行蕴论章（之六）
《趣向涅槃之道》中文全译本 · 非缩略版
特相等四法篇 · 原书第 363–388 页 · 223 个翻译单元
缅文为主本的机器规范化候选文本，尚未逐页人工校勘；中文全卷标记为「待义审」，缅文语义、上座部实修义理与中文表达三层人工审核尚未通过。引用前请回核原书。
原书第 363 页
လက္ခဏာဒိစတုက္ကပိုင်း -- သင်္ခါရက္ခန္ဓကထာ အခန်း အတူတကွဖြစ်သော စိတ်သည်လည်း စိတ်လေစိတ်လွင့် ဖြစ်၍ ဥဒ္ဓစ္စ အားကြီးနေသည့်အခါ ကိုယ်ခန္ဓာသည်လည်း မငြိမ်မသက် ဖြစ်နေရကား ဟိုသွားချင်သလို သည်သွားချင်သလို ထချင်သလို ထိုင်ချင်သလိုနှင့် လူလေလူလွင့် လူ့ဗော်ကျော့ ဖြစ်နေတတ်လေသည်။
——一同生起的心也会散乱飘荡。掉举势力强时，身体也不得安定，想往这里去、又想往那里去，想站起、又想坐下，终于成为游荡轻浮之人。
တရားဘာဝနာကို ထိုင်၍ နှလုံးသွင်းနေသော်လည်း မိမိ နှလုံးသွင်းနေသည့် သမထအာရုံ သို့မဟုတ် ဝိပဿနာအာရုံပေါ်သို့ စိတ်မကျရောက်ဘဲ သားရေး သမီးရေး စီးပွားရေး စသော အရေး အထွေထွေနှင့် မိမိ၏ လုပ်ငန်းခွင် အရပ်ရပ်ပေါ်သို့သာ စိတ်အရောက်များနေခြင်း ထိုအာရုံ အမျိုးမျိုးတို့က မိမိ မနောဒွါရတွင် တစ်ခုပြီး တစ်ခု တန်းစီ၍ လှည့်လည်နေခြင်းသည် ဥဒ္ဓစ္စ၏ စွမ်းအားကြောင့်ပင် ဖြစ်၏။
即使坐下来把心投入禅修，心也不落在自己所修的止所缘或观所缘上，反而总是奔向子女之事、生计之事等各类事务与自己的种种工作；那些形形色色的所缘，又在意门中一个接一个地列队盘旋。这正是掉举的力量所致。
နန္ဒမင်းသားသည် ရဟန်းပြုပြီးစအခါ၌ ဇနပဒကလျာဏီထံသို့ မကြာခဏ စိတ်ရောက်နေခြင်းမှာလည်း ဤဥဒ္ဓစ္စနှင့် ယှဥ်တွဲလျက်ရှိသော ရာဂ၏ စွမ်းအားကြောင့်ပင် ဖြစ်၏။ ကုဒါလပဏ္ဍိတ အမည်ရသော သူတော်- ကောင်း တစ်ဦးသည်လည်း ပေါက်တူး တစ်လက်ကို အကြောင်းပြု၍ (၇)ကြိမ်တိုင်တိုင် ရသေ့ရဟန်း ဘဝမှ လူထွက်ခဲ့ရ၏။ ရသေ့ရဟန်းတရားပေါ်သို့ စိတ်မရောက်နိုင်ဘဲ ပေါက်တူးကလေး တစ်လက်တည်းဟူသော အာရုံ ပေါ်သို့ စိတ်က မကြာမကြာ ရောက်ရှိနေ၏၊ ထိုစိတ်ကို ငြိမ်ဝပ်အောင် မတိုက်ဖျက်နိုင် မတွန်းလှန်နိုင် ဖြစ်နေ၏။
难陀王子刚出家时，心常常奔向国美人，也是与掉举相应的贪力所致。又有一位名叫锄头智者的善士，因为一把锄头，前后七次从仙人出家生活中还俗。他的心不能转向仙人的修行，却频频奔向那一把小锄头的所缘；他无法抗拒、制伏此心，使它安静下来。
ရာဂနှင့် ယှဥ်တွဲလျက်ရှိသော ဥဒ္ဓစ္စ၏ စွမ်းအားပင်တည်း။ ရဟန်းတရားဝယ် ငြိမ်သက်စွာ မတည်ခြင်းမှာ ဥဒ္ဓစ္စ သဘောပင်တည်း။ သို့သော် (၇)ကြိမ်မြောက် ရသေ့ရဟန်း ပြုသောအခါ၌ကား ပေါက်တူးတစ်လက် အပေါ်၌ စွဲလမ်းနေသည့် ရာဂကို အောင်မြင်စွာ တိုက်ဖျက်နိုင်သဖြင့် စျာန်အဘိညာဏ်တို့ကို ရရှိသွားတော်မူလေသည်။
这正是与贪相应的掉举之力；不能安静地住于出家修行，就是掉举的性质。不过，第七次出家为仙人时，他终于成功制伏对那把锄头的贪著，证得禅那与神通。
(ဇာတက-ဋ္ဌ-၁-၃၃ဝ။)
（《本生义注》1-330。）
ဤဥဒ္ဓစ္စသည် သူ့ပင်ကိုယ်သဘောအားဖြင့် မည်သည့်အာရုံ၌မျှ တည်တည်တံ့တံ့ မရှိ၊ ဟိုအာရုံသို့ ရောက် လိုက် သည်အာရုံသို့ ရောက်လိုက်နှင့် ပျံ့လွင့်နေရကား မကောင်းတရား အကုသိုလ်တရားဟု ဆိုရစေကာမူ မည်သည့်ဒုစရိုက်ကိုမျှ မိမိက ဦးဆောင်၍ ထိထိမိမိ မပြုသောကြောင့် လောဘ ဒေါသ စသည်တို့ကဲ့သို့ အပါယ်သို့ ပစ်ချနိုင်လောက်အောင် သတ္တိမကြီးချေ၊ ဖြစ်လေရာ ဘဝတို့၌ သမာဓိ နည်းပါး၍ ပေါ့ဆဆ အမျိုးအစား ဖြစ် အောင်ကား စီမံကောင်း စီမံပေလိမ့်မည်။ အကြောင်းမူ ဤဥဒ္ဓစ္စ ပြဓာန်းသော အကုသိုလ်စေတနာသည် ပဝတ္တိ အကျိုးကို ပေးနိုင်သောကြောင့်တည်း။
掉举依其自身性质，不能稳定地住在任何所缘上，只会时而奔向这个所缘、时而奔向那个所缘而散乱。因此，它虽是不善法，却不会由自己主导而有力地造作某种恶行，力量不像贪、嗔等那样强大，不足以把有情抛入恶趣；不过，它或许会使人在所生诸有中定力薄弱、性情轻浮，因为以掉举为主导的不善思，能够产生转起期的异熟果。
原书第 364 页
၅။ လောဘ
五、贪
လုဗ္ဘန္တိ တေန သယံ ဝါ လုဗ္ဘတိ၊ လုဗ္ဘနမတ္တမေဝ ဝါ တန္တိ လောဘော။
由于某法，诸相应法贪著；或者它自己贪著；或者它只是贪著本身，所以称为贪。
၁။ လောဘော အာရမ္မဏဂ္ဂဟဏလက္ခဏော မက္ကဋာလေပေါ ဝိယ၊ ၂။ အဘိသင်္ဂရသော တတ္တကပါလေ ခိတ္တမံသပေသိ ဝိယ၊ ၃။ အပရိစ္စာဂပစ္စုပဋ္ဌာနော တေလဉ္ဇနရာဂေါ ဝိယ၊ ၄။ သံယောဇနိယဓမ္မေသု အဿာဒဒဿနပဒဋ္ဌာနော။
第一，贪以执取所缘为特相，如捕猴胶；第二，以黏住所缘为作用，如投入炽热锅中的肉片；第三，以不舍弃所缘为现起，如衣物上的油垢；第四，以在能引生结缚的诸法中见到可爱味为近因。
သော တဏှာနဒီဘာဝေန ဝဍ္ဎမာနော သီဃသောတာ နဒီ ဝိယ မဟာသမုဒ္ဒံ အပါယမေဝ ဂဟေတွာ ဂစ္ဆတီတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗော။ (အဘိ-ဋ္ဌ-၁-၂၉၁။ ဝိသုဒ္ဓိ-၂-၉၈။) သမ္ပယုတ်တရားတို့၏ အာရုံကို လိုလားတပ်မက်တတ်ခြင်း၏ အကြောင်းဖြစ်သော သဘောတရားသည် လောဘ မည်၏။ တစ်နည်း မိမိကိုယ်တိုင် အာရုံကို လိုလားတပ်မက်တတ်သော သဘောတရားသည် လောဘ မည်၏။ တစ်နည်း အာရုံကို လိုလားတပ်မက်ခြင်းမျှသာ ဖြစ်သော သဘောတရားသည် လောဘ မည်၏။
——应知贪如逐渐增长的爱河，又如急流奔向大海，只会把有情带往恶趣。（《殊胜义注》1-291；《清净道论》2-98。）使诸相应法欲求、贪著所缘的原因性法，称为贪；换一种说法，自己欲求、贪著所缘的法，称为贪；又或者，只有欲求、贪著所缘这一性质本身，称为贪。
၁။ မျောက်နှဲစေးကဲ့သို့ အာရုံကို ငါ့ဟာဟူ၍ စွဲယူခြင်းသဘော လက္ခဏ၊ ၂။ လောလောပူသော အိုးကင်း၌ ပစ်ချအပ်သော အသားတစ်ကဲ့သို့ အာရုံ၌ အလွန်ငြိကပ်ခြင်း- (ကိစ္စ) ရသ၊ ၃။ အဝတ်၌ စွန်းထင်းနေသော ဆီမင်၏ တပ်စွဲခြင်းကဲ့သို့ အာရုံကို မစွန့်လွှတ်နိုင်ခြင်း သဘောတရား ပစ္စုပဋ္ဌာန်၊ ၄။ သံယောဇဥ် ဖြစ်ရာ အာရုံတရားတို့၌ သာယာဖွယ် သုဘဟု ရှုမြင်တတ်သော ဒိဋ္ဌိ ပဒဋ္ဌာန်။
第一，特相——如捕猴胶，以‘这是我的’而执取所缘为特相。第二，作用——如投入炽热锅中的肉片，以极度黏住所缘为作用。第三，现起——如沾染衣物的油垢，以不能舍弃所缘为现起。第四，近因——以把能引生结缚的所缘法看成可爱乐、净美的乐味见为近因。
လက္ခဏ --- အာရမ္မဏဂ္ဂဟဏံ ''မမ ဣဒ''န္တိ တဏှာဘိနိဝေသဝသေန အဘိနိဝိဿ အာရမ္မဏဿ အဝိဿဇ္ဇနံ၊ န အာရမ္မဏကရဏမတ္တံ။ (မဟာဋီ-၂-၁၄၉။) အာရမ္မဏဂဟဏ = လောဘက အာရုံကို ယူခြင်းဟူရာ၌ အာရုံကို ယူကာမျှမတ္တ အာရုံပြုကာမျှမတ္တကား မဟုတ်၊ လောဘ အကြီးအငယ်အလိုက် ထိုက်သည့်အားလျော်စွာ အာရုံကို ''ဤကား ငါ့ဟာ''ဟု တဏှာဘိနိဝေသ = တဏှာဖြင့် မြဲမြံစွာ နှလုံးသွင်းခြင်း၏ အစွမ်းဖြင့် မြဲမြံစွာ နှလုံးသွင်း၍ အာရုံကို မစွန့်လွှတ်နိုင်ခြင်းသဘော၊ တမ်းတမ်းစွဲ ငမ်းငမ်းတက် တပ်မက်ခင်မင် လိုချင်သော စွဲယူမှုမျိုးတည်း။ ထိုကြောင့် လောဘ၏ အာရုံယူပုံကို မျောက်နှဲစေးက မျောက်ကို ဖမ်းယူထားပုံဖြင့် ဥပမာပြကြသည်။
特相——《大复注》说：‘执取所缘，是以“这是我的”而由爱执牢固地投入，对所缘不肯放舍，并非只是把它作为所缘。’（《大复注》2-149。）所谓贪取得所缘，并不是仅仅取所缘、仅仅缘取而已；而是随贪的大小强弱，以相应程度由爱执牢固地把所缘认作‘这是我的’，不肯放舍；也就是念念不忘、渴切追逐、贪恋喜爱、想要占有的执取。因此，贪取得所缘的方式，被比作捕猴胶黏住猴子。
ရှေးအခါဝယ် ဟိမဝန္တာဝယ် မြေညီရာ အရပ်အချို့၌ မုဆိုးများသည် မျောက်နှဲစေးခေါ် အစေးတစ်မျိုးဖြင့် မျောက်များကို ထောင်၍ ဖမ်းယူလေ့ရှိကြ၏။ အထူးအဆန်းမြင်လျှင် ဆော့ချင်တတ်သော လျှပ်ပေါ်သော မျောက် တစ်ကောင်သည် မျောက်နှဲစေးရှိရာ အနီးအပါးသို့ ရောက်ရှိလာရာ လက်တစ်ဘက်ဖြင့် မျောက်နှဲစေးကို စမ်းသပ် ကိုင်တွယ်ကြည့်၏၊ မျောက်နှဲစေးက ထိုလက်ကို စေးကပ် ဖမ်းယူထား၏၊ ပထမလက်ကို ကွာအောင် ကျန်လက် တစ်ဘက်ဖြင့် ခွာပြန်၏၊ ဒုတိယလက်ကိုလည်း မျောက်နှဲစေးက စေးကပ် ဖမ်းယူထားပြန်၏၊ လက်နှစ်ဘက်လုံးလုံး ကို ကွာအောင် ပါးစပ်ဖြင့် ကိုက်၍ ခွာပြန်၏၊ ပါးစပ်ကိုလည်း မျောက်နှဲစေးက စေးကပ် ဖမ်းယူထားလိုက်ပြန်၏၊ လက်ရော ပါးစပ်ကိုပါ တစ်ခါတည်း ကွာလာအောင် ခြေနှစ်ဘက်ဖြင့် ဘယ်ပြန် ညာပြန် တွန်းကန်ပြန်၏၊ ခြေနှစ် ဘက်ကိုလည်း မျောက်နှဲစေးက စေးကပ် ဖမ်းယူထားလိုက်ပြန်၏၊ ထိုအခါ ကိုယ်ဖြင့် ဖိလျက် ခွာပြန်၏၊ တစ်ကိုယ်
往昔，猎人常在喜马拉雅山平坦的地方，以一种称为捕猴胶的黏胶设陷捕猴。一只生性好奇、爱玩耍的轻捷猴子来到捕猴胶附近，先用一只手试着碰触；胶便黏住那只手。它又用另一只手去扯开第一只手，第二只手也被胶牢牢黏住。为了挣脱双手，它再用嘴去咬，嘴也被黏住。它又用双脚一左一右蹬踢，想把双手和嘴一并挣开，双脚也被牢牢黏住。最后，它用身体压住胶，试图把四肢与嘴全部扯开，结果全身——
လုံးကိုပင် မျောက်နှဲစေးက ခွာမရအောင် စေးကပ် နှောင်ဖွဲ့ထားပေ၏။ မုဆိုး၏ အလိုရှိတိုင်း ပြုလုပ်နိုင်ခွင့်သို့
——都被捕猴胶黏缚，完全无法脱开，落到任由猎人处置的境地——
原书第 365 页
လက္ခဏာဒိစတုက္ကပိုင်း -- သင်္ခါရက္ခန္ဓကထာ အခန်း ဆိုက်ရောက်သွား၏။ မီးကျီးစုတွင် ကင်၍ အစားခံရသော အဆင့်သို့တိုင်အောင် ဆိုက်ရောက်သွား၏။
——甚至被带到炭火上烧烤，成为猎人的食物。
(သံ-၃-၁၂၈-၁၂၉။)
（《相应部》3-128—129。）
ဤဥပမာအတူပင် လောဘမည်သော သဘောတရားသည်လည်း ဒွါရ (၆)ပါး တစ်ပါးပါးဝယ် အာရုံ (၆) ပါး တစ်ပါးပါးသည် ထိခိုက်လာသောအခါ ထိုအာရုံကို တမ်းတမ်းစွဲ ငမ်းငမ်းတက် ငြိတွယ်ကာ ထိုအာရုံနားမှ မခွာနိုင်အောင် လောဘကိန်းရာ သတ္တဝါကို ဖမ်းယူထားလေသည်။ မျောက်နှဲစေး မိနေသော မျောက်သတ္တဝါသည် နောက်ဆုံး မီးကျီးတွင်းသို့ အသယ်ဆောင်ခံရသကဲ့သို့ ထိုလောဘသည်လည်း အာရုံနားက မခွာနိုင်သဖြင့် တဖြည်း ဖြည်း ရင့်ကျက် တိုးပွားလာကာ တဏှာမြစ်ကြီးအသွင် အဖြစ်ဖြင့် စီးဆင်းလာခဲ့ တိုးပွားလာခဲ့သော် အဟုန်ပြင်းစွာ စီးဆင်းလာသော မြစ်ရေယဥ်သည် မဟာသမုဒ္ဒရာသို့သာ ရောက်သွားရသကဲ့သို့ ထိုအတူပင် လောဘသည် မိမိ (လောဘ) ကိန်းရာ သတ္တဝါကို အပါယ်သမုဒ္ဒရာသို့သာ ယူဆောင်၍ သွားတတ်ပေသည်ဟု မှတ်ပါ။
与这一譬喻相同，六所缘中的任何一种撞击六门中的任何一门时，贪便念念不忘、渴切追逐、黏著该所缘，把贪住于相续中的有情牢牢攫住，使他不能离开所缘。正如被捕猴胶黏住的猴子最后会被送入炭火，贪也因不能离开所缘而逐渐成熟、增长；当它像爱河一般奔流、壮大以后，就如急速流动的河水终将奔入大海，贪也只会把自己所依附的有情带往恶趣大海。
ရသ-ပစ္စုပဋ္ဌာန် --- အိုးကင်းပူပူပေါ်၌ အသားတစ်ကို ပစ်ချလိုက်ရာ အသားတစ်သည် အိုးကင်း၌ တစ်ခါတည်း ငြိကပ်နေသကဲ့သို့ ထို့အတူပင် လောဘသည် အာရုံတစ်ခုနှင့် တိုက်ဆိုင်သည့်အခါ ထိုအာရုံအနားမှ မခွာနိုင်အောင် ငြိကပ်နေတတ်၏။ ယင်းသို့ ငြိကပ်ခြင်းသည် လောဘ၏ လုပ်ငန်းကိစ္စပင်တည်း။ အဝတ်အထည် အပေါ်၌ အမဲဆီ စက်ဆီ စသည့် အဆီတစ်ခုခုသည် လူးလည်းပေကျံနေလျှင် စွဲနေလျှင် လွယ်လွယ်နှင့် စင်အောင် ချွတ်၍ မရနိုင်သကဲ့သို့ --- အလားတူပင် ယင်းလောဘကို သိမ်းဆည်းရှုပွားနေသော ယောဂါဝစရပုဂ္ဂိုလ်၏ အသိဉာဏ်တွင် လောဘသည် အာရုံတစ်ခုခု၌ စွဲလမ်းငြိကပ်နေလျှင် ထိုအာရုံကို စွန့်လွှတ်နိုင်ခဲသော သဘော တရား မစွန့်လွှတ်နိုင်သော သဘောတရားဟု ရှေးရှူ ထင်လာပေသည်၊ ဥပဋ္ဌာနာကာရ ပစ္စုပဋ္ဌာန်တည်း။
作用与现起——肉片投入炽热的锅中，会立即牢牢黏在锅上；同样，贪遇到所缘时，也会黏住不放，不能离开所缘。这种黏著，就是贪的工作作用。又如衣物若沾上黑油、机油等油污，便不容易洗净；同样，当瑜伽行者观照、辨识贪时，贪在其智中显现为黏著某个所缘、难以舍弃乃至不能舍弃的性质；这就是行相现起。
ပဒဋ္ဌာန် --- သက်ရှိ သက်မဲ့ လိုချင်စရာ ကာမဝတ္ထုအစုစုပေါ်၌ တွယ်တာမှု သံယောဇဥ် ဖြစ်ခဲ့သော် ထို ကာမဝတ္ထုအစုစုသည် သံယောဇနိယဓမ္မ = သံယောဇဥ်ဖြစ်ရာ အာရုံဓမ္မတည်း။ အဘိဓမ္မာနည်းအရမူ အာရုံ (၆)ပါးပင်တည်း။ ယင်းသံယောဇဥ် ဖြစ်ရာ အာရုံဓမ္မတို့ကား ဘုရားအစရှိသော အရိယာသူတော်ကောင်းတို့၏ ပညာမျက်စိ၌ အသုဘတရားတို့သာ စင်စစ်ဧကန် ဖြစ်ကြကုန်၏။ သို့သော် ပရမတ္ထ ဉာဏ်ပညာစက္ခု ကင်းသူတို့ ကား ပရမတ်ဉာဏ်အမြင် ကင်းနေသည့်အတွက် ယင်းသက်ရှိသက်မဲ့ ကာမဝတ္ထုအစုစုတည်းဟူသော အာရုံ (၆)ပါးကို သာယာဖွယ် သုဘဟု ရှုမြင်တတ်ကြ၏။ အသုဘကို သုဘဟု အယူရှိသော် ရှုမြင်တတ်သော် ထိုအာရုံတို့ အပေါ်၌ လိုလားတပ်မက်မှု လောဘတရားသည် ဖြစ်ပေါ်လာတတ်ပေ၏။ ထိုကြောင့် သံယောဇဥ် ဖြစ်ရာ အာရုံ ဓမ္မတို့၌ သာယာဖွယ် သုဘဟု ရှုမြင်တတ်သော အဿာဒဒိဋ္ဌိသည် လောဘဖြစ်ဖို့ရန် အနီးစပ်ဆုံး အကြောင်း ပဒဋ္ဌာန် ဖြစ်ရပေသည်။
近因——对于一切有情、无情而令人欲求的欲事，一旦生起黏著、结缚，那些欲事就是能引生结缚的所缘法；依阿毗达磨法，它们就是六所缘。以佛陀为首的圣者，以慧眼观见这些能引生结缚的所缘法，确知它们都是不净；缺乏究竟智慧之眼的人，因为没有究竟智见，却把这些有情、无情欲事——即六所缘——看成可爱乐、净美。若把不净执作净，贪求、贪著所缘的贪便会生起。因此，把能引生结缚的所缘法看成可爱乐、净美的乐味见，是贪最接近的原因——近因。
အဿာဒါနုပဿိနော စ တဏှာ ပဝဍ္ဎတိ။ (သံ-၁-၃၁၁။) သာယာဖွယ် အဿာဒဟု ရှုမြင်တတ်သူအားလည်း တဏှာသည် တိုးပွား၏။ (သံ-၁-၃၁၁။) ဤ၌ အဿာဒဒိဋ္ဌိသည် လောဘဖြစ်ဖို့ရန် အနီးစပ်ဆုံး အကြောင်းတရားဟု ဆိုခြင်းမှာ ဒိဋ္ဌိနှင့် ယှဥ်တွဲ သော လောဘအတွက်သာ ဖြစ်သည်။ ဒိဋ္ဌိနှင့် မယှဥ်သော မာနနှင့်သာ ယှဥ်သော လောဘ၊ ဒိဋ္ဌိ မာန နှစ်မျိုးလုံးနှင့် မယှဥ်သော လောဘတို့အတွက် ပဒဋ္ဌာန်မှာ အယောနိသောမနသိကာရပင် ဖြစ်သည်။ အယောနိသောမနသိကာရ သည် ခပ်သိမ်းသော အကုသိုလ်တရားတို့၏ အကြောင်းရင်း ဖြစ်သောကြောင့်တည်း။
‘对所缘随观其可爱味者，爱便增长。’（《相应部》1-311。）这里说乐味见是贪最接近的原因，只适用于与邪见相应的贪。对于不与邪见相应、只与慢相应的贪，以及邪见与慢都不相应的贪，其近因则是不如理作意；因为不如理作意是一切不善法的根本原因。
လောဘနှင့်ဆန္ဒ --- အထက်ပါ လက္ခဏ ရသ စသည်တို့အရ လောဘနှင့် ဆန္ဒတို့၏ ကွာဟမှုကို သဘော ပေါက်ရာ၏။ လောဘ၏ အာရုံကို လိုချင်မှု၌ အစေးရှိ၏၊ အစေးရှိသောကြောင့် ထိုအာရုံ၌ ငြိကပ်၏။ ဆန္ဒ၏
贪与欲——依前述特相、作用等，应当理解贪与欲的差别。贪对所缘的欲求带有黏性；因为有黏性，所以黏住所缘。欲对——
原书第 366 页
အာရုံကို လိုချင်မှု၌ကား အစေးမရှိ၊ အစေးမရှိသောကြောင့် ထိုအာရုံ၌ မငြိကပ်။ ထိုကြောင့် အာရုံကို တွယ်တာ ငြိကပ် တပ်မက်မှုပါသော လိုချင်မှု သဘောတရားသည် လောဘတည်း။ အာရုံကို ငြိကပ်မှု မရှိဘဲ ပြုလိုရုံမျှ ရယူလိုရုံမျှ သဘောသည် ဆန္ဒတည်း။ အာရုံကို ငြိကပ်မှု မရှိဘဲ ပြုလိုရုံမျှ ရယူလိုရုံမျှဟူသော စကားဖြင့် လောဘ ကဲ့သို့ အာရုံ၌ ''ငြိကပ်မှု'' မရှိဟူသော သဘောအဓိပ္ပါယ်ကိုသာ ပြ၏။ အရာရာတိုင်း၌ လောဘလောက် မထက် မြက်ဟု ဆိုလိုရင်း မဟုတ်သည်ကို သတိပြုပါ။ လောဘနှင့် ယှဥ်ခိုက် ဆန္ဒသည် လောဘ၏ သဘောသို့ လိုက်လျော ရသဖြင့် လောဘလောက် မထက်မြက်ဟု ဆိုရစေကာမူ သမ္မာသမ္ဗောဓိဉာဏ် ပစ္စေကဗောဓိဉာဏ် အဂ္ဂသာဝက ဗောဓိဉာဏ် မဟာသာဝကဗောဓိဉာဏ် ပကတိသာဝကဗောဓိဉာဏ်တို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးသော ဗောဓိဉာဏ်ကို လိုလားတောင့်တမှုကဲ့သို့သော အချို့အချို့သော ကုသလစ္ဆန္ဒ = ကုသိုလ်ဆန္ဒတော်များသည်ကား ဆန္ဒာဓိပတိ
——所缘的欲求没有这种黏性；因为没有黏性，所以不黏住所缘。因此，带着黏著、贪染而欲求所缘的性质，是贪；不黏住所缘、只是想要实行或取得的性质，是欲。所谓不黏住所缘、只是想实行或取得，只是说明欲不像贪那样具有‘黏著’的性质；应当注意，这并不是说欲在所有情况下都不如贪锐利。欲与贪相应时，会随顺贪的性质，因而可以说不如贪锐利；但是，希求正等觉智、独觉菩提智、上首弟子菩提智、大弟子菩提智或普通弟子菩提智的某些善欲，能以欲增上而——
တပ်လျက် ဖြစ်ပေါ်တတ်သဖြင့် လောဘထက်ပင် ထက်မြက်သေးသည်ဟု မှတ်ပါ။ အလွန် အဆင့်အတန်းမြင့်သော ဘဝ၊ အလွန် မွန်မြတ်သော ဘဝတစ်ခုကို ရရှိရန် မြှင့်တင်ပေးတတ်သော အလွန် စွမ်းအင် ထက်မြက်သော ဓာတ်သဘာဝ တစ်မျိုးဟု မှတ်ပါ။ နိဗ္ဗာန်ကို လိုချင်မှု၊ ဝိပဿနာဉာဏ် မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ် စသော တရားထူး တရားမြတ်ကို လိုချင်မှု၊ ပိဋကစာပေ တတ်ကျွမ်းချင်မှု၊ ဒါနပြုလို၍ ပစ္စည်းဥစ္စာကို လိုချင်မှု စသော ကောင်းမှုအရာ တို့၌ လိုချင်မှုမျိုးသည်လည်း ကုသိုလ်ဆန္ဒတော်သာတည်း။
——生起，应知它们甚至比贪更为锐利。善欲是一种能把生命提升至极高、极殊胜境界，力量极其锐利的法性。希求涅槃，希求观智、道智、果智等殊胜高尚之法，想要通晓三藏，以及为了布施而想获得资财等，在善事上的这些欲求，也都只是善欲。
လောဘ၏ အသုံးများသော အခြားအမည်များ
贪的常用异名
ဤလောဘကို ပေမ၊ တဏှာ၊ ရာဂ၊ သမုဒယ စသည်ဖြင့် အမည်အမျိုးမျိုး တပ်၍ ဘုရားရှင်သည် ဟော ကြားတော်မူခဲ့၏။ (အဘိ-၁-၂၁၅။) ပေမဟူသော စကားလုံးကို --- အတ္တသမံ ပေမံ နတ္ထိ၊ ပုတ္တသမံ ပေမံ နတ္ထိ --- စသည်ဖြင့် မိမိကိုယ်ကို မိမိ ချစ်မြတ်နိုးမှု သားအပေါ်ချစ်မြတ်နိုးမှု --- ဤသို့စသည်ဖြင့် သားသ္မီး၊ မောင်နှမ၊ ညီအစ်ကို၊ သမီးခင်ပွန်း စသော အိမ်သူအိမ်သားချင်း ဆွေမျိုးသားချင်း အချင်းချင်း ချစ်ခင်မှုနှင့် ဆွေမျိုးကဲ့သို့ ချစ်ခင်မြတ်နိုးမှုတို့၌ သုံးနှုန်းကြ လေသည်။ ပေမဟူသော စကား၌ ''ချစ်ခင်မြတ်နိုးခြင်း''ဟု အဓိပ္ပါယ်ရ၏။ ဤကဲ့သို့သော ချစ်ခင်မြတ်နိုးမှုမျိုးကို ''သံယောဇဥ်''ဟုလည်း လောက၌ တစ်မျိုးသုံးစွဲကြသေး၏။ သံယောဇဥ် (၁ဝ)ပါး ရှိငြားသော်လည်း ပေမ အမည် ရသော ဤ တဏှာလောဘကိုပင် သံယောဇဥ်ဟု အသိများကြ၏။ နွားတစ်ကောင်နှင့် အခြားနွားတစ်ကောင်ကို မခွဲနိုင်အောင် တွဲနေအောင် ချည်နှောင်ထားသော ကြိုးတစ်ချောင်းကဲ့သို့ သတ္တဝါတစ်ယောက်နှင့် သတ္တဝါတစ်-
世尊曾以情爱（pema）、爱（taṇhā）、贪染（rāga）、集（samudaya）等种种名称宣说贪。（《阿毗达磨》1-215。）‘没有等同于爱自己的情爱，也没有等同于爱子女的情爱’——这里的情爱一词，用于自己爱惜自己、父母爱子女，以及子女、兄弟姊妹、夫妻等家人亲属之间的亲爱，乃至如同亲属一般的爱重。情爱就是亲爱、爱重之义。世间又把这样的亲爱称为‘牵绊’。法义上虽有十种结，但世人所熟知的牵绊，所指的正是称为情爱的这种爱与贪。譬如一条绳把一头牛和另一头牛拴在一起，使它们不能分开；它也像这根绳一样，把一个有情与另一个——
ယောက်ကို မခွဲရက် မခွာနိုင်အောင် ချည်နှောင်ထားသော ဤ တဏှာလောဘ ပေမတရားကိုပင် သံယောဇဥ်ဟု ဆိုသည်။ လူတို့၏ နားလည်နေသော အသုံးတည်း။
——有情缚在一起，使彼此不忍分离、不能离开。这种爱、贪与情爱之法，正因如此而称为牵绊。这是世人所理解的用法。
ထမင်းဆာ ရေငတ်သကဲ့သို့ အဆင်း အသံ အနံ့ အရသာ အတွေ့အထိ ဓမ္မသဘောဟူသော အာရုံ (၆) ပါးတို့၌ သာမန်လိုချင်ရုံမျှမကဘဲ ကပ်ကပ်သတ်သတ် တန်းတန်းမတ်မတ် မွတ်သိပ်ဆာလောင်ခြင်း ငတ်ခြင်း စွဲလမ်းခြင်းကိုလည်း တဏှာဟုပင် (အဘိ-၁-၂၁၅-၂၁၆။)၌ ဟောကြားထားတော်မူ၏။ ယင်းအာရုံတို့၌ ဆီမင် စွန်းငြိခြင်းကဲ့သို့ အလွန်ငြိကပ် တပ်မက်ခြင်းကိုလည်း ရာဂဟု ဟောတော်မူ၏။
又如饥渴一般，对于色、声、香、味、触、法六种所缘，不只是寻常地想要，而是迫切、径直地饥求、渴求、执著，世尊也称之为爱。（《阿毗达磨》1-215—216。）如油脂沾染一般，对这些所缘极度黏著、贪染，则称为贪染。
သစ္စာဒေသနာတော်နည်း၌ကား ဤလောဘကိုပင် ပဓာနနည်းအားဖြင့် သမုဒယဟု သုံးနှုန်းလျက် ဟော- ကြားထားတော်မူပေသည်။ သမုဒယဟူသော စကား၌ ''ဒုက္ခဖြစ်ကြောင်းတရား'' -- ဟု အဓိပ္ပါယ်ရ၏။ ဤသမုဒယ ပေမ တဏှာ ရာဂဟု ခေါ်ဆိုရသည့် လောဘ မကင်းနိုင်သည့်အတွက်ကြောင့်သာ သတ္တဝါအပေါင်းတို့သည် သံသရာထဲ၌ ဆင်းရဲဒုက္ခနှင့် ယှဥ်တွဲ၍ တဝဲလည်လည် ကျင်လည်နေကြရခြင်း ဖြစ်၏။ ယခုအခါ သူသူ ငါငါ
在宣说四谛的方法中，世尊又从主要作用而言，把贪称为集。‘集’就是苦之因。正因为不能脱离这种称作集、情爱、爱、贪染的贪，一切有情才会在轮回中与苦相伴，反复流转。如今人人——
原书第 367 页
လက္ခဏာဒိစတုက္ကပိုင်း -- သင်္ခါရက္ခန္ဓကထာ အခန်း တွေ့နေရသော ဒုက္ခကြီးငယ် အသွယ်သွယ်သည် ဤတဏှာလောဘ သမုဒယကြောင့်သာ ဖြစ်ရကား ''လောဘ ကြီးလျှင် ဒုက္ခကြီး၏၊ လောဘငယ်လျှင် ဒုက္ခငယ်၏၊ လောဘ မရှိလျှင် ဒုက္ခ မရှိတော့ပြီ'' ဖြစ်၏။ ဤလောဘနှင့် အတူဖြစ်ရသော စိတ်ကို ''လောဘစိတ်၊ တဏှာစိတ်၊ ရာဂစိတ်၊ သံယောဇဥ်စိတ်''ဟု ခေါ်ဆို၍ ထိုသူကိုလည်း လောဘကြီးသူ တဏှာကြီးသူ ရာဂကြီးသူ သံယောဇဥ်အားကြီးသူဟု ခေါ်ဆိုလေသည်။
——所遭遇的大小种种苦，都是由这种爱、贪与集所造成。因此，‘贪大则苦大，贪小则苦小；若无贪，便不再有苦。’与贪一同生起的心，称为贪心、爱心、贪染心、牵绊心；具有这些心的人，也被称为多贪者、多爱者、多贪染者、牵绊深重者。
ဤတဏှာပေမ သမုဒယသံယောဇဥ်ဟု ခေါ်ဝေါ်ရသော လောဘသည် ဖြူစင်မြင့်မြတ်သော မဂ္ဂင် (၈)ပါး အကျင့်မြတ်တရားတည်းဟူသော တရားဓမ္မဖြင့် မထိန်းချုပ်နိုင်ဘဲ မနှိပ်ကွပ်ဘဲ သူ့အလိုအတိုင်းသာ ဦးစားပေး၍ အလျှော့ပေးလိုက်ပါမူ မည်သည့်အခါမျှ နောက်ဆုတ်မည် မဟုတ်၊ နွားကလေး၏ ပေါက်ခါစ ဦးချိုသည် နွား ကြီးလေ ရှည်လေ ဖြစ်သကဲ့သို့ ပဋိသန္ဓေကပင် မျိုးစေ့ပါလာခဲ့သော ဤတဏှာလောဘသည်လည်း အရွယ်ကြီးလေ ချိုကားလေပင် ဖြစ်၏၊ ထိုကဲ့သို့ လောဘကို မတားဆီးနိုင်သူ ဇရာအိုကြီးတို့အတွက် --- ''ရောင်ကြီးလျှင် ငိုက်၊ လူကြီးလျှင် မိုက်'' ''တူကြီးလျှင် ပေ၊ လူကြီးလျှင် တေ'' --- ဟု ဆိုစမှတ်ပြုကြသည်။
这种称作爱、情爱、集与牵绊的贪，若不以清净高尚的八支圣道——殊胜的修行之法——加以节制、压伏，反而任它随意而行、处处优先、不断迁就，它就绝不会自行退减。小牛初生的角会随着牛的长大而越长；同样，从结生时便带着种子的爱与贪，也会随着年龄增长而愈发伸展。因此，对于不能遏止贪的老人，缅甸俗语说：‘灯焰愈长愈低垂，人年愈老愈昏昧；锤子愈大砧愈受打，人年愈老愈执拗。’
ဤသမုဒယ တဏှာလောဘ ပေမတရားသည် အရိယမဂ်တရားဖြင့် မပယ်ရှားရသေးသမျှ ကာလပတ်လုံး သတ္တဝါ အသီးအသီး၏ သန္တာန်၌ အနုသယဓာတ် အငုတ်ဓာတ်အနေဖြင့် ကိန်းဝပ်လိုက်ပါလျက် ရှိ၏။ ထို အနုသယဓာတ်၏ လှုံ့ဆော်မှု အရှိန်အဝါကြောင့် မွေးစကတည်းက စ၍ မိဘဘိုးဘွား ညီအစ်ကို မောင်နှမများကို အစထား၍ ချစ်တတ်လာ၏။ ဝမ်းတွင်းပါ အနုသယဓာတ် ဓမ္မတရားက ချစ်ခင်မြတ်နိုးတတ်မှုကို လမ်းပြနေသော ကြောင့် ရေငတ်ငတ် ရှိ၍ ဆားငံရေကို သောက်လိုက်ရာ၊ သောက်ပြီးခါမှ သာ၍ ငတ်သဖြင့်၊ ငတ်သည့်အတွက် ထပ်၍ သောက်ပြန်သော် သောက်လေသောက်လေ ငတ်မပြေသို့ ကာမဂုဏ် အာရုံတွေကို ငတ်ငတ် ရှိ၍ လိုက်စား ကာမှ သာ၍ ငတ်ပြီးလျှင် အပြစ်ကို မမြင်နိုင်ဘဲ သမုဒယပင်လယ်ထဲ၌ ဝဲလှည့်၍ နေကြရတော့၏။
这种集、爱、贪与情爱，只要还没有被圣道断除，就会以随眠、潜伏种子的状态，潜藏在每一个有情的相续中。受这种随眠的推动力影响，人从出生起，便由父母、祖父母、兄弟姊妹开始，逐渐懂得亲爱。内在的随眠法不断引导这种亲爱：就像口渴的人喝下盐水，喝后反而更渴，又因渴而继续喝，越喝越不能解渴；人也因渴求欲乐所缘而追逐它们，结果愈追逐愈渴，却看不见过患，只能在集之大海的漩涡中盘旋。
''ဆားငံရေနောက်၊ ငတ်တိုင်းသောက်က၊ သောက်လေ သောက်လေ၊ ငတ်မပြေသို့၊ ပေမအရာ၊ တဏှာ ဖွဲ့ရစ်၊ ထိုအချစ်လည်း၊ အပြစ်မမြင်၊ မဆင်ခြင်ဘဲ၊ ချစ်လျှင်ပျော်နိုး၊ ချစ်စပျိုးသည်၊ ချစ်ရိုးချစ်စဥ်၊ ချစ်လမ်းတည်း။
‘追逐咸水，渴时便饮；越饮越渴，终不能解。情爱之境，爱缠结缚；这种爱恋，不见过患，不加审察，只盼爱中有乐，因而播下爱种；这是爱恋的旧习，也是爱恋之路。’
(ရှေးပညာရှိပျို့)
（古代智者诗。）
အပါယ်ကို ပစ်ချနိုင်သည့် စွမ်းအား
能投向恶趣之力
လောဘသည် ကုသိုလ်အထောက်အပံ့ မရဘဲ သူချည်းသက်သက် စဥ်းစားလျှင် သေးငယ်သော လောဘပင် ဖြစ်လင့်ကစား အပါယ်သို့ ပစ်ချနိုင်သော စွမ်းအားရှိ၏၊ ဥပမာ --- ကျောက်ခဲမှန်လျှင် အငယ်ဆုံး ကျောက်တုံး- ကလေးပင် ဖြစ်လင့်ကစား ရေထဲသို့ ပစ်ချလိုက်ပါက နစ်မြုပ်သွားတတ်သောသဘော ရှိသည်သာ ဖြစ်၏။
若单独考察贪而没有善法扶助，即使只是微小的贪，也有把人投向恶趣的力量。譬如只要是石头，哪怕是最小的一粒，投入水中也必然下沉。
ထိုကြောင့် သေခါနီးဆဲဆဲ၌ သမီးခင်ပွန်းချင်း စွဲလမ်းမှု သမီးသားနှင့် စီးပွားဥစ္စာ တစ်စုံတစ်ရာကို စွဲလမ်းမှုကြောင့် လောဘဇောက မရဏာသန္နဇော၏ နေရာကို ယူသွားသောအခါ အပါယ်လေးဘုံသို့ ရောက်နိုင်ကြောင်းကို အောက်ပါ အာဒိတ္တပရိယာယသုတ္တန်တွင် ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်တိုင် ဟောကြားတော်မူခဲ့ပေသည်။
因此，人在临终时若执著妻儿亲属或某些资财，贪速行便可能占据临死速行的位置，把人带往四恶趣；世尊亲自在下述《燃烧法门经》中宣说了这一点。
အာဒိတ္တပရိယာယသုတ် ကောက်နုတ်ချက်
《燃烧法门经》摘录
ရဟန်းတို့ …သင်တို့အား အာဒိတ္တပရိယာယ မည်သော တရားဒေသနာကို ငါဘုရား ဟောကြားတော်မူ ပေအံ့၊ ထိုတရားဒေသနာကို နာကြားကြကုန်လော့၊ ရဟန်းတို့ …အာဒိတ္တပရိယာယ မည်သော တရားဒေသနာ- တော်ဟူသည် အဘယ်နည်း၊
‘诸比丘，我将为你们宣说称为燃烧法门的法。你们应当谛听此法。诸比丘，什么是称为燃烧法门的法呢？’
原书第 368 页
၁။ ရဟန်းတို့ …လောလောပူသော ရဲရဲညိသော တပြောင်ပြောင် တောက်ပလျက်ရှိသော မီးတောက်မီးလျှံ နှင့်တကွသော သံချောင်းဖြင့် (ပက်လက်အိပ်နေသော) မျက်စိကို ထိုးဖောက်လိုက်ခြင်းသည် မြတ်သေး၏၊ စက္ခုဝိညာဏ်ဖြင့် မြင်သိအပ်ကုန်သော အဆင်းရူပါရုံ အမျိုးမျိုးတို့၌ --- (က) ယောကျာ်းပဲ မိန်းမပဲ လင်ပဲ မယားပဲ သားပဲ သမီးပဲ မြေးပဲ စသည်ဖြင့် သဏ္ဌာန်နိမိတ်ကို စွဲယူခြင်း၊ ( ခ ) လက်ခြေသဏ္ဌာန် ပြုံးဟန် ရယ်ဟန် စသော ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်း အမှတ်လက္ခဏာအားဖြင့် စွဲယူခြင်း၊ ဤနှစ်မျိုးသော စွဲယူခြင်းသည် မမြတ်သည်သာတည်း။ ရဟန်းတို့ …ထိုသို့ စွဲယူလိုက်သည်ရှိသော် နောင်တစ်ဖန် ဘဝသစ်၌ ပဋိသန္ဓေအကျိုးကို ပေးနိုင်သော စွမ်းအားရှိသော ကမ္မဝိညာဏ်ဟု ခေါ်ဆိုအပ်သော စိတ်အစဥ်သည် --- (က) ယောကျာ်း မိန်းမ ဇနီး မယား သမီး သား စသော သဏ္ဌာန်နိမိတ် တစ်ခုလုံး အပေါ်၌ နှစ်သက် သာ-
一、诸比丘，与其用烧得炽热、通红发亮、烈焰腾跃的铁棒，刺穿仰卧者的眼睛，尚且较好；对于眼识所见知的种种色所缘，作下列两种执取，则是不善的：（甲）以‘男人、女人、丈夫、妻子、儿子、女儿、孙儿’等，执取整个身体的形相之相；（乙）以手足形状、微笑、欢笑等，按身体各部位的标相加以执取。这两种执取都是不善的。诸比丘，一旦如此执取，将来能在新生命中产生结生果、称为业识的强力心流，便可能：（甲）以男人、女人、丈夫、妻子、女儿、儿子等整个身体的形相之相为所缘，被喜爱缠缚而——
ယာမှုဖြင့် ရစ်ပတ်နှောင်ဖွဲ့၍ တည်နေသော စိတ်အစဥ်သည်သော်မူလည်း ဖြစ်ပေါ် တည်နေလေရာ၏။
——安住的心流，生起而持续存在；
( ခ ) လက်ခြေသဏ္ဌာန် ပြုံးဟန် ရယ်ဟန် စသော ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်း အမှတ်လက္ခဏာငယ် တစ်ခုခု
（乙）以手足形状、微笑、欢笑等身体部位的某个细小标相为所缘，
အပေါ်၌ နှစ်သက်သာယာမှုဖြင့် ရစ်ပတ်နှောင်ဖွဲ့၍ တည်နေသော စိတ်အစဥ်သည်သော်မူလည်း ဖြစ်ပေါ်
被喜爱缠缚而安住的心流，也可能生起——
တည်နေလေရာ၏။
——而持续存在。
ထိုကဲ့သို့ နှစ်သက်သာယာမှုဖြင့် ရစ်ပတ်နှောင်ဖွဲ့၍ တည်နေသော ထိုအချိန်အခါမျိုး၌ အကယ်၍များ သေသွားငြားအံ့၊ ဤသို့ သေသွားခဲ့သည်ရှိသော် ငရဲသို့ ဖြစ်စေ တိရစ္ဆာန်မျိုးသို့ ဖြစ်စေ လားရာဂတိ နှစ်မျိုးတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးသော လားရာဂတိသို့ ရောက်ရာသော ဤအကြောင်းသည် ထင်ရှားရှိနေ၏။ ရဟန်းတို့ … ဤကဲ့သို့သော အပြစ်ကို မြင်တော်မူ၍ ငါဘုရား ဤသို့ဟောကြားတော်မူခြင်း ဖြစ်၏။
在心流如此被喜爱缠缚而安住的时刻，倘若命终，就有明显的因缘，使他投生于地狱或畜生这两种趣中的一种。诸比丘，正因为看见这样的过患，如来才作上述宣说。
၂။ ရဟန်းတို့ …ရဲရဲညိသော တပြောင်ပြောင် တောက်ပသော မီးတောက်မီးလျှံနှင့် တကွသော သံချွန်ဖြင့် (စောင်းလျက်အိပ်နေသော) နားနှစ်ဘက်ကို ထုတ်ချင်းပေါက်အောင် ထိုးဖောက်လိုက်ခြင်းသည် မြတ်သေး၏၊ သောတဝိညာဏ်ဖြင့် ကြားသိအပ်ကုန်သော အသံအမျိုးမျိုးတို့၌ --- (က) ယောကျာ်း မိန်းမ ဇနီး မယား သမီး သားပဲ စသည်ဖြင့် သဏ္ဌာန်နိမိတ်ကို စွဲယူခြင်း၊ ( ခ ) လက်ခြေသဏ္ဌာန် ပြုံးဟန် ရယ်ဟန် စသော ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်း အမှတ်လက္ခဏာအားဖြင့် စွဲယူခြင်း၊ ဤနှစ်မျိုးသော စွဲယူခြင်းသည် မမြတ်သည်သာတည်း။ ရဟန်းတို့ …ထိုသို့ စွဲယူလိုက်သည်ရှိသော် နောင်တစ်ဖန် ဘဝသစ်၌ ပဋိသန္ဓေအကျိုးကို ပေးနိုင်သော စွမ်းအား ရှိသော ကမ္မဝိညာဏ်ဟု ခေါ်ဆိုအပ်သော စိတ်အစဥ်သည် --- (က) ယောကျာ်း မိန်းမ ဇနီး မယား သမီး သား စသော သဏ္ဌာန်နိမိတ် တစ်ခုလုံးအပေါ်၌ နှစ်သက် သာယာမှု ဖြင့် ရစ်ပတ်နှောင်ဖွဲ့၍ တည်နေသော စိတ်အစဥ်သည်သော်မူလည်း ဖြစ်ပေါ် တည်နေလေရာ၏။
二、诸比丘，与其用烧得通红发亮、烈焰腾跃的铁锥，把侧卧者的两耳刺得贯通，尚且较好；对于耳识所闻知的种种声音，作下列两种执取，则是不善的：（甲）以‘男人、女人、丈夫、妻子、女儿、儿子’等，执取整个身体的形相之相；（乙）以手足形状、微笑、欢笑等，按身体各部位的标相加以执取。这两种执取都是不善的。诸比丘，一旦如此执取，将来能在新生命中产生结生果、称为业识的强力心流，便可能：（甲）以男人、女人、丈夫、妻子、女儿、儿子等整个身体的形相之相为所缘，被喜爱缠缚而安住的心流，生起而持续存在；
( ခ ) လက်ခြေသဏ္ဌာန် ပြုံးဟန် ရယ်ဟန် စသော ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်း အမှတ်လက္ခဏာငယ် တစ်ခုခု
（乙）以手足形状、微笑、欢笑等身体部位的某个细小标相为所缘，
အပေါ်၌ နှစ်သက်သာယာမှုဖြင့် ရစ်ပတ်နှောင်ဖွဲ့၍ တည်နေသော စိတ်အစဥ်သည်သော်မူလည်း ဖြစ်ပေါ်
被喜爱缠缚而安住的心流，也可能生起——
တည်နေလေရာ၏။
——而持续存在。
ထိုကဲ့သို့ နှစ်သက်သာယာမှုဖြင့် ရစ်ပတ်နှောင်ဖွဲ့၍ တည်နေသော ထိုအချိန်အခါမျိုး၌ အကယ်၍များ သေသွားငြားအံ့၊ ဤသို့ သေသွားခဲ့သည်ရှိသော် ငရဲသို့ ဖြစ်စေ တိရစ္ဆာန်မျိုးသို့ ဖြစ်စေ လားရာဂတိ နှစ်မျိုးတို့တွင်
在心流如此被喜爱缠缚而安住的时刻，倘若命终，就有明显的因缘，使他投生于地狱或畜生这两种趣中的——
原书第 369 页
လက္ခဏာဒိစတုက္ကပိုင်း -- သင်္ခါရက္ခန္ဓကထာ အခန်း တစ်မျိုးမျိုးသော လားရာဂတိသို့ ရောက်ရာသော ဤအကြောင်းသည် ထင်ရှားရှိနေ၏။ ရဟန်းတို့ …ဤကဲ့သို့ သော အပြစ်ကို မြင်တော်မူ၍ ငါဘုရားသည် ဤသို့ဟောကြားတော်မူခြင်း ဖြစ်ပေ၏။
——一种。诸比丘，正因为看见这样的过患，如来才作上述宣说。
၃။ ရဟန်းတို့ …ရဲရဲညိသော တပြောင်ပြောင် တောက်ပလျက်ရှိသော မီးတောက်မီးလျှံနှင့်တကွသော ထက်- လှစွာသော လက်သည်းလှီးဓားငယ်ဖြင့် (နှာခေါင်းတွင်းသို့ ဓားငယ်ကို သွင်း၍) ကြေမွအောင် ထိုးဖောက်လိုက်ခြင်း သည် မြတ်သေး၏။ ဃာနဝိညာဏ်ဖြင့် သိအပ် နမ်းရှူအပ်ကုန်သော အနံ့ဂန္ဓာရုံ အမျိုးမျိုးတို့၌ --- (သားငယ် သမီးငယ် မြေးငယ် စသူတို့ကို ပွေ့ဖက် နမ်းရှူနေခိုက်ကို အာရုံယူထားပါ။) --- (က) ယောကျာ်း မိန်းမ ဇနီး မယား သမီး သားပဲ စသည်ဖြင့် သဏ္ဌာန်နိမိတ်ကို စွဲယူခြင်း၊ ( ခ ) လက်ခြေသဏ္ဌာန် ပြုံးဟန် ရယ်ဟန် စသော ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်း အမှတ်လက္ခဏာအားဖြင့် စွဲယူခြင်း၊ ဤနှစ်မျိုးသော စွဲယူခြင်းသည် မမြတ်သည်သာတည်း။ ရဟန်းတို့ …ထိုသို့ စွဲယူလိုက်သည်ရှိသော် နောင်တစ်ဖန် ဘဝသစ်၌ ပဋိသန္ဓေအကျိုးကို ပေးနိုင်သော စွမ်းအားရှိသော ကမ္မဝိညာဏ်ဟု ခေါ်ဆိုအပ်သော စိတ်အစဥ်သည် ---
三、诸比丘，与其用烧得通红发亮、烈焰腾跃而极其锋利的小削甲刀，伸入鼻孔，把鼻子刺穿至破碎，尚且较好；对于鼻识所嗅知的种种香所缘——请取拥抱、亲吻幼子、幼女、孙儿等时的所缘——作下列两种执取，则是不善的：（甲）以‘男人、女人、丈夫、妻子、女儿、儿子’等，执取整个身体的形相之相；（乙）以手足形状、微笑、欢笑等，按身体各部位的标相加以执取。这两种执取都是不善的。诸比丘，一旦如此执取，将来能在新生命中产生结生果、称为业识的强力心流，便可能——
(က) ယောကျာ်း မိန်းမ ဇနီး မယား သမီး သား စသော သဏ္ဌာန်နိမိတ် တစ်ခုလုံးအပေါ်၌ နှစ်သက်သာယာမှု ဖြင့် ရစ်ပတ်နှောင်ဖွဲ့၍ တည်နေသော စိတ်အစဥ်သည်သော်မူလည်း ဖြစ်ပေါ် တည်နေလေရာ၏။
（甲）以男人、女人、丈夫、妻子、女儿、儿子等整个身体的形相之相为所缘，被喜爱缠缚而安住的心流，生起而持续存在；
( ခ ) လက်ခြေသဏ္ဌာန် ပြုံးဟန် ရယ်ဟန် စသော ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်း အမှတ်လက္ခဏာငယ် တစ်ခုခု
（乙）以手足形状、微笑、欢笑等身体部位的某个细小标相为所缘，
အပေါ်၌ နှစ်သက်သာယာမှုဖြင့် ရစ်ပတ်နှောင်ဖွဲ့၍ တည်နေသော စိတ်အစဥ်သည်သော်မူလည်း ဖြစ်ပေါ်
被喜爱缠缚而安住的心流，也可能生起——
တည်နေလေရာ၏။
——而持续存在。
ထိုကဲ့သို့ နှစ်သက်သာယာမှုဖြင့် ရစ်ပတ်နှောင်ဖွဲ့၍ တည်နေသော ထိုအချိန်အခါမျိုး၌ အကယ်၍များ သေသွားငြားအံ့၊ ဤသို့ သေသွားခဲ့သည်ရှိသော် ငရဲသို့ ဖြစ်စေ တိရစ္ဆာန်မျိုးသို့ ဖြစ်စေ လားရာဂတိ နှစ်မျိုးတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးသော လားရာဂတိသို့ ရောက်ရာသော ဤအကြောင်းသည် ထင်ရှားရှိနေ၏။ ရဟန်းတို့ …ဤကဲ့သို့ သော အပြစ်ကို မြင်တော်မူ၍ ငါဘုရားသည် ဤသို့ဟောကြားတော်မူခြင်း ဖြစ်ပေ၏။
在心流如此被喜爱缠缚而安住的时刻，倘若命终，就有明显的因缘，使他投生于地狱或畜生这两种趣中的一种。诸比丘，正因为看见这样的过患，如来才作上述宣说。
၄။ ရဟန်းတို့ …ရဲရဲညိသော တပြောင်ပြောင် တောက်ပလျက်ရှိသော မီးတောက်မီးလျှံနှင့်တကွသော ထက်- လှစွာသော သင်ဓုန်းဓားငယ်ဖြင့် လျှာကို လှီးဖြတ်လိုက်ခြင်းသည် မြတ်သေး၏၊ ဇိဝှါဝိညာဏ်ဖြင့် သိအပ် လျက်အပ် ကုန်သော ရသာရုံ အမျိုးမျိုးတို့၌ --- (က) ကြက် ဝက် အာလူး စသည်ဖြင့် သဏ္ဌာန်နိမိတ်ကို စွဲယူခြင်း၊ ( ခ ) အသည်းအမြစ် ငါးပိ ငါးဆုပ် စသည်ဖြင့် ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်း အမှတ်လက္ခဏာအားဖြင့် စွဲယူခြင်း၊ ဤနှစ်မျိုးသော စွဲယူခြင်းသည် မမြတ်သည်သာတည်း။ ရဟန်းတို့ …ထိုသို့ စွဲယူလိုက်သည်ရှိသော် နောင်တစ်ဖန် ဘဝသစ်၌ ပဋိသန္ဓေအကျိုးကို ပေးနိုင်သော စွမ်းအားရှိသော ကမ္မဝိညာဏ်ဟု ခေါ်ဆိုအပ်သော စိတ်အစဥ်သည် --- (က) ကြက် ဝက် အာလူး စသော သဏ္ဌာန်နိမိတ် တစ်ခုလုံး အပေါ်၌ နှစ်သက်သာယာမှုဖြင့် ရစ်ပတ်နှောင်ဖွဲ့၍ တည်နေသော စိတ်အစဥ်သည်သော်မူလည်း ဖြစ်ပေါ်တည်နေလေရာ၏။
四、诸比丘，与其用烧得通红发亮、烈焰腾跃而极其锋利的小剃刀割断舌头，尚且较好；对于舌识所尝知的种种味所缘，作下列两种执取，则是不善的：（甲）以鸡、猪、马铃薯等，执取整个对象的形相之相；（乙）以肝、胗、鱼酱、鱼丸等，按身体部位或局部标相加以执取。这两种执取都是不善的。诸比丘，一旦如此执取，将来能在新生命中产生结生果、称为业识的强力心流，便可能：（甲）以鸡、猪、马铃薯等整个对象的形相之相为所缘，被喜爱缠缚而安住的心流，生起而持续存在；
( ခ ) အသည်းအမြစ် ငါးပိ ငါးဆုပ် စသည့် ကိုယ်အင်္ဂါ အစိတ်အပိုင်း အမှတ်လက္ခဏာငယ် တစ်ခုခု အပေါ်၌
（乙）以肝、胗、鱼酱、鱼丸等身体部位或局部的某个细小标相为所缘，
နှစ်သက်သာယာမှုဖြင့် ရစ်ပတ်နှောင်ဖွဲ့၍ တည်နေသော စိတ်အစဥ်သည်သော်မူလည်း ဖြစ်ပေါ်
被喜爱缠缚而安住的心流，也可能生起——
တည်နေလေရာ၏။
——而持续存在。
原书第 370 页
ထိုကဲ့သို့ နှစ်သက်သာယာမှုဖြင့် ရစ်ပတ်နှောင်ဖွဲ့၍ တည်နေသော ထိုအချိန်အခါမျိုး၌ အကယ်၍များ သေသွားငြားအံ့၊ ဤသို့ သေသွားခဲ့သည်ရှိသော် ငရဲသို့ ဖြစ်စေ တိရစ္ဆာန်မျိုးသို့ ဖြစ်စေ လားရာဂတိ နှစ်မျိုးတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးသော လားရာဂတိသို့ ရောက်ရာသော ဤအကြောင်းသည် ထင်ရှားရှိနေ၏။ ရဟန်းတို့ … ဤကဲ့- သို့သော အပြစ်ကို မြင်တော်မူ၍ ငါဘုရားသည် ဤသို့ဟောကြားတော်မူခြင်း ဖြစ်ပေ၏။
在心流如此被喜爱缠缚而安住的时刻，倘若命终，就有明显的因缘，使他投生于地狱或畜生这两种趣中的一种。诸比丘，正因为看见这样的过患，如来才作上述宣说。
〔မှတ်ချက် --- သားငယ် သမီးငယ် မြေးငယ်များကို ချီပိုးနေရခြင်းမှာ အရသာတစ်မျိုးပင် ရှိတတ်၏၊ သမ္ဘောဂရသဟု ခေါ်ဆို၏။ ယင်းသမ္ဘောဂရသသည်လည်း ဤ၌ အကျုံးဝင်သည်ဟု မှတ်ပါ။〕 ၅။ ရဟန်းတို့ …ရဲရဲညိသော တပြောင်ပြောင် တောက်ပလျက်ရှိသော မီးတောက်မီးလျှံနှင့်တကွသော ထက်- လှစွာသော လှံဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်ကို ထိုးဆွလိုက်ခြင်းသည် = (ထိုးဆွနေခြင်းသည်) မြတ်သေး၏၊ ကာယဝိညာဏ်ဖြင့် သိအပ် တွေ့ထိအပ်ကုန်သော အတွေ့အထိ ဖောဋ္ဌဗ္ဗအာရုံ အမျိုးမျိုးတို့၌ --- (တွေ့ထိနေသော အချိန်အခါဝယ်) (က) ယောကျာ်း မိန်းမ ဇနီး မယား သမီး သားပဲ စသည်ဖြင့် သဏ္ဌာန်နိမိတ်ကို စွဲယူခြင်း၊ ( ခ ) လက်ခြေသဏ္ဌာန် ပြုံးဟန် ရယ်ဟန် စသော ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်း အမှတ်လက္ခဏာအားဖြင့် စွဲယူခြင်း၊
〔注：怀抱幼子、幼女、孙儿时，往往也有一种滋味，称为‘受用味’；应知它也包括在这里。〕五、诸比丘，与其用烧得通红发亮、烈焰腾跃而极其锋利的长矛刺穿身体——乃至反复刺穿——尚且较好；对于身识所触知的种种触所缘，在接触之时作下列两种执取，则是不善的：（甲）以‘男人、女人、丈夫、妻子、女儿、儿子’等，执取整个身体的形相之相；（乙）以手足形状、微笑、欢笑等，按身体各部位的标相加以执取——
(= လက်ပဲ ခြေပဲ ပါးပဲ နားပဲ စသည်ဖြင့် ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်း တစ်ခုခုကို စွဲယူခြင်း)
——也就是以‘只是手、只是脚、只是脸颊、只是耳朵’等，执取身体的某一个部位。
ဤနှစ်မျိုးသော စွဲယူခြင်းသည် မမြတ်သည်သာတည်း။ ရဟန်းတို့ …ထိုသို့ စွဲယူလိုက်သည်ရှိသော် နောင်တစ်ဖန် ဘဝသစ်၌ ပဋိသန္ဓေအကျိုးကို ပေးနိုင်သော စွမ်းအားရှိသော ကမ္မဝိညာဏ်ဟု ခေါ်ဆိုအပ်သော စိတ်အစဥ်သည် --- (က) ယောကျာ်း မိန်းမ ဇနီး မယား သမီး သား စသော သဏ္ဌာန်နိမိတ် တစ်ခုလုံး အပေါ်၌ နှစ်သက်သာယာမှု ဖြင့် ရစ်ပတ်နှောင်ဖွဲ့၍ တည်နေသော စိတ်အစဥ်သည်သော်မူလည်း ဖြစ်ပေါ် တည်နေလေရာ၏။
这两种执取都是不善的。诸比丘，一旦如此执取，将来能在新生命中产生结生果、称为业识的强力心流，便可能：（甲）以男人、女人、丈夫、妻子、女儿、儿子等整个身体的形相之相为所缘，被喜爱缠缚而安住的心流，生起而持续存在；
( ခ ) လက်ခြေသဏ္ဌာန် ပြုံးဟန် ရယ်ဟန် စသော ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်း အမှတ်လက္ခဏာငယ် တစ်ခုခု
（乙）以手足形状、微笑、欢笑等身体部位的某个细小标相为所缘，
အပေါ်၌ နှစ်သက်သာယာမှုဖြင့် ရစ်ပတ်နှောင်ဖွဲ့၍ တည်နေသော စိတ်အစဥ်သည်သော်မူလည်း ဖြစ်ပေါ်
被喜爱缠缚而安住的心流，也可能生起——
တည်နေလေရာ၏။
——而持续存在。
ထိုကဲ့သို့ နှစ်သက်သာယာမှုဖြင့် ရစ်ပတ်နှောင်ဖွဲ့၍ တည်နေသော ထိုအချိန်အခါမျိုး၌ အကယ်၍များ သေသွားငြားအံ့၊ ဤသို့ သေသွားခဲ့သည်ရှိသော် ငရဲသို့ ဖြစ်စေ တိရစ္ဆာန်မျိုးသို့ ဖြစ်စေ လားရာဂတိ နှစ်မျိုးတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးသော လားရာဂတိသို့ ရောက်ရာသော ဤအကြောင်းသည် ထင်ရှားရှိနေ၏။ ရဟန်းတို့ …ဤကဲ့သို့ သော အပြစ်ကို မြင်တော်မူ၍ ငါဘုရားသည် ဤသို့ဟောကြားတော်မူခြင်း ဖြစ်ပေ၏။
在心流如此被喜爱缠缚而安住的时刻，倘若命终，就有明显的因缘，使他投生于地狱或畜生这两种趣中的一种。诸比丘，正因为看见这样的过患，如来才作上述宣说。
၆။ ရဟန်းတို့ …အိပ်ပျော်နေခြင်းသည် မြတ်သေး၏။ ရဟန်းတို့ …အမှန်အားဖြင့်သော်ကား အိပ်ပျော် နေခြင်းကို အသက်ရှင်နေသူတို့၏ မြုံနေခြင်း တစ်မျိုးဟူ၍ ငါဘုရားဟောတော်မူ၏၊ အသက်ရှင်နေသောသူတို့၏ အသီးဟူသော အကျိုးတရားကို မဖြစ်စေတတ်သော သဘောတရားတစ်မျိုး အချိန်အခါ တစ်မျိုးဟူ၍ ငါဘုရား ဟောတော်မူ၏။ 〔အိပ်မက် မမက်ဘဲ ဘဝင်စိတ်များ ဆက်တိုက် ဖြစ်နေခြင်းကို အိပ်ပျော်ခြင်းဟု ဆိုလို၏၊ ထို ဘဝင်စိတ်များသည် နောက်ထပ် မည်သည့်အကျိုး တစ်စုံတစ်ရာကိုမျှ မဖြစ်စေတတ်သော စိတ်များတည်း၊ ဤသဘောကို ရည်ညွှန်းထားသည်။〕 အသက်ရှင်နေသူတို့၏ တွေဝေခြင်း တစ်မျိုးဟူ၍ ငါဘုရားဟောတော်မူ၏။
六、诸比丘，与其沉睡，尚且较好。诸比丘，我说沉睡是活人的一种不生长状态，是活人不能结出果实的一种状态、一段时间。〔这里的沉睡，是指不做梦而一连串有分心持续生起；这些有分心不能再产生任何果，因此称为活人的一种不生长状态。〕我又说，它是活人的一种昏昧。
〔〔〔အနုသယဓာတ် မကင်းသေးသူတို့၏ သန္တာန်၌ ထိုဘဝင်စိတ်များ ဖြစ်နေချိန်ဝယ် မောဟ အဝိဇ္ဇာ၏ အနုသယ ဓာတ်အနေဖြင့် ကိန်းဝပ် တည်နေခြင်းကို ရည်ညွှန်းထားတော်မူသည်။〕
〔这里是说，在尚未脱离随眠的有情相续中，这些有分心生起时，痴与无明仍以随眠状态潜伏、安住。〕
原书第 371 页
လက္ခဏာဒိစတုက္ကပိုင်း -- သင်္ခါရက္ခန္ဓကထာ အခန်း အကြင်သို့ သဘောရှိသော အကြံအစည်တို့၏ အလိုသို့ လိုက်ပါသောသူသည် သံဃာကို သင်းခွဲလေရာ၏၊ ထိုကဲ့သို့ သံဃာကို သင်းခွဲနိုင်လောက်သော သဘောရှိသော အကြံအစည်တို့ကို (ထိုသို့ ဘဝင်စိတ်များ ဆက်တိုက် ဖြစ်နေ၍ အိပ်ပျော်နေချိန်မျိုး၌) မကြံစည်မိလေရာ။ ရဟန်းတို့ …ငါဘုရားသည် အသက်ရှင်နေသူတို့၏ ဤကဲ့သို့သော အပြစ်ကို မြင်တော်မူ၍ ဤသို့ အိပ်ပျော်နေခြင်းက မြတ်သေးသည်ဟု ငါဘုရားဟောတော်မူ၏။
一个人若随顺某些意念，甚至可能分裂僧团；然而在一连串有分心持续生起、沉睡之时，他不会思量那些足以导致分裂僧团的意念。诸比丘，正因为看见活人这样的过患，如来才说，与其如此，沉睡尚且较好。
(သံ-၂-၃၇၇-၃၇၈။)
（《相应部》2-377—378。）
ထိုကဲ့သို့သော အပါယ်ဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခ စသော သံသရာဝဋ်ဒုက္ခ အဝဝတို့မှ လွတ်မြောက်နိုင်ရေးအတွက်- ၁။ ဒွါရ (၆)ပါး၊ ၂။ အာရုံ (၆)ပါး၊ ၃။ ဝိညာဏ် (၆)ပါး၊ ၄။ ဖဿ (၆)ပါး၊ ၅။ ဝေဒနာ (၆)ပါး --- ဤရုပ်နာမ်တရားစုတို့ကို သိမ်းဆည်းလျက် အကြောင်းတရားနှင့်တကွသော ယင်းရုပ်နာမ်ဓမ္မ သင်္ခါရ တရားစုတို့ကို လက္ခဏာရေးသုံးတန်တင်ကာ တွင်တွင်ကြီး ဝိပဿနာ ရှုပွားကြရန် ဘုရားရှင်သည် ဆက်လက်၍ ညွှန်ကြားထားတော်မူပေသည်။ (အကျယ်ကို သံ-၂-၃၇၇-၃၇၈ - အာဒိတ္တပရိယာယသုတ္တန်တွင် ကြည့်ပါ။) 〔ရှေးနာမ်ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်းတွင် ရှင်းပြခဲ့သည့်အတိုင်း ဝတ္ထုအရ ဘူတရုပ် ဥပါဒါရုပ်တို့ကိုလည်းကောင်း၊ အာရုံ အရလည်း ရုပ်အာရုံ နာမ်အာရုံ အားလုံးကိုလည်းကောင်း၊ ဝိညာဏ် ဖဿ ဝေဒနာအရလည်း ဝိညာဏ် ဖဿ ဝေဒနာ ဦးဆောင်သည့် နာမ်တရားအားလုံးကိုလည်းကောင်း သိမ်းကျုံး၍ အရကောက်ယူပါ။〕
为了从恶趣轮回之苦等一切轮回苦中解脱，世尊继续指导：应当摄取一、六门，二、六所缘，三、六识，四、六触，五、六受这些色名法组，并把这些色名行法及其诸因提到三相上，持续有力地修习观禅。〔详见《相应部》2-377—378《燃烧法门经》。〕〔如前面名业处篇所说：就所依处而言，应摄入四大种与所造色；就所缘而言，应摄入所有色所缘与名所缘；就识、触、受而言，应分别摄入以识、触、受为首的一切名法。〕
အနုဗျဉ္ဇနဂ္ဂါဟ နိမိတ္တဂ္ဂါဟ
取随形好与取相
အနုဗျဉ္ဇနသော နိမိတ္တဂ္ဂါဟောတိ ''ဟတ္ထာ သောဘနာ ပါဒါ သောဘနာ''တိ ဧဝံ အနုဗျဉ္ဇနဝသေန နိမိတ္တဂ္ဂါဟော။ နိမိတ္တဂ္ဂါဟောတိ သံသန္ဒေတွာ ဂဟဏံ၊ အနုဗျဉ္ဇနဂ္ဂါဟောတိ ဝိဘတ္တိဂဟဏံ။ နိမိတ္တဂ္ဂါဟော ကုမ္ဘီလသဒိသော သဗ္ဗမေဝ ဂဏှာတိ၊ အနုဗျဉ္ဇနဂ္ဂါဟော ရတ္တပါသဒိသော ဝိဘဇိတွာ ဟတ္ထပါဒါဒီသု တံ တံ ကောဋ္ဌာသံ၊။ ဣမေ ပန ဒွေ ဂါဟာ ဧကဇဝနဝါရေပိ လဗ္ဘန္တိ၊ နာနာဇဝနဝါရေ ဝတ္တဗ္ဗမေဝ နတ္ထိ။
‘所谓“由随形好而取相”，是指以随形好而取相，例如：“手很美，脚很美。”所谓取相，是综合起来而取；所谓取随形好，是分别开来而取。取相如鳄鱼一般，全体抓取；取随形好则如水蛭一般，分别抓取手、足等各个部位。这两种取，即使在同一速行轮次中也都可以得到；若在不同速行轮次中，更无须说。’
(သံ-ဋ္ဌ-၃-၅ဝ-၅၁။)
（《相应部注》3-50—51。）
''မျက်လုံးက လှ၏ မျက်နှာက လှ၏ လက်က လှ၏ ခြေက လှ၏'' ဤသို့စသည်ဖြင့် ကိုယ်အင်္ဂါအစိတ်အပိုင်း တစ်ခုခုကို စွဲယူခြင်း၊ ထိုအင်္ဂါအစိတ်အပိုင်း တစ်ခုခုအပေါ်၌ နှစ်သက်သာယာမှုဖြင့် ရစ်ပတ်နှောင်ဖွဲ့၍ တည်နေ သော စိတ်အစဥ် ဖြစ်နေခြင်းကို အနုဗျဉ္ဇနဂ္ဂါဟဟု ဆိုသည်။ ယောကျာ်း မိန်းမ ဇနီး ခင်ပွန်း သား သမီး မြေး စသူတို့၏ တစ်ကိုယ်လုံးကို ယောကျာ်းပဲ မိန်းမပဲ ဇနီးပဲ ခင်ပွန်းပဲ သားပဲ သမီးပဲ မြေးပဲ စသည်ဖြင့် စွဲယူခြင်း၊ ထိုသို့စွဲယူသည့်အတိုင်း တစ်ကိုယ်လုံးကို နှစ်သက်သာယာမှုဖြင့် ရစ်ပတ်နှောင်ဖွဲ့၍ တည်နေသော စိတ်အစဥ် ဖြစ်နေခြင်းကို နိမိတ္တဂ္ဂါဟဟု ဆိုသည်။ ထို အနုဗျဉ္ဇနဂ္ဂါဟ နိမိတ္တဂ္ဂါဟဟူသော စွဲလမ်းမှု နှစ်မျိုးလုံးတို့သည် ဇောဝါရ တစ်ခု၏ အတွင်း၌လည်း ရရှိနိုင်ကုန်၏၊ ဇောဝါရ အသီးအသီး၌ကား ဆိုဖွယ်ရာပင် မရှိဖြစ်တော့၏။
执取‘眼睛很美、脸很美、手很美、脚很美’等某个身体部位，并对该部位生起被喜爱缠缚而安住的心流，称为取随形好。把男人、女人、妻子、丈夫、儿子、女儿、孙儿等整个身体，执取为‘只是男人、只是女人、只是妻子、只是丈夫、只是儿子、只是女儿、只是孙儿’等，并依所执取的方式，对全身生起被喜爱缠缚而安住的心流，称为取相。取随形好与取相这两种执取，在同一个速行轮次内都可能得到；至于分别出现在不同速行轮次中，自然更不待言。
(သံ-ဋ္ဌ-၃-၅ဝ-၅၁။)
（《相应部注》3-50—51。）
原书第 372 页
ထိုအချိန်အခါမျိုး၌ အကယ်၍များ သေသွားခဲ့သော်
如果在那样的时刻死亡
တသ္မိံ စေ သမယေ ကာလံ ကရေယျာတိ န ကောစိ သံကိလိဋ္ဌေန စိတ္တေန ကာလံ ကရောန္တော နာမ အတ္ထိ။ သဗ္ဗသတ္တာနံ ဟိ ဘဝင်္ဂေနေဝ ကာလကိရိယာ ဟောတိ။ ကိလေသဘယံ ပန ဒဿေန္တော ဧဝမာဟ။
‘所谓“如果他在那样的时刻命终”：并不存在任何以染污心命终的人；因为一切有情都只是以有分心而命终。这里如此宣说，是为了显示烦恼的危险。’
သမယဝသေန ဝါ ဧဝံ ဝုတ္တံ။ စက္ခုဒွါရသ္မိဥှိ အာပါထဂတေ အာရမ္မဏေ ရတ္တစိတ္တံ ဝါ ဒုဋ္ဌစိတ္တံ ဝါ မူဠှစိတ္တံ ဝါ အာရမ္မဏရသံ အနုဘဝိတွာ ဘဝင်္ဂံ သြတရတိ၊ ဘဝင်္ဂေ ဌတွာ ကာလကိရိယံ ကရောတိ။ တသ္မိံ သမယေ ကာလံ ကရောန္တဿ ဒွေဝ ဂတိယော ပါဋိကင်္ခါ၊ ဣမဿ သမယဿ ဝသေနေတံ ဝုတ္တံ။ (သံ-ဋ္ဌ-၃-၅၁။) သတ္တဝါတို့၏ စုတိစိတ်မည်သည် ညစ်နွမ်းသော အကုသိုလ်စိတ်ဟူ၍ မရှိစကောင်း၊ ညစ်နွမ်းသော အကု- သိုလ်စိတ်ဖြင့် သေသွားသော တစ်စုံတစ်ယောက်သော သတ္တဝါမည်သည် မရှိစကောင်းသည်သာ ဖြစ်၏။ မှန်ပေ- သည် သတ္တဝါအားလုံးတို့သည် ဘဝင်စိတ်ဖြင့်သာလျှင် သေကျေပျက်စီးကြရ၏။ (ဘဝတစ်ခုဝယ် နောက်ဆုံးဖြစ် သွားသော ဘဝင်စိတ်ကို စုတိစိတ်ဟု ခေါ်သည်၊ ယင်းစုတိစိတ်ကို ရည်ညွှန်းထားသည်။) ကိလေသာတို့၏ ကြောက် မက်ဖွယ်ကောင်းသော ဘေးဒုက္ခကို ထင်ရှားပြတော်မူလိုသည့်အတွက် ဤသို့ ဘုရားရှင်က ဟောကြားသွားတော် မူခြင်း ဖြစ်၏။
‘或者，这是从时分来说的。在眼门中所缘现前时，贪心、瞋心或痴心体验所缘之味以后，便落入有分；住于有分而命终。于那一时命终者，可以预期的只有两种趣；这段话正是依这样的时分而说。’（《相应部注》3-51。）所谓有情的死心，不可能是染污的不善心；也不可能有任何有情以染污的不善心死亡。事实上，一切有情都只是以有分心死亡。〔在一期生命中，最后生起的有分心称为死心；这里所指的就是它。〕世尊为了鲜明地显示烦恼可怕的危险，才作上述宣说。
တစ်နည်း --- အချိန်အခါ သမယ၏ အစွမ်းဖြင့် ဤသို့ ဘုရားရှင် ဟောကြားတော်မူခြင်း ဖြစ်၏။ စက္ခုဒွါရ၌ ရူပါရုံသည် ရှေးရှူထင်ခြင်းသို့ ရောက်ရှိလာသောအခါ ယင်းရူပါရုံ၌ တွယ်တာတပ်မက်သော လောဘစိတ်သည် သော်လည်းကောင်း၊ ယင်းရူပါရုံကို ဖျက်ဆီးလိုသော ဒေါသစိတ်သည်သော်လည်းကောင်း၊ အာရုံ၏ သဘာဝ အမှန်ကို ပရမတ်သို့ ဆိုက်အောင် မသိ တွေဝေသော မောဟစိတ်သည်သော်လည်းကောင်း အာရုံ၏ အရသာကို သုံးဆောင်ခံစား၍ ဘဝင်သို့ သက်၏၊ ဘဝင်၌ ရပ်တည်၍ သေခြင်းကို ပြု၏ ကွယ်လွန်၏။ ထိုသို့ မရဏာ- သန္နဇောက လောဘဇော သို့မဟုတ် ဒေါသဇော သို့မဟုတ် မောဟဇော စောပြီးနောက် ဘဝင်သို့ သက်ရောက်သွား သောအချိန်၌ သေခြင်းကို ပြုသောသူအား ငရဲ တိရစ္ဆာန်ဟူသော နှစ်မျိုးသော ဂတိတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးသော ဂတိကိုသာ အလိုရှိအပ်ပေသည်။ ဤသို့သော အချိန်သမယ၏ အစွမ်းဖြင့် ဤအာဒိတ္တပရိယာယသုတ္တန် ဒေသနာ- တော်ကို ဘုရားရှင်သည် ဟောကြားတော်မူအပ်ပေသည်။ (သံ-ဋ္ဌ-၃-၅၁။)
另一种解释是：世尊依时分而作上述宣说。当色所缘在眼门中现起时，无论是贪著该色所缘的贪心，想毁坏它的瞋心，还是不能如实知见所缘究竟自性的痴心，在体验所缘之味以后，都会落入有分；停留在有分中，随后死亡。若临死速行是贪速行、瞋速行或痴速行，在这些速行之后落入有分，并于那时命终，则可以预期，他只会去往地狱或畜生这两种趣中的一种。世尊正是依这样的时分，宣说这部《燃烧法门经》。（《相应部注》3-51。）
မရဏာသန္နဇောသည် လောဘဇော သို့မဟုတ် ဒေါသဇော သို့မဟုတ် မောဟဇော ဖြစ်က = အကုသိုလ်ဇော ဖြစ်က အပါယ်လေးဘုံတွင် ထိုက်သင့်ရာ တစ်ဘုံဘုံသို့ ကျိန်းသေ ရောက်နိုင်ကြောင်း ညွှန်ပြတော်မူသော ဒေသနာ- တော် တစ်ရပ်ပင် ဖြစ်၏။ နှစ်သိန်းပေါင်းများစွာ ငရဲ၌ ခံစားရမည့် ဒုက္ခကို သဗ္ဗညုတဉာဏ်တော်မြတ်ဖြင့် ကောင်းစွာ မြင်တော်မူ၍ ဤသို့ ဆိုဆုံးမတော်မူခြင်း ဖြစ်၏။
这部教说指出：若临死速行是贪速行、瞋速行或痴速行，也就是不善速行，死后必定能到达四恶趣中相应的一趣。世尊以一切知智清楚看见有情将在地狱中承受数十万年的苦，才这样教诫。
အရှင်ကောကာလိက၏ လောဘ
高迦利迦尊者的贪
အခါတစ်ပါးဝယ် ဘုန်းတော်ကြီးမြတ်တော်မူသော ဘုရားရှင်သည် သာဝတ္ထိပြည်မွန်၏ တောင်အစွန်တွင် ဇေတဝန်ရွှေကျောင်း၌ ကိန်းအောင်းမွေ့လျော် နေစံပျော်တော်မူသောအခါ အရှင်ကောကာလိကသည် မြတ်စွာ- ဘုရားရှင်ထံတော်သို့ ချဥ်းကပ်တော်မူလာ၏။
有一次，具足大威德的世尊住在舍卫城南端的祇陀林给孤独园。其时，高迦利迦尊者来到世尊面前。
အကြောင်းကား ဤသို့တည်း --- ဤအရှင်ကောကာလိကကား ကောကာလိကတိုင်း ကောကာလိကမြို့၌ ကောကာလိကသူဌေးကြီး၏ သားရတနာ တစ်ဦးပင် ဖြစ်၏။ သာသနာတော်တွင်းသို့ ဝင်ရောက်၍ ရှင်ရဟန်း ပြုတော်မူပြီးနောက် ဖခင်သူဌေးကြီးက ဆောက်လုပ်လှူဒါန်းထားအပ်သော ကျောင်းတိုက်၌ပင် စူဠကောကာလိက
事情的经过如下：这位高迦利迦尊者，是高迦利迦国高迦利迦城中，高迦利迦大富翁的儿子。他进入佛陀教法出家以后，住在父亲建造并供养的寺院里，名为小高迦利迦——
原书第 373 页
လက္ခဏာဒိစတုက္ကပိုင်း -- သင်္ခါရက္ခန္ဓကထာ အခန်း ဟူသော အမည်ဖြင့် သီတင်းသုံး နေထိုင်လျက် ရှိ၏။ အရှင်ဒေဝဒတ်၏ တပည့်ကျော်ကြီး အရှင်ကောကာလိက မဟုတ်ပေ။ အရှင်ဒေဝဒတ်၏ တပည့်ကျော် အရှင်ကောကာလိကကား ပုဏ္ဏားမျိုး မဟာကောကာလိက အမည် ရှိပေသည်။
——而在那里安住。他不是提婆达多那位著名弟子高迦利迦；提婆达多的弟子是婆罗门种姓，名为大高迦利迦。
ဘုရားရှင် သာဝတ္ထိပြည်တော်၌ သီတင်းသုံးစံနေတော်မူစဥ် ဘုရားရှင်၏ အဂ္ဂသာဝက တပည့်ကြီး နှစ်ပါး တို့သည် = အရှင်သာရိပုတ္တရာနှင့် အရှင်မဟာမောဂ္ဂလဒာန် ကိုယ်တော်မြတ်ကြီးတို့သည် တပည့်အခြံအရံ (၅ဝဝ) တို့နှင့် အတူတကွ ဇနပုဒ်တို့၌ လှည့်လည်တော်မူကြလျက် သာသနာပြု ခရီးစဥ်ကို ကြွချီတော်မူကြ၏။ ဝါဆိုဝါကပ် ဖို့ရန် နီးကပ်လာသော အခါ၌ကား --- ၁။ ကာယဝိဝေက = တစ်ကိုယ်ရေ တစ်ကာယ ကင်းဆိတ်စွာ နေလိုခြင်း၊ ၂။ စိတ္တဝိဝေက = စျာန်သမာပတ်တို့ကို ဝင်စားလျက် နေလိုခြင်း၊ ၃။ ဥပဓိဝိဝေက = ဥပဓိလေးဖြာတို့၏ ကင်းဆိတ်ရာ နိဗ္ဗာန်ကို အာရုံပြုလျက် အရဟတ္တဖိုလ်သမာပတ်ကို ဝင်စားကာနေလိုခြင်း၊ ဤကဲ့သို့သော ဝိဝေက သုံးဖြာဖြင့် နေထိုင်တော်မူလိုကြသည် ဖြစ်၍ နောက်လိုက်တပည့် ရဟန်းတော်တို့ကို ပြန်လွှတ်လိုက်တော်မူကြ၍ သပိတ်သင်္ကန်းကို ယူဆောင်တော်မူလျက် ထိုကောကာလိက ဇနပုဒ် ထိုကောကာလိက
世尊住在舍卫城时，世尊的两位上首弟子——舍利弗尊者与摩诃目犍连尊者——带着五百名随行弟子，巡游各地弘扬教法。雨安居将近时，两位尊者想以三种远离而住：一、身远离——独自离群而住；二、心远离——入于诸禅等至而住；三、依著远离——取远离四种依著的涅槃为所缘，入阿罗汉果定而住。由于想这样以三种远离而住，他们遣回随行比丘，带着钵衣，前往高迦利迦国高迦利迦——
မြို့ အရှင်စူဠကောကာလိက သီတင်းသုံးရာ ကျောင်းတိုက်သို့ ကြွရောက်သွားတော်မူကြ၏။
——城中小高迦利迦尊者所住的寺院。
အဂ္ဂသာဝက အရှင်မြတ်ကြီး နှစ်ပါးတို့ ထိုကျောင်းတိုက်သို့ ဆိုက်ရောက်တော်မူလာသောအခါ၌ အရှင် ကောကာလိက ကိုယ်တော်ကလည်း ဝတ်ကြီး ဝတ်ငယ် အသွယ်သွယ်ကို ဖြည့်ကျင့်ပေးတော်မူ၏။ ထိုအဂ္ဂသာဝက- ကြီး နှစ်ပါးတို့သည် ထိုအရှင်ကောကာလိကနှင့် ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ စကားများ ပြောကြားတော်မူကြပြီးနောက်- ''ငါ့ရှင် ကောကာလိက …တပည့်တော်တို့ နှစ်ပါးသည် ဤနေရာ၌ ဝါတွင်းသုံးလပတ်လုံး ဝါဆိုဝါကပ်လျက် နေထိုင်လိုကြပါကုန်၏၊ တစ်စုံတစ်ယောက်သူအားမျှ တပည့်တော်တို့၏ အကြောင်းကို (= ဘုရား၏ အဂ္ဂသာဝက- ကြီး နှစ်ပါး ဖြစ်ကြောင်းကို) မပြောကြားပါလင့်'' ဤသို့သော ပဋိညာဥ်ဝန်ခံချက်ကို ရယူပြီးနောက် ဝါဆို ဝါကပ်တော်မူကြ၏။ ဝါကျွတ်၍ ပဝါရဏာနေ့၌ ပဝါရဏာပြုပြီးနောက် ''တပည့်တော်တို့ ပြန်ကြွကြတော့မည် ဘုရား''ဟု အရှင်ကောကာလိကအား ပန်ကြားတော် မူကြ၏။ အရှင်ကောကာလိကကလည်း ယနေ့ တစ်ရက်မျှ သီတင်းသုံးတော်မူပြီးနောက် နောက်နေ့သို့ ရောက်ရှိပါမှ
两位上首大弟子来到寺院时，高迦利迦尊者为他们履行大小各种义务。两位上首大弟子同他互致欢喜慰问以后说：‘高迦利迦贤友，我们两人想在这里度过三个月的雨安居。请不要向任何人透露我们的身份——也就是佛陀的两位上首大弟子。’取得他的承诺以后，两位尊者便在那里入雨安居。安居结束，在自恣日举行自恣以后，他们对高迦利迦尊者说：‘贤友，我们要回去了。’高迦利迦尊者则请求他们再住一天，等次日到来以后——
ပြန်လည်ကြွတော်မူကြရန် လျှောက်ထားတောင်းပန်၏။ ထိုသို့ တောင်းပန်ပြီးနောက် နောက်တစ်နေ့သို့ အရောက် တွင် မြို့တွင်းသို့ စောစောဝင်၍ ဒါယကာ ဒါယိကာမတို့ကို ဤသို့ပြောဆို၏ --- ''ဒါယကာ ဒါယိကာမတို့ …သင်တို့သည် အဂ္ဂသာဝကကြီး နှစ်ပါး ဤမြို့သို့ ဤကျောင်းသို့ လာ၍ ဝါဆို ဝါကပ်တော်မူကြသော်လည်း မသိကြကုန်၊ သင်တို့ထဲက တစ်စုံတစ်ယောက်သော သူမျှလည်း ပစ္စည်းလေးဖြာ ဖြင့် ဖိတ်ကြားမှု မရှိ၊'' ဤသို့ ပြောဆိုလတ်သော် မြို့သူမြို့သားတို့ကလည်း --- ''မထေရ်မြတ်ကြီး နှစ်ပါးတို့သည် အဘယ်ပါနည်း အရှင်ဘုရား၊ အဘယ်ကြောင့် တပည့်တော်တို့အား မပြောကြားကြပါကုန်သနည်း ဘုရား'' --- ဤသို့ လျှောက်ထားကြ၏။
——再行启程。作此请求之后，翌日一早，他进入城中，对男女施主说：‘诸位施主，两位上首大弟子来到这座城、这座寺院度雨安居，你们却全不知情；你们当中甚至没有一人以四资具作过邀请。’城中居民听了便问：‘尊贵的两位大长老在哪里，尊者？您为什么不告诉我们呢？’
原书第 374 页
''ပြောပြနေလို့ ဘာထူးတော့မှာလဲ၊ မထေရ်မြတ်ကြီးများနေထိုင်ရာ ထေရာသန နေရာထက်၌ သီတင်းသုံး ထိုင်နေလျက် ရှိကြကုန်သော ရဟန်းတော်မြတ်ကြီး နှစ်ပါးကို သင်တို့ မတွေ့ကြကုန်သလော၊ ထိုနှစ်ပါးတို့သည် အဂ္ဂသာဝကကြီး နှစ်ပါးတို့ပင်တည်း''ဟု မိန့်ကြားတော်မူလိုက်၏။
他回答：‘现在告诉你们又有什么用？你们没有看到坐在大长老座位上的那两位尊者吗？他们正是两位上首大弟子。’
ထိုဒါယကာ ဒါယိကာမတို့သည် လျင်မြန်စွာ စုဝေးကြ၍ ထောပတ် တင်လဲ စသည်တို့ကိုလည်းကောင်း၊ သင်္ကန်းချုပ်ရန် ပိတ်စတို့ကိုလည်းကောင်း စုဆောင်း ယူလာကြ သယ်လာကြကုန်၏။
男女施主迅速集合起来，备齐酥油、糖蜜等物，以及可供缝制袈裟的布料等，带到寺院。
အရှင်ကောကာလိက၏ အကြံ --- ''အဂ္ဂသာဝက မထေရ်မြတ်ကြီးတို့ကား အလွန့်အလွန် အလိုနည်းပါးခြင်း အပ္ပိစ္ဆဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူကြကုန်၏၊ ပစ္စည်းလေးပါး လှူချင်လာအောင် ဆွဲဆောင် ညွှန်ပြခြင်း ပယုတ္တဝါစာ စကားကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော လာဘ်လာဘကို သာယာတော်မူကြမည်ကား မဟုတ်ကုန်။ မသာယာကုန်လတ် သော် အလိုမရှိလတ်သော် ကျောင်းထိုင်ကိုယ်တော်အား လှူလိုက်ကြပါဟု မိန့်ကြားတော်မူကြပေလတ္တံ့'' --- ဤသို့သော စိတ်အကြံအစည် ရှိသဖြင့် ယင်း လှူဖွယ်ဝတ္ထု ပစ္စည်းစုတို့ကို ယူဆောင်၍ အဂ္ဂသာဝက မထေရ်မြတ်ကြီးများ၏ အထံသို့ ယူဆောင်သွားလေ၏။
高迦利迦尊者心想：‘两位上首大长老具足极其殊胜的少欲德，绝不会喜爱由劝诱语——诱导、暗示他人想要供养四资具的言语——所带来的利得。他们若不喜爱、不想接受，必定会对施主说：“把这些供养住寺比丘吧。”’由于怀着这样的打算，他便把那些供养物和资具带到两位上首大长老面前。
〔ပယုတ္တဝါစာ --- ဆွေမျိုး မတော်စပ်သူ ဒါယကာ ဒါယိကာမများ၏ အထံ၌လည်းကောင်း၊ ပစ္စည်းလေးပါး တောင်းခံရန် မဖိတ်ကြားထားသူ ဒါယကာ ဒါယိကာမတို့၏ အထံ၌လည်းကောင်း ပစ္စည်းလေးပါးကို လှူချင်လာ အောင် ဆွဲဆောင်မှု ပြောဟောမှု အရိပ်အယောင်ပြမှု စသော ပစ္စည်းလေးပါးကို လှူစေလိုမှုနှင့် စပ်ယှဥ်သော စကားသည် ပယုတ္တဝါစာ မည်၏။ ထိုပယုတ္တဝါစာ စကားကြောင့် ရရှိသော ပစ္စည်းလေးပါးသည် သီတင်းသုံးဘော် (၅)ဦးလုံးတို့အားပင် မအပ်ပေ။〕 အဂ္ဂသာဝက မထေရ်မြတ်ကြီးတို့ကလည်း ဤပစ္စည်းများသည် ပယုတ္တဝါစာကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော ပစ္စည်းများ ဖြစ်ကြောင်းကို ကောင်းကောင်းကြီး သိတော်မူကြ၍ --- ''ဤပစ္စည်းဝတ္ထုတို့သည် ငါတို့အားလည်း မအပ်စပ်ကုန်၊ ကောကာလိကအားလည်း မအပ်စပ်ကုန်''ဟု နှလုံးပိုက်တော်မူ၍ အာဝါသိက = ကျောင်းထိုင်ကိုယ်- တော် အရှင်ကောကာလိကအား ပေးလှူလိုက်ကြပါဟု မပြောဆိုမူကုန်၍ ပယ်ရှားကာ ကြွသွားတော်မူကြကုန်၏။
〔劝诱语（payutta-vācā）：对并非自己亲属的男女施主，或未曾邀请自己求取四资具的男女施主，为了使他们想要供养四资具而作的诱导、劝说、暗示等言语，称为劝诱语。由这种劝诱语所得的四资具，五类同法者——即出家五众——一概不许可受用。〕两位上首大长老清楚知道这些资具是由劝诱语所得，心想：‘这些资具对我们不许可，对高迦利迦也不许可。’因此，他们没有叫施主把资具供养住寺比丘高迦利迦，而是舍弃那些资具，径自离去。
ထိုအခါ အရှင်ကောကာလိက၏ သန္တာန်၌ --- ''မိမိကိုယ်တိုင် အလှူမခံခဲ့ပါကုန်မူ အဘယ်မည်သော အကြောင်းကြောင့် ငါ့အား မပေးကြပါကုန်သနည်း''ဟု စိတ်မချမ်းသာမှု ဒေါမနဿတရားသည် ထင်ရှားဖြစ်ပေါ် ခဲ့လေ၏။ ''မိမိတို့ကိုယ်တိုင်က အလှူမခံယူလျှင်လည်း အဘယ်မည်သော အကြောင်းကြောင့် ငါ့အား မပေးဘဲ ထွက်ခွာသွားဘိကြကုန်သနည်း'' --- ဟု ရန်ငြိုးဖွဲ့လေ၏။
其时，高迦利迦尊者心中生起明显的不悦与忧：‘他们自己不接受供养，为什么不把它给我？即使他们自己不受，为什么还不把它给我便径自离去？’于是，他对两位尊者怀恨在心。
ထို အဂ္ဂသာဝကကြီး နှစ်ပါးတို့သည်လည်း ဘုရားရှင် ထံတော်သို့ ကြွတော်မူကြ၍ နောက်တစ်ကြိမ် မိမိတို့၏ ပရိသတ်ကို ခေါ်ဆောင်တော်မူလျက် ဇနပုဒ်တို့၌ လှည့်လည်လျက် သာသနာပြု ကြွတော်မူကြ၏။ အစဥ်အတိုင်း ခရီးဒေသစာရီ ကြွချီတော်မူလာရာ ထိုကောကာလိကတိုင်း ထိုကောကာလိကမြို့သို့ပင် တစ်ဖန် ဆိုက်ရောက်တော် မူလာကြကုန်၏။ ဤအကြိမ်ဝယ် မြို့သူမြို့သားတို့က အဂ္ဂသာဝက မထေရ်မြတ်ကြီး နှစ်ပါးတို့ကို ကောင်းစွာ မှတ်မိကြကုန်သည် ဖြစ်၍ မြို့လယ်၌ မဏ္ဍပ်ကြီး ဆောက်လုပ်ကာ ပရိက္ခရာတို့နှင့် အတူတကွ လှူဖွယ် ဒါနဝတ္ထု အစုစုကို စီရင်၍ အလှူဒါနကို ပေးလှူကြကုန်၏။ အဂ္ဂသာဝက မထေရ်မြတ်ကြီးတို့အားလည်း ပရိက္ခရာတို့ကို ဆက်ကပ်ကြကုန်၏။ မထေရ်မြတ်ကြီးတို့ကလည်း ရဟန်းသံဃာတော်အား အပ်နှင်း လှူဒါန်းစေကုန်၏။ ထိုအပြု အမူကို မြင်တွေ့ရသောအခါ အရှင်ကောကာလိကက ဤသို့ စဥ်းစားမိပြန်၏ --- ''ဤရဟန်းတို့သည် ရှေးယခင်
两位上首大弟子回到世尊那里；后来又带着自己的随众巡游各地、弘扬教法。他们依次游行，再次来到高迦利迦国高迦利迦城。这一回，城中居民清楚认出了两位上首大长老，便在城中央搭起大棚，备办各种供养物与资具，举行大布施；他们也把资具供养两位大长老，两位大长老则转交给比丘僧团。高迦利迦尊者看见这一切，又想：‘这些比丘从前——
အခါတုန်းက အလိုနည်းပါးခဲ့ကြကုန်၏၊ ယခုအခါ၌ကား လောဘတရားက နှိပ်စက်အပ်ကုန်သည် ဖြစ်၍ ယုတ်မာ-
——确实少欲；如今却被贪所逼恼，成了卑劣——
原书第 375 页
လက္ခဏာဒိစတုက္ကပိုင်း -- သင်္ခါရက္ခန္ဓကထာ အခန်း သော အလိုဆိုးရှိသူတို့ ဖြစ်ကြကုန်၏၊ ရှေးယခင်တုန်းကလည်း အလိုနည်းသူနှင့် တူအောင် ရောင့်ရဲလွယ်သူနှင့် တူအောင် ကင်းဆိတ်မှု ဝိဝေကတရားကို အလိုရှိသူနှင့် တူအောင် နေထိုင်ခဲ့ကြပုံပေါ်၏။ ဤရဟန်းတို့ကား ယုတ်မာသော အလိုဆိုးရှိကြကုန်သော မိမိ၌ ထင်ရှားမရှိသောဂုဏ်ကို ထင်ရှားဖော်ပြတတ်ကုန်သော ရဟန်း ယုတ်တို့တည်း'' --- ဤသို့ စိတ်အကြံအစည် ဖြစ်လေ၏။
——而有恶欲的人。从前，他们似乎只是装成少欲者、知足者、希求三种远离者而住；这些比丘实有邪恶欲望，显露自己并不真正具备的德行，根本是卑劣比丘。’他就这样思量。
ဤမျှဖြင့် ရပ်တန့်၍မနေဘဲ ထိုအရှင်ကောကာလိကသည် အဂ္ဂသာဝက မထေရ်မြတ်ကြီး နှစ်ပါးထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ -- ''ငါ့ရှင်တို့ …အရှင်ဘုရားတို့သည် ဟိုရှေးယခင်အခါက အလိုနည်းပါးသူတို့ကဲ့သို့ ရောင့်ရဲလွယ်သူ တို့ကဲ့သို့ ကင်းဆိတ်မှု ဝိဝေက သုံးပါးကို လိုလားသူတို့ကဲ့သို့ ဖြစ်ခဲ့ကြကုန်၏၊ ဤယခုအခါ၌ကား အရှင်ဘုရားတို့ သည် ရဟန်းယုတ်တို့ ဖြစ်နေကြပါကုန်ပကော'' --- ဤသို့ ပြောဆိုပြီးနောက် သပိတ်သင်္ကန်းကို ယူဆောင်လျက် ထိုခဏ၌ပင်လျှင် ဆောလျင်စွာ ထွက်ခွာသွား၍ --- ''ဤအကြောင်းအရာကို မြတ်စွာဘုရားအား တင်ပြ လျှောက် ထားပေအံ့'' --- ဟု နှလုံးပိုက်၍ သာဝတ္ထိသို့ ရှေးရှူ ခရီးထွက်ခွာခဲ့၏၊ အစဥ်အတိုင်း ကြွချီလာလေရာ ဘုရားရှင် ရှိတော်မူရာသို့ ချဥ်းကပ် ဆိုက်ရောက်လာလေ၏။ ဤကား အရှင်ကောကာလိက ဘုရားရှင်ထံတော်သို့ ဆိုက် ရောက်လာရခြင်း၏ အကြောင်းရင်းပေတည်း။
高迦利迦尊者没有就此罢休，又来到两位上首大长老面前说：‘贤友，尊者们从前还像少欲者、知足者、希求三种远离者；如今尊者们竟成了卑劣比丘！’说完，他拿起钵衣，当下匆忙离开，心想：‘我要把这件事禀报世尊。’他朝舍卫城出发，依次行进，来到世尊所在之处。这就是高迦利迦尊者前来世尊面前的缘由。
ထိုကောကာလိကရဟန်းသည် မြတ်စွာဘုရားထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးလျက် တစ်ခုသော နေရာ၌ ထိုင်ပြီးသော် မြတ်စွာဘုရားအား ဤသို့ လျှောက်ထား၏။
高迦利迦比丘来到世尊面前，礼敬世尊后坐在一旁，对世尊这样说道：
ပါပိစ္ဆာ ဘန္တေ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလဒာနာ၊ ပါပိကာနံ ဣစ္ဆာနံ ဝသံ ဂတာ။
Pāpicchā, bhante, Sāriputta-Moggallānā; pāpikānaṃ icchānaṃ vasaṃ gatā.
''မြတ်စွာဘုရား …သာရိပုတြာ မောဂ္ဂလဒာန်တို့သည် အလိုဆိုး ရှိပါကုန်၏၊ ယုတ်မာကုန်သော အလိုဆိုး တို့၏ အလိုသို့ လိုက်ပါနေကြပါကုန်၏'' --- ဤသို့ လျှောက်ထားလိုက်၏။ ထိုအခါ ဘုရားရှင်က --- ''မာဟေဝံ ကောကာလိက အဝစ၊ မာဟေဝံ ကောကာလိက အဝစ၊ ပသာဒေဟိ ကောကာလိက သာရိပုတ္တ- မောဂ္ဂလဒာနေသု စိတ္တံ၊ ပေသလာ သာရိပုတ္တမောဂ္ဂလဒာနာ''တိ။
‘世尊，舍利弗与目犍连有恶欲，已经落入邪恶欲望的支配。’高迦利迦这样禀报。世尊便说：‘Mā hevaṃ, Kokālika, avaca; mā hevaṃ, Kokālika, avaca; pasādehi, Kokālika, Sāriputta-Moggallānesu cittaṃ; pesalā Sāriputta-Moggallānā.’
''ကောကာလိက …ဤသို့ မဆိုလင့်၊ ကောကာလိက …ဤသို့ မဆိုလင့်၊ ကောကာလိက … သာရိပုတြာ မောဂ္ဂလဒာန်တို့သည် သီလကို ချစ်မြတ်နိုးကုန်၏၊ သာရိပုတြာ မောဂလဒာန်တို့ အပေါ်၌ သင်၏ စိတ်ကို ကြည်လင်စေပါလော'' --- ဤသို့ မိန့်ကြားတော်မူ၏။ နှစ်ကြိမ်မြောက်လည်း ကောကာလိကရဟန်းသည် မြတ်စွာဘုရားအား --- နည်းတူ လျှောက်ထား၏၊ သုံးကြိမ်မြောက်လည်း နည်းတူ လျှောက်ထား၏။ ဘုရားရှင်ကလည်း သုံးကြိမ်တိုင်တိုင်ပင် နည်းတူ တားမြစ်တော်မူ၏။
‘高迦利迦，不要这样说！高迦利迦，不要这样说！舍利弗与目犍连爱护戒德；你应当对舍利弗与目犍连生起净信。’第二次，高迦利迦比丘仍向世尊作同样的禀报；第三次，他又照样禀报。世尊也一连三次作同样的制止。
〔မှတ်ချက် --- ဘုရားရှင်သည် အဆောတလျင် ဆိုက်ရောက်လာသော ထိုကောကာလိကရဟန်းကို မြင်က- တည်းက ဉာဏ်တော်ဖြင့် ဆင်ခြင်တော်မူလတ်သည်ရှိသော် --- ''ဤကောကာလိကသည် အဂ္ဂသာဝက နှစ်ပါး တို့ကို ဆဲရေး ပြစ်မှားလို၍ ဆိုက်ရောက်လာပေ၏'' --- ဟု ကောင်းကောင်းကြီးပင် သိတော်မူ၏။ ငါဘုရားသည် တားမြစ်နိုင်ပါအံ့လောဟု ဆင်ခြင်တော်မူလတ်သော် မတားမြစ်နိုင်ဟု သိမြင်တော်မူ၏။ ''အဂ္ဂသာဝကမထေရ် တို့၌ ပြစ်မှား၍ သေခဲ့သော် ကျိန်းသေဧကန် ပဒုမငရဲ၌ ဖြစ်လတ္တံ့''သည်ကိုလည်း မြင်တော်မူ၍ --- ''သာရိ- ပုတ္တရာ မောဂ္ဂလဒာန်တို့ အပေါ်၌သော်လည်း ပြစ်မှားခြင်း မည်သည်ကို ကြား၍သော်လည်း တားမြစ်တော်
〔注：世尊一看到匆忙赶来的高迦利迦比丘，便以智审察，清楚知道：‘高迦利迦此来，是想辱骂、冒犯两位上首大弟子。’世尊又审察：‘我能制止他吗？’并知道不能。世尊也看见：‘他若毁谤两位上首大长老，死后必定投生红莲地狱。’因此，为了不让旁人说：‘连毁谤舍利弗与目犍连的话都亲耳听见，世尊为什么——
原书第 376 页
မမူပါလား'' --- ဟု သူတစ်ပါးတို့ ပြောကြားခြင်းမှ လွတ်မြောက်ရန်အလို့ငှာလည်းကောင်း၊ အရိယူပဝါဒကံ၏ ကြီးမားသော အပြစ်ရှိသည်၏ အဖြစ်ကိုလည်းကောင်း ထင်ရှားပြတော်မူခြင်းငှာ ကောကာလိကရဟန်းတော်ကို ဘုရားရှင်က ဤသို့ သုံးကြိမ်တိုင်တိုင် တားမြစ်တော်မူခြင်း ဖြစ်၏။〕 ထိုအခါ ကောကာလိကရဟန်းသည် နေရာမှ ထ၍ မြတ်စွာဘုရားကို ရှိခိုးပြီးလျှင် အရိုအသေပြုကာ ဖဲခွာသွားလေ၏၊ ဖဲခွာသွား၍ မကြာမြင့်မီပင် ကောကာလိကရဟန်းအား မုန်ညင်းစေ့ပမာဏမျှလောက် ရှိကုန် သော အဖုတို့သည် တစ်ကိုယ်လုံး အနှံ့အပြား ဖြစ်ပေါ်၍ လာကြကုန်၏။
——不制止呢？’也为了清楚显示毁谤圣者之业的重大罪过，世尊才这样一连三次制止高迦利迦比丘。〕随后，高迦利迦比丘从座而起，礼敬世尊后恭敬离去。离开不久，他全身各处便长出芥子般大小的疮疱。
မုန်ညင်းစေ့ပမာဏ မှ ပဲနောက်စေ့မျှလောက်၊ ပဲနောက်စေ့ပမာဏမှ ကုလားပဲစေ့မျှလောက်၊ ကုလားပဲစေ့ ပမာဏမှ ဆီးစေ့မျှလောက်၊ ဆီးစေ့ပမာဏမှ ဆီးသီးမျှလောက်၊ ဆီးသီးပမာဏမှ သျှိသျှားသီးမျှလောက်၊ သျှိသျှားသီးပမာဏမှ ဥသျှစ်သီးနုမျှလောက်၊ ဥသျှစ်သီးနုပမာဏမှ ဥသျှစ်သီးကြီးမျှလောက်၊ ဖြစ်ပေါ်လာကုန်၏၊ ဥသျှစ်သီးကြီးမျှလောက် ဖြစ်၍ ပေါက်ကွဲကုန်ပြီးလျှင် ပြည်သွေးတို့သည် ယိုစီး ထွက် လာကြကုန်၏။ ထိုအခါ ကောကာလိကရဟန်းသည် ထိုအနာကြောင့်သာလျှင် သေလေ၏။ သေပြီးသော ကော- ကာလိကရဟန်းသည် အရှင်သာရိပုတြာ အရှင်မဟာမောဂ္ဂလဒာန်တို့အပေါ်၌ ပြစ်မှားသောကြောင့် ပဒုမငရဲ၌ ဖြစ်ရလေ၏။ (သံ-၁-၁၅၂။ သံ-ဋ္ဌ-၁-၁၉၈-၁၉၉။ သုတ္တနိပါတ-ဋ္ဌ-၁-၁၉၄-၁၉၅။) ပုရိသဿ ဟိ ဇာတဿ၊ ကုဌာရီ ဇာယတေ မုခေ။
疮疱由芥子大渐增至绿豆大，由绿豆大增至鹰嘴豆大，由鹰嘴豆大增至枣核大，由枣核大增至枣果大，由枣果大增至余甘子大，由余甘子大增至嫩木橘果大，再由嫩木橘果大增至成熟木橘果大；长至成熟木橘果般大小后，疮疱破裂，脓血流出。高迦利迦比丘便因这些疮而死；死后，由于毁谤舍利弗尊者与摩诃目犍连尊者，投生红莲地狱。（《相应部》1-152；《相应部义注》1-198—199；《经集义注》1-194—195。）Purisassa hi jātassa, kuṭhārī jāyate mukhe;
ယာယ ဆိန္ဒတိ အတ္တာနံ၊ ဗာလော ဒုဗ္ဘာသိတံ ဘဏေ။
yāya chindati attānaṃ, bālo dubbhāsitaṃ bhaṇe.
ယော နိန္ဒိယံ ပသံသတိ၊ တံ ဝါ နိန္ဒတိ ယော ပသံသိယော။
Yo nindiyaṃ pasaṃsati, taṃ vā nindati yo pasaṃsiyo;
ဝိစိနာတိ မုခေန သော ကလိံ ၊ ကလိနာ တေန သုခံ န ဝိန္ဒတိ။
vicināti mukhena so kaliṃ, kalinā tena sukhaṃ na vindati.
အပ္ပမတ္တကော အယံ ကလိ၊ ယော အက္ခေသု ဓန ပရာဇယော။
Appamattako ayaṃ kali, yo akkhesu dhanaparājayo;
သဗ္ဗဿာပိ သဟသာပိ အတ္တနာ၊ အယမေဝ မဟန္တတရော ကလိ။
sabbassāpi sahāpi attanā, ayameva mahantataro kali;
ယော သုဂတေသု မနံ ပဒေါသယေ။ (သံ-၁-၁၅၄။)
yo sugatesu manaṃ padosaye.（《相应部》1-154。）
မွေးလာသော ယောကျာ်း၏ ပါးစပ်ထဲ၌ ဓားမကြီးတစ်လက် ပါလာ၏၊ ယင်းဓားမကြီးဖြင့် လူမိုက်သည် မကောင်းပြောလျက် မိမိကိုယ်ကို မိမိ ပိုင်းဖြတ်တတ်၏။
人生来口中便有一把大斧；愚人说出恶语，正用这把大斧砍断自己。
အကြင်သူသည် ကဲ့ရဲ့ထိုက်သောသူကို ချီးမွမ်း၏၊ ချီးမွမ်းထိုက်သောသူကို ကဲ့ရဲ့၏၊ ထိုသူမိုက်သည် ပါးစပ်ဖြင့် အပြစ်ကို ဆည်းပူးသည် မည်၏၊ ထိုသူမိုက်သည် ထိုအပြစ်ကြောင့် ချမ်းသာသုခကို မရနိုင်။
有人赞叹应受呵责者，又呵责应受赞叹者；这愚人以口积聚罪恶，也因这罪恶而得不到安乐。
ကြွေအန်လောင်းရာ၌ မိမိခန္ဓာကိုယ်နှင့်တကွ စည်းစိမ်ဥစ္စာ အားလုံး၏ ဆုံးရှုံးခြင်းသည် အနည်းငယ်မျှ မပြောပလောက်သော အပြစ်သာတည်း၊ မဂ္ဂင် (၈)ပါးတည်းဟူသော ညီညွတ်သောအကျင့်ကို ကျင့်တော်မူကြကုန် သောကြောင့် နိဗ္ဗာန်သို့ ကောင်းစွာ ဆိုက်ရောက်တော်မူကြပြီးကုန်သော၊ ဗုဒ္ဓ ပစ္စေကဗုဒ္ဓ ဗုဒ္ဓသာဝကတည်းဟူ သော ကြီးကျယ်မြင့်မြတ်သော အရာဌာနသို့ ရောက်တော်မူကြပြီးကုန်သော သုဂတ အမည်ရှိတော်မူကြကုန်သော
掷骰赌博时，连同自己身体在内的一切财富全都输掉，这种损失还只是微不足道的小罪；至于那些修习八支圣道这一正行、已经善达涅槃，并到达佛、独觉佛或佛陀圣弟子这些至高地位，因而名为‘善逝’的——
原书第 377 页
လက္ခဏာဒိစတုက္ကပိုင်း -- သင်္ခါရက္ခန္ဓကထာ အခန်း သူတော်ကောင်းတို့၌ ပြစ်မှားမိသော ဤအပြစ်သည်သာလျှင် ကြီးလေးသောအပြစ် မည်၏။
——贤善者，若毁谤他们，这才是极重的大罪。
(သံ-၁-၁၅၄။ သုတ္တနိပါတ-ဋ္ဌ-၁-၁၉၇-၁၉၈။)
（《相应部》1-154；《经集义注》1-197—198。）
အရှင်ကောကာလိကသည် အဂ္ဂသာဝကကြီး နှစ်ပါးတို့ အပေါ်၌ မဟုတ်မတရား စွပ်စွဲမိသော အရိယူပ- ဝါဒကံကြောင့် ပဒုမ မည်သော နှစ်အရေအတွက်နှင့် အညီအမျှ အဝီစိငရဲ၌ ကြီးစွာသော ဆင်းရဲဒုက္ခကို ခံရ၏။
高迦利迦尊者无端诬蔑两位上首大弟子，造下毁谤圣者之业，因而在阿鼻地狱中承受极大痛苦，长达‘红莲’（paduma）这一数名所表示的年数。
အခြေခံ အကြောင်းရင်းမှာ ပစ္စည်းလေးဖြာ အပေါ်တွင် တွယ်တာ တပ်မက်သော တဏှာလောဘပင်တည်း။
事情的根本原因，正是对四资具执著贪爱的爱与贪。
အနုသယဓာတ်အဖြစ် ကိန်းဝပ်နေသော တဏှာလောဘသည် စိတ်အစဥ်တွင် ထင်ရှားဖြစ်ပေါ်လာသော ပရိ- ယုဋ္ဌာနကိလေသာ အဆင့်သို့ တစ်ဆင့်တက်လာ၏။ ထိုပရိယုဋ္ဌာန အဆင့်တွင် မနှိမ်နင်းနိုင်သည့်အတွက် ယင်း လောဘသည် ဒေါသအပေါင်းအဖော်ကိုပါ ရရှိသောအခါ ရန်ငြိုးဖွဲ့ခြင်း မဟုတ်မတရား စွပ်စွဲခြင်းတည်းဟူသော ဝီတိက္ကမကိလေသာ အဆင့်သို့တိုင်အောင် ကူးစက်သွားလေသည်။ ယင်းအကုသိုလ်ကံက အဝီစိငရဲသို့ ရောက် အောင် အရှင်ကောကာလိကကို ပို့ဆောင်ပေးလိုက်ပေသည်။ လောဘနှင့် ယှဥ်သော စိတ်ဓာတ်၏ စွမ်းအင်ကား ကြီးမားလှပေ၏။
以随眠烦恼潜伏的爱与贪，向上发展到在心相续中明显现起的现行烦恼阶段；若在现行阶段未能制伏，它又得到瞋的伴随，便一路蔓延到违犯烦恼阶段，表现为结怨与无端诬蔑。正是这一不善业把高迦利迦尊者送入阿鼻地狱。与贪相应的心，其力量确实极其强大。
အသင်သူတော်ကောင်း၏ ပါးစပ်ထဲ၌လည်း မွေးကတည်းက ဓားမကြီးတစ်လက် ပါလာ၏၊ ထိုဓားမကြီးက မိမိကိုယ်ကို ပိုင်းဖြတ်မသွားအောင် သတိပြုသင့်လှပေသည်။
善人啊，你从出生起，口中也带着一把大斧；务必谨慎，切莫让这把斧反过来砍断自己。
အရှင်ကောကာလိက၏ ရှေးဖြစ်ဟောင်း အောက်မေ့ဖွယ်
高迦利迦尊者的前世故事
အရှင်ကောကာလိကသည် ယခုဘဝ၌သာလျှင် ပါးစပ်ကို အမှီပြု၍ ပျက်စီးရသည် မဟုတ်သေး၊ ရှေးရှေး ဘဝတုန်းကလည်း ပါးစပ်ကို အမှီပြု၍ ပျက်စီးခဲ့ရဖူးသည်သာ ဖြစ်၏။
高迦利迦尊者不只在今生因自己的口而毁灭；在过去诸生中，他也曾经因口而毁灭。
အရှင်ကောကာလိကအလောင်းလျာသည် အတိတ်ဘဝတစ်ခုဝယ် ဟိမဝန္တာအရပ် အိုင်တစ်အိုင်၌ လိပ် ဖြစ်ခဲ့ဖူး၏။ ထိုအိုင်၌ လာရောက်ကျက်စားနေကျ ဟင်္သာငယ် နှစ်ကောင်တို့သည် ထိုလိပ်နှင့် ချစ်ကျွမ်းဝင်ကာ မြဲမြံသော မိတ်ဆွေများ ဖြစ်သွားကြ၏။ တစ်နေ့တွင် ဟင်္သာငယ် နှစ်ကောင်တို့က လိပ်ကို --- ''မိတ်ဆွေ … ငါတို့၏ ဟိမဝန္တာဝယ် စိတ္တကုဋ်တောင်ယံ၌ ရွှေဂူအတွင်းဝယ် နေထိုင်စရာနေရာ ရှိ၏၊ မွေ့လျော်ဖွယ်ကောင်းသော နေရာတစ်ခု ဖြစ်၏၊ ငါတို့နှင့် အတူသွားမလား'' --- ဟု မေးမြန်းကြ၏။
高迦利迦尊者的前身，在过去某一生曾是喜马拉雅地区一座湖里的乌龟。常来那座湖栖息的两只幼鹅与乌龟亲近起来，成了亲密的朋友。有一天，两只幼鹅问乌龟：‘朋友，我们在喜马拉雅的心峰山山腰有一处金窟，是个宜居而快乐的地方。你愿意和我们一起去吗？’
''မိတ်ဆွေတို့ …ငါ ဘယ်လိုသွားရမှာလဲ''ဟု မေးသောအခါ ဟင်္သာတို့က --- ''အကယ်၍ သင်သည် ပါးစပ်ကို စောင့်စည်းနိုင်ပါမူ ငါတို့သည် သင့်ကို သယ်ဆောင်သွားကုန်အံ့'' --- ဟု ပြန်ပြောကြ၏။ လိပ်ကလည်း ပါးစပ်ကို စောင့်စည်းပါမည်ဟု ဝန်ခံကတိ ပေးလိုက်၏၊ မိမိကို သယ်ဆောင်သွားရန် တောင်းပန်စကားလည်း ပြောလိုက်၏။ ဟင်္သာတို့ကလည်း ကောင်းပြီဟု ဆို၍ တုတ်တစ်ချောင်းကို လိပ်ကို ပါးစပ်ဖြင့် ကိုက်ထားခိုင်း၍ မိမိတို့ ဟင်္သာနှစ်ကောင်က ထိုတုတ်ချောင်း၏ အစွန်းနှစ်ဘက်တို့ကို ကိုက်ချီ၍ ကောင်းကင်သို့ ပျံတက်သွားကြ၏။
乌龟问：‘朋友们，我要怎样才能和你们一起去？’幼鹅答道：‘只要你能管住自己的嘴，我们就能带你去。’乌龟答应一定守口，又请它们带自己前往。两只幼鹅说好，便叫乌龟用嘴咬住一根木棍的中央，自己分别衔住木棍两端，飞上天空。
ဟင်္သာတို့၏ ပျံသန်းသွားသော အဟုန်ကား အလွန် လျင်မြန်လှ၏။ ရွာသူသားငယ်တို့က မြင်တွေ့ကြသောအခါ ''ဟင်္သာနှစ်ကောင်တို့က လိပ်တစ်ကောင်ကို တုတ်တစ်ချောင်းဖြင့် သယ်ဆောင်သွားကြတယ်''ဟု အော်ပြောကြ၏။
两只幼鹅飞得极快。村里的孩子们看见后，高声喊道：‘两只鹅正用一根木棍抬着一只乌龟飞呢！’
လိပ်ကလည်း --- ''ငါ့ကို ငါ့မိတ်ဆွေတွေက သယ်ဆောင်သွားတာ နင်တို့နှင့် ဘာဆိုင်လဲ'' --- ဟု ပြန်ပြောချင်၏။
乌龟也想回嘴：‘我的朋友带着我，关你们什么事？’
သို့သော် ဟင်္သာတို့ ပျံသန်းနေသောအဟုန်က အလွန် လျင်မြန်သောကြောင့် ဗာရာဏသီမင်းနန်းတော်၏ အထက် ကောင်းကင်ယံသို့ ရောက်မှ ကိုက်ထားသော နေရာမှ တုတ်ချောင်းကို ပြန်ပြောဖို့ရန် လွှတ်လိုက်မိ၏။ မင်းရင်ပြင်- တော်၌ ကျ၍ ကြေမွ ပျက်စီးသွားလေသည်။ (ဓမ္မပဒ-ဋ္ဌ-၂-၃၆၃။) ဘဝတစ်ခု၌ မွေးမြူမိသော မကောင်းဓာတ်တို့သည် နောက်နောက်ဘဝများအထိ လိုက်ပါတတ်ပုံကို ပညာရှိ သူတော်ကောင်းအပေါင်းတို့သည် သတိပြုသင့်လှပေသည်။
然而幼鹅飞行的速度实在太快；飞到波罗奈国王宫殿上空时，乌龟为了回嘴，竟松开了咬住的木棍，从空中落在王宫庭院里，摔得粉身碎骨。（《法句义注》2-363。）智者贤善们应当警觉：在某一生中养成的不善习性，会一直跟随到后后的诸生。
原书第 378 页
သာကီဝင်မင်းသား အရှင်ဥပနန္ဒ၏ လောဘ
释种优波难陀尊者的贪
အရှင်ဥပနန္ဒမထေရ်ကား သာကီဝင်မင်းသား တစ်ဦးလည်း ဖြစ်၏၊ ဥပဓိသမ္ပတ္တိနှင့်လည်း ပြည့်စုံ၏၊ တရား အဟောအပြော၌လည်း လိမ္မာ ကျွမ်းကျင်တော်မူ၏။ ထိုအရှင်ဥပနန္ဒကို အကြောင်းပြု၍ ပညတ်တော်မူရသော သိက္ခာပုဒ်တို့လည်း များလှ၏။ ရဟန်းတော်များ ရွှေငွေကို အလှူမခံရဟု ပညတ်ထားတော်မူသော ရူပိယသိက္ခာပုဒ် မှာလည်း အရှင်ဥပနန္ဒ၏ ငွေအလှူခံမှုကို အကြောင်းပြု၍ ပညတ်တော်မူရခြင်း ဖြစ်၏။ ရဟန်းတစ်ပါးသည် ဝါဆိုကျောင်း တစ်ကျောင်း၌သာ ဝါဆိုရန်၊ ဝါဆိုကျောင်း နှစ်ကျောင်း သုံးကျောင်း စသည် ခွ၍ ဝါမဆိုရန် ပညတ်တော်မူရသော သိက္ခာပုဒ်များမှာလည်း အရှင်ဥပနန္ဒကိုပင် အကြောင်းပြု၍ ပညတ်တော်မူရခြင်း ဖြစ်၏။
优波难陀长老是释迦族王子，具足所依成就、仪表出众，也善于说法。因优波难陀而制定的学处很多：规定比丘不得接受金银的金银学处，就是因他接受金钱而制定；规定一位比丘只能在一所寺院度雨安居，不得把雨安居分在两三所寺院，也同样因他而制定。
ဤသို့စသည်ဖြင့် များလှ၏။
以他为缘而制定的学处，还有许多类似例子。
တစ်ချိန် အရှင်ဥပနန္ဒသည် တောကျောင်း တစ်ကျောင်း၌ တရားဟောတော်မူ၏။ ထို အရှင်ဥပနန္ဒ၏ ပစ္စည်းလေးပါးနှင့် စပ်၍ အလိုနည်းပါးခြင်း = အပ္ပိစ္ဆတာဂုဏ်၊ ရောင့်ရဲလွယ်ခြင်း = သန္တုဋ္ဌိဂုဏ် စသော ရဟန်းတော် များ၏ ခြိုးခြံစွာ ပစ္စည်းလေးပါးကို သုံးစွဲပုံနှင့် စပ်ယှဥ်သော တရားစကားများကို ကြားနာရသော ရဟန်းများစွာ တို့သည် ထိုအရှင်ဥပနန္ဒကို တိစီဝရိက်သင်္ကန်း သုံးထည်တို့ဖြင့် ပူဇော်ကြ၍ ဓုတင်ကျင့်ဝတ် ပဋိပတ်များကို ဆောက်တည်တော်မူကြကုန်၏။ ထိုဓုတင်ဆောင် ရဟန်းတော်တို့က စွန့်ပစ်လိုက်သော ပရိက္ခရာအားလုံးတို့ကို အရှင်ဥပနန္ဒကပဲ သိမ်းကျုံး၍ အားလုံးယူလိုက်၏။ ထိုအရှင်ဥပနန္ဒသည် ဝါဆိုဝါကပ်ဖို့ရန် နီးကပ်လာသောအခါ ဇနပုဒ် တစ်ခုသို့ ကြွသွားတော်မူ၏။ ထိုအခါ ထိုအရှင်ဥပနန္ဒကို ကျောင်းတိုက်တစ်ခု၌ သီတင်းသုံးနေထိုင်လျက် ရှိတော်မူကြကုန်သော ရဟန်းငယ် သာမဏေငယ်တို့က တရားဟောကောင်းသည့် ဓမ္မကထိကကောင်းဟူသော
有一次，优波难陀尊者在一所林野寺院说法。他讲述比丘应当怎样依少欲、知足等德行，俭约受用四资具。许多比丘听后，各以三衣供养优波难陀，并受持头陀行；那些头陀行比丘舍弃的资具，也全被优波难陀一并收走。雨安居将近时，优波难陀前往一处乡间。某寺院的年轻比丘与沙弥，因为爱戴他这位善说法者，便请求——
ချစ်မြတ်နိုးခြင်းဖြင့် ''အရှင်ဘုရား ဤကျောင်းတိုက်မှာပင် ဝါဆိုဝါကပ်တော်မူပါ''ဟု လျှောက်ထားကြ၏။ ''ဤ ကျောင်းတိုက်၌ ဝါဆိုသင်္ကန်း ဘယ်၍ ဘယ်မျှ ရရှိပါသလဲ''ဟု မေးမြန်းကြည့်သောအခါ သံဃာတစ်ပါးလျှင် ဝါဆိုသင်္ကန်း တစ်စုံစီသာရကြောင်း ပြန်လည်လျှောက်ထားလေသော် ထိုကျောင်း၌ ဖိနပ်ထားခဲ့၍ အခြားကျောင်း တစ်ခုသို့ သွားပြန်၏။ ဒုတိယကျောင်းတိုက်သို့ ရောက်သောအခါ ဝါဆိုသင်္ကန်းနှင့် စပ်၍ မေးမြန်းကြည့်ပြန် လတ်သော် ဝါဆိုသင်္ကန်း နှစ်စုံ ရကြောင်း သတင်းကောင်းကို ပြောဆိုလျှောက်ထားသဖြင့် ထိုကျောင်း၌ တောင်ဝှေး ကို ထားခဲ့၏။ တတိယကျောင်းတိုက်တစ်ခုသို့ ရောက်သောအခါ ဝါဆိုသင်္ကန်း သုံးစုံ ရကြောင်း သတင်းကောင်း ကို ကြားသိရပြန်သဖြင့် ထိုကျောင်း၌ ရေဘူးကို ထားခဲ့ပြန်၏။ စတုတ္ထကျောင်းတိုက်တစ်ခုသို့ ရောက်သောအခါ ဝါဆိုသင်္ကန်း လေးစုံ ရကြောင်း သတင်းကောင်းကို ကြားသိရသဖြင့် ''ကောင်းပြီ …ဤကျောင်းတိုက်၌
——‘尊者，请就在这所寺院度雨安居吧。’他问：‘这所寺院能得到多少雨安居衣？’听说每位僧人只能得到一套，便把鞋子留在那里，又去另一所寺院。到了第二所寺院，他再问雨安居衣，听说每人能得两套，便把手杖留在那里。到了第三所寺院，听说每人能得三套，便又把水瓶留在那里。到了第四所寺院，听说每人能得四套，他便决定：‘很好，我就在这所寺院——
ဝါဆိုပေအံ့''ဟု ဆုံးဖြတ်ချက်ချ၍ ထိုကျောင်းတိုက်၌ ဝါဆိုဝါကပ်လျက် လူဒါယကာ ဒါယိကာမတို့ကိုလည်းကောင်း ရဟန်းတော်တို့ကိုလည်းကောင်း တရားစကားများကို ဟောကြားပြသ ဆိုဆုံးမပေးတော်မူ၏။ ထိုရှင်ရဟန်းတို့နှင့် လူဒါယကာ ဒါယိကာမအပေါင်းတို့သည် ထိုအရှင်ဥပနန္ဒကို များစွာကုန်သော အဝတ်သင်္ကန်းတို့ဖြင့် ပူဇော်ကြ ကုန်၏။ ထိုအရှင်ဥပနန္ဒသည် ဝါကျွတ်သောအခါ ဖိနပ် တောင်ဝှေး စသည်တို့ ထားခဲ့ရာ အခြားကျောင်းတိုက်တို့၌ ''ငါသည် ပရိက္ခရာကို ထားခဲ့သည့်အတွက် ဝါဆိုသင်္ကန်းကို ရထိုက်၏။ ထိုဝါဆိုသင်္ကန်းကို ငါ့ထံသို့ ပို့လိုက်ကြပါ'' ဟု သတင်းစကား ပို့လိုက်၍ ထိုသင်္ကန်းအားလုံး ဆောင်ယူကာ လှည်းတစ်ခုလုံး အပြည့်တင်ကာ သွားလေ၏။
——度雨安居。’他在那里安居，为男女施主和比丘们开示、教诫各种法义；僧俗大众供养了他许多衣布。安居结束后，他向先前留下鞋子、手杖等物的寺院传话：‘我在那里留下了资具，所以有资格取得雨安居衣；把我的那份送来。’他收齐所有衣物，装满整整一车，带着上路。
ထိုအချိန်အခါတွင် လမ်းခုလတ် တစ်နေရာဝယ် ကျောင်းတိုက်တစ်ခု တည်ရှိနေ၏။ ထိုကျောင်းတိုက်နားသို့ အရောက်တွင် ခြေထောက်ကို နွယ်တစ်ချောင်းက ငြိမိသဖြင့် လာဘ်ရလိမ့်မည်ဟု အတိတ်ကောက်ကာ ထို ကျောင်းတိုက်အတွင်းသို့ ဝင်သွား၏။ ထိုကျောင်း၌ ရဟန်းနှစ်ပါးတို့ ဝါဆိုဝါကပ်ကြရာ ဖျင်ကြမ်းသင်္ကန်း = ပိတ်သင်္ကန်း နှစ်စုံနှင့် ကမ္ဗလာသင်္ကန်း တစ်စုံ ရရှိကြရာ အဝေမသင့် ဖြစ်နေကြ၏။ လမ်းခရီးအနီး၌ ထိုင်ကာ ငြင်းခုံနေကြ၏။ ထိုရဟန်းငယ်တို့သည် အရှင်ဥပနန္ဒထေရ် ကြွလာသည်ကို မြင်ကြ၍ သင်္ကန်းများကို ဝေခြမ်း၍
途中有一所寺院。他走近时，脚被藤蔓绊了一下，便把它当作将有利得的征兆，走进寺院。那里有两位比丘度过雨安居，得到两套粗布衣和一套毛毯衣，因无法平均分配，正在路旁争论。两位年轻比丘看见优波难陀长老到来，便请他替自己分配——
原书第 379 页
လက္ခဏာဒိစတုက္ကပိုင်း -- သင်္ခါရက္ခန္ဓကထာ အခန်း ပေးပါရန် တင်ပြ လျှောက်ထားကြ၏။ အရှင်ဥပနန္ဒက အရှင်ဘုရားတို့ပဲ ဝေဖန်ယူကြပါဟု ပြန်လည် မိန့်ကြား၏။
——衣物。优波难陀回答：‘尊者们自己分吧。’
အရှင်ဘုရားတို့ကသာ ဝေဖန်၍ ပေးတော်မူကြပါ၊ တပည့်တော်တို့ ဝေခြမ်း၍ မရနိုင် ဖြစ်နေကြပါသည်ဟု ထပ်မံ လျှောက်ထားကြ၏။ ထိုသို့ဖြစ်လျှင် ''တပည့်တော်၏ စကား၌ ရပ်တည်နိုင်ကြပါမည်လော''ဟု မေးမြန်းလိုက်သော အခါ ရပ်တည်နိုင်ပါကြောင်း ဝန်ခံစကား လျှောက်ထားကြ၏။ ထိုအခါ အရှင်ဥပနန္ဒက ကောင်းပြီဟု ပြောဆို၍ ထိုရဟန်းငယ်တို့အား ပိတ်သင်္ကန်း တစ်စုံစီပေးကာ --- အယံ ဓမ္မကထံ ကထေန္တာနံ အမှာကံ ပါရုပနာရဟော။ (ဓမ္မပဒ-ဋ္ဌ-၂-၈၉။) ဤကမ္ဗလာသင်္ကန်းသည် တရားဟောဓမ္မကထိက ဖြစ်ကုန်သော ငါတို့အား ဝတ်ရုံခြင်းငှာ လျောက်ပတ်၏- ဤသို့ ပြောဆို၍ များစွာ အဖိုးထိုက်တန်သော ကမ္ဗလာသင်္ကန်းကိုပါ ယူဆောင်၍ သွားပြန်၏။ ရဟန်းငယ် တို့လည်း စိတ်မကောင်းကြ စိတ်မကြည်လင်ကြသဖြင့် ဘုရားရှင်ထံသို့ သွားကာ ထိုအကြောင်းအရာကို တင်ပြ လျှောက်ထားကြ၏။ ထိုအခါ ဘုရားရှင်က --- ''ရဟန်းတို့ …ဤဥပနန္ဒသည် ယခုအခါ၌သာလျှင် သင်တို့၏
他们再次请求：‘请尊者替我们分；我们实在分不了。’优波难陀问：‘既然如此，你们能够遵从我的裁决吗？’两人答应遵从。他便说好，把一套粗布衣给这位、一套给那位，又说：‘Ayaṃ dhammakathaṃ kathentānaṃ amhākaṃ pārupanāraho.（《法句义注》2-89。）这套毛毯衣适合我们这些说法者披用。’于是把那套价值昂贵的毛毯衣也带走了。两位年轻比丘心中不悦、不净，前往世尊面前禀报此事。世尊便说：‘诸比丘，优波难陀不只现在拿走你们的——
ဥစ္စာပစ္စည်းကို ယူ၍ သင်တို့ကို စိတ်မချမ်းမြေ့အောင် ပြုသည် မဟုတ်သေး၊ ဟိုရှေးယခင်အခါကလည်း ပြုခဲ့ဖူး သည်သာတည်း''ဟု မိန့်တော်မူပြီးနောက် အတိတ်ဇာတ်ကြောင်းကို ပြန်ပြောင်း၍ ဟောကြားတော်မူခဲ့၏။
——财物，令你们不快；过去他也曾这样做。’说完，世尊讲述了过去的本生故事。
အတိတ်ဘဝတစ်ခုဝယ် မြစ်ကမ်းပါး အနီး၌ ကျင်လည်ကျက်စားလေ့ရှိသော ဖျံတစ်ကောင်၊ ရေနက်၌ ကျင်လည်ကျက်စားလေ့ရှိသော ဖျံတစ်ကောင် ဤဖျံနှစ်ကောင်တို့သည် ငါးကြင်းကြီးတစ်ကောင်ကို ရ၍ အဝေ- မသင့် ဖြစ်နေကြ၏။ ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်း တစ်နေရာတွင် ဖြစ်၏။ ထိုဖျံနှစ်ကောင်မှာ သင်္ကန်း အဝေမတည့် ဖြစ်နေကြသည့် ရဟန်းငယ် နှစ်ပါး၏ အလောင်းလျာများပင် ဖြစ်ကြ၏။
过去某一生，在恒河岸边，一只习惯在岸旁活动的水獭和一只习惯在深水活动的水獭捕到一条大鲤鱼，却无法把它公平分开。地点就在恒河岸边。这两只水獭，正是如今为毛毯衣争执的两位年轻比丘之前身。
အရှင်ဥပနန္ဒအလောင်းကား ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်းပါးတွင် ကျက်စားနေသည့် မြေခွေးတစ်ကောင် ဖြစ်နေ၏။
优波难陀的前身，则是住在恒河岸边的一只豺。
မာယာဝီ အမည်ရှိသော မြေခွေးမငယ် တစ်ကောင်လည်း သူ့တွင် ရှိနေ၏။ ထိုမာယာဝီက ငါးကြင်းသားကို စားချင်ပါသည်ဟု ချင်ခြင်းတပ်သဖြင့် ဥပနန္ဒအလောင်း မြေခွေးခမျာလည်း ငါးကြင်းသား အရှာထွက်ခဲ့ရ၏။
它有一只名叫玛雅薇的母豺作伴侣。玛雅薇想吃鲤鱼肉，馋得厉害，可怜的豺只得外出寻找鲤鱼。
〔ဤစာကိုဖတ်နေသော အသင်သူတော်ကောင်း၌လည်း မာယာဝီတစ်ဦး ရှိကောင်း ရှိနိုင်ပါသည်။ စိန်နားကပ် ဝတ်ချင်ပါသည်ဟု ပူဆာ၍ စိန်နားကပ် ရှာပုံတော်ကျူးရသည့် ပုံစံမျိုးဟုပင် မှတ်ပါ။〕 ထိုမြေခွေးသည် ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်းပါးတစ်လျှောက်၌ ငါးကြင်းသား အရှာထွက်လာရာ တစ်နေရာတွင် ခြေ- ထောက်ကို နွယ်တစ်ချောင်းက ငြိနေသဖြင့် ဤနေရာတွင် လာဘ်ရမည်ဟု အတိတ်ကောက်ကာ ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်း ဘက်သို့ ဆင်းသွားလိုက်၏။ ဖျံနှစ်ကောင်တို့ကလည်း ငါးကြင်းသားကို ဝေဖန်ပေးရန် တောင်းပန်ကြ၏။ မြေခွေး ကလည်း --- ''ငါသည် ဘုရင်မင်းမြတ်၏ တရားစီရင်ရာ တရားရေးရာဌာန၌ ဘုရင်မင်းမြတ် တရားသူကြီးအဖြစ် ရာထူးခန့်အပ်ထားသူ ဖြစ်၏၊ ထိုတရားရေးရာဌာန တရားစီရင်ရာဌာန၌ ကြာမြင့်စွာ ထိုင်ခဲ့ရသဖြင့် အညောင်းပြေ လမ်းလျှောက်လာခြင်း ဖြစ်၏၊ ယခုအခါ ငါ့မှာ တရားဆုံးဖြတ်ပေးရန် အချိန်မရှိပါ'' --- ဟု ပြန်ပြောလေ၏။
〔正在读这段文字的善人，也可能有一位‘玛雅薇’；她若闹着要戴钻石耳环，你便不得不踏上寻找钻石耳环之旅。应当这样理解。〕这只豺沿恒河岸寻找鲤鱼，走到一处时，脚被藤蔓绊住，便把它当作会有利得的征兆，朝河岸走下去。两只水獭请它替自己分鱼。豺回答：‘我是国王任命、在王家司法机构中裁判案件的法官；因为在审判处坐得太久，才出来散步舒展身体。现在没有时间替你们裁决。’
ဖျံနှစ်ကောင်တို့ကလည်း အတန်တန် တောင်းပန်ပြန်သောအခါ --- ''ငါ၏စကား၌ ရပ်တည်နိုင်ကြပါ့မလား''--- ဟု မေးမြန်းလိုက်သောအခါ ရပ်တည်နိုင်ကြောင်းကို ဖျံနှစ်ကောင်တို့က ပြန်ပြောင်းပြောဆိုသောအခါ ငါးကြင်းကို သုံးပိုင်း ပိုင်း၍ ဖျံတစ်ကောင်အား အမြီးပိုင်းကို ဖျံတစ်ကောင်အား ခေါင်းပိုင်းကို ပေး၍ ''ဤအလယ်ပိုင်းသည်ကား တရားစီရင်ရာ ဝိနိစ္ဆယဌာန၌ ရပ်တည်နေသော ငါတရားသူကြီးနှင့် သက်ဆိုင်သည်''ဟု ဆို၍ ကိုက်ချီကာ ထွက် ပြေးလေသည်။ ထိုဖျံနှစ်ကောင်တို့လည်း စိတ်မချမ်းသာခြင်း စိတ်နှလုံးမသာယာခြင်း ရှိကြကုန်လျက် ထိုမြေခွေးကို ကြည့်ကာ ရပ်တည်နေရစ်ကြရကုန်၏။
两只水獭再三恳求，豺便问：‘你们能遵从我的裁决吗？’它们答应后，豺把鲤鱼切成三段，把尾段给一只、头段给另一只，说：‘中间这一段属于在司法裁判处任职的我这位法官。’说完便衔着鱼身逃走。两只水獭心中不快、满怀失望，只能站在那里望着它。
原书第 380 页
ဝါသနာ ဓာတ်ငွေ့
习气之力
ရဟန်းငယ်နှစ်ပါးတို့သည် ဖျံဘဝကလည်း ငါးကြင်းသားကို အဝေမတည့် လုခဲ့ဖူးကြ၏၊ ယခုလည်း ကမ္ဗလာ သင်္ကန်းကို အဝေမတည့် ဖြစ်ကာ လုယက်ကြရပြန်၏။ တစ်ဖန် အရှင်ဥပနန္ဒသည်လည်း မြေခွေးဘဝကလည်း ငါးကြင်းသားကို ခေါင်းပုံဖြတ်ခဲ့ဖူး၏။ ယခုတစ်ဖန် ရဟန်းဘဝသို့ ရောက်ရှိပြန်ပါကလည်း ကမ္ဗလာသင်္ကန်းကို ခေါင်းပုံဖြတ်ပြန်၏။ သာကီဝင်မင်းသားလည်း ဖြစ်၍ ရှင်ရဟန်းလည်း ဖြစ်ပါလျက် ဘုရားရှင်နှင့်လည်း တွေ့ကြုံ ရပါလျက် တရားထူး တရားမြတ်ကို မရှာဖွေဘဲ ဓမ္မကထိကဘဝမျှဖြင့် အားရကျေနပ်ကာ ပစ္စည်းလေးဖြာ ရရှိ ရေးကိုသာ ကြိုးပမ်းခဲ့သဖြင့် သာသနာတော်က လောလုပ္ပစာရ = ပစ္စည်းလေးပါး၌ လျှပ်ပေါ်လော်လည်သော ရဟန်းဟု မှတ်ချက်ချခြင်းကို ခံယူရပေသည်။ ထိုစိတ်ဓာတ်များက တရားထူး တရားမြတ်နှင့် အလှမ်းဝေးအောင် တည်ထောင် ဖန်ဆင်း၍ ပေးလိုက်သဖြင့် သာသနာတော်နှင့် ကြုံတွေ့ရသော်လည်း တရားထူး တရားမြတ်နှင့်
两位年轻比丘在水獭生中曾因无法公平分配鲤鱼而争抢，如今又因无法公平分配毛毯衣而争抢。优波难陀在豺生中曾侵占鲤鱼肉，如今成为比丘，又侵占毛毯衣。他既是释迦族王子，又已经出家为比丘，也有幸值遇世尊，却不追求殊胜之法，只满足于说法者的身份，一心谋求四资具；因此，教法把他评为‘贪求资具、行止浮荡的比丘’（loluppacāra）。这些心性塑造了他，使他远离殊胜之法；所以即使值遇佛陀的教法，他仍然与——
အလွဲကြီး လွဲသွားရရှာပေသည်။
——殊胜之法失之交臂。
ဘုရားရှင်သည် ဤအတိတ်ဇာတ်ကြောင်းကို ဆောင်တော်မူ၍ ''ဤသို့လျှင် ဤဥပနန္ဒသည် သင်ချစ်သား တို့ကို အတိတ်ဘဝတုန်းကလည်း စိတ်မချမ်းသာအောင် ပြုလုပ်ခဲ့ဖူးသည်သာလျှင်တည်း''ဟု ထိုရဟန်းတို့ကို အသိပေးပြီးနောက် အရှင်ဥပနန္ဒကို ကဲ့ရဲ့လိုသည် ဖြစ်၍ --- ''ရဟန်းတို့ …သူတစ်ပါးကို ဆိုဆုံးမသောသူ မည်သည် ရှေးဦးစွာ မိမိကိုယ်ကိုသာလျှင် သင့်တင့်လျောက်ပတ် ကောင်းမြတ်သောအရာ၌ တည်စေအပ်၏''- ဟု ဟောတော်မူပြီးနောက် အောက်ပါ ဂါထာဒေသနာတော်ကို ဟောတော်မူ၏။
世尊讲完这段本生故事，对两位比丘说：‘优波难陀不只现在令你们不快，过去也曾令你们不快。’为了呵责优波难陀，世尊又开示：‘诸比丘，教诫他人的人，应当先使自己安住于适当而善美之处。’随后宣说以下偈颂：
အတ္တာနမေဝ ပဌမံ၊ ပတိရူပေ နိဝေသယေ။
Attānameva paṭhamaṃ, patirūpe nivesaye;
အထညမနုသာသေယျ၊ န ကိလိဿေယျ ပဏ္ဍိတော။ (ဓမ္မပဒ-၁၅၈။ ဓမ္မပဒ-ဋ္ဌ-၂-၈၈-၉ဝ။)
athaññamanusāseyya, na kilisseyya paṇḍito.（《法句经》158；《法句义注》2-88—90。）
ပညာရှိသူတော်ကောင်းသည် မိမိကိုယ်ကိုသာလျှင် ရှေးဦးစွာ သင့်တင့်လျောက်ပတ် ကောင်းမြတ်သော ဂုဏ်ကျေးဇူး၌ တည်အောင် သွတ်သွင်းထားလေရာ၏၊ ထိုနောင်မှ သူတစ်ပါးကို ဆိုဆုံးမလေရာ၏၊ ပညာရှိ သူတော်ကောင်းဟူသည် ကိလေသာ အညစ်အကြေးတို့ဖြင့် လူးလည်းပေကျံမှု မရှိလေရာ။ (ဓမ္မပဒ-၁၅၈။) မိမိကိုယ်ကို ထိုဂုဏ်ကျေးဇူး၌ တည်အောင် သွတ်သွင်းမထားနှင့်ဦးဘဲ သက်သက် သူတစ်ပါးကိုသာလျှင် ဆိုဆုံးမသောသူသည် သူတစ်ပါးထံမှ ကဲ့ရဲ့မှုကို ရရှိ၍ စိတ်အစဥ် ညစ်နွမ်းရသည် မည်၏။ ထိုဂုဏ်ကျေးဇူး၌ မိမိကိုယ်ကို ရှေးဦးစွာ တည်နေအောင် သွတ်သွင်းပြီးမှသာလျှင် သူတစ်ပါးကို ဆိုဆုံးမသောသူသည် နောက်ပိုင်း ကာလ၌ ချီးမွမ်းခြင်းကို ရရှိနိုင်ပေ၏။ ထိုကြောင့် စိတ်မညစ်နွမ်းရသည် မည်၏။ ဤသို့ပြုသော် ပညာရှိသူတော်- ကောင်းသည် ကိလေသာ အညစ်အကြေးတို့ဖြင့် လူးလည်းပေကျံမှု မရှိလေရာ။ (ဓမ္မပဒ-ဋ္ဌ-၂-၉ဝ။)
智者贤善应当先使自己安住于适当而善美的德行，然后才教诫他人；智者贤善不应让自己被烦恼垢染。（《法句经》158。）一个人若尚未令自己安住于这种德行，只顾教诫别人，便会遭人指责，心相续也随之染污；若先令自己安住于这种德行，然后才教诫他人，日后便会受到赞叹，心也不受染污。如此而行，智者贤善便不会被烦恼垢染。（《法句义注》2-90。）
စိဉ္စမာဏဝိကာ = စိဉ္စမာဏ
旃遮摩那女
စိဉ္စမာဏသည် သူ့ဗိုက်ကို လိမ်ညာထုတ်၍ ဘုရားရှင်အား မဟုတ်မတရား စွပ်စွဲခဲ့၏။ စိဉ္စမာဏ၏ ဤကဲ့ သို့သော စိတ်ဓာတ်များမှာ အတိတ် သံသရာအဆက်ဆက်က ကပ်ပါလာသော လေ့ကျက်မှုများခဲ့သော အနုသယ ဓာတ်ငွေ့တို့၏ စွမ်းအားရှိန်စော် အာနုဘော်ကြောင့်ပင် ဖြစ်၏။
旃遮摩那伪装腹部隆起，以不实之词诬蔑世尊。她之所以有这样的心性，正是过去无数生以来随身潜伏、反复习成的随眠倾向所具有的强大势力所致。
နာမည်ကျော် စူဠပဒုမဇာတ်တော်၌ ပဒုမပေါင်တိုနှင့် မှောင်ခိုကာ ဖောက်ပြားလျက် ယောကျာ်းဖြစ်သူ မဟာပဒုမမင်းသားကို ချောက်ကမ်းပါးထဲသို့ ကျအောင် တောင်ထိပ်မှ ကလိန်ဆင်၍ တွန်းချခဲ့သူမှာလည်း မယ်- မင်းကြီးမ စိဉ္စမာဏအလောင်းပင် ဖြစ်၏။ (စူဠပဒုမဇာတ်-ဇာတက-ဋ္ဌ-၂-၁ဝ၅-၁၁ဝ။)
著名的《小莲本生》记载：那位暗中与残肢男子私通，又施计把丈夫摩诃莲王子（Mahāpaduma）从山顶推下悬崖的王妃，也是旃遮摩那的前身。（《小莲本生》《本生义注》2-105—110。）
原书第 381 页
လက္ခဏာဒိစတုက္ကပိုင်း -- သင်္ခါရက္ခန္ဓကထာ အခန်း သုသုမာရဇာတ် --- တစ်ချိန် ဘုရားအလောင်းတော်သည် တစ်ခုသော ဘဝ၌ ဟိမဝန္တာဝယ် မျောက်မျိုး၌ ဖြစ်ရ၏။ ဆင်ပြောင်အားကို ဆောင်နိုင်၏၊ စွမ်းအင်နှင့် ပြည့်စုံ၏၊ ကြီးမားသော ခန္ဓာကိုယ် ရှိ၏။ တင့်တယ်ခြင်း အစုသို့ ရောက်၏။ မြစ်ကွေ့ တောအုပ် တစ်နေရာ၌ နေ၏။ ထိုအခါ၌ ဂင်္ဂါမြစ်တွင်းဝယ် အရှင်ဒေဝဒတ်အလောင်း မိကျောင်းနှင့် မယ်မင်းကြီးမ စိဉ္စမာဏအလောင်း မိကျောင်းမ ဇနီးမောင်နှံတို့လည်း ရှိကြ၏။ မယားဖြစ်သူ မိကျောင်းမက လင်ဖြစ်သူ မိကျောင်းဖိုအား မျောက်၏ နှလုံးသားကို စားလိုသည့် ချင်ခြင်းသည် ဖြစ်ပေါ်နေကြောင်း မစားရက သေရတော့မည် ဖြစ်ကြောင်း တင်ပြ ပြောဆိုလာ၏။ ဥပါယ်တံမျဥ်ဖြင့် မျောက်၏ နှလုံးသားကို စား ရအောင် ကြံဆောင်ပေးမည့်အကြောင်း ဝန်ခံကတိစကား ပြောကြားကာ နှစ်သိမ့်စေပြီးနောက် ဘုရားအလောင်း မျောက်သည် ဂင်္ဂါမြစ်၌ ရေကို သောက်၍ ဂင်္ဂါမြစ်ကမ်းနား၌ နေသောကာလ၌ ဘုရားအလောင်း၏ အထံသို့
《鳄鱼本生》——过去某一生，菩萨投生在喜马拉雅山的猴族。他有象王一般的力量，精力充沛，身躯高大，形貌庄严，住在一处河湾的树林里。当时，恒河中也住着一对鳄鱼夫妇：雄鳄鱼是提婆达多的前身，雌鳄鱼是旃遮摩那的前身。雌鳄鱼对丈夫说，自己生起想吃猴心的渴求，吃不到便会死去。雄鳄鱼答应设法取得猴心，安慰妻子之后，趁菩萨猴王在恒河饮水、停留岸边时，来到他面前——
သွား၍ --- ''အဆွေတော် မျောက်မင်း …ဤအရပ်၌ ငှက်ပျောသီးတို့ကို စားလျက် ကျက်စားမြဲ အရပ်၌သာလျှင် သင်သည် အဘယ်ကြောင့် ကျက်စားဘိသနည်း၊ ဂင်္ဂါ၏ တစ်ဘက်ကမ်း၌ သရက် ပိန္နဲ အစရှိကုန်သော ချိုမြိန် ကောင်းမြတ်ကုန်သော သစ်သီးကြီးငယ်တို့၏ အဆုံးအပိုင်းအခြားကား မရှိ၊ အလွန် ပေါများလှ၏၊ သင်သည် ထို ဂင်္ဂါတစ်ဘက်သို့ သွား၍ သစ်သီးကြီးငယ်တို့ကို စားအံ့သောငှာ မသင့်လေသလော''ဟု ဆို၏။
——说：‘猴王朋友，你为什么只在这一带照常觅食、只吃香蕉呢？恒河彼岸有取之不尽的大小果实，芒果、波罗蜜等既香甜又上好，数量极其丰盛；你何不到恒河彼岸去吃那些果实？’
''မိကျောင်းမင်း …ဂင်္ဂါမြစ်သည် ရေများလှ၏၊ အပြောကျယ်၏၊ နက်လည်းနက်၏၊ထို ဂင်္ဂါ၏ တစ်ဘက် ကမ်းသို့ အသို့ သွားနိုင်အံ့နည်း'' --- ဟု မျောက်က ဆို၏။ --- ''မျောက်မင်း …သင်သည် အကယ်၍ သွားလိုသည် ဖြစ်အံ့၊ ငါသည် သင့်ကို ငါ၏ ကျောက်ကုန်းထက်၌ တင်ဆောင်၍ ထိုမှာဘက်ကမ်းသို့ ဆောင်ကြဥ်းပေအံ့'' - ဟု မိကျောင်းက ဆိုပြန်၏။ ဘုရားအလောင်းသည် ယုံကြည်၍ ကောင်းပြီဟု ဝန်ခံ၏၊ ထိုသို့ဖြစ်လျှင် လာလော့၊ ငါ၏ ကျောက်ကုန်းထက်သို့ တက်လော့ဟု မိကျောင်းက ဆိုသည်ရှိသော် မျောက်မင်းသည် တက်လေ၏။
猴王说：‘鳄鱼王，恒河水量浩大，河面宽阔，又很深；我怎能到达彼岸？’鳄鱼回答：‘猴王，如果你想去，我就让你坐在背上，把你送到彼岸。’菩萨信以为真，答应下来。鳄鱼便说：‘既然如此，过来坐到我背上吧。’猴王于是爬上它的背。
မိကျောင်းသည် အတန်ငယ် ဆောင်ယူသွား၍ မျောက်ကို ရေ၌ နှစ်လေ၏။
鳄鱼驮着猴王走了一段，便把他沉入水中。
ဘုရားအလောင်းသည် အဆွေ သင်သည် ငါ့ကို ရေ၌ မွန်းစေ၏၊ ထိုသို့ ရေ၌ နစ်မွန်းစေခြင်းသည် အကြောင်းအသို့နည်းဟု ဆို၏။ မျောက်မင်း ငါသည် သင့်ကို ကောင်းသောသဘောရှိသည်၏ အဖြစ်ဖြင့် ယူ၍ မသွား၊ စင်စစ်ကား သင်၏ နှလုံးသား၌ ငါ၏ မယားအား ချင်ခြင်းသည် ဖြစ်၏။ ငါ၏ မယားကို ငါသည် သင် ၏ နှလုံးသားကို စားစေလို၏၊ ထိုကြောင့် သင့်ကို ယူ၍ သွား၏ --- ဟု မိကျောင်းက ပြောဆိုပြန်၏။
菩萨问：‘朋友，你把我闷在水里，为什么要这样做？’鳄鱼回答：‘猴王，我并非怀着善意驮你过河。其实，我的妻子生起想吃你心脏的渴求；我想让她吃到你的心，所以才把你驮来。’
အဆွေတော် မိကျောင်း စကားပြောဆိုခြင်းဖြင့် ကောင်းမွန် မှန်ကန်သည်ကို ပြုဘိ၏။ ငါတို့၏ ရင်ထဲ၌ နှလုံးသားသည် အကယ်၍ ရှိသည် ဖြစ်ငြားအံ့၊ သစ်ပင်ဖျားတို့၌ ပြေးသွားလတ်သည်ရှိသော် မုန့်မုန့်ညက်ညက် ကြေသည်ဖြစ်ရာ၏ --- ဟု ဘုရားလောင်းက ဆိုပြန်၏။ မျောက်မင်း သင်တို့သည် သင်တို့၏ နှလုံးသားကို အဘယ်အရပ်၌ ထားလေကုန်သနည်းဟု မေးလတ်သည်ရှိသော် ဘုရားအလောင်းတော်က --- အနီး၌ မြင်တွေ့ ရသော အသီးအပွင့်နှင့် ပြည့်စုံသော ရေသဖန်း တစ်ပင်ကို ညွှန်ပြလျက် ''ရှုကြည့်ပေတော့ …ငါတို့၏ နှလုံးသား တို့ကို ထိုရေသဖန်းပင်၌ပင်လျှင် ဆွဲထားအပ်ကုန်၏။''ဟု ဆို၏။
菩萨说：‘鳄鱼朋友，你肯直说实情，倒是做得很好。倘若我们的心脏长在胸腔里，在树梢间奔跑时，岂不早已被震得粉碎？’鳄鱼问：‘猴王，那么你们把心脏放在哪里？’菩萨指向附近一棵花果累累的无花果树，说：‘你看，我们的心脏全都悬挂在那棵无花果树上。’
''မျောက်မင်း …အကယ်၍ သင်သည် ငါ့အား နှလုံးသားကို ပေးလတ္တံ့၊ ငါသည် သင့်ကို မသတ်ပါ''ဟု မိကျောင်းက ဆို၏။ ''ထိုသို့ဖြစ်လျှင် ငါ့ကို ထိုရေသဖန်းပင်ရှိရာ အရပ်သို့ သယ်ဆောင်လေလော၊ ငါသည် သင့် အား ရေသဖန်းပင်၌ ချိတ်ဆွဲထားအပ်သော နှလုံးသားကို ပေးပါအံ့''ဟု ဘုရားလောင်းမျောက်က ဆိုလေ၏။
鳄鱼说：‘猴王，如果你把心脏给我，我便不杀你。’菩萨猴王回答：‘既然如此，就把我送到那棵无花果树下；我会把挂在树上的心脏交给你。’
ထိုမိကျောင်းသည် ထိုဘုရားလောင်းမျောက်ကို သယ်ဆောင်၍ ထိုရေသဖန်းပင် ရှိရာ အရပ်သို့ သွားလေ၏။
鳄鱼便驮着菩萨猴王，回到那棵无花果树下。
原书第 382 页
ဘုရားလောင်းမျောက်သည်လည်း မိကျောင်း၏ ကျောက်ကုန်းမှ ခုန်တက်၍ ရေသဖန်းပင်ထက်သို့ တက်သွား လေ၏။ (ဇာတက-ဋ္ဌ-၂-၁၄၅-၁၄၆။) ဤဝတ္ထု၌ ဘုရားအလောင်းတော် မျောက်မင်း၏ နှလုံးသားကို စားလိုသည်ဟု ချင်ခြင်းတပ်နေသူမှာလည်း မယ်မင်းကြီးမ စိဉ္စမာဏပင် ဖြစ်၏။ သံသရာတစ်လျှောက်၌ ဘုရားအလောင်းအပေါ်၌ မှောက်မှားလိုသော စိတ်ဓာတ်များကား စိဉ္စမာဏ၏ သန္တာန်ဝယ် အကြိမ်ကြိမ် ကိန်းဝပ်ခဲ့ဖူး၏။ ဘုရားအပေါ်၌ အလောဘဓာတ်ကို မကိန်းဝပ်စေခဲ့ပေ။
菩萨猴王从鳄鱼背上一跃而起，爬上无花果树。（《本生义注》2-145—146。）这个故事里，渴求吃掉菩萨猴王心脏的雌鳄鱼，正是旃遮摩那的前身。在生死轮回中，意欲伤害菩萨的心性曾一次又一次潜伏在旃遮摩那的相续中；她从未让对佛陀的无贪心性安住其中。
တဿ မန္ဒော အလောဘော လောဘံ ပရိယာဒါတုံ န သက္ကောတိ။ (အဘိ-ဋ္ဌ-၁-၃ဝ၈။) = အားကောင်းနေသော လောဘဓာတ်ကို အားနွဲ့နေသော အလောဘဓာတ်က အနိုင်ယူဖို့ရန် မစွမ်းနိုင် ဖြစ်နေ၏။ ထိုလောဘကို မထိန်းချုပ်နိုင်သဖြင့် စိဉ္စမာဏသည်ယနေ့ ငရဲ၌ မွေ့လျော် စံပျော်နေရရှာလေသည်။
Tassa mando alobho lobhaṃ pariyādātuṃ na sakkoti.（《阿毗达磨义注》1-308。）——她那微弱的无贪，无法克服强盛的贪。由于不能控制这种贪，旃遮摩那如今便只得可怜地在地狱中‘安乐享受’这份果报。
ထုလဒနန္ဒာ ဘိက္ခုနီမ၏ လောဘ
偷兰难陀比丘尼的贪
အရှင်ဥပနန္ဒကို အကြောင်းပြု၍ သိက္ခာပုဒ်များစွာကို ပညတ်တော်မူရသကဲ့သို့ အလားတူပင် ထုလဒနန္ဒာ ဘိက္ခုနီမကို အကြောင်းပြု၍ ပညတ်တော်မူရသော သိက္ခာပုဒ်တို့မှာလည်း များစွာပင် ရှိပေသည်။ ထိုသိက္ခာပုဒ် များစွာထဲက သိက္ခာပုဒ် တစ်ခုမှာ ထုလဒနန္ဒာ ဘိက္ခုနီမ၏ လောဘကြီးမှုနှင့် ပတ်သက်၍ ပညတ်တော်မူရသည့် လသုဏသိက္ခာပုဒ်ပင် ဖြစ်၏။
如同以优波难陀尊者为缘制定了许多学处，以偷兰难陀比丘尼为缘制定的学处也同样很多。其中一条，就是因偷兰难陀比丘尼贪求无度而制定的食蒜学处。
တစ်ချိန် ဘုရားရှင်သည် သာဝတ္ထိပြည်မွန် ဇေတဝန်ရွှေကျောင်း၌ ကိန်းအောင်းမွေ့လျော် နေစံပျော် တော်မူခိုက်ဝယ် ဒါယကာတစ်ဦးက ဘိက္ခုနီသံဃာကို ကြက်သွန်ဖြူဖြင့် ဖိတ်ကြားထား၏။ အရှင်မတို့ အလိုရှိ သလောက် လှူဒါန်းပါရစေဟု ပန်ကြား လျှောက်ထားထား၏။ လယ်စောင့်ယောကျာ်းကိုလည်း --- ''အကယ်၍ ဘိက္ခုနီမတို့ လာခဲ့သော် ဘိက္ခုနီမ တစ်ပါး တစ်ပါးအား ကြက်သွန်ဖြူ နှစ်ထုပ် သုံးထုပ် လှူဒါန်းလိုက်ပါ'' --- ဟု မှာကြားထား၏။
有一次，世尊住在舍卫城祇陀林给孤独园。一位男居士邀请比丘尼僧团随意取用大蒜，禀告说：‘诸尊者需要多少，我就供养多少。’他又吩咐守田人：‘如果比丘尼们前来，每位就供养两三束大蒜。’
တစ်ချိန် သာဝတ္ထိ၌ ပွဲလမ်းသဘင်တစ်ခု ရှိနေ၏၊ ထိုဒါယကာ၏ လယ်တောမှ သယ်ဆောင်ယူလာသမျှ ကြက်သွန်ဖြူ အားလုံးကုန်သွား၏။ ဘိက္ခူနီမတို့ကလည်း ထိုဒါယကာထံသို့ ချဥ်းကပ်၍ ကြက်သွန်ဖြူကို အလိုရှိ ကြောင်း တောင်းခံလာကြ၏။ ထိုဒါယကာကလည်း ကြက်သွန်ဖြူများ မရှိတော့ကြောင်း ကုန်သွားကြောင်းကို လျှောက်ထားကာ လယ်တောသို့ သွားရောက် အလှူခံယူရန် ဆက်လက် လျှောက်ထားလိုက်၏။
当时舍卫城正举行节庆，从这位居士田里运来的大蒜一到便全被买光。比丘尼们来到居士那里，请求大蒜。居士说明大蒜已经售罄，便请她们亲自到田里领取。
ထုလဒနန္ဒာ ဘိက္ခုနီမသည် လယ်တောသို့ သွားကာ အတိုင်းအရှည်ပမာဏကို မသိဘဲ အများကြီး ဆောင်ယူ စေ၏။ လယ်စောင့်ယောကျာ်းကို အစထား၍ လူအပေါင်းတို့က ကဲ့ရဲ့ရှုတ်ချစကား အပြစ်တင်စကား ပြောကြား ကြ၏။ ဘုရားရှင်၏ ရွှေနားတော်အထိ ပေါက်ရောက်သွား၏။ ထိုအခါ ဘုရားရှင်က ထုလဒနန္ဒာ ဘိက္ခုနီမအား ကဲ့ရဲ့ပြစ်တင်စကားကို မိန့်ကြားတော်မူပြီးနောက် ထုလဒနန္ဒာ၏ အတိတ်ဇာတ်ကြောင်းကို ပြန်ပြောင်း၍ ဟောကြား တော်မူ၏။
偷兰难陀比丘尼来到田里，不知适量，叫人搬走大量大蒜。守田人等众人纷纷讥嫌、非难，此事传到世尊耳中。世尊呵责偷兰难陀比丘尼后，讲述了她过去生的故事。
ရဟန်းတို့ …ထုလဒနန္ဒာ ဘိက္ခုနီမသည် ရှေးတုန်းက ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည်ကား --- မထင်ရှားသော ပုဏ္ဏား တစ်ဦး၏ မယား ဖြစ်ခဲ့ဖူး၏။ နန္ဒာ နန္ဒဝတီ သုန္ဒရီနန္ဒာဟု သမီးသုံးယောက် ရှိ၏။ ရဟန်းတို့ …ထိုအခါ ထို ပုဏ္ဏားကြီးသည် ကွယ်လွန်ပြီးနောက် မထင်ရှားသော ဟင်္သာမျိုး၌ ဖြစ်လေ၏။ ထိုဟင်္သာဝယ် အားလုံးသော အတောင်တို့သည် ရွှေဖြင့်ပြီးသော အတောင်တို့သာ ဖြစ်ကြ၏၊ ထိုဟင်္သာသည် ထိုလူဘဝက ဇနီးမယားနှင့်
世尊说：‘诸比丘，过去，偷兰难陀比丘尼曾是一个无名婆罗门的妻子，生有难陀、难陀瓦蒂、孙陀利难陀三个女儿。诸比丘，那位婆罗门死后投生为某一种鹅，所有羽毛都是黄金所成。这只鹅每天给前世的妻子和女儿——
原书第 383 页
လက္ခဏာဒိစတုက္ကပိုင်း -- သင်္ခါရက္ခန္ဓကထာ အခန်း သမီးတို့အား တစ်နေ့လျှင် ရွှေဖြင့်ပြီးသော ဟင်္သာတောင် တစ်ခုတစ်ခုကို ပေး၏။ ရဟန်းတို့ …ထိုအခါ၌ ထုလဒနန္ဒာသည် --- ''ဤဟင်္သာသည် ငါတို့အား ရွှေတောင် တစ်ခုတစ်ခုကိုသာ နေ့စဥ်ပေး၏''ဟု အားမရ၍ ထိုဟင်္သာကို ဖမ်းယူ၍ အတောင်အားလုံးကို နှုတ်ယူလိုက်၏။ ထိုဟင်္သာ၏ သန္တာန်ဝယ် နောက်ထပ် ပေါက်လာ သော အတောင်တို့သည် အားလုံး အဖြူချည်းသက်သက် ပြီးစီးဖြစ်ပေါ်လာကုန်၏။
——每人一根金羽。诸比丘，当时的妻子就是偷兰难陀。她心想：“这只鹅每天只给我们每人一根金羽。”由于不知满足，她抓住鹅王，拔光了它所有羽毛；此后在鹅身上重新长出的羽毛，全都变成了白色。’
ရဟန်းတို့ …ထိုဘဝတုန်းကလည်း ထုလဒနန္ဒာဘိက္ခုနီမသည် အလွန် လောဘကြီးသောကြောင့် ရွှေမှ ဆုတ်ယုတ် ပျက်စီးခဲ့ရဖူး၏၊ ယခုအခါ၌ ကြက်သွန်ဖြူမှ ဆုတ်ယုတ် ပျက်စီးရပေလတ္တံ့။
世尊又说：‘诸比丘，偷兰难陀比丘尼在过去生中也曾因贪求过度而失去黄金；如今她又将失去大蒜。’
ယံ လဒ္ဓံ တေန တုဋ္ဌဗ္ဗံ၊ အတိလောဘော ဟိ ပါပကော။
Yaṃ laddhaṃ tena tuṭṭhabbaṃ, atilobho hi pāpako;
ဟံသရာဇံ ဂဟေတွာန၊ သုဝဏ္ဏာ ပရိဟာယထ။ (လသုဏသိက္ခာပုဒ်)
haṃsarājaṃ gahetvāna, suvaṇṇā parihāyatha.（食蒜学处。）
အကြင်ဝတ္ထုကို ရရှိ၏၊ ထိုဝတ္ထုဖြင့် နှစ်သက် ကျေနပ်သင့်၏။ အလွန် လောဘကြီးသူကား ယုတ်မာသူ သာတည်း။ ဟင်္သာမင်းကို ဖမ်းယူ၍ အတောင်တို့ကို အကုန်နှုတ်ယူမိသောကြောင့် ရွှေမှ ဆုတ်ယုတ် ပျက်စီးခဲ့ရ၏။
得到什么，就应当以所得为满足；贪求过度，确实是恶劣的。她抓住鹅王，拔光所有羽毛，因此失去了黄金。
(ဝိ-၂-၃၃၉-၃၄ဝ။)
（《律藏》2-339—340。）
ရသတဏှာ၏ စွမ်းအား
味爱之力
ဘုရားရှင်သည် ရာဇဂြိုဟ်မြို့ကို အမှီပြု၍ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတိုက်တော်၌ သီတင်းသုံး စံနေတော်မူစဥ် စည်းစိမ်များစွာ ကြွယ်ဝချမ်းသာသော သူဌေးကြီး တစ်ဦး၏ တစ်ဦးတည်းသောသား ဖြစ်သော တိဿသတို့သား သည် ဝေဠုဝန်ကျောင်းတိုက်တော်သို့သွားကာ ဘုရားရှင်၏ တရားတော်ကို နာယူရလေသော် ရှင်ရဟန်းပြုလိုသော စိတ်များ တဖွားဖွား ပေါ်ပေါက်လာခဲ့၏၊ မိဘတို့ထံဝယ် ခွင့်ပန်သော်လည်း ရှင်ရဟန်းပြုခွင့် မရသဖြင့် ရဋ္ဌပါလ အမျိုးကောင်းသားကဲ့သို့ပင် (၇)ရက်တိုင်တိုင် အစာငတ်ခံ၍ ဆန္ဒပြပါမှ မိဘတို့က ရှင်ရဟန်းပြုဖို့ရန် ခွင့်ပြုကြ လေသည်။
世尊住在王舍城竹林精舍时，城中一位巨富长者的独子帝须到竹林精舍听闻佛法，心中不断涌起出家之念。他向父母请求许可，却未获准；于是仿效护国族姓子，绝食抗议七天，父母这才准许他出家。
ဘုရားရှင်ထံ၌ ရှင်ရဟန်းပြုတော်မူ၏။ ဘုရားရှင်သည် ထိုတိဿကို ရှင်ရဟန်း ပြုပေးစေပြီးနောက် လဝက် ခန့်မျှ ဝေဠုဝန်ကျောင်းတိုက်တော်၌ သီတင်းသုံးတော်မူပြီးလျှင် ဇေတဝန်ကျောင်းတိုက်တော်သို့ ကြွချီတော် မူလေသည်။ ထိုအမျိုးကောင်းသား တိဿရဟန်းတော်သည် ဓုတင် (၁၃)ပါးတို့ကို ကောင်းစွာ ဆောက်တည်၍ သာဝတ္ထိမြို့တွင်း၌ အိမ်စဥ်အတိုင်း ဆွမ်းခံကြွခြင်း သပဒါနဓုတင်ကို ဆောက်တည်ကာ ဆွမ်းအလို့ငှာ လှည့်လည် တော်မူလျက် အချိန်ကို ကုန်လွန်စေခဲ့၏။ စူဠပိဏ္ဍပါတိကတိဿမထေရ်ဟူသော အမည်ဖြင့် ကောင်းကင်ပြင်၌ လပြည့်ဝန်းကဲ့သို့ ဗုဒ္ဓသာသနာတော်၌ ထင်ရှား ကျော်ကြားတော်မူလေသည်။
帝须在世尊座下出家。世尊令他出家后，又在竹林精舍住了约半个月，便前往舍卫城祇陀林给孤独园。这位帝须比丘善持十三头陀行，并在舍卫城受持逐家次第乞食的次第乞食支，每天以行乞度日。他以‘小乞食帝须长老’之名，如满月高悬天际一般，在佛陀教法中声名远播。
ထိုအချိန်အခါ၌ ရာဇဂြိုဟ်မြို့၌ နက္ခတ်ပွဲသဘင်တစ်ခု ဆင်ယင်ကျင်းပလတ်သော် စူဠပိဏ္ဍပါတိကတိဿ မထေရ်၏ မိဘတို့သည် သားဖြစ်သူ လူဘဝက ဝတ်ဆင်ခဲ့သော လက်ဝတ်တန်ဆာဟူသမျှတို့ကို ရတနာလင်ပန်း တစ်ခု၌ ထည့်ကာ ရင်ခွင်၌ ပိုက်လျက် 'အခြားသော နက္ခတ်ပွဲသဘင်တို့၌ နက္ခတ်ပွဲသဘင် ကစားလတ်ကုန်သော် ငါတို့၏ သားသည် ဤတန်ဆာအမျိုးမျိုးဖြင့် တန်ဆာဆင်ကာ နက္ခတ်ပွဲသဘင်ကို ကစားခဲ့၏၊ ရဟန်းဂေါတမသည် ငါတို့၏ ထိုတစ်ဦးတည်းသောသားကို ခေါ်ဆောင်၍ သာဝတ္ထိမြို့သို့ ကြွတော်မူ၏၊ ထိုသားသည် ယခုအခါ၌ အဘယ်နေရာ၌ နေထိုင်လေသနည်း၊ အဘယ်နေရာ၌ ရပ်တည်နေလေသနည်း' --- ဤသို့စသည် ပြောဆို၍ ငိုကြွေး မြည်တမ်းနေကြ၏။
当时王舍城举办星宿节庆。小乞食帝须长老的父母把儿子在家时佩戴的所有首饰放进宝盘，抱在怀中哭泣道：‘从前举办这样的节庆时，我们的儿子会戴着这些首饰参加庆典。沙门乔答摩却带走我们的独子，去了舍卫城；如今我儿究竟身在何处、住在哪里？’
ထိုအခါ ရုပ်ရည် အတော်အသင့် ပြည့်စုံသော ပြည့်တန်ဆာမတစ်ဦးသည် ထိုအိမ်သို့ သွားကာ သူဌေး- ကတော်ကြီးထံသို့ ချဥ်းကပ်လျက် ငိုကြွေးရခြင်း အကြောင်းရင်းကို ထောက်လှမ်းလိုက်သောအခါ အကျိုးအကြောင်း
一名姿色尚佳的妓女来到这户人家，走近长者夫人，探问她哭泣的缘由；弄清事情的来龙去脉后——
原书第 384 页
အစုံအလင်ကို ကုန်စင်အောင် သိရှိသဖြင့် ထိုပြည့်တန်ဆာမက ထိုသူဌေးကတော်ကြီးအား --- ''ဤအိမ်၌ ရှိသော စည်းစိမ်ဥစ္စာ အားလုံးကို ရှင်တို့က ကျွန်တော်မအား ပေးကြပါကုန်မူ ကျွန်တော်မသည် အရှင်တို့၏ သားကို ခေါ်ဆောင်ပေးပါမည်'' --- ဟု ပြောဆိုလေ၏။
——便对长者夫人说：‘如果你们把这家中的全部财产都给我，我就把你们的儿子带回来。’
သူဌေးကတော်ကြီးကလည်း ကောင်းပြီဟု ဝန်ခံကာ ရိက္ခာအားလုံး လုံလောက်အောင် ပေးလိုက်၍ များ စွာသော အခြွေအရံ ပရိသတ်နှင့်တကွ ထိုပြည့်တန်ဆာမကို --- ''သွားချေ၊ မိမိ၏ စွမ်းအားဖြင့် ငါ့သားကို အပါ ခေါ်ဆောင်ခဲ့ချေ'' --- ဟု အခေါ်လွှတ်လိုက်၏။
长者夫人答应下来，给她备足一切资粮，又派许多随从跟随，吩咐道：‘去吧，凭你的本事把我儿一同带回来。’
ထိုအမျိုးသမီးသည် ဖုံးအုပ်ထားသော ယာဥ်အတွင်းက ထိုင်ကာ သာဝတ္ထိသို့ အရောက်သွားကာ စူဠပိဏ္ဍ- ပါတိကတိဿမထေရ် ဆွမ်းခံကြွရာလမ်း၌ အိမ်တစ်လုံးကိုယူ၍ (မိဘ) သူဌေးအိမ်မှ လိုက်ပါလာသူတို့ကို မထေရ် မမြင်အောင် ထား၍ မိမိ၏ အခြွေအရံတို့ဖြင့်သာ ခြံရံလျက် ဆွမ်းခံဝင်လာသော တိဿမထေရ်အား မွန်မြတ်သော ယာဂု မွန်မြတ်သောဆွမ်းဟူသော ရသတဏှာဖြင့် စတင်၍ နှောင်ဖွဲ့လေ၏။
那女子乘坐有帷幕遮蔽的车来到舍卫城，在小乞食帝须长老乞食所经的路上租下一所房屋。她把长者家派来的随从藏在长老看不见的地方，只让自己的随从围绕服侍；从上等粥、上等饭食着手，以味爱逐渐束缚前来乞食的帝须长老。
(ထိုကဲ့သို့ မလွေးရသည်မှာ ကြာပြီ ဖြစ်သော တိဿကိုယ်တော်မြတ်သည်လည်း ထိုလမ်းသို့ ဆွမ်းခံ မကြွရ မနေနိုင်သဖြင့် နေ့စဥ်ပင် ထိုလမ်းသို့ ကြွတော်မူ၏။) တဖြည်းဖြည်း ရပ်ကိုယ်တော် အဆင့်မှ ထိုင်ကိုယ်တော် အဆင့်သို့ ရောက်အောင် သွေးဆောင် ဖြားယောင်းကာ အိမ်တွင်းသို့ ပင့်ဆောင်၍ ဆွမ်းလှူပြန်၏။ တိဿကိုယ်- တော်မြတ်ကလည်း ရသတဏှာဖြင့် နှောင်ဖွဲ့မိနေသဖြင့် အသာတကြည်ပင် ကြည်ဖြူစွာ ထိုင်ကိုယ်တော်အဖြစ်သို့ ကူးပြောင်းလိုက်၏။ ထိုအမျိုးသမီးကလည်း တိဿကိုယ်တော်မြတ်၏ မိမိ၏ အလိုသို့ လိုက်လျောနိုင်လောက်သည့် သဘောကို သိရှိသောအခါ ဖျားနာသည့် လူနာယောင်ဆောင်၍ အိပ်ခန်းတွင်း၌ အိပ်နေလေ၏။
〔帝须尊者已经很久没有尝到这样的美味，竟不能不走这条路乞食，此后每天都来。〕她逐渐诱导长老从在门外站着受食，变为进入屋内坐着受供。帝须尊者被味爱束缚，也欣然接受这种转变。女子见他已经容易顺从自己的意愿，便假装生病，躺在卧室里。
တိဿမထေရ်မြတ်သည်လည်း ဆွမ်းခံချိန်၌ အိမ်စဥ်အတိုင်း ဆွမ်းခံကြွလာတော်မူလတ်သော် အိမ်တံခါးသို့ ဆိုက်ရောက်တော်မူလာ၏၊ ဆွမ်းဖြင့် ပြုစုလုပ်ကျွေးနေသူတို့သည် မထေရ်၏သပိတ်ကို လှမ်းယူ၍ မထေရ်ကို အိမ်တွင်း၌ နေထိုင်စေ၏။ မထေရ်မြတ်လည်း ဥပါသိကာမကို မမြင်သဖြင့် ထိုင်လျှင်ထိုင်မိခြင်း --- ''ဥပါသိကာမ သည် အဘယ်မှာနည်း''ဟု မေးမြန်းတော်မူ၏။ အရှင်ဘုရား …ဥပါသိကာမသည် ဖျားနာနေပါသည်၊ အရှင်- ဘုရားကို ဖူးတွေ့လိုနေပါသည်ဘုရားဟု အိမ်ဖော်တို့က လျှောက်ထားကြ၏။
帝须长老依次沿街乞食，来到她家门口。侍女接过长老的钵，请他进屋坐下。长老没有看见那位女居士，一坐下便问：‘女居士在哪里？’侍女禀告：‘尊者，女居士病了，她很想见您。’
ထိုစူဠပိဏ္ဍပါတိကတိဿမထေရ်သည် ရသတဏှာဖြင့် အနှောင်အဖွဲ့ခံနေရသည် ဖြစ်၍ မိမိ၏ ဆောက် တည်ထားသော ဓုတင်ကျင့်ဝတ် ပဋိပတ်ကို ဖျက်ဆီးလျက် ထိုဥပါသိကာမ၏ လဲလျောင်းရာ အိပ်ခန်းတွင်းသို့ တစ်ပါးချင်း ဝင်ရောက်တော်မူလေ၏။ ထိုဥပါသိကာမသည် မိမိ၏ လာခဲ့ရင်း အကြောင်းစစ်ကို ပြောင်းလှစ် လျှောက်ထားကာ ထိုမထေရ်ကို အမျိုးသမီးတို့၏ ပရိယာယ်မာယာဖြင့် ဖြားယောင်း သွေးဆောင်လေလတ်သော် ရသတဏှာ အစိုဓာတ်ဖြင့် ရစ်ပတ်နှောင်ဖွဲ့မှုကို ခံနေရသော ကိုယ်တော်ချော၏ သန္တာန်၌ လူထွက်လိုသော စိတ်အစဥ်တို့သည် မြစ်ရေအယဥ်ကဲ့သို့ တသွင်သွင် စီးဆင်းလာတော့၏။ အနုသယဓာတ်အဖြစ် ကိန်းဝပ်လျက် ရှိသော တဏှာ လောဘ ကာမောဃ ရေယဥ်ကြောကြီးသည် ထကြွလာလေတော့၏၊ ထိုအခါ ထိုဥပါသိကာမက ရွှေကိုယ်တော်ကို လူဝတ်လဲခိုင်းပြီးနောက် မိမိ၏ အလိုဆန္ဒ၌ ရပ်တည်စေ၍ ယာဥ်ထက်၌ ထိုင်နေစေကာ များစွာ သော အခြံအရံနှင့် တကွ ရာဇဂြိုဟ်မြို့သို့သာလျှင် ပြန်လည် ခေါ်ဆောင်သွားလေသည်။ သူဌေးသမီးပုံအသွင်
小乞食帝须长老已经被味爱束缚，便破坏自己受持的头陀行仪，独自进入女居士躺卧的房间。那女子说明自己前来的真正目的，又以女人的计谋诱惑长老；味爱的湿润黏性缠绕、束缚这位俊美尊者，令他的相续中想要还俗的念头如河水般奔涌。原本以随眠性潜伏的爱、贪与欲流，此时全都翻腾而起。女子随即让尊者脱下袈裟，令他顺从自己的意愿，坐上车驾，在大批随从簇拥下返回王舍城。他就这样跟着一名装扮成——
ဖန်ဆင်းထားသော ပြည့်တန်ဆာမတစ်ယောက်၏ နောက်သို့ ကောက်ကောက်ပါအောင် လိုက်ပါသွားလေ၏။
——长者女儿的妓女，一路紧随而去。
ထိုသတင်းကား သာသနာရေးလောကတွင် အလွန် ထင်ရှားသွားပေသည်။ ထိုအခါ ဘုရားရှင်ကလည်း ''ရဟန်းတို့ ဤရဟန်းသည် ယခုအခါ၌သာလျှင် ရသတဏှာဖြင့် နှောင်ဖွဲ့ခံရသည် ဖြစ်၍ ထိုအမျိုးသမီး၏ အလိုသို့ လိုက်ပါ ခဲ့ရသည် မဟုတ်သေး၊ ရှေးယခင် အတိတ်ဘဝတုန်းကလည်း ထိုအမျိုးသမီး၏ အလိုသို့ လိုက်ပါခဲ့ဖူးသည်သာ
这件事在教法界传得尽人皆知。世尊于是说：‘诸比丘，这位比丘并非只在今生被味爱束缚、顺从那个女人；过去生中，他也曾顺从她——
原书第 385 页
လက္ခဏာဒိစတုက္ကပိုင်း -- သင်္ခါရက္ခန္ဓကထာ အခန်း လျှင်တည်း'' ဟု မိန့်မြွက်တော်မူပြီးလျှင် ရှေးဖြစ်ဟောင်း အောက်မေ့ဖွယ် အတိတ်ဇာတ်ကြောင်းကို ပြန်ပြောင်း၍ ဆောင်တော်မူလေသည်။
——的意愿。’说完，世尊讲述了这段过去生的故事。
ပျားလူးမြက်
蜜涂草
လွန်လေပြီးသော အတိတ်ဘဝတစ်ခုဝယ် ဗာရာဏသီပြည့်ရှင် ဗြဟ္မဒတ်မင်းအား သဉ္ဇယ (= သိဉ္ဇည်း) မည်တွင်သော ဥယျာဥ်စောင့်တစ်ဦး ရှိခဲ့လေသည်။ ထိုအခါ၌ လေကဲ့သို့ လျင်မြန်သောအဟုန်ဖြင့် ပြေးသွားနိုင် သောကြောင့် ဝါတမိဂ အမည်တွင်သည့် သမင်တစ်ကောင်သည် ထိုမင်းဥယျာဥ်သို့ လာလတ်သော် သဉ္ဇယကို မြင်၍ ထွက်ပြေးလေ၏။ သဉ္ဇယ ဥယျာဥ်မှူးကလည်း ထိုလေသမင် = ဝါတမိဂကို ခြိမ်းခြောက်၍ မောင်းမထုတ် လိုက်ပေ။ ထိုသမင်သည် အဖန်ဖန် လာ၍ ဥယျာဥ်တော်၌သာလျှင် ကျက်စားနေ၏။ ဥယျာဥ်မှူးကလည်း အထူးထူး အပြားပြားသော အပွင့်အသီးတို့ကို ဆွတ်ခူးလျက် နေ့တိုင်းနေ့တိုင်း ဘုရင်မင်းမြတ်အား ဆက်သရ၏၊ ထိုအခါ ထိုဥယျာဥ်မှူးကို တစ်နေ့တွင် ဗာရာဏသီဘုရင်က -- ''အချင်း ဥယျာဥ်မှူး …ဥယျာဥ်တော်၌ တစ်စုံတစ်ခုသော အံ့သြဖွယ်ကို တွေ့မြင်ပါသလား''ဟု မေးကြည့်၏။ အရှင်မင်းမြတ် အခြားတစ်စုံတစ်ရာကိုတော့ မမြင်ရပါ၊ သို့သော်
过去，波罗奈国梵授王有一名叫僧阇耶的园丁。当时有一只鹿，因能像风一般迅疾奔跑，名叫风鹿（Vātamiga）。它来到御苑，看见僧阇耶便逃开；僧阇耶却没有惊吓、驱赶它。此后，风鹿屡次前来，只在御苑觅食。园丁每天采摘各色花果献给国王。有一天，波罗奈王问他：‘园丁，你在御苑里见过什么奇异之事吗？’园丁禀告：‘陛下，别的奇事倒不曾见过；不过——
ဝါတမိဂ အမည်ရသော လေသမင်တစ်ကောင်သည် လာရောက်၍ ဥယျာဥ်တော်အတွင်း၌ ကျက်စားနေပါ၏၊ ထိုသမင်ကိုကား တွေ့မြင်နေရပါ၏ဟု သံတော်ဦးတင်လေ၏။ ထိုလေသမင်ကို ဖမ်းယူခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်ပါမည် လောဟု ဘုရင်မင်းမြတ်ကြီးက မေးမြန်းတော်မူသောအခါ --- အရှင်မင်းကြီး …ပျားရည် အနည်းငယ်ကို ရခဲ့ပါမူ နန်းတော်တွင်းသို့ တိုင်အောင်သော်လည်း ထိုသမင်ကို ဆောင်ကြဥ်းခြင်းငှာ စွမ်းနိုင်လေရာပါ၏ --- ဟု သံတော်ဦးတင်လေ၏။ ဗာရာဏသီဘုရင်ကလည်း ဥယျာဥ်မှူး အလိုရှိသလောက် ပျားရည်များကို ပေးသနား တော်မူလိုက်၏။ ထိုသဉ္ဇယသည် ထိုပျားရည်ကို သယ်ဆောင်၍ ဥယျာဥ်တော်သို့သွားကာ ဝါတမိဂ လေသမင်၏ ကျက်စားရာ နေရာ၌ တည်ရှိကြသော မြက်တို့ကို ပျားရည်ဖြင့် လိမ်းကျံပြီးနောက် တစ်နေရာတွင် ပုန်းအောင်း လျက် စောင့်ဆိုင်း ကြည့်ရှုနေလေ၏။ ဝါတမိဂသမင်သည် လာလတ်၍ ပျားလူးမြက်တို့ကို စားလေသော် ရသ တဏှာဖြင့် နှောင်ဖွဲ့ခံရသည် ဖြစ်၍ အခြားအရပ်တစ်ပါးသို့ မသွားမူ၍ ဥယျာဥ်တော်သို့သာလျှင် သွားလေ၏။
——有一只名叫风鹿的鹿常来御苑觅食，我一直见到它。’国王问：‘你能捉住它吗？’园丁答道：‘陛下，只要给我一点蜂蜜，我甚至能把它引进王宫。’国王便赐给他所需的蜂蜜。僧阇耶带着蜂蜜回到御苑，把风鹿觅食处的青草涂上蜂蜜，自己藏在一旁等候。风鹿来吃蜜涂草，被味爱束缚，从此不再去别处，只到御苑觅食。
ဥယျာဥ်မှူးကလည်း ထိုသမင်၏ ပျားလူးမြက်တို့အပေါ်၌ လောလုပ္ပတဏှာဖြင့် မခွဲရက် မခွာနိုင်အောင် စွဲမက် လာသည်ကို သိရှိရသောအခါ တဖြည်းဖြည်း မိမိကို သမင်မြင်အောင် ကိုယ်ယောင်ပြပေးလိုက်၏။ ထိုဝါတမိဂ သမင်သည် ထိုဥယျာဥ်မှူးကို မြင်သောအခါ နှစ်ရက် သုံးရက်ခန့်လောက်တော့ ထွက်ပြေးသေး၏။ သို့သော် ခဏခဏ တွေ့ရဖန် များလာသောအခါ၌ ထွက်မပြေးတော့ဘဲ ဥယျာဥ်မှူးနှင့် တစ်စတစ်စ ချစ်ကျွမ်းဝင်ခြင်းသို့ ရောက်ရှိသွား၏။ တဖြည်းဖြည်း ဥယျာဥ်မှူး၏ လက်ပေါ်၌ တင်ထားသော ပျားလူးမြက်တို့ကိုပင် စားဖို့ရန် ကြိုးစားအားထုတ်လေတော့၏။
园丁知道风鹿已经贪恋蜜涂草、被贪味之爱黏住，难舍难离，便逐步让它看见自己。风鹿最初看见园丁，两三天内仍会逃跑；但屡次相见后，它不再逃走，逐渐与园丁亲近，最后甚至开始吃园丁掌中的蜜涂草。
ထိုဥယျာဥ်မှူးသည် ထိုဝါတမိဂသမင်၏ ချစ်ကျွမ်းဝင်လာမှုသဘောကို ကောင်းကောင်းကြီး မြင်သိလာသော အခါ ဥယျာဥ်တော်မှသည် မင်းနန်းတော်သို့တိုင်အောင် လမ်းဘေးနှစ်ဘက်တို့၌ နှီး ဖျာတို့ဖြင့် ဝန်းရံကာလျက် ထိုထိုနေရာ၌ သစ်ကိုင်း အခက်အလက်တို့ကို ချထားလျက် ပျားရည်ဘူးကို ပခုံးထက်၌ လွယ်ကာ မြက်စည်း တစ်စည်းကို ပွေ့ပိုက်လျက် ပျားလူးမြက်တို့ကို သမင်၏ ရှေ့မှ ရှေ့မှ ကြဲဖြန့်ကာ မင်းနန်းတော်တွင်းသို့တိုင်အောင်ပင် ခေါ်ဆောင်သွားလေ၏။ နန်းတွင်းသို့ ဝါတမိဂသမင် ဝင်လိုက်သည်နှင့် တစ်ပြိုင်နက် တံခါးကို ပိတ်လိုက်ကြကုန်၏။
园丁确信风鹿已经亲近自己，便从御苑直到王宫，用竹席围住道路两侧，并沿途放置枝叶。他把蜜罐背在肩上，怀抱一束青草，一路把蜜涂草撒在风鹿前方，将它径直引进王宫。风鹿一进入宫中，众人便立刻关上大门。
ဝါတမိဂသမင်သည် လူတို့ကို မြင်တွေ့ရသောအခါ မင်းရင်ပြင်တော် အတွင်း၌ ဟိုဟိုဒီဒီ လှည့်ပတ်၍ ပြေးနေ လေ၏။ ဗာရာဏသီဘုရင်သည် ပြာသာဒ်ထက်မှ သက်ဆင်းခဲ့၍ တုန်တုန်ရီရီ ကြောက်လန့်နေသော ထိုဝါတမိဂ သမင်ကို မြင်တွေ့လေသော် ---
风鹿看见人群，吓得在王宫庭院内四处奔逃。波罗奈王从楼阁下来，看见这只浑身发抖、惊恐不已的鹿，便说：
原书第 386 页
''ဝါတမိဂသမင်မည်သည် လူကို တစ်ကြိမ်မြင်ဖူးက ထိုလူကို မြင်ရုံမြင်မိရာ အရပ်သို့ (၇)ရက်တိုင်တိုင် ဘယ်တော့မှ မလာပေ၊ ကြောက်လန့်၍ ပြေးဖူးသော နေရာသို့ကား အသက်ထက်ဆုံး ဘယ်တော့မှ မလာပေ။
‘所谓风鹿，只要见过某个人一次，七天之内便绝不会再到曾经见过那个人的地方；至于受惊逃跑过的地方，更是一辈子都不会再去。
ဤသို့သဘောရှိသည် စင်စစ်ဖြစ်သော တောအုပ်ကြီးအတွင်း၌သာ မှီတင်းနေထိုင်လေ့ရှိသော ထိုဝါတမိဂသမင် သည် ရသတဏှာဖြင့် အနှောင်အဖွဲ့ခံရသည် ဖြစ်၍ ယခုအခါ၌ ဤသို့သဘောရှိသော မင်းရင်ပြင်တော်အရပ်သို့ တိုင်အောင် ရောက်ရှိလာခဲ့၏၊ အချင်းတို့ …လောက၌ ရသတဏှာထက် သာလွန် ယုတ်မာသောအရာမည်သည် စင်စစ် မရှိသည်သာတည်း'' --- ဟု ဤသို့ ပြောဆိုပြီးနောက် အောက်ပါ ဂါထာ တရားဒေသနာ တစ်ပုဒ်ကို ဟောကြားတော်မူလေသည် --- န ကိရတ္ထိ ရသေဟိ ပါပိယော၊ အာဝါသေဟိ ဝ သန္ထဝေဟိ ဝါ။
这只风鹿本性如此，又一向只栖居深林，却因被味爱束缚，如今竟来到这样的王宫庭院。诸位，世间实在没有比味爱更恶劣的东西。’说完，国王宣说以下偈颂：Na kiratthi rasehi pāpiyo, āvāsehi va santhavehi vā;
ဝါတမိဂံ ဂဟနနိဿိတံ၊ ဝသမာနေသိ ရသေဟိ သဉ္ဇယော။
Vātamigaṃ gahananissitaṃ, vasamānesi rasehi Sañjayo.
အမြဲနေထိုင်ရာ အရပ်တို့၌ ဇနီးမယား သမီးသား စသူတို့နှင့် အမြဲယှဥ်တွဲလျက် နေထိုင်ရမှုကို လိုလားတပ်- မက်မှု သမ္ဘောဂရသသည်လည်း ယုတ်မာ၏၊ ထိုသမ္ဘောဂရသထက်လည်း အဆအရာအထောင် အသိန်းမက ဇီဝိတိန္ဒြေဟု ခေါ်ဆိုသော အသက်ကိုသာ ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်လိုသော ဦးတည်ချက် မရှိဘဲ ရသတဏှာဖြင့် အစာအာဟာရကို မှီဝဲခြင်းသည်ကား သာလွန်၍ ယုတ်မာ၏။ ဝါတမိဂသမင်သည် တောအုပ်ကြီးအတွင်း၌ မှီတင်းနေထိုင်သော သားကောင်ပင် ဖြစ်လင့်ကစား ရသတဏှာဖြင့် အနှောင်အဖွဲ့ခံရသောကြောင့် သဉ္ဇယ ဥယျာဥ်မှူး၏ လက်တွင်းသို့ ကျဆင်း သက်ရောက်ရပေသည်။ လိုလားတပ်မက်ခြင်း ဆန္ဒရာဂဖြင့် ရသာရုံအမျိုးမျိုး တို့ကို မှီဝဲသုံးဆောင်ခြင်းထက် သာလွန်၍ ယုတ်မာသောအရာမည်သည် မရှိတော့ပေ။ --- ဟု တရားစကားကို ဟောကြားကာ ထိုဝါတမိဂသမင်ကို တောတွင်းသို့ပင် ပြန်ပို့စေလေ၏။
贪著在固定住处与妻子、儿女等长期共同生活的‘共住之味’固然恶劣；然而，若不是为了维持称为命根的生命，只因味爱而享用食物，其恶劣更胜过前者百倍、千倍乃至无数倍。风鹿虽然是栖居深林的野兽，却因被味爱束缚，落入园丁僧阇耶手中。再没有比带着欲贪享受种种味所缘更恶劣的事了。’国王这样开示后，命人把风鹿送回森林。
ဤဇာတ်ဝတ္ထု၌ ဝဏ္ဏဒါသီ အမည်ရသော ပြည့်တန်ဆာမမှာ ထိုအချိန်က သဉ္ဇယဥယျာဥ်မှူးပင် ဖြစ်ခဲ့၏။
这个故事中，名叫瓦那达西的妓女，当时就是园丁僧阇耶。
ဝါတမိဂသမင်သည် စူဠပိဏ္ဍပါတိကတိဿမထေရ်ပင် ဖြစ်ခဲ့၏။ (ဇာတက-ဋ္ဌ-၁-၁၇၂-၁၇၅။) အသင်သူတော်ကောင်းသည်လည်း ပျားလူးမြက်ကို စားဖူးကောင်း စားဖူးပေလိမ့်မည်၊ ထိုပျားလူးမြက် ကြောင့် မခွဲရက် မခွာနိုင် ဖြစ်နေပုံကို သံဝေဂ ယူသင့်၏။
风鹿就是小乞食帝须长老。（《本生义注》1-172—175。）善人啊，你或许也曾吃过自己的‘蜜涂草’；应当由此生起悚惧，省察自己怎样因那蜜涂草而难舍难离。
ဤရသတဏှာကြောင့်ပင် အရက်အမျိုးမျိုးကို သောက်ကြ၏၊ ဤရသတဏှာကြောင့်ပင် သတ္တဝါတို့၏ အသက်ကို သတ်ဖြတ်ခါ စားသောက်ကြ၏။ ဤရသတဏှာကိုပင် အကြောင်းခံ၍ ဒုစရိုက်အမျိုးမျိုးတို့ကို လွန်- ကျူးမိတတ်ကြ၏။ ထိုအကုသိုလ်ကံတို့ကြောင့် ငရဲသို့ ရောက်ကြရပြန်၏၊ ထိုကြောင့် ရသတဏှာ၏ ဆိုးဝါးပုံကို အထက်ပါ ဇာတ်တော်၌ ဗာရာဏသီဘုရင် ဖြစ်သည့် ဘုရားအလောင်းတော်က မိန့်ဆိုခြင်း ဖြစ်ပေ၏။
正因为这种味爱，人们饮用各种酒类；正因为这种味爱，人们杀害众生来食用；也常以味爱为缘，造作种种恶行，并因这些不善业堕入地狱。因此，上述本生中，身为波罗奈王的菩萨才会指出味爱的可怕。
ဒု-သ-န-သော ဟု အသိများသော သူဌေးသား လေးဦးတို့သည် ကာမဂုဏ် ရေယဥ်ကြောဝယ် တဏှာစုန် နစ်မျော၍ အပျော်ကြီး ပျော်ခဲ့ကြသဖြင့် ယနေ့ လောဟကုမ္ဘီငရဲ၌ ခံနေရတုန်းပင် ရှိသေး၏။
以‘都、萨、那、娑’四个音节闻名的四位长者子，曾沉没在欲乐洪流中，随爱漂流，尽情纵乐；直到如今，他们仍在铜锅地狱中受苦。
အထက်တွင် တင်ပြထားသော စူဠပိဏ္ဍပါတိကတိဿမထေရ်ကား ဒါရုက္ခန္ဓောပမသုတ္တန်အရမူ နိဗ္ဗာန် တည်းဟူသော သမုဒ္ဒရာသို့ ညွတ်ကိုင်းရှိုင်းနေသည့် စီးဆင်းနေသည့် မဂ္ဂင် (၈)ပါး အကျင့်မြတ်တရားတည်းဟူ သော ဂင်္ဂါမြစ်ရေယဥ်ကြော၌ မျောပါလာသော သစ်တုံးတစ်တုံးပင် ဖြစ်၏။ ရသာရုံတည်းဟူသော ထိုမှာဘက်ကမ်း သို့ ကပ်မိသည့်အတွက် လူဆယ်သွားသဖြင့် နိဗ္ဗာန်ဆိုသည့် မဟာသမုဒ္ဒရာသို့ မရောက်ရှိသွားခြင်းပင် ဖြစ်၏။
至于上文的小乞食帝须长老，依《木块譬喻经》来说，他就像一根漂浮在恒河中的木块；恒河即流向涅槃大海的八支圣道修行。木块黏在味所缘这一彼岸，又被人捞走〔即还俗〕，所以未能抵达涅槃的大海。
ပျားလူးမြက်၏ အစွမ်းထက်မြက်ပုံကို သတိပြုသင့်လှပေသည်။
务必警觉‘蜜涂草’的强大力量。
原书第 387 页
ကုသိုလ်အကူအညီ ရလျှင် အပါယ်မချနိုင်ပုံ
有善业扶助，便不会堕入恶趣
တစ်ယောက်နှင့် တစ်ယောက် ချစ်ခင်မြတ်နိုးမှု တဏှာပေမတရား ထင်ရှားဖြစ်နေကြသော်လည်း ကုသိုလ် ကောင်းမှု အကူအညီကို ရလျှင် ထိုတဏှာပေမက အပါယ်သို့ ပစ်ချနိုင်လောက်အောင် စွမ်းအင် အားမကောင်း တော့ချေ။ ဥပမာ -- ကျောက်ခဲသည် သူချည်းသက်သက်ဆိုလျှင် ရေထဲ၌ ပစ်ချလိုက်က နစ်မြုပ်သွားနိုင်သော် လည်း လှေ၏ အကူအညီကိုရလျှင် ရေထဲ၌ မနစ်မြုပ်တော့ဘဲ လှေ၏ အလိုကျ လှေပေါ်မှာ ပါရသကဲ့သို့တည်း။
虽然彼此亲爱敬重的爱染之情显著生起，但若得到善业的扶助，这种爱染之情的力量便不足以把人抛入恶趣。譬如，一块石头单独被投入水中，就会沉没；若得到船的承载，便不会沉入水中，而会随船运载，留在船上。
ထိုကြောင့် ဇာတ်နိပါတ်တို့၌ တဏှာပေမ မကင်းသူချင်း ရင်းနှီးစွာ အကျိုးပေးလျက် ပါရမီဖြည့်ဖက်များ ဖြစ်ကြ သည်ကို များစွာပင် တွေ့နိုင်ပေသည်။ ရှေးဦးစွာ သုမေဓာရှင်ရသေ့နှင့် သုမိတ္တာအမျိုးသမီးတို့၏ ထုံးကိုပင် ကြည့်ပါ။
因此，在诸本生中，经常可以见到彼此尚未离开爱染之情的人亲密相助，成为共同圆满波罗蜜的伴侣。先看善慧仙人与善友女（Sumittā）的事例。
သုမေဓာ ရှင်ရသေ့
善慧仙人
လွန်ခဲ့သော လေးသင်္ချေနှင့် ကမ္ဘာတစ်သိန်းထက်က သုမေဓာပညာရှိသူတော်ကောင်းသည် မြတ်သော ပြာသာဒ်ထက်သို့ တက်၍ ထက်ဝယ်ဖွဲ့ခွေ ထိုင်နေလျက် ဤသို့ စဥ်းစားခဲ့၏။ --- ပညာရှိသူတော်ကောင်း …တစ်ဖန် ဘဝသစ်၌ ပဋိသန္ဓေ တည်နေရခြင်း မည်သည်ကား ဆင်းရဲလှ၏။
四阿僧祇与十万大劫以前，贤者善慧登上华美的楼阁，结跏趺坐，作如下思惟：‘贤者啊……重新在新的生命中结生，实在是苦。
အလားတူပင် ဖြစ်လေရာ ဖြစ်လေရာ ဘုံဘဝ၌ ခန္ဓာကိုယ်၏ သေကျေ ပျက်စီးရခြင်းသည်လည်း ဆင်းရဲလှ၏။
同样，无论投生于哪一种界与生命，身体终将死亡、坏灭，这也是极大的苦。
ငါသည်လည်း ပဋိသန္ဓေ တည်နေခြင်း ဇာတိသဘောတရား ထင်ရှားရှိနေသူသာ ဖြစ်၏၊ အိုခြင်း ဇရာတရား ထင်ရှားရှိနေသူသာ ဖြစ်၏၊ ဖျားနာရခြင်း ဗျာဓိတရား ထင်ရှားရှိနေသူသာ ဖြစ်၏။ သေခြင်း မရဏတရား ထင် ရှားရှိနေသူသာ ဖြစ်၏။ ဤသို့ ပဋိသန္ဓေ အို နာ သေ ဘေးဆိုးကြီးတို့ ထင်ရှားရှိနေသေးသော ငါသည် ပဋိသန္ဓေ မနေရာ မအိုရာ မနာရာ ဆင်းရဲမရှိရာ ချမ်းသာရာ အေးမြရာ မသေရာ အမြိုက်နိဗ္ဗာန်တရားတော်မြတ်ကြီးကို ရှာမှီးခြင်းငှာ သင့်လှပေ၏၊ မချွတ်ဧကန် အမှန်အားဖြင့် ဘဝမှ လွတ်မြောက်ရာ နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ကြောင်း တစ်ခုသော လမ်းကောင်းသည် ရှိသင့်လေရာ၏။
我也是具有结生之法、衰老之法、疾病之法与死亡之法的人。既然我仍面对结生、老、病、死这些大难，就应当寻求不结生、不衰老、不患病、没有苦、安乐、清凉、不死的甘露涅槃。一定应当有一条从生命中解脱、通往涅槃的善道。
ဥပမာမည်သည်ကား --- မစင်တွင်း၌ နစ်မြုပ်နေသော ယောကျာ်းသည် ခပ်လှမ်းလှမ်း၌ အရောင် ငါးမျိုး ရှိသော ပဒုမ္မာကြာပန်းတို့ဖြင့် ဖုံးလွှမ်းလျက် ရှိသော တစ်ဘက်ဆည်ကန်အိုင်ကြီး တစ်ခုကို မြင်တွေ့နေရပါလျှင် ''အဘယ်လမ်းခရီးဖြင့် ဤအိုင်ကြီးသို့ သွားရပါမည်နည်း'' --- ဟု ထိုအိုင်ကြီးသို့ သွားရာလမ်းကို ရှာဖွေသင့်၏။
譬如，一个人陷在粪坑中，看见远处有一座池塘，覆盖着五色莲花，就应当问：‘沿着哪条路才能到那座池塘？’他应当寻找通往池塘的路。
ထိုယောကျာ်း၏ ထိုအိုင်ကြီးသို့ သွားရာလမ်းကို မရှာဖွေခြင်းသည် ထိုအိုင်ကြီး၏ အပြစ်ကား မဟုတ်။ ထိုယောကျာ်း ၏ အပြစ်သာ ဖြစ်လေရာ၏။ ဤဥပမာအတူပင်လျှင် ကိလေသာ အညစ်အကြေးတို့ကို ဖြူစင်သန့်ရှင်းအောင် ဆေးကြောသုတ်သင်ရာ ဖြစ်သော မသေရာ အမြိုက်နိဗ္ဗာန်တရားတော်မြတ်ကြီးတည်းဟူသော တစ်ဘက်ဆည် ကန်အိုင်ကြီးသည် ထင်ရှားရှိနေသည် ဖြစ်ပါလျက် ထိုမသေရာ အမြိုက်နိဗ္ဗာန်တရားတော်မြတ်ကြီးသို့ သွားကြောင်း ဖြစ်သည့် လမ်းကောင်းကြီးကို မရှာဖွေခြင်းသည် မသေရာ အမြိုက်နိဗ္ဗာန်တရားတော်မြတ်ကြီးတည်းဟူသော တစ်ဘက်ဆည်ကန်အိုင်ကြီး၏ အပြစ်ကား မဟုတ်ပေ။
这个人若不寻找通往池塘的路，过错不在池塘，而在他自己。同样，以清洗、净除烦恼污垢为用的不死甘露涅槃，犹如那座池塘，明明存在；若不寻找通往不死甘露涅槃的善道，过错并不在如池塘般的不死甘露涅槃。
ဥပမာတစ်မျိုးသော်ကား --- ခိုးသားဓားပြတို့ဖြင့် ဝန်းရံခံနေရသော ယောကျာ်းသည် ထွက်ပြေးဖို့ရန် လမ်းပေါက်သည် ထင်ရှားရှိနေသည် ဖြစ်ပါလျက် အကယ်၍ မပြေးခဲ့ငြားအံ့၊ ထိုသို့ မပြေးခြင်းသည် လမ်းခရီး၏ အပြစ်ကား မဟုတ်ပေ၊ ယောကျာ်း၏ အပြစ်သာလျှင် ဖြစ်ပေသည်။ ဤဥပမာအတူပင်လျှင် ကိလေသာတို့က ဝန်းရံလျက် အဖမ်းခံနေရသော ယောကျာ်းသည် ကိလေသာတို့မှ လွတ်မြောက်ရာ အေးမြလှပေသော နိဗ္ဗာန်သို့ သွားရာလမ်းကြောင်းကြီးသည် ထင်ရှားရှိနေသည် ဖြစ်ပါလျက် နိဗ္ဗာန်သို့ သွားရာလမ်းကို မရှာဖွေခြင်းမည်သည် နိဗ္ဗာန်သို့ သွားရာလမ်း၏ အပြစ်ကား မဟုတ်၊ နိဗ္ဗာန်သို့သွားရာ လမ်းကို မရှာဖွေသူ၏ အပြစ်သာ ဖြစ်ပေသည်။
又如，一个被盗贼包围的人，明明有逃生之路却不逃走；不逃走的过错不在道路，而在那个人。同样，一个被烦恼包围、擒住的人，明明已有通往清凉涅槃、从烦恼中解脱的道路，却不寻找通往涅槃之路；过错不在那条路，而在不去寻找涅槃之路的人。
原书第 388 页
ဥပမာတစ်မျိုးသော်ကား --- ဖျားနာခြင်း ဗျာဓိတရားဖြင့် အနှိပ်စက်ခံနေရသော ယောကျာ်းသည် ဖျားနာခြင်း ဗျာဓိတရားကို ကုစားတတ်သော အနာရောဂါ ပျောက်ကြောင်း ဆေးဆရာကောင်းသည် ထင်ရှားရှိနေပါလျက် ထိုဆေးဆရာကို ရှာမှီး၍ ဖျားနာခြင်း ဗျာဓိရောဂါကို အကယ်၍ မကုစားသည် ဖြစ်အံ့၊ ထိုသို့ မကုစားခြင်းသည် ဆေးဆရာ၏ အပြစ်ကား မဟုတ်၊ ထိုယောကျာ်း၏ အပြစ်သာလျှင် ဖြစ်ပေသည်။ ဤဥပမာအတူပင်လျှင် ကိလေ- သာတည်းဟူသော အနာရောဂါဖြင့် အညှဥ်းပန်း အနှိပ်စက်ခံနေရသော အကြင်ယောကျာ်းသည် ကိလေသာ တို့၏ ငြိမ်းအေးကြောင်း အကျင့်လမ်းကောင်း၌ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာသော ဆရာသမားသည် ထင်ရှားရှိနေပါလျက် အကယ်၍ ဆရာသမားကို မရှာဖွေသည် ဖြစ်အံ့၊ ထိုယောကျာ်း၏သာလျှင် အပြစ်ဖြစ်လေရာ၏၊ ကိလေသာကို ဖျက်ဆီးပေးတတ်သော လမ်းကောင်းကို ညွှန်ကြားပြသ ဆိုဆုံးမတတ်သော ဆရာသမား၏ အပြစ်ကား မဟုတ် သည်သာတည်း။
又如，一个遭受疾病折磨的人，明明有能够医治这种疾病的良医，却不寻找良医、不让疾病得到治疗；过错不在医师，而在那个人。同样，一个遭受烦恼之病折磨的人，明明有精通止息烦恼之修行道路的导师，却不寻找这位导师；过错只在那个人，而不在能够开示、教诫毁灭烦恼之善道的导师。
ဥပမာတစ်မျိုးသော်ကား --- လှလှပပ တန်ဆာဆင်ထားသော ယောကျာ်းသည် လည်ပင်း၌ ဆွဲထားသော သူသေကောင်ပုပ်ကို စွန့်ပစ်နိုင်ခဲ့သော် ချမ်းသာခြင်း သုခရှိသူ၏ အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိလေရာ၏။ ဤဥပမာအတူပင် ငါသည်လည်းပဲ ဤ ငါ၏ခန္ဓာကိုယ်တည်းဟူသော အပုပ်ကောင်ကြီးကို စွန့်ပစ်၍ ငဲ့ကွက်တွယ်တာမှု မရှိဘဲ နိဗ္ဗာန်တည်းဟူသော ရွှေမြို့တော်ကြီးသို့ ဝင်ရောက်ထိုက်လှပေ၏။
又如，一个装饰得十分美观的人，只要抛弃悬挂在颈上的腐尸，就会获得安乐。同样，我也应当抛弃如巨大腐尸般的这个身体，不再眷恋，进入涅槃这座黄金城。
ဥပမာတစ်မျိုးသော်ကား --- အမျိုးသား အမျိုးသမီးတို့သည် မစင်စွန့်ရာ အရပ်၌ ကျင်ကြီးကျင်ငယ်ကို စွန့်ပြီးနောက် ထိုကျင်ကြီးကျင်ငယ်ကို ခါးပုံစထဲ၌ ထည့်ယူ၍လည်းကောင်း၊ ပုဆိုးစွန်းဖြင့် ထုတ်ယူ၍လည်း- ကောင်း မသွားကြကုန်၊ ရွံရှာစက်ဆုပ်ကြကုန်လျက် ငဲ့ကွက်တွယ်တာမှု မရှိကြကုန်ဘဲသာလျှင် စွန့်ပစ်၍ သွားကြ ကုန်၏။ ဤဥပမာအတူပင်လျှင် ငါသည်လည်းပဲ ဤခန္ဓာကိုယ် အပုပ်ကောင်ကြီးကို ငဲ့ကွက်တွယ်တာမှု မရှိဘဲ စွန့်ပစ်ထားခဲ့၍ မသေရာ အမြိုက်နိဗ္ဗာန်မြို့ကြီး အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်သင့်လှပေ၏။
又如，男女在排泄处解下大小便后，并不会把大小便装进腰布或用衣角包起来带走；他们厌恶、嫌弃，毫无眷恋地舍弃而去。同样，我也应当毫无眷恋地抛下如巨大腐尸般的这个身体，进入不死甘露涅槃之城。
ဥပမာတစ်မျိုးသော်ကား --- လှေသူကြီး မည်သူတို့သည် ယိုယွင်း ဆွေးမြည့်လျက်ရှိသော လှေအိုကြီးကို ငဲ့ကွက်တွယ်တာမှု မရှိဘဲ စွန့်ပစ်၍ သွားကြကုန်သကဲ့သို့ ဤဥပမာအတူ ငါသည်လည်းပဲ ကိုးပေါက်ဒွါရ အမာဝတို့မှ တစီစီယိုကျလျက်ရှိသော လှေအိုကြီးနှင့် တူသော ဤကိုယ်ကောင်ကြီးကို စွန့်ပစ်၍ ငဲ့ကွက်တွယ်တာမှုမရှိဘဲ နိဗ္ဗာန်တည်းဟူသော မြို့ကြီး၏ အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်၍ သွားပေအံ့။
又如，船主舍弃已经破损腐朽的旧船，毫不眷恋地离去。同样，我也要抛弃如旧船般的这个身体——污秽从九个门孔的疮口不断流出——毫不眷恋地进入涅槃之城。
ဥပမာတစ်မျိုးသော်ကား --- ရတနာအမျိုးမျိုးတို့ကို ယူဆောင်၍ ခိုးသားဓားပြတို့နှင့် အတူတကွ လမ်းခရီး တစ်ခုကို သွားမိသော ယောကျာ်းသည် မိမိ၏ ရတနာအမျိုးမျိုးတို့၏ ပျက်စီးဆုံးရှုံးမည့် ဘေးမှ ကြောက်သော ကြောင့် ထိုခိုးသားဓားပြတို့ကို စွန့်ပစ်၍ ဘေးကင်းသောလမ်းကို ယူ၍ သွားသကဲ့သို့ ဤဥပမာအတူ ကရဇကာယ အမည်ရသော ဤရူပကာယကြီးသည်လည်း ရတနာအမျိုးမျိုးကို လုယက် ဖျက်ဆီးတတ်သော ခိုးသားဓားပြနှင့် တူလှ၏။ ငါသည် အကယ်၍ ခိုးသားဓားပြနှင့် တူသော ဤခန္ဓာအိမ်ကြီး၌ တွယ်တာမက်မောမှု တဏှာတရားကို ထင်ရှားပြုနေသည် ဖြစ်အံ့၊ နိဗ္ဗာန်သို့သွားရာ လမ်းကြောင်း ဖြစ်သည့် အရိယမဂ်ကုသိုလ် တရားရတနာကြီးသည် ငါ၏သန္တာန်၌ ပျောက်ပျက်၍ သွားပေလတ္တံ့၊ ထိုကြောင့် ငါသည် ခိုးသားဓားပြနှင့် တူသော ဤရူပကာယ ခန္ဓာ ကိုယ်ကြီးကို စွန့်ပစ်ထားခဲ့၍ နိဗ္ဗာန်တည်းဟူသော မြို့ကြီးအတွင်းသို့ ဝင်ရောက်ခြင်းငှာ သင့်တော်တော့သည်
又如，一个携带种种珍宝、却与盗贼同行的人，害怕珍宝毁坏、丧失，便舍弃盗贼，取安全的道路离去。同样，这个称为所生身的色身，如同劫夺、毁坏各种珍宝的盗贼。假如我以爱执贪著这个如盗贼般的蕴宅，作为通往涅槃之道路的圣道善法珍宝，就会从我的相续中消失。因此，我应当舍弃这个如盗贼般的所生身、色身，进入涅槃之城——
သာတည်း။
——正应如此。
ဤသို့လျှင် သုမေဓာရှင်ရသေ့သည် ဥပမာ အမျိုးမျိုးတို့ဖြင့် နေက္ခမ္မဓာတ်နှင့် ဆက်စပ်နေသော အနက် သဘောကို စဥ်းစားဆင်ခြင်တော်မူ၍ မိမိနေအိမ် အတွင်း၌ အတိုင်းအတာ ပမာဏ မရှိသော စည်းစိမ်ဥစ္စာစုကို စွန့်လွှတ်ခဲ့၍ ကြီးစွာသော အလှူဒါနကို ပြု၍ ဝတ္ထုကာမ ကိလေသာကာမတို့ကို ပယ်ရှား၍ အမရဝတီ မည်သော
善慧仙人就这样以种种譬喻，思惟与出离界有关的义理；随后舍弃家中无量的财宝，举行大布施，去除欲事与烦恼欲，离开名为阿摩罗婆提的——