန် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ဘဝ ဖြစ်၏။
由于取生起，有生起。
ဘဝဟူသည်
所谓“有”
ဘဝတီတိ ဘဝေါ --- ဖြစ်တတ်သော သဘောတရားသည် ဘဝမည်၏။ ထိုဘဝသည် ကမ္မဘဝ၊ ဥပပတ္တိ- ဘဝဟု နှစ်မျိုးရှိ၏။ ကံသည်ပင်လျှင် ဘဝ = ကမ္မဘဝ မည်၏။ ကံကြောင့်ဖြစ်ရသော အကျိုးတရားသည်ပင်လျှင် ဥပပတ္တိဘဝ မည်၏။
‘能生起，故称为有。’有分为业有与生有两种。业本身就是有，称为业有；由业所生的果法就是生有。
၁။ ထိုဘဝနှစ်မျိုးတို့တွင် ဝိပါက်နာမ်ခန္ဓာနှင့် ကမ္မဇရုပ်များသည် ကံကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာကြရသော အကျိုး တရားများ ဖြစ်သောကြောင့် ယင်းအကျိုးတရားများသည်ပင် ဘဝတီတိ ဘဝေါ ဟူသည်နှင့်အညီ ဖြစ်တတ်သော အနက်သဘောကြောင့် ဘဝဟူသော အမည်ကို ရရှိပေသည်။
一、果法依自义而称为有——在这两种有中，异熟名蕴与业生色是由业所生的果法；这些果法依‘能生起，故称为有’的自义而得‘有’之名。
၂။ သုခေါ ဗုဒ္ဓါနမုပ္ပါဒေါ။ (ခု-၁-၄၂။) = ဘုရားရှင်တို့၏ ပွင့်ထွန်း ပေါ်ပေါက်တော်မူခြင်းသည် ချမ်းသာ၏- ဟူရာ၌ ချမ်းသာခြင်း အကျိုးသုခကို ရရှိဖို့ရန် အကြောင်းဖြစ်သော ဘုရားရှင်တို့၏ ပွင့်ထွန်း ပေါ်ပေါက်တော်- မူခြင်းတည်းဟူသော ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒနဝမခဏကို ဖလူပစာရအားဖြင့် သုခေါ = ချမ်းသာ၏ဟု ဟောတော်မူသကဲ့သို့ ထို့အတူ ကမ္မဘဝဟူသော ကံကိုလည်း ဥပပတ္တိဘဝဟူသော အကျိုးဝိပါကဝဋ်တရားစု၏ အကြောင်းဖြစ်သော- ကြောင့် ဘဝတီတိ ဘဝေါ - ဟူသော ကတ္တု သာဓန ဝစနတ္ထကြောင့်ပင် ဘဝဟူသော အမည်ကို ရရှိပေသည်။
巴利原文（缅文转写）：‘သုခေါ ဗုဒ္ဓါနမုပ္ပါဒေါ။’
二、因法依果喻而称为有——‘诸佛出世是乐’（《小部》1-42）：诸佛出世是获得安乐果的因，故以果喻的方式说因本身为‘乐’。同样，名为业有的业是名为生有的异熟轮转果法之因，所以依‘能令生起，故称为有’的能作义，也得‘有’之名。
(အဘိ-ဋ္ဌ-၂-၁၇၄။) ဆိုလိုရင်း --- အကြောင်းတရားတို့၏ ဖြစ်ခြင်းကို ကမ္မဘဝဟုခေါ်၍ အကျိုးတရားတို့၏ ဖြစ်ခြင်းကို ဥပပတ္တိဘဝဟု ခေါ်သည်။ ကမ္မဘဝကား ဖြစ်ကြောင်းသဘောတည်း။ ဥပပတ္တိဘဝကား ဖြစ်ခြင်းသဘောတည်း။
（《阿毗达磨义注》2-174。）其意是：因法之生起称为业有，果法之生起称为生有。业有是能令生起的性质，生有是被生起的性质。
ဖြစ်ကြောင်းဘဝနှင့် ဖြစ်ခြင်းဘဝတို့ပင်တည်း။
也就是能生之有与所生之有。
ကမ္မဘဝ တရားကိုယ်
业有的法体
ကုသိုလ်စေတနာ အကုသိုလ်စေတနာတို့သည်လည်းကောင်း၊ စေတနာနှင့် ယှဥ်ကုန်သော အဘိဇ္ဈာ အစရှိကုန်သော ကံဟု ခေါ်ဆိုအပ်ကုန်သော တရားတို့သည်လည်းကောင်း ကမ္မဘဝ မည်၏။ (ဝိသုဒ္ဓိ-၂-၂ဝ၆၊၊) တတ္ထ ကတမော ကမ္မဘဝေါ၊ ပုညာဘိသင်္ခါရော အပုညာဘိသင်္ခါရော အာနေဉ္ဇာဘိသင်္ခါရော (ပရိတ္တ- ဘူမကော ဝါ မဟာဘူမကော ဝါ)၊ အယံ ဝုစ္စတိ ကမ္မဘဝေါ။ သဗ္ဗမ္ပိ ဘဝဂါမိကမ္မံ ကမ္မဘဝေါ။
何者是业有？福行、非福行、不动行——无论有限地或广大地——称为业有；一切导向诸有之业都是业有。
(အဘိ-၂-၁၄၃။ ဝိသုဒ္ဓိ-၂-၂ဝ၆။)
（《分别论》2-143；《清净之道》2-206。）
ဤအထက်ပါ ပါဠိတော်နှင့်အညီ --- ပရိတ္တဘူမက အမည်ရသော --- ၁။ ကာမာဝစရ မဟာကုသိုလ်စေတနာ --- ( ၈ )မျိုး ၂။ အကုသိုလ်စေတနာ --- (၁၂)မျိုး မဟာဘူမက အမည်ရသော --- မဟဂ္ဂုတ် --- ၃။ ရူပါဝစရ ကုသိုလ်စေတနာ --- ( ၅ )မျိုး ၄။ အရူပါဝစရ ကုသိုလ်စေတနာ --- ( ၄ )မျိုး အားလုံးပေါင်းသော် ---- ဤ (၂၉)မျိုးသော စေတနာတို့သည်လည်းကောင်း၊
依上述巴利，称为有限地的八种欲界大善思与十二种不善思，以及称为广大地的五种色界善思与四种无色界善思，合计二十九种思；还有——
原书第 543 页
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပိုင်း - အပိုင်း (ခ) ၅။ သဗ္ဗမ္ပိ ဘဝဂါမိကမ္မံ အရ ဝဋ္ဋနိဿိတဖြစ်သော ယင်းစေတနာတို့နှင့် သမ္ပယုတ်ဖြစ်သော အဘိဇ္ဈာစသော တရားတို့သည်လည်းကောင်း ကမ္မဘဝ မည်ပေသည်။
——五、依‘一切导向诸有之业’一语，与这些轮转所依之思相应的贪欲等诸法，也称为业有。
ဤ၌ ဘဝဂါမိကံ ဟူသည် ထိုထိုဘဝအားလုံးသို့ ရောက်လည်းရောက်တတ် ရောက်စေလည်း ရောက်စေ တတ်သော ဝဋ္ဋနိဿိတကံများတည်း။ ဤ၌ ထိုထိုဘဝသို့ ရောက်တတ် ရောက်စေတတ်၏ဟူသည် အကျိုးဝိပါက်ကို ဖြစ်စေတတ် ပြီးစေတတ်သော စွမ်းရည်သတ္တိရှိသည်၏ အစွမ်းဖြင့် မိမိဟူသော ကံတရား၏ ဖြစ်ရာအခါ ဖြစ်စဥ်အခါ၌ = ကံကို ပြုစုပျိုးထောင်စဥ်အခါ၌ ဘဝတစ်ခုခုသို့ ရှေးရှုသည်ဖြစ်၍ ဖြစ်မှုကို ဆိုလိုပေသည်။
这里的‘导向诸有之业’，是能到达并引往彼彼诸有的轮转所依业。所谓能到达、能引往诸有，是指业在造作、培育时即朝向某一有，并具有令异熟果成就的力量。
ဥပမာ -- နောင်အနာဂတ်တွင် ဓမ္မကထိကနတ်သားဖြစ်ရန် ရည်ရွယ်တောင့်တ၍ ပုညာဘိသင်္ခါရ အမည်ရသည့် ကာမာဝစရကုသိုလ်တို့ကို ပြုစုပျိုးထောင်ရာဝယ် ကံပြုစဥ်မှာပင် စိတ်အစဥ်သည် ဓမ္မကထိက နတ်သားဘဝသို့ ညွတ်နေ ရှေးရှုနေမှုမျိုးတည်း။ ထိုမိမိလိုလားသော ဓမ္မကထိကနတ်သားဘဝသို့ စိတ်ညွတ်- ကိုင်းရှိုင်းလျက် ရှေးရှုလျက် ကံကိုအားထုတ်ခဲ့သော် ထိုကံဝယ် ဓမ္မကထိကနတ်သားဘဝဟူသော ဝိပါက်ခန္ဓာ (၅)ပါးကို ရင့်ကျက်သည့်အခါ ပြီးစေနိုင်သော အစွမ်းသတ္တိလည်း ရှိနေပေ၏။ ယင်းသို့သော အကျိုးဝိပါက်ကို ဖြစ်စေနိုင်သော စွမ်းရည်သတ္တိရှိ၍ ယင်းအကျိုးဝိပါက်ခန္ဓာ (၅)ပါးတို့၏ တည်ရာဘဝသို့ စိတ်ကို ရှေးရှုလျက် ပြုစုပျိုးထောင်အပ်သော ကံကို ဘဝဂါမိကံ = ဘဝသို့ ရောက်တတ် ရောက်စေတတ်သော ကံဟု ဆိုလိုပေသည်။
譬如，为了未来成为说法天子而培育名为福行的欲界善时，造业之际心流就倾向、朝向说法天子之有。若如此造业，该业成熟时便有能力成就说法天子之有的异熟五蕴。凡以心朝向异熟五蕴所在之有而造作、并有能力产生这些果蕴的业，就称为导向诸有之业。
တစ်နည်းဆိုသော် အကျိုးဝိပါက်တရားများကို ဖြစ်စေခြင်းကိုပင်လျှင် ဤအရာ၌ ရောက်၏ ရောက်စေတတ်၏ ဟု ဆိုလိုသည် မှတ်ပါ။ (အဘိ-ဋ္ဌ-၂-၁၇၄။ ဝိသုဒ္ဓိ-၂-၂ဝ၆။ မူလဋီ-၂-၁၂၂။ မဟာဋီ-၂-၃၃ဝ။)
换言之，此处所谓到达、能令到达，就是能产生异熟果法。（《阿毗达磨义注》2-174；《清净之道》2-206；《根本复注》2-122；《大复注》2-330。）
ဥပပတ္တိဘဝ တရားကိုယ်
生有的法体
ဥပပတ္တိဘဝေါ ပန သင်္ခေပတော ကမ္မာဘိနိဗ္ဗတ္တာ ခန္ဓာ။ (ဝိသုဒ္ဓိ-၂-၂ဝ၆။) ကံသည် ရှေးရှုဖြစ်စေအပ်သော ကံကြောင့်ဖြစ်ရသော လောကီ ဝိပါက် နာမ်ခန္ဓာနှင့် ကမ္မဇရုပ်တို့ကို ဥပပတ္တိဘဝအရ တရားကိုယ် ကောက်ယူရ၏။ ဝိပါက်မဟုတ်သော ကမ္မဇရုပ်မဟုတ်သော သဒ္ဒါယတနစသော တရားများကို ချန်လှပ်ထားပါ။ (အဘိ-၃-၁၃-ကြည့်။)
巴利原文（缅文转写）：‘ဥပပတ္တိဘဝေါ ပန သင်္ခေပတော ကမ္မာဘိနိဗ္ဗတ္တာ ခန္ဓာ။’
巴利说：‘简要而言，生有就是由业所产生的诸蕴。’（《清净之道》2-206。）因此，生有的法体是业所生的世间异熟名蕴与业生色；不是异熟、也不是业生色的声处等法应当排除。（参见《阿毗达磨》3-13。）
ဘဝကြီး (၉) ပါး
九种有
၁။ ကာမဘဝ --- အဝီစိနှင့် ပရနိမ္မိတဝသဝတ္တိနတ်ပြည်တိုင်အောင် ကာမ (၁၁)ဘုံအတွင်း၌ ဖြစ်သော ကာမ ဝိပါက် စိတ်စေတသိက်တို့နှင့် ကမ္မဇရုပ်ဟူသော ဥပါဒိန္နက္ခန္ဓာတို့ကို ကာမဟု ခေါ်၏။ ထိုတရားတို့သည် ကာမ- တဏှာသည် အလိုရှိအပ်သောကြောင့် ကာမအမည်ရကြ၏။ ယင်းဥပါဒိန္နက္ခန္ဓာဟူသော ဝိပါက် ရုပ်နာမ်တို့သည် ကာမတဏှာတည်းဟူသော ကိလေသာကာမ၏ မှီရာဖြစ်သောကြောင့်လည်း ကာမတို့ဟူ၍ ဆိုအပ်ကုန်၏။
一、欲有——从无间地狱至他化自在天的十一欲界中，欲界异熟心、心所与业生色等有取诸蕴，称为欲。因为它们为欲爱所欲求，也因为异熟色名诸有取蕴是名为欲爱的烦恼欲之依处，所以称为欲。
ယင်းဥပါဒိန္နက္ခန္ဓာတို့သည် ကာမတဏှာတည်းဟူသော ကိလေသာကာမနှင့် အတူတကွ ဖြစ်သောကြောင့်လည်း သဟစရဏနည်းအားဖြင့် ကာမဟူသော အမည်ကိုရကြ၏။ ကာမတဏှာ၏ အာရုံဖြစ်သောကြောင့်လည်း ကာမ ဟူသော အမည်ကိုရကြ၏။ ကာမတဏှာဖြစ်ခြင်း၏ အကြောင်းတရားတို့၏ တည်ရာ ဖြစ်သောကြောင့်လည်း ကာမဟူသော အမည်ကိုရကြ၏။ ထိုကာမ ဝိပါက် နာမ်တရားနှင့် ကမ္မဇရုပ်သည်ပင် ကံကြောင့်ဖြစ်ရသောကြောင့် ဘဝတီတိ ဘဝေါ ---- အရ ဘဝလည်း မည်၏။ ထိုကာမနှင့် ဘဝနှစ်ပါးကို ပေါင်းစပ်၍ ကာမဘဝဟု ခေါ်ဆိုသည်။
这些有取蕴又因与名为欲爱的烦恼欲相伴，依相伴法称为欲；因作为欲爱的所缘，也称为欲；因作为欲爱诸因的依处，也称为欲。欲界异熟名法与业生色由业而生，依‘能生起，故称为有’又称为有；欲与有二词合称欲有。
(အဘိ-ဋ္ဌ-၂-၁၇၄။ မဟာဋီ-၂-၃၃၁။)
（《阿毗达磨义注》2-174；《大复注》2-331。）
၂။ ရူပဘဝ --- ပထမစျာန်ဗြဟ္မာ့ဘုံနှင့် အကနိဋ္ဌဗြဟ္မာ့ဘုံအတွင်း၌ ဖြစ်သော ရူပ ဝိပါက် စိတ်စေတသိက်နှင့်
二、色有——在初禅梵天至色究竟天之间诸地所生的色界异熟心、心所，以及——
原书第 544 页
ထိုဘုံတို့၌ ရထိုက်သော ကမ္မဇရုပ်ဟူသော ဥပါဒိန္နက္ခန္ဓာကို ရူပဟုခေါ်၏။ ထိုဥပါဒိန္နက္ခန္ဓာတို့သည် ရူပတဏှာ၏ တည်ရာဖြစ်သောကြောင့် ဌာနျူပစာရအားဖြင့် ရူပအမည်ရကြ၏။ ရူပနှင့်ဘဝ နှစ်ခုပေါင်းစပ်၍ ရူပဘဝမည်၏။
——在那些地中应有的业生色等有取蕴，称为色。因为这些有取蕴是色爱之依处，依处所借称法得‘色’名；色与有二词合称色有。
ရူပ (၁၆)ဘုံသည် ရူပဘဝတည်း။
色界十六地就是色有。
၃။ အရူပဘဝ ---- အာကာသာနဉ္စာယတနဘုံနှင့် ဘဝဂ်ဟု ခေါ်ဆိုအပ်သော နေဝသညာနာသညာယတနဘုံ၏ အတွင်း၌ဖြစ်သော အရူပဝိပါက်ကို အရူပဟု ခေါ်၏။ ထိုအရူပဝိပါက်တည်းဟူသော ဥပါဒိန္နက္ခန္ဓာတို့ကို အရူပ- တဏှာသည် အာရုံပြုရကား ယင်းဥပါဒိန္နက္ခန္ဓာတို့သည် ဖလူပစာရအားဖြင့် အရူပ အမည်ရကြသည်။ အရူပနှင့် ဘဝ နှစ်ခုပေါင်းစပ်၍ အရူပဘဝ မည်၏။ အရူပ (၄)ဘုံတည်း။
三、无色有——空无边处至有顶非想非非想处之间诸地所生的无色异熟，称为无色。名为无色异熟的四个有取名蕴成为无色爱之所缘，故依果喻得‘无色’名；无色与有二词合称无色有，也就是无色界四地。
ကာမအမည်ရသော ကာမ ဝိပါက် ရုပ်နာမ်တို့သည် ကာမာဝစရကံကြောင့် ဖြစ်သောကြောင့် ကာမဘဝ မည်၏။ ရူပအမည်ရသော ရူပါဝစရ ဝိပါက် ရုပ်နာမ်တို့သည် ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ ရူပါဝစရကံကြောင့် ဖြစ်သောကြောင့် ရူပဘဝ အမည်ရ၏။ အရူပအမည်ရသော ဝိပါက် နာမ်တရားတို့သည် ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ အရူပါဝစရကံကြောင့် ဖြစ်သောကြောင့် အရူပဘဝ အမည်ရ၏ဟု ဆိုလိုသည်။
由欲界业所生、称为欲的欲界异熟色名称为欲有；由各自色界业所生、称为色的色界异熟色名称为色有；由各自无色界业所生、称为无色的异熟名法称为无色有。
၁။ သညာဘဝ = အသညသတ်ဘုံနှင့် နေဝသညာနာသညာယတနဘုံမှ ကြွင်းသော ကာမ - ရူပ - အရူပ - (၂၉)ဘုံ = သညာရှိသောဘုံ။
四、有想有——除无想有情地与非想非非想处以外，欲、色、无色界共二十九地，即有想之有。
၂။ အသညာဘဝ = သညာမရှိသော အသညသတ်ဘုံ။
五、无想有——没有想的无想有情地。
၃။ နေဝသညာနာသညာဘဝ = ရုန့်ရင်းကြမ်းတမ်းသော သညာကားမရှိ၊ သိမ်မွေ့သော သညာသာရှိသောဘုံ။
六、非想非非想有——没有粗重之想、只有细微之想的地。
၁။ ဧကဝေါကာရဘဝ = ဥပါဒိန္နက္ခန္ဓာဟူသော ရူပက္ခန္ဓာ (၁)ပါးသာရှိသော ဘဝ = အသညသတ်ဘဝ။
七、一蕴有——只有色蕴这一有取蕴的有，也就是无想有情有。
၂။ စတုဝေါကာရဘဝ = ဥပါဒိန္နနာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါးရှိသော ဘဝ = အရူပဘဝ။
八、四蕴有——具有四个有取名蕴的有，也就是无色有。
၃။ ပဉ္စဝေါကာရဘဝ = ဥပါဒိန္နက္ခန္ဓာ (၅)ပါးရှိသော ကာမ ရူပဘဝ။ (အဘိ-ဋ္ဌ-၂-၁၇၅။)
九、五蕴有——具有五个有取蕴的欲有与色有。（《阿毗达磨义注》2-175。）
အကျိုးရှိသော ဟောစဥ်
重说“有”的利益
ဤဘဝနိဒ္ဒေသ၌ ပုညာဘိသင်္ခါရ အပုညာဘိသင်္ခါရ အာနေဉ္ဇာဘိသင်္ခါရတို့ကို ဟောတော်မူသကဲ့သို့ သင်္ခါရနိဒ္ဒေသတုန်းကလည်း ပုညာဘိသင်္ခါရ အပုညာဘိသင်္ခါရ အာနေဉ္ဇာဘိသင်္ခါရတို့ကို ဟောတော်မူခဲ့၏။
在有的分别中宣说福行、非福行、不动行；在先前行的分别中，也已经宣说这三种行。
သို့သော် ရှေးသင်္ခါရနိဒ္ဒေသ၌ ဟောတော်မူအပ်ကုန်သော ပုညာဘိသင်္ခါရ စသည်တို့ကို အတိတ်ကံ၏ အစွမ်းဖြင့် ဤပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၌ ပဋိသန္ဓေ၏ အကြောင်းတရားတို့၏ အဖြစ်ကြောင့် ဟောတော်မူအပ်ကုန်၏။ ဤ ဘဝနိဒ္ဒေသ၌ကား ယင်းပုညာဘိသင်္ခါရစသည်တို့ကို ပစ္စုပ္ပန်ကံ၏ အစွမ်းဖြင့် နောင်အနာဂတ်ဘဝ၌ ပဋိသန္ဓေ ၏ အကြောင်းတရား၏ အဖြစ်ကြောင့် ဟောတော်မူအပ်ကုန်၏။ ထိုကြောင့် ဤဘဝနိဒ္ဒေသ၌ ပုညာဘိသင်္ခါရ စသည်တို့ကို တစ်ဖန်ထပ်၍ ဟောတော်မူခြင်းသည် အကျိုးရှိသည်သာလျှင် ဖြစ်ပေသည်။ တစ်နည်း --- ရှေး သင်္ခါရနိဒ္ဒေသ၌ သမ္ပယုတ်တရားမပါဘဲ ကုသိုလ် အကုသိုလ် စေတနာသက်သက်ကိုသာ သင်္ခါရဟူ၍ ဟောတော် မူခဲ့၏။ ဤဘဝပဒနိဒ္ဒေသ၌ကား --- သဗ္ဗမ္ပိ ဘဝဂါမိကမ္မံ ---- ဟူ၍ ဟောတော်မူခြင်းကြောင့် လောကီ ကုသိုလ် အကုသိုလ် စေတနာတွင်သာမက ယင်းစေတနာနှင့် ယှဥ်ဖက် သမ္ပယုတ် စိတ်စေတသိက် တရားစုတို့ကိုလည်း ကမ္မဘဝအရတွင် ထည့်သွင်း၍ ဟောကြားထားတော်မူပေသည်။
不过，先前行的分别，是把福行等作为过去业在今生结生之因而说；这里有的分别，则把它们作为现在业在未来有中结生之因而说。因此，在有的分别中再次宣说福行等是有利益的。另一种解释是：先前行的分别只把不含相应法的善思与不善思本身说为行；这里依‘一切导向诸有之业’一语，除世间善、不善思以外，还把与这些思相应的心、心所法组摄入业有。
တစ်ဖန် ရှေးသင်္ခါရနိဒ္ဒေသ၌ ဝိညာဏ်၏ အကြောင်းသာလျှင် ဖြစ်သော ကံကို သင်္ခါရဟူ၍ ဟောတော်မူ- ခဲ့၏။ ဤဘဝနိဒ္ဒေသ၌ကား ရုပ်ဇီဝိတနဝကကလာပ်တည်းဟူသော အသညသတ်ဘဝကို ဖြစ်စေတတ်သော ကံကိုလည်း ထည့်သွင်း၍ ဟောကြားထားတော်မူ၏။
再者，先前行的分别只把能成为识之因的业说为行；这里有的分别还包括能产生无想有情有——也就是命根九法聚——的业。
原书第 545 页
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပိုင်း - အပိုင်း (ခ) တစ်နည်း ---- စကားများစွာ ပြောဆိုခြင်းဖြင့် အဘယ်အကျိုး ရှိနိုင်အံ့နည်း။ --- အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ- ဟူသောအရာ၌ ပုညာဘိသင်္ခါရစသော ကုသိုလ် အကုသိုလ်တရားတို့ကိုသာ သင်္ခါရအရ ဟောကြားထားတော်မူ၏။
另一种说法：何必多言？在‘缘无明而有行’中，福行等善、不善法只依行而说。
ဥပါဒါနပစ္စယာ ဘဝေါဟူသော ဤအရာ၌ကား ကမ္မဘဝတွင်သာမက ဥပပတ္တိဘဝကိုလည်း သိမ်းယူအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် ကမ္မဘဝ ဥပပတ္တိဘဝ နှစ်မျိုးလုံး ပါဝင်ရကား ---- ၁။ ကုသိုလ် ၂။ အကုသိုလ် ၃။ ဝိပါက် အဗျာကတ (နာမ်တရား) ၄။ ကမ္မဇရုပ် အဗျာကတ - ဤ (၄)မျိုးကုန်သော ကုသိုလ် အကုသိုလ် အဗျာကတဖြစ်ကုန်သော တရားတို့ကို ဟောတော်မူအပ်ကုန်၏။
在‘缘取而有有’中，因为不仅摄取业有，还要摄取生有，所以同时包括业有、生有两类，宣说四类法：一、善；二、不善；三、异熟无记名法；四、业生色无记法。
ထိုကြောင့် သင်္ခါရကို ဟောပြီးသော်လည်း ဘဝကို ထပ်မံ၍ ဟောကြားတော်မူခြင်းသည် အကျိုးရှိသည်သာ ဖြစ်သည်ဟု မှတ်ပါ။ (အဘိ-ဋ္ဌ-၂-၁၇၅။ ဝိသုဒ္ဓိ-၂-၂ဝ၇။)
因此，虽然已经宣说行，再次宣说有仍然有其利益。（《阿毗达磨义注》2-175；《清净之道》2-207。）
ဥပါဒါန်နှင့် ဘဝအပြား
取与诸有的分类
ကာမုပါဒါန်ကို အကြောင်းခံ၍ ကာမဘဝကို ဖြစ်စေတတ်သော ကာမာဝစရ ပုညာဘိသင်္ခါရ၊ အပုညာဘိ- သင်္ခါရဟူသော ကာမာဝစရကံကို ပြုစုပျိုးထောင်၏။ ထိုကံဟူသော သဘောတရားသည် ကမ္မဘဝ မည်၏။
以欲取为因，便培育能产生欲有的欲界福行与非福行等欲界业；该业法就是业有。
ထိုကမ္မဘဝသည် ဖြစ်စေအပ်ကုန်သော ခန္ဓာတို့သည် ဥပပတ္တိဘဝ မည်၏။ ရူပဘဝ အရူပဘဝတို့၌လည်း ဤနည်းကိုဆောင်၍ သိပါလေ။ ကြွင်းကျန်သော ဒိဋ္ဌုပါဒါန် သီလဗ္ဗတုပါဒါန် အတ္တဝါဒုပါဒါန်တို့ကို အကြောင်း ခံ၍ ကာမကမ္မဘဝ၊ ကာမဥပပတ္တိဘဝ၊ ရူပကမ္မဘဝ၊ ရူပဥပပတ္တိဘဝ၊ အရူပကမ္မဘဝ၊ အရူပဥပပတ္တိဘဝတို့ ဖြစ်နိုင်ပုံကိုလည်း သဘောပေါက်ပါလေ။ ဥပါဒါန် အမျိုးအမည် မခွဲဘဲ သာမညအားဖြင့် ဆိုရမူ ဥပါဒါန်ကို အကြောင်းခံ၍ ကမ္မဘဝ ဥပပတ္တိဘဝ နှစ်မျိုး ထိုက်သလို ဖြစ်နိုင်သည်သာ ဖြစ်သည်ဟု အတိုချုပ် မှတ်သားထားပါ။
由这一业有所生的诸蕴称为生有。色有与无色有也应依此方法理解。又应理解：以其余见取、戒禁取与我论取为因，欲界、色界、无色界各自的业有与生有都可能生起。若不分别取的种类而总说，则缘取能依其所应生起业有与生有两类。
ပုထုဇ္ဇနော ဥမ္မတ္တကော
凡夫如狂
ဥမ္မတ္တကော ဝိယ ဟိ ပုထုဇ္ဇနော။ သော ''ဣဒံ ယုတ္တံ ဣဒံ အယုတ္တ''န္တိ အဝိစာရေတွာ ယဿ ကဿစိ ဥပါဒါနဿ ဝသေန ယံကိဉ္စိ ဘဝံ ပတ္ထေတွာ ယံကိဉ္စိ ကမ္မံ ကရောတိယေဝ။ တသ္မာ ယဒေကစ္စေ ''သီလဗ္ဗတု- ပါဒါနေန ရူပါရူပဘဝါ န ဟောန္တီ''တိ ဝဒန္တိ၊ တံ န ဂဟေတဗ္ဗံ။ သဗ္ဗေန ပန သဗ္ဗော ဟောတီတိ ဂဟေတဗ္ဗံ။
巴利原文（缅文转写）：‘ဥမ္မတ္တကော ဝိယ ဟိ ပုထုဇ္ဇနော။ သော ''ဣဒံ ယုတ္တံ ဣဒံ အယုတ္တ''န္တိ အဝိစာရေတွာ ယဿ ကဿစိ ဥပါဒါနဿ ဝသေန ယံကိဉ္စိ ဘဝံ ပတ္ထေတွာ ယံကိဉ္စိ ကမ္မံ ကရောတိယေဝ။ တသ္မာ ယဒေကစ္စေ ''သီလဗ္ဗတု- ပါဒါနေန ရူပါရူပဘဝါ န ဟောန္တီ''တိ ဝဒန္တိ၊ တံ န ဂဟေတဗ္ဗံ။ သဗ္ဗေန ပန သဗ္ဗော ဟောတီတိ ဂဟေတဗ္ဗံ။’
巴利义注说：凡夫如同狂人，不审察‘这是适宜的，这是不适宜的’，便依任何一种取，希求任何一种有，造作任何一种业。因此，某些人所说‘缘戒禁取不能生色有、无色有’不应接受；应当接受‘缘一切取可以生一切有’。
(အဘိ-ဋ္ဌ-၂-၁၇၆။ ဝိသုဒ္ဓိ-၂-၂ဝ၈။)
（《阿毗达磨义注》2-176；《清净之道》2-208。）
မည်သည့် ဥပါဒါန်ကြောင့်မဆို မည်သည့် (ကာမ-ရူပ-အရူပဟူသော) ဘဝမဆို ဖြစ်နိုင်ပေသည်။ ပုထုဇန် ကား အရူးနှင့် တူသဖြင့် ''ဤအမှုသည် သင့်၏၊ ဤအမှုသည် မသင့်''ဟု သင့်မသင့်ကို မဝေဖန် မစဥ်းစား- တော့ဘဲ တစ်စုံတစ်ခုသော ဥပါဒါန်ကို အကြောင်းခံ၍ တစ်စုံတစ်ခုသော ဘဝကို တောင့်တ၍ အမှတ်မထား တစ်စုံတစ်ခုသော ထိုထိုဘဝသို့ ရောက်ကြောင်းကံကို ပြုစု ပျိုးထောင်တတ်သည်သာ ဖြစ်သည်။ ထိုကြောင့် အချို့သော ဆရာတို့သည် သီလဗ္ဗတုပါဒါန်ကြောင့် ရူပဘဝ အရူပဘဝတို့ မဖြစ်နိုင်ကုန် ဟူသော စကားကို ဆိုကြကုန်၏၊ ထိုစကားကို မယူသင့်ပေ လက်မခံသင့်ပေ။ စင်စစ်အားဖြင့်ကား အလုံးစုံသော ဥပါဒါန်ကြောင့် အလုံးစုံသော ဘဝသည် ဖြစ်နိုင်၏ဟူသော ဤစကားကိုသာ ယူပါ လက်ခံပါလေ။
无论哪一种取，都可能产生欲、色、无色任何一种有。凡夫如狂，不审察事情是否适宜，便依某一种取希求某一种有，随意培育能导向该有之业。有些论师说缘戒禁取不能生色有、无色有，这种说法不应接受；应当接受缘一切取可以生一切有。
(အဘိ-ဋ္ဌ-၂-၁၇၆။ ဝိသုဒ္ဓိ-၂-၂ဝ၈။)
（《阿毗达磨义注》2-176；《清净之道》2-208。）
原书第 546 页
ဧကစ္စေဆရာတို့ကား --- နွားတို့၏ အလေ့အကျင့် ခွေးတို့၏ အလေ့အကျင့်ကို ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ဆောက်- တည်၍ ကျင့်ခြင်းကြောင့် နွားတို့၏ ခွေးတို့၏ အပေါင်းအဖော်အဖြစ်သို့ ကပ်ရောက်ရ၏ဟူသော ကုက္ကုရဝတိ- က သုတ္တန်တရားတော်ကို နှလုံးသွင်းမှား၍ သီလဗ္ဗတုပါဒါန်နှင့် ပြည့်စုံသောသူ၏ သန္တာန်ဝယ် စျာနဘာဝနာ မပြည့်စုံနိုင်ဟု အောက်မေ့ မှတ်ထင်ကုန်သဖြင့် သီလဗ္ဗတုပါဒါန်ကြောင့် ရူပဘဝ အရူပဘဝတို့ မဖြစ်နိုင်ကုန်ဟု ဆိုခြင်းဖြစ်၏။ ဂေါသီလ ဂေါဝတစသည့် နွားတို့၏ အလေ့အကျင့် ခွေးတို့၏ အလေ့အကျင့် စသည်သည် ကိလေသာမှလည်းကောင်း သံသရာမှလည်းကောင်း စင်ကြယ်ခြင်း၏အကြောင်းဟု သုံးသပ်ခြင်းသည် သီလဗ္ဗတု- ပါဒါန် မည်၏။ ထို သုဒ္ဓိမဂ္ဂပရာမသန = ကိလေသာသံသရာမှ စင်ကြယ်ခြင်း၏အကြောင်းဟု သုံးသပ်ခြင်းဖြင့် ရူပါဝစရစျာန် အရူပါဝစရစျာန်တို့၏ ဖြစ်ခြင်းသည် မသင့်သည် မဟုတ်၊ သင့်ပေသည်သာတည်း။
有些论师误解《狗行者经》所说‘圆满奉行牛行、狗行，会成为牛、狗的同伴’，认为具有戒禁取者不能成就禅修，所以主张缘戒禁取不能生色有、无色有。把牛行、狗行等视为从烦恼与轮回中清净之道，称为戒禁取；但即使有这种对清净道的错误执取，也并非绝对不能生起色界禅与无色界禅，事实上仍可能生起。
(မဟာဋီ-၂-၃၃၂။)
（《大复注》2-332。）
ကာမုပါဒါန်နှင့် အပါယ်သံသရာ
欲取与恶趣轮回
ဤလောက၌ အချို့သော ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် တစ်ဆင့်စကား ကြားဖူး၍ ဖြစ်စေ၊ မြင်အပ်သော အမှုကို အတုလိုက်၍ဖြစ်စေ ဤဝတ္ထုအာရုံ ကာမဂုဏ်တို့မည်သည် လူလောကဝယ် မင်းသူဌေးမျိုး ပုဏ္ဏားသူဌေးမျိုး သူကြွယ်သူဌေးမျိုးတို့၌လည်းကောင်း၊ ကာမာဝစရ နတ်ပြည် (၆)ထပ်တို့၌လည်းကောင်း ကြွယ်ဝပြည့်စုံကုန်၏ ဟု တွေးတောကြံစည်လျက် ထိုဝတ္ထုအာရုံ ကာမဂုဏ်တို့ကို ရရှိခြင်း အကျိုးငှာ ---- ၁။ မသူတော်တို့၏ တရားကို ကြားနာရခြင်း၊ ၂။ မသူတော်တို့နှင့် ပေါင်းဖော် မှီဝဲမိခြင်း၊ ၃။ ရှေးကပြုခဲ့ဖူးသော ကောင်းမှုကုသိုလ်ဟူသော ပုဗ္ဗေစကတပုညတာစက်၏ ချို့တဲ့ခြင်း၊ ၄။ မိမိ၏ ကိုယ် နှုတ် စိတ်တို့ကို ကောင်းစွာ မထားနိုင်သဖြင့် အတ္တသမ္မာပဏိဓိစက်၏ ချို့တဲ့ခြင်း ---- ဤသို့စသည်တို့က လှည့်ပတ်ဖြားယောင်း သွေးဆောင်အပ်သည်ဖြစ်၍ မသူတော်တရား၌ နားဝင်နေ- သည်ဖြစ်၍ ဤကံကြောင့် ဝတ္ထုအာရုံ ကာမဂုဏ်တို့သည် ပြီးစီးပြည့်စုံနိုင်ကုန်၏ဟု အောက်မေ့မှတ်ထင်လျက်
世间有些人听闻他人传说或仿效所见，思惟人间王族、婆罗门富户、长者富户与六欲天中物质诸欲丰盛，为了获得这些物质诸欲，受到下列因素欺骗、诱导：一、听闻恶人之法；二、亲近恶人；三、欠缺宿作福业这一成就因素；四、不能善置自己的身、语、意，欠缺自正愿这一成就因素。他们因而倾向恶法，认为这些业能成就物质诸欲，便——
သားကောင်ကိုသတ်၍ ယဇ်နတ်ပူဇော်ခြင်း သားကောင်ကိုသတ်၍ လှူဒါန်းခြင်းစသည့် ဒုစရိုက်တို့ကို ပြုလုပ်၏၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည် ဒုစရိုက်တရားတို့၏ ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် အပါယ်၌ ဖြစ်ရ၏။ ဤမျှသာ မကသေး ---- မျက်မှောက် ဘဝ၌ ဖြစ်သော သက်ရှိ သက်မဲ့ ကာမဝတ္ထု အစုစုတို့ကို လိုလားတောင့်တသည် ဖြစ်၍သော်လည်းကောင်း၊ ရအပ်ပြီးသော ကာမဂုဏ်တို့ကို လုံခြုံစေရန် စောင့်ရှောက်ရသည် ဖြစ်၍သော်လည်းကောင်း ကာမဝတ္ထုအစုစု- တို့၌ စွဲလမ်းတပ်မက်မှု ကာမုပါဒါန်ကို အရင်းခံသဖြင့် ကာယဒုစရိုက် စသည်တို့ကိုသော်လည်း ပြုမိပြန်၏။
——杀害牲畜祭祀或布施等，造作恶行；由于恶行圆满而投生恶趣。又由于渴求今生有情、无情的种种欲物，或为了保护已经获得的欲乐，以对诸欲物的欲取为基础，再造身恶行等。
(မိမိ ကိုယ်တိုင်က ဓားပြတိုက်ခြင်း၊ ခိုးယူခြင်း၊ မိမိပစ္စည်းကို လာလုယူသူ ဓားပြတိုက်သူတို့အားလည်း သတ်ပစ်- ခြင်းစသည့် အမှုတို့ကို ဆိုလိုသည်။) ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည် ဒုစရိုက်တို့၏ ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် အပါယ်၌ ဖြစ်ရပြန်၏။
〔例如亲自抢劫、偷盗，或杀害前来抢夺自己财物的盗贼等。〕这种人也因恶行圆满而投生恶趣。
ထိုအပါယ်ဘုံ၌ ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏ အပါယ်ပဋိသန္ဓေ၏ အကြောင်းရင်းဖြစ်သော အကုသိုလ် ဒုစရိုက်ကံသည် ကမ္မဘဝ မည်၏။ ကံသည် ရှေးရှုဖြစ်စေအပ်ကုန်သော အပါယ်ခန္ဓာတို့သည် ဥပပတ္တိဘဝ မည်၏။
在恶趣中，作为恶趣结生之因的不善恶业称为业有；由业产生的恶趣诸蕴称为生有。
(အဘိ-ဋ္ဌ-၂-၁၇၆-၁၇၇။ ဝိသုဒ္ဓိ-၂-၂ဝ၈။)
（《阿毗达磨义注》2-176—177；《清净之道》2-208。）
ကာမုပါဒါန်နှင့် သုဂတိ
欲取与善趣
အခြားတစ်ယောက်သောသူကား သူတော်ကောင်းတို့၏ တရားတော်ကို ကြားနာရခြင်းစသည့် အကြောင်း တရားတို့ကြောင့် တိုးပွားစေအပ်သော အသိဉာဏ်ရှိသည် ဖြစ်၍ ဤကုသိုလ်ကံကြောင့် ကာမဂုဏ်တို့သည်
另一人由于听闻善人之法等因，智慧得到增长，认为善业能令诸欲圆满，于是以对诸欲的欲取而修习身善行等善法，因而诸欲能够——
原书第 547 页
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပိုင်း - အပိုင်း (ခ) ပြည့်စုံနိုင်ကုန်သည်ဟု မှတ်ထင်ခြင်း ရှိသည်ဖြစ်၍ ကာမဂုဏ်တို့၏ အပေါ်၌ စွဲလမ်းမက်မောခြင်း ကာမုပါဒါန် ၏ အစွမ်းဖြင့် ကာယသုစရိုက်စသော ကုသိုလ်တရားတို့ကို ဖြည့်ကျင့်၏။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်သည် သုစရိုက် ကုသိုလ်ကံ တရားတို့၏ ပြည့်စုံခြင်းကြောင့် နတ်ပြည်တို့၌သော်လည်းကောင်း လူ့ပြည်တို့၌သော်လည်းကောင်း ပဋိသန္ဓေ အားဖြင့် ကပ်ရောက်၍ ဖြစ်ရ၏။ ထိုနတ်ဘဝ လူ့ဘဝတို့၌ ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏ ဥပပတ္တိဘဝကို ဖြစ်စေတတ်သော အကြောင်းရင်း ဖြစ်သော ကံသည် ကမ္မဘဝမည်၏။ ကံသည် ဖြစ်စေအပ်သော ခန္ဓာတို့သည်ကား ဥပပတ္တိဘဝ မည်၏။ ဤသို့လျှင် ကာမုပါဒါန်သည် ဒုဂ္ဂတိကမ္မဘဝ ဥပပတ္တိဘဝ၊ သုဂတိကမ္မဘဝ ဥပပတ္တိဘဝတို့၏ အကြောင်းရင်း ဖြစ်ပေသည်။ (အဘိ-ဋ္ဌ-၂-၁၇၇ ။ ဝိသုဒ္ဓိ-၂-၂ဝ၉။)
——圆满。由于善行、善业圆满，他结生于天界或人界。在这些天、人有中，作为生有之因的业称为业有；由业所生的诸蕴称为生有。这样，欲取既是恶趣业有、生有之因，也是善趣业有、生有之因。（《阿毗达磨义注》2-177；《清净之道》2-209。）
ကာမုပါဒါန်နှင့် ရူပဘဝ အရူပဘဝ
欲取与色有、无色有
အခြားတစ်ယောက်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည် ---- ''ထိုကာမဘဝ၌ရှိသော စည်းစိမ်ထက် ရူပဘဝ အရူပဘဝတို့၌ ကာမတို့သည်ကား သာလွန်၍ ပြည့်စုံကုန်၏'' ---- ဟု ကြားရသောကြောင့်လည်းကောင်း၊ ကြံဆမိသောကြောင့် လည်းကောင်း ရူပါဝစရ အရူပါဝစရ ကာမတို့၌ ပြင်းစွာစွဲလမ်းသော ကာမုပါဒါန်၏ အစွမ်းကြောင့်ပင်လျှင် ရူပါဝစရစျာန်သမာပတ် အရူပါဝစရစျာန်သမာပတ်တို့ကို ဖြစ်စေ၍ သမာပတ်၏ အစွမ်းကြောင့် ရူပါဝစရ ဗြဟ္မာပြည် အရူပါဝစရဗြဟ္မာပြည်လောက၌ ပဋိသန္ဓေအားဖြင့် ကပ်ရောက်၍ ဖြစ်ရ၏။ ထိုရူပဗြဟ္မာလောက အရူပဗြဟ္မာလောက၌ ပဋိသန္ဓေ၏ = ဥပပတ္တိဘဝ၏ အကြောင်းရင်းစစ် ဖြစ်၍ ဖြစ်သော ရူပါဝစရကံသည် အရူပါဝစရကံသည် ကမ္မဘဝ မည်၏။ ကံသည် = ကမ္မဘဝသည် ဖြစ်စေအပ်ကုန်သော ခန္ဓာတို့သည် ဥပပတ္တိ ဘဝ မည်၏။ ဤသို့လျှင် ကာမုပါဒါန်သည် ရူပါဝစရ ကမ္မဘဝ ရူပါဝစရ ဥပပတ္တိဘဝ၊ အရူပါဝစရ ကမ္မဘဝ အရူပါဝစရ ဥပပတ္တိဘဝတို့၏ အကြောင်းတရား ဖြစ်ရပေသည်။ (အဘိ-ဋ္ဌ-၂-၁၇၇။ဝိသုဒ္ဓိ-၂-၂ဝ၉။)
另一人听闻或思惟‘色有、无色有中的欲比欲有中的欲更殊胜圆满’，以强烈执著色界、无色界诸欲的欲取，培育色界禅等至与无色界禅等至，并依等至力结生色界梵天或无色界梵天。在这些梵天界中，真正作为结生即生有之因的色界业、无色界业称为业有；由业有产生的诸蕴称为生有。因此，欲取也能成为色界业有、生有与无色界业有、生有之因。（《阿毗达磨义注》2-177；《清净之道》2-209。）
ဒိဋ္ဌုပါဒါန်နှင့် ကာမ - ရူပ - အရူပ ကမ္မဘဝ ဥပပတ္တိဘဝ
见取与欲、色、无色业有及生有
အခြားတစ်ယောက်သော သူသည် ---- ''ဤအတ္တမည်သည် ကာမာဝစရ သမ္ပတ္တိဘဝ၌သော်လည်းကောင်း ရူပ အရူပဘဝတို့တွင် အမှတ်မထား တစ်ပါးပါးသော ဘဝ၌သော်လည်းကောင်း ပြတ်စဲသွားသော် ကောင်းစွာ ပြတ်သည်ပင် ဖြစ်၏'' ---- ဟု ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိကို စွဲယူ၍ အကြောင်းပြု၍ ထိုကာမဘဝ ရူပဘဝ အရူပဘဝတို့တွင် တစ်ပါးပါးသော ဘဝသို့ ကပ်ရောက်ကြောင်း ဖြစ်သော ကာမာဝစရကံ ရူပါဝစရကံ အရူပါဝစရကံတို့ကို ကြိုးစားအားထုတ်၏။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏ ထိုကံသည် ကမ္မဘဝမည်၏၊ ကံသည် ဖြစ်စေအပ်သော ခန္ဓာတို့ကား ဥပပတ္တိ ဘဝ မည်၏။ (ဤစကားရပ်တို့ကို နာမရူပပရိစ္ဆေဒဉာဏ်နှင့် ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ် မရရှိသေးသော ပုထုဇန် ငမိုက်သားတို့ကို ရည်ညွှန်း၍ ပြောဆိုနေသော စကားရပ်များဟု မှတ်ပါ။) ဤသို့လျှင် ဒိဋ္ဌုပါဒါန်သည်လည်း ကာမ-ရူပ-အရူပ တည်းဟူသော ဘဝသုံးမျိုး (ကမ္မဘဝ ဥပပတ္တိဘဝ)တို့၏ အကြောင်းရင်း ဖြစ်သည်သာ ဖြစ်ပေသည်။ (အဘိ-ဋ္ဌ-၂-၁၇၇ ။ ဝိသုဒ္ဓိ-၂-၂ဝ၉။)
另一人执取断灭见，认为‘这个我若在欲界圆满有、色有或无色有中的任何一有断灭，便断得很好’，于是努力造作能导向其中某一有的欲界、色界或无色界业。该业称为业有，由业产生的诸蕴称为生有。〔这些话是针对尚未获得名色分别智与缘摄受智的愚痴凡夫而说。〕因此，见取也能成为欲、色、无色三种有之业有与生有的因。（《阿毗达磨义注》2-177；《清净之道》2-209。）
အတ္တဝါဒုပါဒါန်ကြောင့် ဘဝဖြစ်ပုံ
我论取如何令有生起
အခြားတစ်ယောက်သော သူသည် --- ''ဤအတ္တမည်သည် ကာမာဝစရ သမ္ပတ္တိဘဝ၌သော်လည်းကောင်း၊ ရူပဘဝ အရူပဘဝတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးသော ဘဝ၌သော်လည်းကောင်း ချမ်းသာခြင်း ရှိ၏ ပူပန်ရခြင်း ကင်း၏'' ဟု အတ္တဝါဒုပါဒါန်ကြောင့် ထိုကာမာဝစရ သမ္ပတ္တိဘဝ၊ ရူပဘဝ အရူပဘဝတို့တွင် တစ်ပါးပါးသော ဘဝသို့ ကပ်ရောက်ကြောင်းဖြစ်သော ကာမာဝစရကံ၊ ရူပါဝစရကံ၊ အရူပါဝစရကံတို့ကို အားထုတ်၏။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏
另一人由于我论取，认为‘这个我在欲界圆满有、色有或无色有的某一有中安乐、没有忧患’，于是努力造作能导向其中某一有的欲界、色界或无色界业。他所——
原书第 548 页
ထိုမိမိအားထုတ်အပ်သော ကံသည် ကမ္မဘဝ မည်၏။ ထိုကံသည် ဖြစ်စေအပ်သော ခန္ဓာတို့ကား ဥပပတ္တိဘဝ မည်၏။ ဤသို့လျှင် အတ္တဝါဒုပါဒါန်သည် ကာမကမ္မဘဝ ကာမဥပပတ္တိဘဝ၊ ရူပကမ္မဘဝ၊ ရူပဥပပတ္တိဘဝ၊ အရူပကမ္မဘဝ၊ အရူပဥပပတ္တိဘဝတို့၏ အကြောင်းရင်းစစ် ဖြစ်ရပေသည်။
——造作的业称为业有；由该业产生的诸蕴称为生有。因此，我论取确实是欲界业有与生有、色界业有与生有、无色界业有与生有的因。
(အဘိ-ဋ္ဌ-၂-၁၇၇-၁၇၈။ ဝိသုဒ္ဓိ-၂-၂ဝ၉။)
（《阿毗达磨义注》2-177—178；《清净之道》2-209。）
သီလဗ္ဗတုပါဒါန်ကြောင့် ဘဝဖြစ်ပုံ
戒禁取如何令有生起
အခြားတစ်ယောက်သော သူသည်ကား ''နွားတို့၏ အလေ့အကျင့် ခွေးတို့၏ အလေ့အကျင့်ဟူသော ဤ သီလဗ္ဗတုမည်သည်ကား ကာမဝစရသမ္ပတ္တိဘဝ၌သော်လည်းကောင်း ရူပဘဝ အရူပဘဝတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုး သော ဘဝ၌သော်လည်းကောင်း ဖြည့်ကျင့်သော ပုဂ္ဂိုလ်၏ သုခသည် ပြည့်စုံခြင်းရှိသည်၏ အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိ နိုင်၏ဟု ကြားဖူး၍သော်လည်းကောင်း ကြံဆ၍သော်လည်းကောင်း သီလဗ္ဗတုပါဒါန်၏ အစွမ်းကြောင့် ထို ကာမာဝစရ သမ္ပတ္တိဘဝ ရူပဘဝ အရူပဘဝတို့တွင် တစ်ပါးပါးသော ဘဝသို့ ကပ်ရောက်ကြောင်း ဖြစ်သော ကံကို ပြုစု ပျိုးထောင်၏။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်၏ ထိုကံသည် ကမ္မဘဝ မည်၏။ ထိုကံသည် ဖြစ်စေအပ်ကုန်သော ခန္ဓာ တို့သည် ဥပပတ္တိဘဝ မည်၏။ ဤသို့လျှင် သီလဗ္ဗတုပါဒါန်သည်လည်း ကာမကမ္မဘဝ ကာမဥပပတ္တိဘဝ၊ ရူပ- ကမ္မဘဝ ရူပဥပပတ္တိဘဝ၊ အရူပကမ္မဘဝ အရူပဥပပတ္တိဘဝတို့၏ အကြောင်းတရား ဖြစ်သည်သာ ဖြစ်ပေသည်။
另一人听闻或推想：‘牛行、狗行等戒禁若在欲界圆满有、色有或无色有的某一有中修习，便能使修行者获得圆满之乐。’他依戒禁取培育能导向其中某一有的业。该业称为业有，由业产生的诸蕴称为生有。因此，戒禁取也是欲界业有与生有、色界业有与生有、无色界业有与生有的因。
(အဘိ-ဋ္ဌ-၂-၁၇၈။ ဝိသုဒ္ဓိ-၂-၂ဝ၉။)
（《阿毗达磨义注》2-178；《清净之道》2-209。）
ဤဘဝနိဒ္ဒေသပိုင်း၌ သီလဗ္ဗတုပါဒါန်ကို နောက်ဆုံးထား၍ ဖွင့်ဆိုထားခြင်း၌ အကြောင်းကား ဤသို့- တည်း ---- သီလဗ္ဗတုပါဒါန်သည် အတ္တဝါဒုပါဒါန်လောက်လည်း မပြတ်မပြတ် ဖြစ်ခြင်းသဘော မရှိသည်လည်း အကြောင်းတစ်ရပ်၊ သီလဗ္ဗတုပါဒါန်သည် အတ္တဝါဒုပါဒါန်ကိုသာ အကြောင်းခံ၍ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သဖြင့် အတ္တ- ဝါဒုပါဒါန်ဟူသော အကြောင်းရှိသည်လည်း တစ်ရပ် ဤအကြောင်းနှစ်ရပ်ကြောင့် သီလဗ္ဗတုပါဒါန်ကို နောက်ဆုံး၌ ထား၍ အဋ္ဌကထာဆရာတော်က ဖွင့်ဆိုသွားခြင်း ဖြစ်သည်။ (မူလဋီ-၂-၁၂၄။) ဤသီလဗ္ဗတုပါဒါန် အတ္တဝါဒုပါဒါန်တို့သည်လည်း နာမရူပပရိစ္ဆေဒဉာဏ်နှင့် ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ် နှစ်ပါးကို ရရှိပြီးသူ၏ သန္တာန်ဝယ် ဤဘဝ၌ ထပ်မံဖြစ်ဖို့ရန် အလှမ်းကွာဝေးလျက်ပင် ရှိနေဦးမည် ဖြစ်သည်။
在有的分别中把戒禁取放在最后解释，有两项理由：第一，戒禁取不像我论取那样经常生起；第二，戒禁取只能依我论取而生，以我论取为因。因此义注师把戒禁取置于最后。（《根本复注》2-124。）对于已经获得名色分别智与缘摄受智者，戒禁取与我论取在今生仍极难再次生起。
အတိတ် သံသရာတစ်ခွင်၌ကား မဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်ဟူ၍ မရှိစကောင်းသည်သာ ဖြစ်သည်။ ဤဉာဏ်နှစ်ပါးကို မရရှိသေးသော သူတော်ကောင်းတို့၏ သန္တာန်၌ကား အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန် ကာလသုံးပါးလုံး၌ ဥပါဒါန် လေးပါးလုံးကြောင့်ပင် ကမ္မဘဝ ဥပပတ္တိဘဝတို့သည် ထိုက်သလို ဖြစ်ပြီး ဖြစ်ဆဲ ဖြစ်လတ္တံ့ပင် ဖြစ်ကြပေသည်။
不过，在漫长过去轮回中，不可能从未生起过。尚未获得这两种智者，在过去、未来、现在三时中，缘四取都可能依其所应生起业有与生有。
ပဋ္ဌာန်းပစ္စည်း ဆက်သွယ်ပုံ
《发趣论》诸缘的关联方式
ဥပါဒါန် (၄)မျိုးလုံးတို့သည် ---- ၁။ ရူပ အရူပဖြစ်သော ကမ္မဘဝ ဥပပတ္တိဘဝတို့အား၊ ၂။ ကာမာဝစရကုသိုလ် ကမ္မဘဝအား၊ ၃။ ကာမာဝစရ ဥပပတ္တိဘဝအား၊ ဥပနိဿယပစ္စယသတ္တိတစ်မျိုးတည်းဖြင့်သာ ကျေးဇူးပြု၏။
四取以亲依止缘力资助：一、色界与无色界的业有、生有；二、欲界善业有；三、欲界生有。
၄။ ယင်းဥပါဒါန် (၄)မျိုးလုံးသည် မိမိနှင့် သမ္ပယုတ်ဖြစ်သော စိတ္တက္ခဏတစ်ခု၏ အတွင်း၌ အတူယှဥ်တွဲ ဖြစ်သော အကုသိုလ်ကမ္မဘဝအား သဟဇာတ အညမည နိဿယ သမ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတ မဂ္ဂ ပစ္စယသတ္တိ တို့ဖြင့် ကျေးဇူးပြု၏။
四、四取又以俱生缘、相互缘、依止缘、相应缘、有缘、不离去缘及道缘诸缘力，资助同一心刹那中与自己相应的不善业有。