一切处业处
《趣向涅槃之道》中文全译本 · 非缩略版
止业处篇 · 原书第 541–544 页 · 35 个翻译单元
本页并入了原书的相邻小节：四护卫业处、随身业处，即根本业处、近行业处与安止业处。
缅文为主本的机器规范化候选文本，尚未逐页人工校勘；中文全卷标记为「待义审」，缅文语义、上座部实修义理与中文表达三层人工审核尚未通过。引用前请回核原书。
原书第 541 页
သဗ္ဗတ္ထကကမ္မဋ္ဌာန်း
一切处业处
တတ္ထ သဗ္ဗတ္ထကကမ္မဋ္ဌာနံ နာမ ဘိက္ခုသံဃာဒီသု မေတ္တာ မရဏဿတိ စ။ အသုဘသညာတိပိ ဧကေ။
巴利《清净之道》原文（缅文字体）：“တတ္ထ သဗ္ဗတ္ထကကမ္မဋ္ဌာနံ နာမ ဘိက္ခုသံဃာဒီသု မေတ္တာ မရဏဿတိ စ။ အသုဘသညာတိပိ ဧကေ။”译：“这里，所谓一切处业处，是对比丘僧团等修慈，以及修死念；另有一些论师也说包括不净想。”
(ဝိသုဒ္ဓိ-၁-၉၄။)
（《清净之道》1-94。）
သဗ္ဗတ္ထကကမ္မဋ္ဌာနန္တိ (သဗ္ဗတ္ထိကကမ္မဋ္ဌာနန္တိ) ဗုဒ္ဓါနုဿတိ၊ မေတ္တာ၊ မရဏဿတိ၊ အသုဘဘာဝနာ စ။
巴利复注文（缅文字体）：“သဗ္ဗတ္ထကကမ္မဋ္ဌာနန္တိ (သဗ္ဗတ္ထိကကမ္မဋ္ဌာနန္တိ) ဗုဒ္ဓါနုဿတိ၊ မေတ္တာ၊ မရဏဿတိ၊ အသုဘဘာဝနာ စ။”译：“所谓一切处业处〔亦作一切处适用业处〕，是佛随念、慈、死念与不净修习。”
(ဒီ-ဋီ-၂-၂၉၆။ မ-ဋီ-၁-၃၄၅။ မူလဋီ-၂-၁၄၉။)
（《长部复注》2-296；《中部复注》1-345；《根本复注》2-149。）
ဤအထက်ပါ ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂအဋ္ဌကထာအရ သဗ္ဗတ္ထကကမ္မဋ္ဌာန်းသည် မေတ္တာကမ္မဋ္ဌာန်း၊ မရဏာနုဿတိ ကမ္မဋ္ဌာန်းဟူ၍ နှစ်မျိုးရှိ၏။ ဧကေဟူသော အချို့သော ဆရာမြတ်တို့၏ အလိုအားဖြင့် မေတ္တာကမ္မဋ္ဌာန်း၊ မရဏာ- နုဿတိကမ္မဋ္ဌာန်း၊ အသုဘသညာ = အသုဘဘာဝနာ = အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်းဟူ၍ သုံးမျိုးရှိ၏။ အထက်တွင် တင်ပြထားသော ဋီကာတို့အရ သဗ္ဗတ္ထကကမ္မဋ္ဌာန်းသည် ဗုဒ္ဓါနုဿတိကမ္မဋ္ဌာန်း၊ မေတ္တာကမ္မဋ္ဌာန်း၊ မရဏဿတိ = မရဏာနုဿတိကမ္မဋ္ဌာန်း၊ အသုဘဘာဝနာ = အသုဘကမ္မဋ္ဌာန်းဟူ၍ လေးမျိုး ရှိ၏။
依上述《清净之道》义注，一切处业处有两种：慈业处与死随念业处。依“另有一些论师”的意见，则有三种：慈业处、死随念业处，以及不净想——也就是不净修习、不净业处。依上述诸复注，一切处业处则有四种：佛随念业处、慈业处、死念——即死随念业处，以及不净修习——即不净业处。
အကျိုးဂုဏ်အင် အာနိသင်
功德与利益
၁။ ဗုဒ္ဓါနုဿတိကမ္မဋ္ဌာန်း ---- ဗုဒ္ဓါနုဿတိကမ္မဋ္ဌာန်းကို အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် ပွားများအားထုတ်သော ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်သူမြတ်သည် ဘုရားရှင်အပေါ်၌ ရိုသေခြင်း တုပ်ဝပ်ကျိုးနွံခြင်း ရှိ၏။ သဒ္ဓါဝေပုလဒ = အရိယာ သူတော်ကောင်းတို့၏ ဘုရားရှင်အပေါ်၌ မတုန်မလှုပ် သက်ဝင်ယုံကြည်ခြင်း အဝေစ္စပသာဒနှင့် တူစွာ သဒ္ဓါ တရား ပြန့်ပြောပေါများသည်၏ အဖြစ်ကိုလည်းကောင်း၊ ပညာဝေပုလဒ = ပညာတရား ပြန့်ပြောပေါများသည်၏ အဖြစ်ကိုလည်းကောင်း၊ ပုညဝေပုလဒ = ကုသိုလ်တရား ပြန့်ပြောပေါများသည်၏အဖြစ်ကိုလည်းကောင်း ရရှိနိုင်၏။
一、佛随念业处——反复修习佛随念业处的瑜伽行者，对佛陀恭敬、谦敬。他能获得信增广：信广大丰盛，近似诸圣者对佛陀不动摇的证净；也能获得慧增广与福德增广，即智慧与善业广大丰盛。
နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်ခြင်း ပီတိပါမောဇ္ဇတရား များပြားပြန့်ပြောနိုင်၏။ ဘေးငယ် ဘေးကြီး အသွယ်သွယ်ကို နှိပ်နင်းနိုင်၏။ ဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်တော်ကို အဖန်ဖန် အောက်မေ့ပွားများခြင်းဖြင့် ကာယိကဒုက္ခ၏ ပိန်းကြာဖက်၌ ကျသော ရေကဲ့သို့ လျှောဖြေ၍ ကာယိကဒုက္ခကို သည်းခံခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်၏။ ဘုရားရှင်နှင့် အတူတကွ နေထိုင် ရသည့် အမှတ်သညာကို ရနိုင်၏။ ဘုရားရှင်၏ ဂုဏ်တော် ကျေးဇူးတော်ကို အဖန်ဖန် အလီလီ အောက်မေ့ ဆင်ခြင်သော သတိ၏ စွဲနေကိန်းအောင်းရာလည်း ဖြစ်သော ထိုဗုဒ္ဓါနုဿတိကမ္မဋ္ဌာနိက ယောဂီသူမြတ်၏ ခန္ဓာ အိမ်သည်လည်း စေတိယဃရ = စေတီအိမ်ကဲ့သို့ ပူဇော်ထိုက်၏၊ အပူဇော်ခံထိုက်၏။ ဗုဒ္ဓဘူမိသို့ စိတ်ဓာတ်သည် ညွတ်ကိုင်းရှိုင်း၏။ သီလကို ပျက်စီးစေနိုင်သော လွန်ကျူးအပ်သော ဝတ္ထုနှင့် တွေ့ကြုံလတ်သော် ထိုယောဂီ သူတော်ကောင်း၏ မျက်မှောက်၌ ဘုရားရှင်ကို ဖူးမြင်ရသကဲ့သို့ မကောင်းမှု အကုသိုလ်တရား ဒုစရိုက်တရားတို့မှ
他的喜与悦能够广大丰盛，能够克服种种大小怖畏。由于反复忆念、修习佛陀的功德，他能忍受身体痛苦，使之如落在莲叶上的水般滑落。他能生起仿佛与佛陀同住的想。佛随念禅修者的身体是反复忆念佛陀功德之念的住处，犹如塔庙一般值得供养、值得受人礼敬。他的心倾向佛陀之境。遇到可能毁坏戒行的犯戒事时，仿佛亲见佛陀在面前一般，对于恶、不善与恶行——
ရှက်ခြင်း ဟိရိတရား၊ မကောင်းမှု အကုသိုလ်တရား ဒုစရိုက်တရားတို့မှ ကြောက်ခြင်း သြတ္တပ္ပတရားသည်လည်း ရှေးရှုတည်လာ၏။ အထက်ဖြစ်သော မဂ်ဖိုလ်ကို ထွင်းဖောက် မသိမမြင်နိုင်ခဲ့သော် သုဂတိဘုံဘဝလျှင် လည်း-
——会现起惭，即耻于恶、不善与恶行；也会现起愧，即畏惧恶、不善与恶行。即使未能洞彻证知更高的道果，善趣也必定是他的归宿——
原书第 542 页
လျောင်းရာ ရှိ၏။ (ဝိသုဒ္ဓိ-၁-၂ဝ၆။) ၂။ မေတ္တာကမ္မဋ္ဌာန်း ---- မေတ္တာကမ္မဋ္ဌာန်းတရားကို ပွားများအားထုတ်လိုသော ပွားများအားထုတ်နေသော ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်သူမြတ်သည် ရှေးဦးစွာ ပိုင်းခြား၍ ဥပစာရသိမ် = ကျောင်းတိုက်အတွင်း၌ တည်ရှိသော ဘိက္ခုသံဃာ၌ ''ဤကျောင်းတိုက်၌ ခပ်သိမ်းကုန်သော ရဟန်းတော်တို့သည် ချမ်းသာကြပါစေ စိတ်ဆင်းရဲ ကင်း- ကြပါစေ'' ဤသို့စသည်ဖြင့် မေတ္တာဘာဝနာကို ပွားများအပ်၏။ ထိုနောင် ဥပစာရသိမ် ကျောင်းတိုက်အတွင်း၌ တည်ရှိနေကြကုန်သော နတ်တို့၌၊ ထိုနောင် ဆွမ်းခံရွာ၌ အစိုးရသော အုပ်ချုပ်သူ မင်း၌၊ ထိုနောင် ဆွမ်းခံရွာနေ လူသားအားလုံးတို့ကို အစပြု၍ ခပ်သိမ်းကုန်သော သတ္တဝါတို့၌ မေတ္တာကို ပွားများအပ်၏။
——。（《清净之道》1-206。）二、慈业处——想要修习、正在修习慈业处的瑜伽行者，首先应划定近界——即寺院范围——对住在寺内的比丘僧团修慈：‘愿这座寺院的一切比丘安乐，远离心苦。’然后对住在寺院范围内的诸天修慈；再对掌管托钵村的统治者修慈；最后从托钵村的一切居民开始，对一切有情修慈。
ထိုကမ္မဋ္ဌာနိက ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်သည် ကျောင်းတိုက်အတွင်း၌ တည်ရှိသော ဘိက္ခုသံဃာ၌ ပွားစေ- အပ်သော မေတ္တာဖြင့် သီတင်းသုံးဖော် သံဃာတော်တို့၏ မိမိအပေါ်၌ နူးညံ့သော စိတ်ရှိသည်၏ အဖြစ်ကို ဖြစ်စေနိုင်၏၊ ထိုသို့ ဖြစ်စေသည်ရှိသော် ထိုကမ္မဋ္ဌာနိကယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်အား ထိုသီတင်းသုံးဖော် ရဟန်းတော် တို့သည် အချင်းချင်း စိတ်နှလုံး ချမ်းမြေ့သော ဆက်ဆံခြင်း ရှိလာနိုင်ကုန်၏။ တစ်ဖန် ဥပစာရသိမ် ကျောင်းတိုက် အတွင်း၌ တည်ရှိနေကုန်သော နတ်တို့၌ ပွားစေအပ်သော မေတ္တာဖြင့် မိမိအပေါ်၌ နူးညံ့အောင် ပြုအပ်သော စိတ်ရှိကုန်သော နတ်တို့သည် တရားနှင့်လျော်သော စောင့်ရှောက်ခြင်းဖြင့် ကောင်းစွာ စီရင်အပ်သော အစောင့် အရှောက် ရှိလာနိုင်၏။ ဆွမ်းခံရွာ၌ အစိုးရသော အုပ်ချုပ်သူ မင်းအပေါ်၌ ပွားစေအပ်သော မေတ္တာဖြင့် မိမိ အပေါ်၌ နူးညံ့အောင်ပြုအပ်သော စိတ်နေစိတ်ထားရှိကြကုန်သော အစိုးရသူ အုပ်ချုပ်သူမင်းတို့သည် တရား-
这位业处禅修者对寺内比丘僧团修慈，能使同住僧众对他心地柔和；如此，同住比丘便能与他和乐相处。对住在寺院范围内的诸天修慈，能使诸天对他心地柔和，以如法的守护妥善保护他。对托钵村的统治者修慈，能使统治者对他心地柔和，以如法的保护妥善护持他的资具——
နှင့်လျော်သော စောင့်ရှောက်မှုဖြင့် ကောင်းစွာ စောင့်ရှောက်အပ်သော ပရိက္ခရာ ရှိလာနိုင်၏။ ထိုဆွမ်းခံရွာ၌ လူသားတို့အပေါ်၌ ပွားစေအပ်သော မေတ္တာဖြင့် မိမိအပေါ်၌ ကြည်လင်စေအပ် ကြည်ညိုစေအပ်သော စိတ် ရှိကုန်သော ထိုရွာနေလူတို့သည် မနှိပ်စက်အပ်သည်ဖြစ်၍ ကျင်လည်ကျက်စား သွားလာနေထိုင်ရ၏။ အလုံး စုံသော သတ္တဝါတို့အပေါ်၌ ပွားစေအပ်သော မေတ္တာဖြင့် ခပ်သိမ်းသော အရပ်လေးမျက်နှာ အရပ်ရှစ်မျက်နှာ တို့၌ အထိအခိုက် အနှောင့်အယှက် မရှိသော ကျင်လည်ကျက်စား သွားလာနေထိုင်ရခြင်း ရှိနိုင်၏။
——。对托钵村居民修慈，能使村民对他心生净信，使他不受侵扰而自在往来安住。对一切有情修慈，则能使他在四方、八方都不受触犯与障碍，自在往来安住。
(ဝိသုဒ္ဓိ-၁-၉၄။)
（《清净之道》1-94。）
၃။ မရဏဿတိ = မရဏာနုဿတိ ---- သေရအံ့ သေရအံ့ဟု အဖန်တလဲလဲ အောက်မေ့သော မရဏ- ဿတိဖြင့် ''ငါသည် မချွတ်ဧကန် သေရအံ့''ဟု ကြံစည်အောက်မေ့သော သူသည် မလျောက်ပတ်သော ပစ္စည်း ရှာမှီးခြင်းကို ပယ်စွန့်၍ အဆင့်ဆင့် မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်သို့ တိုင်အောင် တိုးပွားသော ထိတ်လန့်ခြင်း သံဝေဂ ရှိသည်ဖြစ်၍ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်း လမ်းမှန်ကျင့်စဥ်ဟူသော သမ္မာပဋိပတ်မှ မတွန့်ဆုတ်သော စိတ်ဓာတ် ရှိနိုင်၏။ (ဝိသုဒ္ဓိ-၁-၉၄။) ၄။ အသုဘသညာ = အသုဘဘာဝနာ ---- အသုဘသညာ၌ အဝါးဝစွာ လေ့လာအပ်သော စိတ်ထားရှိသော ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်၏ စိတ်ကို လူ၌ဖြစ်သော အာရုံတို့ကို ထားဘိဦး၊ နတ်၌ဖြစ်ကုန်သော အာရုံတို့သော်မှလည်း လောဘ၏ အစွမ်းဖြင့် ထက်ဝန်းကျင်မှ မဆွဲဆောင်နိုင်ကုန်။ (ဝိသုဒ္ဓိ-၁-၉၄။) ဧဝံ ဗဟူပကာရတ္တာ သဗ္ဗတ္ထ အတ္ထယိတဗ္ဗံ ဣစ္ဆိတဗ္ဗန္တိ စ အဓိပ္ပေတဿ ယောဂါနုယောဂကမ္မဿ ဌာန- ဉ္စာတိ သဗ္ဗတ္ထကကမ္မဋ္ဌာနန္တိ ဝုစ္စတိ။ (ဝိသုဒ္ဓိ-၁-၉၄။)
三、死念——以‘我会死、我会死’反复忆念死亡，思惟‘我必定会死’的人，能够舍弃不适当的资具追求，生起逐级增长、直至道智与果智的悚惧；对于通向涅槃的正行，心不退缩。（《清净之道》1-94。）四、不净想／不净修习——心已熟练于不净想的瑜伽行者，不要说人的所缘，就连天界所缘也不能以贪的力量从四周牵引他的心。（《清净之道》1-94。）巴利《清净之道》原文（缅文字体）：“ဧဝံ ဗဟူပကာရတ္တာ သဗ္ဗတ္ထ အတ္ထယိတဗ္ဗံ ဣစ္ဆိတဗ္ဗန္တိ စ အဓိပ္ပေတဿ ယောဂါနုယောဂကမ္မဿ ဌာန- ဉ္စာတိ သဗ္ဗတ္ထကကမ္မဋ္ဌာနန္တိ ဝုစ္စတိ။ (ဝိသုဒ္ဓိ-၁-၉၄။)”译：“由于这样具有许多助益，它在一切修行事务中都应被需要、被希求，又是所欲从事之禅修工作的基础——成就之因，因此称为一切处业处。”
သဗ္ဗတ္ထ သဗ္ဗသ္မိံ သမဏကရဏီယေ၊ သဗ္ဗသ္မိံ ဝါ ကမ္မဋ္ဌာနာနုယောဂေ။ ပုဗ္ဗာသေဝနဝသေန အတ္ထယိ- တဗ္ဗံ။ ယောဂဿ ဘာဝနာယ အနုယုဉ္ဇနံ ယောဂါနုယောဂေါ၊ တဒေဝ ကရဏီယဋ္ဌေန ကမ္မံ၊ တဿ ယောဂါနု- ယောဂကမ္မဿ ဌာနံ နိပ္ဖတ္တိဟေတု။ (မဟာဋီ-၁-၁၁၉။)
巴利《大复注》原文（缅文字体）：“သဗ္ဗတ္ထ သဗ္ဗသ္မိံ သမဏကရဏီယေ၊ သဗ္ဗသ္မိံ ဝါ ကမ္မဋ္ဌာနာနုယောဂေ။ ပုဗ္ဗာသေဝနဝသေန အတ္ထယိ- တဗ္ဗံ။ ယောဂဿ ဘာဝနာယ အနုယုဉ္ဇနံ ယောဂါနုယောဂေါ၊ တဒေဝ ကရဏီယဋ္ဌေန ကမ္မံ၊ တဿ ယောဂါနု- ယောဂကမ္မဿ ဌာနံ နိပ္ဖတ္တိဟေတု။ (မဟာဋီ-၁-၁၁၉။)”译：“‘一切处’，即一切沙门应作之事，或一切业处修习。由于必须先行熟习，所以应当需要它。持续投入禅修称为‘从事修习’；此事以应作之义称为‘工作’；作为这项修习工作的基础，就是它的成就之因。”
原书第 543 页
သမထကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်း -- အကျိုးဂုဏ်အင် အာနိသင် ဤ ဆိုခဲ့ပြီးသည့်အတိုင်း များပြားသော ကျေးဇူးဂုဏ်ရှိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့် အလုံးစုံသော ရဟန်းကိစ္စ ဟူသမျှ၌၊ တစ်နည်း ---- အလုံးစုံသော သမထဝိပဿနာ ဘာဝနာကမ္မဋ္ဌာန်းကို အားထုတ်ခြင်း၌ ရှေးဦးမဆွ အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် မှီဝဲပွားများသည်၏ အစွမ်းဖြင့် အလိုရှိအပ်သောကြောင့်လည်းကောင်း၊ မိမိတို့ လိုလား တောင့်တအပ်သော သမထဝိပဿနာ ဘာဝနာလုပ်ငန်းရပ်ကို ပွားများအားထုတ်ခြင်းဟူသော လုပ်ငန်းကိစ္စ အမှု၏ ပြီးစီးခြင်း ပြီးမြောက်ခြင်း၏ အကြောင်းတရား ဖြစ်သောကြောင့်လည်းကောင်း သဗ္ဗတ္ထကကမ္မဋ္ဌာန်းဟူ၍ ခေါ်ဆိုအပ်ပေသည်။ (ဝိသုဒ္ဓိ-၁-၉၄။ မဟာဋီ-၁-၁၁၉။)
如上所说，因为具有许多功德与助益，所以在一切比丘事务中——换言之，在修习一切止观业处时——都应先行反复熟习而需要它；又因为它是完成自己所愿止观修习工作的成就之因，所以称为一切处业处。（《清净之道》1-94；《大复注》1-119。）
စတုရာရက္ခ ကမ္မဋ္ဌာန်း = အစောင့်လေးပါး ကမ္မဋ္ဌာန်း
四护卫业处
ဒိဝသေ ဒိဝသေ သီလာနိ အာဝဇ္ဇေန္တာ စတုရာရက္ခံ အဟာပေန္တာ မနသိကာရဗဟုလာ ဝိဟရထ။
巴利义注原文（缅文字体）：“ဒိဝသေ ဒိဝသေ သီလာနိ အာဝဇ္ဇေန္တာ စတုရာရက္ခံ အဟာပေန္တာ မနသိကာရဗဟုလာ ဝိဟရထ။”译：“日日省察诸戒，不令四护卫减损，多作意而住。”
(ဝိ-ဋ္ဌ-၄-၇၃။ ဝိ-သင်္ဂဟ-၂၂၂။ သာရတ္ထ-၂-၁၁၆။)
（《律藏义注》4-73；《律藏摄要》222；《心义灯》2-116。）
စတုရာရက္ခံ အဟာပေန္တာတိ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ မေတ္တာ အသုဘံ မရဏဿတီတိ ဣမံ စတုရာရက္ခံ အပရိ- ဟာပေန္တာ။ (သာရတ္ထ-၃-၄ဝ၂။) နေ့တိုင်း နေ့တိုင်း၌ မိမိ၏ သီလတို့ကို ဆင်ခြင်လျက် ဖြူစင်အောင် ဆေးကြောသုတ်သင်လျက် ဗုဒ္ဓါ- နုဿတိ၊ မေတ္တာ၊ အသုဘ၊ မရဏဿတိဟူသော စတုရာရက္ခ = အစောင့်လေးပါးကမ္မဋ္ဌာန်းကို မယုတ်လျော့ စေဘဲ သမထ ဝိပဿနာ ဘာဝနာအမှု၌ နှလုံးသွင်းခြင်း မနသိကာရများသည် ဖြစ်၍ နေထိုင်လေရာ၏။
巴利《心义灯》原文（缅文字体）：“စတုရာရက္ခံ အဟာပေန္တာတိ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ မေတ္တာ အသုဘံ မရဏဿတီတိ ဣမံ စတုရာရက္ခံ အပရိ- ဟာပေန္တာ။ (သာရတ္ထ-၃-၄ဝ၂။)”译：“‘不令四护卫减损’，即不令佛随念、慈、不净与死念这四护卫衰减。”每天都应省察自己的戒，加以洗涤净化；不令佛随念、慈、不净与死念这四护卫业处有所减损，并应在止观修习中多多作意而住。
(ဝိ-ဋ္ဌ-၄-၇၃။ ဝိ-သင်္ဂဟ-၂၂၂။ သာရတ္ထ-၂-၁၁၆။)
（《律藏义注》4-73；《律藏摄要》222；《心义灯》2-116。）
ဤအထက်ပါ အဋ္ဌကထာ ဋီကာတို့၌ ဗုဒ္ဓါနုဿတိ၊ မေတ္တာ၊ အသုဘ၊ မရဏဿတိဟူသော ဤကမ္မဋ္ဌာန်း လေးမျိုးကို ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်အား စောင့်ရှောက်တတ်သောကြောင့် စတုရာရက္ခ = အစောင့်လေးပါး ကမ္မ- ဋ္ဌာန်းဟူ၍ ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲထားပေသည်။
上述义注与复注把佛随念、慈、不净与死念这四种业处称为“四护卫”，因为它们能够守护瑜伽行者。
ပါရိဟာရိယကမ္မဋ္ဌာန်း = မူလကမ္မဋ္ဌာန်း
随身业处，即根本业处
စတ္တာလီသာယ ပန ကမ္မဋ္ဌာနေသု ယံ ယဿ စရိယာနုကူလံ၊ တံ တဿ နိစ္စံ ပရိဟရိတဗ္ဗတ္တာ ဥပရိမဿ စ ဥပရိမဿ ဘာဝနာကမ္မဿ ပဒဋ္ဌာနတ္တာ ပါရိဟာရိယကမ္မဋ္ဌာနန္တိ ဝုစ္စတိ။ (ဝိသုဒ္ဓိ-၁-၉၄။) နိစ္စံ ပရိဟရိတဗ္ဗတ္တာတိ သဗ္ဗတ္ထကကမ္မဋ္ဌာနံ ဝိယ ဧကဒါဝ အနနုယုဉ္ဇိတွာ သဗ္ဗကာလံ ပရိဟရဏီယတ္တာ အနုယုဉ္ဇိတဗ္ဗတ္တာ။ (မဟာဋီ-၁-၁၁၉။) ကမ္မဋ္ဌာန်း (၄ဝ)တို့တွင် ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်သူမြတ်၏ စရိုက်နှင့် လျော်စွာ ရွေးချယ်စိစစ်၍ ပွားများ အားထုတ်အပ်သော ကမ္မဋ္ဌာန်းတစ်ခုခုကို ထိုကမ္မဋ္ဌာနိက ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်သူမြတ်သည် သဗ္ဗတ္ထက ကမ္မဋ္ဌာန်း လေးမျိုးကဲ့သို့ တစ်ရံတစ်ခါသာ အားထုတ်သည် မဟုတ်ဘဲ အခါခပ်သိမ်း အမြဲမပြတ် ဆောင်ထားအပ် ပွားများ အားထုတ်အပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း၊ အထက်အထက်၌ ဖြစ်သော ဘာဝနာလုပ်ငန်းရပ် မှန်သမျှ၏ အနီးစပ်ဆုံး အကြောင်းပဒဋ္ဌာန်၏ အဖြစ်ကြောင့်လည်းကောင်း ပါရိဟာရိယကမ္မဋ္ဌာန်းဟူ၍ ခေါ်ဆိုအပ်၏။
巴利《清净之道》与《大复注》原文（缅文字体）：“စတ္တာလီသာယ ပန ကမ္မဋ္ဌာနေသု ယံ ယဿ စရိယာနုကူလံ၊ တံ တဿ နိစ္စံ ပရိဟရိတဗ္ဗတ္တာ ဥပရိမဿ စ ဥပရိမဿ ဘာဝနာကမ္မဿ ပဒဋ္ဌာနတ္တာ ပါရိဟာရိယကမ္မဋ္ဌာနန္တိ ဝုစ္စတိ။ (ဝိသုဒ္ဓိ-၁-၉၄။) နိစ္စံ ပရိဟရိတဗ္ဗတ္တာတိ သဗ္ဗတ္ထကကမ္မဋ္ဌာနံ ဝိယ ဧကဒါဝ အနနုယုဉ္ဇိတွာ သဗ္ဗကာလံ ပရိဟရဏီယတ္တာ အနုယုဉ္ဇိတဗ္ဗတ္တာ။ (မဟာဋီ-၁-၁၁၉။)”译：“在四十种业处中，适合某人性行的业处，因为他必须恒常携持修习，又因为它是更高层次修习的近因，所以称为随身业处。‘必须恒常携持’，是说不能像一切处业处那样只在某一时修习，而应在一切时候持续摄持、修习。”在四十种业处中，依瑜伽行者的性行选择并修习的某一种业处，不是如四种一切处业处那样只在某些时候修习，而是必须恒常不断摄持、修习；又因为它是后后更高修习工作的近因，所以称为随身业处。
(ဝိသုဒ္ဓိ-၁-၉၄။ မဟာဋီ-၁-၁၁၉။)
（《清净之道》1-94；《大复注》1-119。）
ယံ ပန သဒါ ပရိဟရိတဗ္ဗံ စရိတာနုကူလေန ဂဟိတတ္တာ ဒသာသုဘကသိဏာနုဿတီသု အညတရံ၊ စတုဓာတုဝဝတ္ထာနမေဝ ဝါ၊ တံ သဒါ ပရိဟရိတဗ္ဗတော ရက္ခိတဗ္ဗတော ဘာဝေတဗ္ဗတော စ ပါရိဟာရိယန္တိ ဝုစ္စတိ။ မူလကမ္မဋ္ဌာနန္တိပိ တဒေဝ။ (သုတ္တနိ-ဋ္ဌ-၁-၄၈-၄၉။)
巴利《小部义注》原文（缅文字体）：“ယံ ပန သဒါ ပရိဟရိတဗ္ဗံ စရိတာနုကူလေန ဂဟိတတ္တာ ဒသာသုဘကသိဏာနုဿတီသု အညတရံ၊ စတုဓာတုဝဝတ္ထာနမေဝ ဝါ၊ တံ သဒါ ပရိဟရိတဗ္ဗတော ရက္ခိတဗ္ဗတော ဘာဝေတဗ္ဗတော စ ပါရိဟာရိယန္တိ ဝုစ္စတိ။ မူလကမ္မဋ္ဌာနန္တိပိ တဒေဝ။ (သုတ္တနိ-ဋ္ဌ-၁-၄၈-၄၉။)”译：“依性行而选取的十不净、诸遍、诸随念中的任何一种，或四界分别，因为必须恒常携持、守护与修习，所以称为随身业处；同一业处也称为根本业处。”
原书第 544 页
စရိုက်အားလျော်စွာ စရိုက်နှင့်လျော်စွာ ဆရာသမားထံမှ သင်ယူထားအပ်သည်၏ အဖြစ်ကြောင့် အခါ ခပ်သိမ်း ဆောင်ထားအပ်သော အသုဘ (၁ဝ)ပါး၊ ကသိုဏ်း (၁ဝ)ပါး၊ အနုဿတိ (၁ဝ)ပါးတို့တွင် တစ်ပါးပါးသော ကမ္မဋ္ဌာန်းကိုလည်းကောင်း၊ သို့မဟုတ် စတုဓာတုဝဝတ္ထာန် ကမ္မဋ္ဌာန်းကိုလည်းကောင်း အခါခပ်သိမ်း အမြဲမပြတ် ဆောင်ထားအပ်သောကြောင့်လည်းကောင်း၊ စောင့်ရှောက်အပ်သောကြောင့်လည်းကောင်း၊ ပွားများအားထုတ် အပ်သောကြောင့်လည်းကောင်း ပါရိဟာရိယကမ္မဋ္ဌာန်းဟူ၍ ခေါ်ဆိုအပ်ပေသည်။ ထိုပါရိဟာရိယကမ္မဋ္ဌာန်းကို ပင် မူလကမ္မဋ္ဌာန်းဟူ၍လည်း ခေါ်ဆိုအပ်ပေသည်။ (သုတ္တနိ-ဋ္ဌ-၁-၄၈-၄၉။) တတ္ထ ယံ ပဌမံ သဗ္ဗတ္ထကကမ္မဋ္ဌာနံ မနသိ ကရိတွာ ပစ္ဆာ ပါရိဟာရိယကမ္မဋ္ဌာနံ မနသိ ကရောတိ၊ တံ စတုဓာတုဝဝတ္ထာနမုခေန ဒဿေဿာမ။ (သုတ္တနိ-ဋ္ဌ-၁-၄၉။) ဤအထက်ပါ အဋ္ဌကထာ၌ သဗ္ဗတ္ထကကမ္မဋ္ဌာန်းကို ပထမဦးစွာ နှလုံးသွင်းပြီးလျှင် ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်းဟူသော
由于依性行而从老师处学得，在十不净、十遍与十随念中选取的任何一种业处，或四界分别业处，都必须恒常不断携持、守护与修习，所以称为随身业处。这同一种随身业处也称为根本业处。（《小部义注》1-48—49。）巴利《小部义注》又说（缅文字体）：“တတ္ထ ယံ ပဌမံ သဗ္ဗတ္ထကကမ္မဋ္ဌာနံ မနသိ ကရိတွာ ပစ္ဆာ ပါရိဟာရိယကမ္မဋ္ဌာနံ မနသိ ကရောတိ၊ တံ စတုဓာတုဝဝတ္ထာနမုခေန ဒဿေဿာမ။ (သုတ္တနိ-ဋ္ဌ-၁-၄၉။)”译：“这里，先作意一切处业处，然后作意随身业处；现在将从四界分别之门说明它。”上述义注先令行者作意一切处业处，然后说明如何把称为界业处的——
စတုဓာတုဝဝတ္ထာန်ကမ္မဋ္ဌာန်းကို ပါရိဟာရိယကမ္မဋ္ဌာန်း = မူလကမ္မဋ္ဌာန်းအဖြစ် အားထုတ်ပုံများကို ဖော်ပြ ထားပေသည်။
——四界分别业处作为随身业处——即根本业处——加以修习。
ဤအထက်ပါ အဋ္ဌကထာ ဋီကာ အဆိုအမိန့်များကို နည်းမှီး၍ နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ အမည်ရသော ဤ ကျမ်း၌လည်း အာနာပါနကမ္မဋ္ဌာန်း ကို ပါရိဟာရိယကမ္မဋ္ဌာန်း = မူလကမ္မဋ္ဌာန်း အဖြစ်ဖြင့်လည်းကောင်း၊ ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်းဟူသော စတုဓာတုဝဝတ္ထာန်ကမ္မဋ္ဌာန်းကိုလည်း ပါရိဟာရိယကမ္မဋ္ဌာန်း = မူလကမ္မဋ္ဌာန်း အဖြစ် ဖြင့်လည်းကောင်း ရေးသားတင်ပြခဲ့၏။ ထိုတွင် အာနာပါနကမ္မဋ္ဌာန်းကို ပဓာနအားဖြင့် ဓာတ်ကမ္မဋ္ဌာန်း အကျဥ်း နည်းကို အပ္ပဓာနအားဖြင့် ပါရိဟာရိယကမ္မဋ္ဌာန်းအဖြစ်ဖြင့် အားထုတ်ပုံစနစ်များကို ရေးသားတင်ပြခဲ့၏။
本书《趣向涅槃之道》仿照上述义注、复注的教说，也已经说明：一方面把入出息念业处作为随身业处——即根本业处；另一方面也把界业处，也就是四界分别业处，作为随身业处——即根本业处。其中，以入出息念业处为主，以界业处简略法为辅，说明了作为随身业处修习的方法。
ဥပစာရကမ္မဋ္ဌာန်း - အပ္ပနာကမ္မဋ္ဌာန်း
近行业处与安止业处
ဥပစာရပ္ပနာဝဟတောတိ ဌပေတွာ ကာယဂတာသတိဉ္စ အာနာပါနဿတိဉ္စ အဝသေသာ အဋ္ဌ အနုဿ- တိယော၊ အာဟာရေ ပဋိကူလသညာ၊ စတုဓာတုဝဝတ္ထာနန္တိ ဣမာနေဝ ဟေတ္ထ ဒသကမ္မဋ္ဌာနာနိ ဥပစာရဝဟာနိ။
巴利《清净之道》原文（缅文字体）：“ဥပစာရပ္ပနာဝဟတောတိ ဌပေတွာ ကာယဂတာသတိဉ္စ အာနာပါနဿတိဉ္စ အဝသေသာ အဋ္ဌ အနုဿ- တိယော၊ အာဟာရေ ပဋိကူလသညာ၊ စတုဓာတုဝဝတ္ထာနန္တိ ဣမာနေဝ ဟေတ္ထ ဒသကမ္မဋ္ဌာနာနိ ဥပစာရဝဟာနိ။”译：“就能导向近行与安止而言：除身至念与入出息念之外，其余八随念、食厌想与四界分别——这里正是这十种业处只能导向近行。”
သေသာနိ အပ္ပနာဝဟာနိ။ (ဝိသုဒ္ဓိ-၁-၁ဝ၇။) ဗုဒ္ဓါနုဿတိ၊ ဓမ္မာနုဿတိ၊ သံဃာနုဿတိ၊ သီလာနုဿတိ၊ စာဂါနုဿတိ၊ ဒေဝတာနုဿတိ၊ မရဏာ- နုဿတိ၊ ဥပသမာနုဿတိဟူသော အနုဿတိ (၈)ပါး၊ အာဟာရေ ပဋိကူလသညာ၊ စတုဓာတုဝဝတ္ထာန် -- ဤ (၁ဝ)မျိုးသော ကမ္မဋ္ဌာန်းတို့သည် ဥပစာရသမာဓိကိုသာ ဆောင်နိုင်သောကြောင့် ဥပစာရကမ္မဋ္ဌာန်းမည်ကုန်၏။
巴利原文续说（缅文字体）：“သေသာနိ အပ္ပနာဝဟာနိ။ (ဝိသုဒ္ဓိ-၁-၁ဝ၇။)”译：“其余业处能导向安止。”（《清净之道》1-107。）佛随念、法随念、僧随念、戒随念、施随念、天随念、死随念与寂止随念这八随念，加上食厌想与四界分别，这十种业处只能导向近行定，所以称为近行业处。
ကသိုဏ်း (၁ဝ)ပါး၊ အသုဘ (၁ဝ)ပါး၊ ကာယဂတာသတိ၊ အာနာပါနဿတိ၊ ဗြဟ္မဝိဟာရ (၄)ပါး၊ အာရုပ္ပ (၄)ပါး --- ဤ (၃ဝ)သော ကမ္မဋ္ဌာန်းတို့သည် အပ္ပနာခေါ်သော စျာန်သမာဓိကို ဆောင်နိုင်သောကြောင့် အပ္ပနာ ကမ္မဋ္ဌာန်း မည်ကုန်၏။ (ဝိသုဒ္ဓိ-၁-၁ဝ၇။) ထိုအပ္ပနာစျာန်သမာဓိကို ဆောင်နိုင်သော ကမ္မဋ္ဌာန်းတို့တွင် အာနာပါနဿတိကမ္မဋ္ဌာန်းနှင့် ကသိုဏ်း (၁ဝ)ပါးတို့သည် ပထမစျာန် ဒုတိယစျာန် တတိယစျာန် စတုတ္ထစျာန်ဟူသော စျာန်လေးပါးသို့ အစဥ်အတိုင်း ဆိုက်ရောက်နိုင်သည့်အတွက် စတုက္ကဇ္စျာနိကကမ္မဋ္ဌာန်းတို့တည်း။ ကာယဂတာသတိနှင့် အသုဘ (၁ဝ)ပါးတို့သည် ပထမစျာန်ကို ရရှိနိုင်သော ပထမဇ္ဈာနိကကမ္မဋ္ဌာန်းတို့တည်း။ မေတ္တာ ကရုဏာ မုဒိတာ ဗြဟ္မဝိဟာရ ကမ္မဋ္ဌာန်း တို့သည် တတိယစျာန်အထိ ပေါက်ရောက်နိုင်သော တိကဇ္စျာနိကကမ္မဋ္ဌာန်းတို့တည်း။ ဥပေက္ခာဗြဟ္မဝိဟာရ ကမ္မဋ္ဌာန်းနှင့် အာရုပ္ပ (၄)ပါးတို့သည် စတုတ္ထစျာန်ကိုသာ ပေါက်ရောက်စေနိုင်သော စတုတ္ထဇ္စျာနိကကမ္မဋ္ဌာန်း
十遍、十不净、身至念、入出息念、四梵住与四无色，这三十种业处能够导向称为安止的禅定，所以称为安止业处。（《清净之道》1-107。）在这些能导向安止禅定的业处中，入出息念与十遍能够依次到达初禅、第二禅、第三禅与第四禅，属于能导向四禅的业处。身至念与十不净只能证得初禅，属于能导向初禅的业处。慈、悲、喜三种梵住业处能到达第三禅，属于能导向前三禅的业处。舍梵住业处与四无色只能到达第四禅，属于能导向第四禅的业处——
တို့တည်း။ (ဝိသုဒ္ဓိ-၁-၁ဝ၇။)
——。（《清净之道》1-107。）