目录
《趣向涅槃之道》中文全译本 · 非缩略版
原书卷前 · 原书卷前第 6–17 页 · 22 个翻译单元
缅文为主本的机器规范化候选文本，尚未逐页人工校勘；中文全卷标记为「待义审」，缅文语义、上座部实修义理与中文表达三层人工审核尚未通过。引用前请回核原书。
原书卷前第 6 页（i）
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပိုင်း - အပိုင်း (က) -- မာတိကာ နမော တဿ ဘဂဝတော အရဟတော သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဿ။
缘起篇（甲）目录。礼敬彼世尊、阿罗汉、正等觉者。
နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ
《趣向涅槃之道》
နိဗ္ဗာန်ရောက်ကြောင်းကျင့်စဥ် - တတိယတွဲ
第三册
မာတိကာ
目录
စာမျက်နှာ စာမျက်နှာ
页码 页码
နိဒါနကထာ မြတ်စွာဘုရားသည် တရားတော်၏ နက်နဲပုံကို
序论：世尊深切思惟法之甚深
| A |
| A |
လေးနက်စွာ ဆင်ခြင်တော်မူခြင်း
世尊深切思惟法之甚深
| A |
| A |
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပိုင်း - အပိုင်း (က)
缘起篇（甲）
| ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ဝိဘင်းပါဠိတော် အကမ္မဇအာဟာရ ကျက်မှတ်ရန် ပါဠိတော်၏ အနက် လေးနည်းခွဲ၍ ဟောကြားတော်မူရခြင်း၏ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရား အကြောင်းရင်း ပဋိစ္စသမုပ္ပန္နတရား ထပ်မံရှင်းလင်းချက်များ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်တရားတော် ၁။ ပထမနည်း လက္ခဏ - ရသ - ပစ္စုပဋ္ဌာန် ၂။ ဒုတိယနည်း ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ဟူသည် ၃။ တတိယနည်း ပထမနည်း အဖွင့် ၄။ စတုတ္ထနည်း ဒုတိယနည်း အဖွင့် အာဟာရသုတ္တန် တတိယနည်းအဖွင့် ဘာသာပြန် အကျဥ်းချုပ် ရုပ်ကလာပ် နာမ်ကလာပ် အဋ္ဌကထာ - ဋီကာ အဖွင့်များ အကျိုးဂုဏ်အင် အာနိသင် အာဟာရ (၄)မျိုးသာ ဟောရခြင်းအကြောင်း ပဋိစ္စ - ပုဒ် ကျေးဇူးပြုပုံ သမုပ္ပါဒ - ပုဒ် ၁။ ကဗဠီကာရာဟာရ ပဋိစ္စ + သမုပ္ပါဒ - ပုဒ် ၂။ ဖဿာဟာရ ထပ်မံရှင်းလင်းချက် ၃။ မနောသဉ္စေတနာဟာရ ၁။ မဇ္ဈိမပဋိပဒါ ၄။ ဝိညာဏာဟာရ ၂။ ပြုလုပ်သူနှင့် ခံစားသူ ရှင်းလင်းချက်များ ၃။ ဇနပဒနိရုတ္တိ ၁။ ကဗဠီကာရာဟာရ | |
| 缘起篇（甲）……1 应背诵的巴利文释义……3 意思……5 缘生法……12 缘起法……12 缘起法……13 特相、作用与现起……14 “缘起”一词的含义……15 第一种释法……15 缘（paṭicca）……20 第二种释法……21 起（samuppāda）……22 第三种释法……24 色聚与名聚……25 “缘”（paṭicca）一词……27 利益与功效……27 “起”（samuppāda）一词……29 “缘”与“起”二词……31 中道行道……31 补充说明……31 | 造作者与受报者……33 世人所用的语言（janapada-nirutti）……35 不逾越世俗共称（samaññāya anatidhāvanaṃ）……36 宣说差别（desanābheda）……38 四食……40 非业生食……41 进一步说明……42 《食经》……45 译文摘要……46 义注与复注的解释……47 只宣说四食的理由……48 意思食……49 段食……49 触食……49 识食……49 资助方式……49 解释……50 说明……50 四种大患……52 |
原书卷前第 7 页（ii）
| ၁။ ကဗဠီကာရာဟာရ ၄။ အဟောသိကံ ၂။ ဖဿာဟာရ ပါကဒါနပရိယာယ = အကျိုးပေးရာ ၃။ မနောသဉ္စေတနာဟာရ အလှည့်အကြိမ် အစဥ်အားဖြင့် ကံ (၄)မျိုး ၄။ ဝိညာဏာဟာရ ၁။ ဂရုကံ တဏှာနိဒါန ၂။ ဗဟုလကံ အကြောင်း၏ အကြောင်းအဆက်ဆက် ၃။ အာသန္နကံ လိုရင်းမှတ်သားရန် ၄။ ကဋတ္တာကံ အနာဂတ် ဘယ်လိုလဲ? ကိစ္စနှင့်စပ်၍ ကံ (၄)မျိုး ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် တတိယနည်း အဖွင့်များ ၁။ ဇနကကံ ဆိုလိုရင်းအချက် သုံးရပ် ၂။ ဥပတ္ထမ္ဘကကံ က။ ပထမအဖွင့် ရှင်းလင်းချက် ၃။ ဥပပီဠကကံ အလယ်မှ အစသို့ ရှုကွက် ၄။ ဥပဃာတကကံ အကြိမ်ကြိမ် ဆန်းစစ်ကြည့်ပါ ဥပပီဠကကံနှင့် ဥပဃာတကကံ ခ။ ဒုတိယအဖွင့်အရ အဓိပ္ပါယ်ယူဆပုံ တစ်နည်း ကံလေးမျိုး အယူအဆ ဂ။ ဋီကာတို့၏ တတိယအဖွင့်အရ ဗုဒ္ဓဝိသယနှင့် သာဝကဝိသယ = အဓိပ္ပါယ်ယူဆပုံ ဘုရားအရာနှင့် သာဝကအရာ ဆိုလိုရင်းသဘောမှတ်ရန် ကမ္မန္တရ - ဝိပါကန္တရ အစပ် (၃)ပါး၊ အလွှာ (၄)လွှာ လိုက်နာရမည့် စည်းကမ်းတစ်ရပ် | |
| 爱为因由（taṇhānidāna）……53 因由的层层相续……54 应当记住的要点……56 未来如何？……57 缘起第三种方法的诸解释……57 三项要义……59 甲、第一种解释的说明……59 从中至初……62 从中至初的观法……62 反复检验……65 乙、依第二种解释的释义方式……66 三连结、四摄类……69 应当记住其旨……69 依诸复注第三种解释的观法……70 缘起教说第四种方法……71 第四种方法的观法……73 正现在……74 五种过去因……76 五种未来果……77 五种现在因……77 五种现在果……77 缘起第五种方法……77 后后受业（aparāpariyavedanīya-kamma）……78 无效业（ahosikamma）……78 次生受业（upapajjavedanīya-kamma）……78 现法受业（diṭṭhadhamma-vedanīya-kamma）……78 临死业（āsanna-kamma）……79 | 已作业……79 惯行业……79 重业……79 令生业（janaka-kamma）……80 依作用分业：四种业……80 支持业……80 毁坏业……80 另一种四业解释……82 阻碍业与毁坏业……82 业差别……84 果报差别……84 业差别与果报差别……85 应遵守的一项规则……86 开始实际作业的方法……88 从中至初……89 从果报轮四食开始摄取的方法……89 开始的方法……90 业轮二法……92 烦恼轮三法……92 应当作为标准的试金石……93 受（vedanā）……94 喜（nandī）……94 把智导向过去……94 六处（saḷāyatana）……95 若烦恼轮与业轮多次出现……96 一个可问的问题……97 |
原书卷前第 8 页（iii）
| ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပိုင်း - အပိုင်း (က) -- မာတိကာ ကလလရေကြည်သို့ ဆိုက်ပြီ ၂။ ကမ္မနိမိတ် ယောဂီအများစု၌ တွေ့ရှိတတ်ပုံ အခြင်းအရာ ဂေါပကသီဝလိ အကြောင်းပြချက် အဖြူရောင် ကမ္မနိမိတ် မည်သို့ သက်ဆိုင်ပါသနည်း စုတိကျပုံ (၄) မျိုး ကံ-အာရုံ ထင်ပုံ သမ္မူဠှကာလကိရိယာ = တွေတွေဝေဝေဖြင့် ပုဗ္ဗေကတသညာ သေရခြင်း သမ္ပတိကတသညာ ရေ၌နှစ်၍ အသတ်ခံရသူ အတိတ်အကြောင်းတရားများကို ရှာဖွေနည်း လဟုကမရဏ = လျင်လျင်မြန်မြန် သေရမှု အကြောင်းပြချက်ကား ရှိသည်သာဖြစ်ပါသည် မူလဋီကာ၏ အကြောင်းပြချက် စေတနာသုတ္တန် ကောက်နုတ်ချက် ဂတိနိမိတ် ကိလေသဝဋ်နှင့် ကမ္မဝဋ် ပရမတ္ထဒီပနီ၏ ဝါဒ ကိလေသဝဋ် (၃) ပါး ဂတိနိမိတ်ထင်သူ ကမ္မဝဋ် (၂) ပါး ပဋိသန္ဓေအကြောင်း သိကောင်းစရာ အာရုံချင်း တူညီရမည် ပဋိသန္ဓေအမျိုးအစားနှင့် ထိုက်သင့်ရာ ဘုံဌာန နာမ်တရားချင်း တူညီမှု ၄။ တစ်နည်း ပဋိသန္ဓေ၏ အာရုံ (၃) မျိုး | |
| 已至羯罗蓝清液……104 羯罗蓝清液……105 多数瑜伽行者常见的情形……107 理由……109 业所缘显现的方式……110 先前已作想……110 如何关联……110 当下新作想……110 寻找过去因法的方法……111 确有其理由……112 《思经》摘录……113 烦恼轮与业轮……117 业轮二法……119 所缘必须相同……119 烦恼轮三法……119 名法数目相同……120 应当作为标准的试金石……120 有分意净界……120 业轮五蕴……122 烦恼轮五蕴……122 换言之……123 果报轮五蕴……123 法住智……124 何谓五蕴……128 烦恼轮与业轮因人而异……128 须摩那公主（Sumanā）的往昔发愿……130 郁摩达蒂（Ummādantī）的往昔发愿……131 帕婆瓦蒂（Pabhāvatī）的往昔发愿……132 拘舍王（Kusa）的往昔发愿……133 王后小须跋陀（Cūḷasubhaddā）的发愿……135 业、业相与趣相……141 相显现篇……141 戈巴迦西瓦利（Gopaka Sīvali）……143 白色业相……143 | 死亡心生起的四种次第……145 溺水被杀者……147 迅速死亡（lahuka-maraṇa）……148 《根本复注》的理由……149 趣相（gati-nimitta）……151 《胜义灯》（Paramatthadīpanī）的主张……153 出现趣相者……153 应知结生之事……155 结生种类与相应界地……155 四、另一种分类：结生的三种所缘……156 结生的三种所缘……156 从欲界善趣至恶趣的情形……157 恶趣趣相……160 诸阿罗汉……160 地狱火焰……161 相在五门中显现的方式……162 从恶趣至善趣……167 从善趣至善趣……169 有分的所缘……169 以现在为所缘的结生……172 观业的所缘即业相……173 从色界至欲界善趣、色界或无色界……174 供养佛陀……174 从无色界至无色界或欲界善趣……176 净居天无二生，色究竟天无伪最后有者……178 死亡与结生……178 死亡与结生的总数……178 从恶趣至恶趣……180 异刹那业缘与亲依止缘……180 结生的种类……181 生类与趣……182 羯罗蓝清液……182 《随复注》的解释……184 |
原书卷前第 9 页（iv）
| စက္ခုဒသကကလာပ် သာဓာရဏ အသာဓာရဏ၏ အစွမ်းဖြင့် မူလဋီကာနှင့် အနုဋီကာတို့၏ အယူအဆ သိမ်းဆည်းနည်း ဆန်းစစ်သင့်သော အရာများသာ ဖြစ်သည် ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ပဉ္စမနည်း (က) ခန္ဓာ (၄)ပါးရှိသော အရူပဘုံအချင်းချင်း ကြိုတင် မှတ်သားထားရန် လိုရင်းအချက်များ ပြောင်းပြန် ယှဥ်စေထိုက်သော အနက် ဖဿ - နာမ် ရုပ် ပြောင်းပြန် မယှဥ်စေထိုက်သော အနက် ဧကစိတ္တက္ခဏိက - နာနာစိတ္တက္ခဏိက ဘဝဟောင်းနှင့် ဘဝသစ် အတိတ်အကြောင်း ပစ္စုပ္ပန်အကြောင်း တဏှာက ညွတ်စေမှု - ဟူသည် အကြောင်း အကျိုး သိမ်းဆည်းပုံ - သဟဇာတ သင်္ခါရတရားတို့က ပစ်ချမှု ပစ္စယပရိဂ္ဂဟဉာဏ်ပိုင်း ဤမှာဘက်ကမ်းမှ ထိုမှာဘက်ကမ်းသို့ (ကလလရေကြည် တည်စခိုက်) ပဋိသန္ဓေ စုတိနှင့် ပဋိသန္ဓေ ခန္ဓာငါးပါး ဧကတာ - နာနတာ နတ္ထိ ၁။ ပဋိသန္ဓေ ရူပက္ခန္ဓာ ရရှိနိုင်သော အပြစ် ၂။ ပဋိသန္ဓေ ဝေဒနာက္ခန္ဓာ မေးမြန်းဖွယ်အချက် အတိတ်အကြောင်းတရား (၅) ပါး | |
| 根本复注与随复注之说……185 眼十法聚……185 只是应当审察的事项……190 具四蕴的诸无色界之间……191 （一）具四蕴的诸无色界之间……191 可作反向配对的含义……193 不可作反向配对的含义……194 旧生与新生……194 俱生诸行的投掷作用……196 所谓“爱令心倾向”……196 从此岸到彼岸……197 死亡与结生……198 同一与相异皆无……200 可能导致的过失……201 应当提出的问题……202 柚类果实（mātuluṅga）……203 果报承受者……205 行的显现与不显现……206 具足者及其五种具足状态（samaṅgī / samaṅgitā）……207 相的变换……211 同一理路……213 四种理路……213 四种理路（attha-naya）……213 相异理路……219 无主宰运作理路（avyāpāra-naya）……220 如是法性理路……222 所谓自性定律……222 生命舞台上的种种形态……226 不再生起之灭的性质……228 应当留意并铭记……229 未来生必定会发生吗？……235 | 未来的因果……235 为何要观未来？……236 《清净道论》的指示……238 须特别留意并摄取……238 三因、二因、悦俱、舍俱……239 摄取因果的方法体系……239 缘起第五种方法……242 行蕴……243 预先应当记住……243 预先应当记住的要点……243 触与名色……244 一心刹那与多心刹那……246 过去因与现在因……247 结生色蕴……249 结生受蕴……250 依所依处摄取法体的方法……251 门与所依处……253 所缘……254 结生想蕴……256 结生识蕴……258 慧力较钝者……260 有分五蕴……260 六门、四十二身分之色蕴……261 有分受蕴……262 色所缘路线：五门转向……265 色所缘路线：眼识五蕴……268 光明……269 “作意”（manasikāra）的含义……270 色所缘路线：领受五蕴……272 色所缘路线：推度五蕴……274 色所缘路线：确定五蕴……276 |
原书卷前第 10 页（v）
| ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပိုင်း - အပိုင်း (က) -- မာတိကာ ရူပါရုံလိုင်း - ကုသိုလ်ဇော ခန္ဓာ (၅) ပါး ဒုတိယလောဘဇော - ဝေဒနာက္ခန္ဓာ (စက္ခုဒွါရဝီထိ) မနောဒွါရဝီထိ - ပထမတဒါရုံ - ဝေဒနာက္ခန္ဓာ ရူပါရုံလိုင်း - ကုသိုလ် ပထမဇော - ဒုတိယတဒါရုံ - ဝေဒနာက္ခန္ဓာ ဝေဒနာက္ခန္ဓာ (စက္ခုဒွါရဝီထိ) ယေဘုယျမှတ်သားရန် ရူပါရုံလိုင်း ကုသိုလ် ဒုတိယဇော - အပြောင်းအလဲ ဝေဒနာက္ခန္ဓာ (စက္ခုဒွါရဝီထိ) သဒ္ဒါရုံလိုင်း သောတဒွါရဝီထိ - ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း - အနန္တရအကြောင်း ဝေဒနာက္ခန္ဓာ ရူပါရုံလိုင်း ပထမတဒါရုံ ခန္ဓာ (၅) ပါး သဒ္ဒါရုံလိုင်း သောတဒွါရဝီထိ - ပဉ္စဒွါရာဝဇ္ဇန်း - (စက္ခုဒွါရဝီထိ) ဝိညာဏက္ခန္ဓာ ယေဘုယျ မှတ်သားရန် သဒ္ဒါရုံလိုင်း သောတဒွါရဝီထိ - ရူပါရုံလိုင်း ဒုတိယတဒါရုံ - ဝေဒနာက္ခန္ဓာ သောတဝိညာဏ် - ဝေဒနာက္ခန္ဓာ (စက္ခုဒွါရဝီထိ) သဒ္ဒါရုံလိုင်း သောတဒွါရဝီထိ - သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း - | |
| 色所缘路线（眼门心路）：善速行五蕴……278 色所缘路线：善速行五蕴（眼门心路）……278 色所缘路线：第一善速行受蕴（眼门心路）……278 色所缘路线：第一善速行想蕴（眼门心路）……279 智与喜的相应变化……280 第二种方法：摄取三十一个心所……280 色所缘路线：第一善速行行蕴（眼门心路）……280 色所缘路线：第一善速行识蕴（眼门心路）……280 色所缘路线（眼门心路）：第一彼所缘五蕴……281 色所缘路线：第一彼所缘五蕴（眼门心路）……281 色所缘路线：第二善速行受蕴（眼门心路）……281 色所缘路线：第一彼所缘受蕴（眼门心路）……282 色所缘路线：第一彼所缘想蕴（眼门心路）……282 一般应记事项……283 取色所缘的意门心路……284 色所缘路线（眼门心路）：第二彼所缘受蕴……284 | 有分意触……286 色所缘路线（意门心路）：第一彼所缘……288 色所缘路线：第一彼所缘受蕴（意门心路）……288 色所缘路线（意门心路）：第二彼所缘……289 色所缘路线（眼门心路）：贪邪见组……291 一般应记事项……296 变化之处……296 声所缘路线（耳门心路）：五门转向……297 声所缘路线（耳门心路）：领受……298 声所缘路线（耳门心路）：推度……299 声所缘路线（耳门心路）……300 声所缘路线（意门心路）……301 香所缘路线（鼻门心路）：五门转向……302 香所缘路线（鼻门心路）：推度……303 香所缘路线（鼻门心路）：领受……303 香所缘路线（鼻门心路）：鼻识……303 |
原书卷前第 11 页（vi）
| ရသာရုံလိုင်း ဇိဝှါဒွါရဝီထိ - ဇိဝှါဝိညာဏ် - ဓမ္မာရုံလိုင်း မနောဒွါရဝီထိ - ဒုတိယဇော - ဝေဒနာက္ခန္ဓာ ဝေဒနာက္ခန္ဓာ ရသာရုံလိုင်း ဇိဝှါဒွါရဝီထိ - သမ္ပဋိစ္ဆိုင်း - ဓမ္မာရုံလိုင်း မနောဒွါရဝီထိ - ဒုတိယဇော - ဝေဒနာက္ခန္ဓာ ဝိညာဏက္ခန္ဓာ ရသာရုံလိုင်း ဇိဝှါဒွါရဝီထိ - သန္တီရဏ - ဓမ္မာရုံလိုင်း ပထမစျာနသမာပတ္တိ ဝေဒနာက္ခန္ဓာ မနောဒွါရဝီထိ စျာန်ဇော - ဝေဒနာက္ခန္ဓာ ရသာရုံလိုင်း ဇိဝှါဒွါရဝီထိ - မဟာကုသိုလ် ပထမအတိတ်မှ ဒုတိယအတိတ်သို့ ဒုတိယဇော - ဝေဒနာက္ခန္ဓာ ဝိဇ္ဇာမျိုးစေ့ - စရဏမျိုးစေ့များကို ရသာရုံလိုင်း မနောဒွါရဝီထိ - မဟာကုသိုလ် သတိပြုကြည့်ပါ ဒုတိယဇော - ဝေဒနာက္ခန္ဓာ ဥပပီဠကကံ = ကပ်၍ ညှဥ်းဆဲတတ်သောကံ ရသာရုံလိုင်း မနောဒွါရဝီထိ - မဟာကုသိုလ် တန်ဖိုးမဖြတ်နိုင်သော ဘဝသင်ခန်းစာများ ဒုတိယဇော - ဝိညာဏက္ခန္ဓာ နက်လည်း နက်၏ - ခက်လည်း ခက်၏ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာရုံလိုင်း ကာယဒွါရဝီထိ - အဝိဇ္ဇာ - တဏှာ - ဥပါဒါန် | |
| 味所缘路线（舌门心路）：舌识……304 味所缘路线（舌门心路）：大善速行……305 味所缘路线（舌门心路）：推度……305 味所缘路线（舌门心路）：领受……305 地界（pathavī-dhātu）……307 触所缘路线（身门心路）：推度……308 触所缘路线（身门心路）：领受……308 法所缘路线（意门心路）：第一速行……310 法所缘路线（意门心路）：第二速行……310 法所缘路线：第二善速行受蕴（意门心路）……310 水界（āpo-dhātu）……314 空界……314 风界（vāyo-dhātu）……314 从第一过去世到第二过去世……316 阻碍业：贴近而压迫之业……317 无价的生命教训……319 甚深而艰难……320 | 支持业……322 无明、爱与取……322 令人欣慰的一点……324 轮回转弯处的世间风浪……324 把智导向未来……327 一项应注意的事项……328 应注意的事项……328 恶趣结生……329 未来的转变……330 下品、中品与上品……331 色界十六地……331 不动行……332 从未来到未来……333 极难获得的殊胜机会……334 特别嘱咐……335 死者与生者……336 |
原书卷前第 12 页（vii）
| ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပိုင်း - အပိုင်း (က) -- မာတိကာ ခ) -- မာတိကာ | |
| 无明……337 缘起第一种方法……337 缘起篇（乙）……337 顺缘起观法……337 无明的起因……338 所谓“漏”……339 进一步说明……341 愁等……342 愁等生起的原因……343 另一种解答……344 由欲漏而生起愁等……344 由见漏而生起愁等……344 五种衰相……345 由有漏而生起愁等……345 由无明漏而生起愁等……346 理由……348 所要表达的义理……349 以无明为根本而说……350 以爱为根本而说……350 无明的自性相……351 无明的作用力……355 缘无明而有诸行……356 《考察经》……357 《分别经》……358 所谓阿毗达磨……358 修习所成善思……359 非福行……360 布施所成思……361 神通思与掉举思……362 语行（语思）……362 身行（身思）……362 两组三法的配对方式……364 | 问答……364 另一种说明：缘无明而有福行……365 缘无明而有非福行……366 缘无明而有不动行……367 一个便于理解的实例……368 一切心的自性都是明净的（sabhāvovāyaṃ cittassa paṇḍaratā）……368 烦恼轮与业轮心路次第表……370 二十四缘举要巴利文……373 发趣诸缘……373 因缘……373 缘（paccaya）……373 助益相……374 根义（mūlaṭṭha）：根本之义……374 根本……374 业是田，识是种子，爱是润泽（kammaṃ khettaṃ, viññāṇaṃ bījaṃ, taṇhā sineho）……375 缘法与缘所生法……375 所缘缘……377 增上缘……378 应当调御心……379 所缘增上缘……380 策励……380 应从实质领会……381 无间缘与等无间缘……381 特殊因与共同因……382 诸家异说……382 摄要……384 灭尽定与无想有情……384 （根本复注的见解）……384 俱生缘……386 相互缘……388 互相摄取的方法……389 依止缘……390 |
原书卷前第 13 页（viii）
| ဥပနိဿယပစ္စည်း ပစ္စည်း (၆) မျိုး (၁) အာရမ္မဏူပနိဿယ ဓမ္မအားဖြင့် ခွဲပုံ ထူးခြားမှု - မှတ်သားရန် ကာလအားဖြင့် ခွဲပုံ ဥတု - ဘောဇဥ် - ပုဂ္ဂလ - သေနာသန ပစ္စယုပ္ပန်အားဖြင့် ခွဲပုံ ပုရေဇာတပစ္စည်း ဇနက ဥပတ္ထမ္ဘကအားဖြင့် ခွဲပုံ ပစ္ဆာဇာတပစ္စည်း (၂၄) ပစ္စည်း အကျဥ်းချုပ် ဣရိယာပထပိုင်း - သမ္ပဇညပိုင်း အဝိဇ္ဇာပစ္စယာ သင်္ခါရာ အာသေဝနပစ္စည်း ရှုကွက်မှာ ဤသို့ဖြစ်၏ ကမ္မပစ္စည်း အပုညာဘိသင်္ခါရ သဟဇာတကမ္မနှင့် နာနာက္ခဏိကကမ္မ သတိပြုရန်အချက် ဝိပါက်စေတနာ - ကြိယာစေတနာ မေးမြန်းဖွယ် အချက်တစ်ရပ် ဝိပါကပစ္စည်း ဌာန - အဝိရုဒ္ဓ၊ ဌာန - ဝိရုဒ္ဓ ရှင်းလင်းချက် သဘာဝ - အဝိရုဒ္ဓ၊ ကိစ္စ - အဝိရုဒ္ဓ အတိုချုပ် မှတ်သားရန် သဒိသ - ပစ္စယ အာဟာရပစ္စည်း အသဒိသ - ပစ္စယ ဥပတ္ထမ္ဘကတ္တ - သဘော စုတေခြင်း၌ တွေဝေခြင်း ဣန္ဒြိယပစ္စည်း ပဋိသန္ဓေတည်နေခြင်း၌ တွေဝေခြင်း စျာနပစ္စည်း သံသရာ၌ တွေဝေခြင်း | |
| 一、所缘亲依止缘……392 亲依止缘……392 所缘亲依止缘……392 应注意的差别……394 时节、食物、人、住处……395 前生缘……396 后生缘……397 威仪与正知……399 重复缘……399 业缘……400 异刹那业……401 俱生业……402 俱生业与异刹那业……402 异熟思与唯作思……403 果报缘……404 解释……404 提要……405 食缘……406 资助性……407 根缘……408 禅缘……411 道缘……413 相应缘……414 另一种解释……416 不相应缘……417 色所缘等不成为不相应缘……418 可得相所说的存在……419 已生相所说的存在……419 有缘……419 现在相所说的存在……420 资助性……421 有缘分为两类的方法……423 名有缘……425 名有缘与色有缘……425 色有缘……425 名法的自然法则……426 无有缘……426 不离去缘……427 无有—离去；有—不离去。……427 | 离去缘……427 六类缘……428 依时间分类……429 依法分类……429 依缘所生法分类……429 依能生性与资助性分类……429 二十四缘概要……430 福行……431 缘无明而有诸行……431 观法如下……432 非福行……434 应注意的事项……437 一个可问的问题……440 存在相反……440 存在不相反……441 同类因……442 自性不相反、作用不相反……442 对死亡的迷惑……443 对结生的迷惑……443 异类因（asadisa-paccaya）……443 对缘已生法的迷惑……444 对诸行之相的迷惑……444 对轮回的迷惑……444 缘行而有识……447 生起的情形……449 转起与结生异熟识……449 转向与速行……451 通常（yebhuyya）……451 结生与转起异熟识……452 业力现存之性……453 摄取因果的范例……454 总摄因果的方法……455 另一种分别摄取因果的方法……456 另一种逐项摄取因果的方法……456 彼所缘……456 速行……456 亲依止缘力……457 异刹那业缘力……457 |
原书卷前第 14 页（ix）
| ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပိုင်း - အပိုင်း (က) -- မာတိကာ ခ) -- မာတိကာ ပြုပြီးခြင်းသည်သာလျှင် လိုရင်းဖြစ်သည် ၁။ နာမ် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် မနာယတန ဖြစ်ပုံ ဝိညာဏပစ္စယာ နာမရူပံ ၂။ နာမ် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ရုပ်အာယတန ဖြစ်ပုံ ဝိညာဏ်အရ - တရားကိုယ်ကောက်ယူပုံ ၃။ ရုပ် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် မနာယတန ဖြစ်ပုံ ရုပ်-အရ တရားကိုယ်ကောက်ယူပုံ တစ်နည်း အာယတနဒွါရအလိုက် ခွဲရှုပုံ နာမ်-အရ တရားကိုယ်ကောက်ယူပုံ ၄။ ရုပ် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ရုပ်အာယတန ဖြစ်ပုံ မေးမြန်းဖွယ် အချက်တစ်ရပ် ၅။ နာမ်ရုပ် ဖြစ်ခြင်းကြောင့် မနာယတနဖြစ်ပုံ ပဋိသန္ဓေအခိုက် ရှုကွက် သဠာယတနပစ္စယာ ဖဿော ၁။ ဝိညာဏပစ္စယာ - နာမရူပံ - မဟာဝိဟာရဝါသီ ဆရာမြတ်တို့အယူ (က) ကမ္မဝိညာဏ်ကြောင့် နာမ်ရုပ် ဖြစ်ပုံ ဖဿောဟု ဧကဝုစ် ဟောတော်မူခြင်း ခြုံ၍ရှုသော ရှုကွက်ပုံစံ အချို့ ပဋ္ဌာန်းပစ္စည်း ဆက်သွယ်ပုံ ခွဲ၍ရှုပုံ ပုံစံအချို့ ကြိုတင်မှတ်သားထားရန် | |
| 唯有已经造作才是要义……458 依识摄取法体的方法……459 缘识而有名色……459 识……459 依色法摄取法体的方法……460 依名法摄取法体的方法……461 一个可问的问题……462 结生时的观法……462 一、缘识而有名色……467 缘业识而有名色……467 （一）缘业识而有名色……467 总摄观照的若干范例……468 分别观照的若干范例……469 缘识而有色……469 （二）缘识而有色……469 缘识而有名……471 行与业有（即业）……471 （三）缘识而有名……471 缘法的方法，即缘力……475 名……479 缘名色而有六处……479 色……479 说明……479 另一种摄取法……480 何以知之……481 《发趣论》诸缘的资助方式……482 卑谬尊者的训示……482 名如何资助六处……482 非异熟名与非异熟意处……483 若欲无一遗漏……484 色如何资助六处……485 名色如何资助六处……486 色如何资助意处……486 摄取因果的观法……487 色如何资助五种色处……487 | 一、因名而有意处……488 因名而有意处……488 二、因名而有色处……489 因名而有色处……489 三、因色而有意处……491 因色而有意处……491 另一种方法：依处门分别观照……492 四、因色而有色处……493 因色而有色处……493 五、因名色而有意处……495 因名色而有意处……495 缘六处而有触……497 大寺住派诸师之见……498 《发趣论》诸缘的关联方式……499 为何以单数说“触”……499 摄取因法与果法的方法……500 预先应当记住……500 眼触所生受……506 缘触而有受……506 《发趣论》诸缘的关联方式……507 缘眼触而有受……507 俱生触……508 所缘亲依止缘与自然亲依止缘……509 结生、有分与死亡……509 意门转向意触……510 预先应知的要点……511 与五门转向相应的受……512 善、不善与无记受……512 《分别论》、义注与复注之说……513 摄取因法与果法的方法……513 意触……514 亲依止缘门……516 诸触的作用力……516 修习力……517 超越（samatikkama）……517 |
原书卷前第 15 页（x）
| ဝေဒနာပစ္စယာ တဏှာ အကျိုးရှိသော ဟောစဥ် ဝေဒနာကြောင့် တဏှာဖြစ်ပုံ ဥပါဒါန်နှင့် ဘဝအပြား တစ်နည်း ဝေဒနာ (၃) မျိုးလုံးကို ကောက်ယူပုံ ပုထုဇ္ဇနော ဥမ္မတ္တကော အနုသယဓာတ်ရှိသူ၌သာ ကာမုပါဒါန်နှင့် အပါယ်သံသရာ ကြိုတင်သတိပြုရန် ကာမုပါဒါန်နှင့် သုဂတိ အနာဂတ် ဝဋ္ဋကထာပိုင်း ကာမုပါဒါန်နှင့် ရူပဘဝ အရူပဘဝ အကြောင်း အကျိုး သိမ်းဆည်းပုံ ဒိဋ္ဌုပါဒါန်နှင့် ကာမ - ရူပ - အရူပ ကမ္မဘဝ မဟာကစ္စာနဘဒ္ဒေကရတ္တသုတ္တန် ဥပပတ္တိဘဝ တဏှာပစ္စယာ ဥပါဒါနံ အတ္တဝါဒုပါဒါန်ကြောင့် ဘဝဖြစ်ပုံ ၁။ ကာမုပါဒါန် သီလဗ္ဗတုပါဒါန်ကြောင့် ဘဝဖြစ်ပုံ ၂။ ဒိဋ္ဌုပါဒါန် ပဋ္ဌာန်းပစ္စည်း ဆက်သွယ်ပုံ ၃။ သီလဗ္ဗတုပါဒါန် အကြောင်း အကျိုး သိမ်းဆည်းပုံ ၄။ အတ္တဝါဒုပါဒါန် ကာမုပါဒါန်နှင့် ရူပဘဝ သက္ကာယဒိဋ္ဌိ (၂ဝ) ဘဝပစ္စယာ ဇာတိ ရူပက္ခန္ဓာ၌ စွဲလမ်းပုံ = သက္ကာယဒိဋ္ဌိ ပဋ္ဌာန်းပစ္စည်း ဆက်သွယ်ပုံ ဖြစ်ပုံ (၄) မျိုး အမေးနှင့် အဖြေ | |
| 缘受而有爱……519 受如何令爱生起……520 另一种方法：摄取三种受……520 唯有随眠界者……521 摄取因法与果法的方法……522 未来轮转论……522 预先应当注意……522 《大迦旃延一夜贤者经》……523 欲取（kāmupādāna）……525 缘爱而有取……525 见取（diṭṭhupādāna）……525 戒禁取（sīlabbata-upādāna）……526 作者（kāraka）……527 我论取（attavādupādāna）……527 二十种有身见……528 受者……528 进一步说明……529 受蕴上的四种有身见……530 想蕴上的四种有身见……530 行蕴上的四种有身见……531 一组例式……533 识蕴上的四种有身见……533 总取五蕴……534 识蕴上的四种有身见……534 常见与断灭见……535 生起次第、断除次第与说法次第……536 能障圣道……536 《发趣论》诸缘的关联方式……537 断除次第……537 说法次第……537 摄取因法与果法的方法……538 另一种观法……540 业有的法体……542 所谓“有”……542 缘取而有有……542 | 九种有……543 生有的法体……543 重说“有”的利益……544 凡夫如狂……545 取与诸有的分类……545 欲取与善趣……546 欲取与恶趣轮回……546 我论取如何令有生起……547 欲取与色有、无色有……547 《发趣论》诸缘的关联方式……548 戒禁取如何令有生起……548 摄取因果的方法……549 欲取与色有……550 《发趣论》诸缘的关联方式……552 缘有而有生……552 问与答……552 为何把老与死合为一个支分……554 摄受因法与果法的方法……554 缘生而有老死……554 生（jāti）……555 愁、悲、苦、忧、恼……557 有轮的运转方式……558 空离作者与受者……558 空离常、净、乐、我……558 二根……559 三时……561 三连结……561 十二支……561 四层……561 二十行相……562 三轮的运转方式……566 以谛为本源……568 应以作用了知……569 两种作用……571 |
原书卷前第 16 页（xi）
| ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပိုင်း - အပိုင်း (က) -- မာတိကာ ခ) -- မာတိကာ မိစ္ဆာအယူကို တားမြစ်ကြောင်းတရား ပဋ္ဌာန်းပစ္စည်း ဆက်သွယ်ပုံ ဥပမာအားဖြင့် သိသင့်ပုံ တိဟိတ် ပဋိသန္ဓေ ကမ္မဇရုပ် = ရူပက္ခန္ဓာ ဥပမာ တစ်နည်းဖြင့် ပြဆိုခြင်း ပဋိသန္ဓေ ဟဒယဝတ္ထု ပစ္စယုပ္ပန်တရား နက်နဲခြင်း (၄) ရပ် တည်နေရပုံ ၁။ အတ္ထဂမ္ဘီရတာ ကာမတိဟိတ် ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာ (၄) ပါး ၂။ ဓမ္မဂမ္ဘီရတာ ဖြစ်ပေါ်တည်နေရပုံ ၃။ ဒေသနာဂမ္ဘီရတာ ဘဝင်ခန္ဓာ (၅) ပါး - ဘဝင် ရူပက္ခန္ဓာ ၄။ ပဋိဝေဓဂမ္ဘီရတာ ဘဝင် - ပဝတ္တိ ကမ္မဇရုပ်တို့၏ အတိတ်အဆက်ဆက် - ဖြစ်ပေါ်တည်နေရပုံ အနာဂတ်အဆက်ဆက်သို့ ဘဝင် - စိတ္တဇရုပ်တို့ ဖြစ်ပေါ်တည်နေရပုံ အနာဂတ် ရှုကွက်ပုံစံများ ဘဝင် - ဥတုဇရုပ် အာဟာရဇရုပ်တို့၏ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ဒုတိယနည်း - ပဋိလောမ ဖြစ်ပေါ်တည်နေရပုံ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် ရှုကွက် ဘဝင်နာမက္ခန္ဓာ (၄) ပါး ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် တတိယနည်း - အနုလောမ ပဉ္စဒွါရိကဝီထိစိတ် | |
| 遮止邪见的法……571 应以譬喻了知……572 以另一组譬喻显示……573 一、义甚深……576 义甚深性……576 四种甚深……576 三、教说甚深……577 二、法甚深……577 教说甚深性……577 法甚深性……577 四、通达甚深……578 通达甚深性……578 未来观照模式……584 缘起第二种方法……586 向未来相续诸世……587 缘起第三种方法……587 《世间经》……588 一连结、两层……588 世间的灭没……589 世间集（世间的生起）……589 观照模式……590 缘起第四种方法……591 俱生大类（四类）……592 发趣诸缘的连接方式……592 发趣（二项组）……592 俱生中类（四类）……593 俱生小类（七类）……594 所缘类（八类或十一类）……594 依处类（六类）……595 无间类（七类）……595 后生类（四类）……596 异刹那业类（六类）……596 | 色命根类（三类）……596 色食类（三类）……596 简要说明……597 自然亲依止缘……597 预先应知……598 三因结生业生色（即色蕴）……599 业生色（kammaja-rūpa）……599 发趣诸缘的连接方式……599 其发生与住立的方式……603 有分五蕴……603 有分色蕴……603 有分心生色的发生与住立方式……604 有分四名蕴……606 五门心路心……607 五门转向：色蕴……608 心生色（cittaja-rūpa）……608 五门转向四名蕴……610 双五识：色蕴（转起业生色）……611 时节生色、食生色……611 双五识：四名蕴……612 领受五蕴……613 领受：色蕴……613 领受：四名蕴……614 推度五蕴……615 推度：四名蕴……616 确定五蕴：色蕴……617 确定：四名蕴……618 五门大善第一速行……619 贪根第一速行四名蕴……622 贪根第一速行：四名蕴……622 瞋根速行：四名蕴……624 |
原书卷前第 17 页（xii）
| မောဟမူဒွေ နာမက္ခန္ဓာ (၄) ပါး ဒွိဟိတ် စုတိ ဖြစ်ပေါ်လာပုံ အဟိတ် ပထမတဒါရုံ ရူပက္ခန္ဓာ - စိတ္တဇရုပ် ကာမ တိဟိတ် စုတိ (၄) ခု ဖြစ်ပေါ်လာပုံ သဟိတ် - ပထမတဒါရုံ - ရူပက္ခန္ဓာ - ရူပ စုတိ (၅) ခု ဖြစ်ပေါ်လာပုံ စိတ္တဇရုပ် အရူပ စုတိ (၄) ခု ဖြစ်ပေါ်လာပုံ အဟိတ် ပထမတဒါရုံ - နာမက္ခန္ဓာ (၄) ပါး မှီငြမ်းပြုစရာ ကျမ်းစာ သဟိတ် မဟာဝိပါက် တဒါရုံနာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး အသမ္မောဟ သမ္ပဇဥ်ဉာဏ်ကို ရရှိရန် ကာမဇော မနောဒွါရိကစိတ်များ ဓမ္မဋ္ဌိတိဉာဏ် မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း နာမက္ခန္ဓာ (၄) ပါး သုသိမပရိဗ္ဗာဇကသုတ္တန် မနောဒွါရိက မဟာကုသိုလ် ပထမဇော ဆိုလိုရင်းသဘောတရား နာမက္ခန္ဓာ (၄) ပါး နိဿယဆရာတော်များ၏ သုံးသပ်ချက် စျာနဝီထိ ယုံမှားခြင်း ဝိစိကိစ္ဆာတရား (၁၆) ပါးကို မဟဂ္ဂုတ် ကုသိုလ်ဇော နာမက္ခန္ဓာ (၄) ပါး ပယ်နိုင်သည် အဟိတ် ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာ (၄) ပါး ခေတ္တ ရပ်နားကြည့်ပါ | |
| 两种痴根速行：四名蕴……625 无因第一彼所缘：色蕴……626 有因第一彼所缘：色蕴……627 无因第一彼所缘：四名蕴……628 有因大异熟彼所缘：四名蕴……629 意门转向：四名蕴……631 欲界速行意门心……631 意门大善第一速行……632 广大善速行……637 禅那心路……637 广大善速行：四名蕴……638 无因结生四名蕴……642 二因结生四名蕴……643 色界结生四名蕴的生起……645 无色界结生四名蕴……647 无想有情结生……648 无因有分名蕴……649 二因有分名蕴……650 色界有分名蕴……651 无色界有分名蕴……653 无因死亡心的生起……655 | 二因死亡心的生起……656 四种欲界三因死亡心的生起……656 五种色界死亡心的生起……657 四种无色界死亡心的生起……658 参考典籍……659 为获得不痴正知智……660 《苏尸摩经》……661 法住智……661 文义……662 缅译诸长老的评述……665 已抵达知遍知阶段……671 请暂且停下来看看……671 如实智……674 正见……674 如实智……675 法……675 已抵达小预流者阶段……678 正见智……678 小须陀洹（cūḷa-sotāpanna）……679 卑谬尊者的祝愿偈……680 |