发趣诸缘的连接方式（之三）
《趣向涅槃之道》中文全译本 · 非缩略版
缘起篇（乙） · 原书第 635–659 页 · 226 个翻译单元
缅文为主本的机器规范化候选文本，尚未逐页人工校勘；中文全卷标记为「待义审」，缅文语义、上座部实修义理与中文表达三层人工审核尚未通过。引用前请回核原书。
原书第 635 页
လောဘမူ ပထမဇော နာမက္ခန္ဓာ (၄) ပါး
意门贪根第一速行：四名蕴
လောဘမူ ပထမဇော နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ----- ၁။ သဟဇာတမျိုး --- ၁၃၊ ၂။ အာရမ္မဏမျိုး ---၁၊ ၄၊ ၆၊ ၃၊ ၆၊ ၈၊ ၃။ အနန္တရမျိုး --- ၅၊ ၆၊ ၄။ ဝတ္ထုမျိုး --- ၅၊ ၅။ ပကတူပနိဿယ --- ၁၊ (က) ရံခါ (၂၅)မျိုး ( ခ ) ရံခါ (၂၈)မျိုး ( ဂ ) ရံခါ (၃ဝ)မျိုး (ဃ) ရံခါ အဓိပတိပစ္စည်းကို ရခိုက် (၂၇)မျိုး ( င ) ရံခါ အဓိပတိပစ္စည်းကို ရခိုက် (၃ဝ)မျိုး ( စ ) ရံခါ အဓိပတိပစ္စည်းကို ရခိုက် (၃၂)မျိုး ဒုတိယဇောစသည်ဖြစ်သော် အာသေဝနပစ္စည်းကို ထပ်၍ပေါင်းထည့်ပါက (၂၆၊၂၉၊ ၃၁၊၂၈၊ ၃၁၊ ၃၃။) မျိုးသော ဤအကြောင်းပစ္စည်းတရားတို့က ဝိုင်းဝန်း၍ ကျေးဇူးပြုပေးသောကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။
贪根第一速行四名蕴缘所生法，由以下诸类缘法资助：一、名俱生类十三种；二、所缘类一种、四种、六种、三种、六种或八种；三、无间类五种或六种；四、依处类五种；五、自然亲依止类一种。依其情形，第一速行可由二十五、二十八、三十、二十七、三十或三十二种因缘法资助；第二速行等加入重复缘以后，则分别为二十六、二十九、三十一、二十八、三十一或三十三种，因而得以发生并住立。
လောဘမူ ပထမဇော အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ---- ၁။ (က)အချင်းချင်းအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော လောဘမူ ပထမဇော အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရား- တို့၏ သဟဇာတ အညမည နိဿယ သမ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၆)။
贪根第一速行各个四名蕴缘所生法：一、（甲）由彼此互相资助的贪根第一速行各个名蕴缘法，以俱生、相互、依止、相应、有、不离去缘力资助。（六种。）
( ခ )သမ္ပယုတ္တခန္ဓာအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော လောဘမူ ပထမဇော နာမက္ခန္ဓာ၌ ပါရှိသော လောဘ မောဟ ဤဟိတ် (၂)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ ဟေတုသတ္တိ၊ ( ဂ )ဆန္ဒ ဝီရိယ စိတ် (၃)ပါးတို့တွင် တစ်ပါးပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ အဓိပတိသတ္တိ၊ (ဃ)စေတနာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ သဟဇာတ ကမ္မသတ္တိ၊ ( င )ဖဿ စေတနာ ဝိညာဏ် နာမ်အာဟာရ (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာဟာရသတ္တိ၊ ( စ )ဇီဝိတ စိတ် ဝေဒနာ ဝီရိယ ဧကဂ္ဂတာ နာမ်ဣန္ဒြေ (၅)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ ဣန္ဒြိယသတ္တိ၊ (ဆ)သောမနဿ လောဘဇော ဖြစ်အံ့ ----- စျာနင် (၅)ပါး၊ ဥပေက္ခာ လောဘဇော ဖြစ်အံ့ ---- ပီတိကြဥ် စျာနင် (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ စျာနသတ္တိ၊ ( ဇ )ဒိဋ္ဌိဂတသမ္ပယုတ် လောဘဇော ဖြစ်အံ့ --- ဝိတက် ဝီရိယ ဧကဂ္ဂတာ ဒိဋ္ဌိ - မဂ္ဂင် (၄)ပါး၊ ဒိဋ္ဌိဂတ
（乙）由贪根第一速行名蕴中所含的贪、痴二因缘法，以因缘力资助；（丙）由欲、精进、心三种增上法中的任一种缘法，以增上缘力资助；（丁）由思缘法，以俱生业缘力资助；（戊）由触、思、识三种名食缘法，以食缘力资助；（己）由命、心、受、精进、一境性五种名根缘法，以根缘力资助；（庚）若为悦俱贪根速行，则由五禅支；若为舍俱贪根速行，则由除喜以外的四禅支缘法，以禅那缘力资助；（辛）若为邪见相应贪根速行，则由寻、精进、一境性、邪见四道支；若为邪见——
ဝိပ္ပယုတ် လောဘဇော ဖြစ်အံ့ ---- ဝိတက် ဝီရိယ ဧကဂ္ဂတာ - မဂ္ဂင် (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏
——不相应贪根速行，则由寻、精进、一境性三道支缘法，以——
မဂ္ဂသတ္တိ၊ (၁၃)။
——道缘力资助。（名俱生类十三种。）
၂။ သာမန်အားဖြင့် အာရုံပြုတတ်သော လောဘမူ ပထမဇော နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည်- (က)ရံခါ သာမန်အားဖြင့် အာရုံပြုအပ်သော လောကီစိတ် (၈၁)၊ စေတသိက် (၅၂ )၊ အတိတ် အနာဂတ် နိပ္ဖန္နရုပ် (၁၈)၊ ကာလသုံးပါး၌ ဖြစ်သော အနိပ္ဖန္နရုပ် (၁ဝ)၊ ပညတ် ---- ဤအာရုံ (၆)ပါးတို့တွင် တစ်ပါးပါးသော အာရုံပစ္စည်းတရားတို့၏ အာရမ္မဏသတ္တိ၊ (၁)။
二、通常取所缘的贪根第一速行四名蕴：（甲）有时由作为通常所缘的八十一世间心、五十二心所、属于过去或未来的十八种完成色、属于三时的十种非完成色，或概念——这六类所缘中的任一种缘法，以所缘缘力资助。（一种。）
原书第 636 页
( ခ )ရံခါ သာမန်အားဖြင့် အာရုံပြုအပ်သော ပစ္စုပ္ပန် နိပ္ဖန္နရုပ် (၁၈) ---- ဤ အာရုံ (၆)ပါးတို့တွင် တစ်ပါးပါးသော အာရုံပစ္စည်းတရားတို့၏ အာရမ္မဏ ပုရေဇာတ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၄)။
（乙）有时由作为通常所缘的现在十八种完成色——这六种色所缘中的任一种——以所缘、前生、有、不离去缘力资助。（四种。）
( ဂ )မရဏာသန္နအခါ သာမန်အားဖြင့် အာရုံပြုအပ်သော စုတိစိတ်မှ ပြန်၍ ရေတွက်သည်ရှိသော် (၁၇)
（丙）临终时，有时由作为通常所缘、从死亡心倒数第十七——
ချက်မြောက်သော စိတ်၏ ဥပါဒ်ခဏနှင့် အတူပြိုင်၍ ဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု ပစ္စည်းတရားတို့၏
——个心的生时同时生起的心所依处缘法，以——
အာရမ္မဏ နိဿယ ပုရေဇာတ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၆)။
——所缘、依止、前生、不相应、有、不离去缘力资助。（六种。）
အလေးအမြတ်အားဖြင့် အာရုံပြုတတ်သော လောဘမူ ပထမဇော နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရား တို့သည် ---- (က) ရံခါ အလေးအမြတ်အားဖြင့် အာရုံပြုအပ်သော ဒေါသမူဒွေ မောဟမူဒွေ ဒုက္ခသဟဂုတ် ကာယဝိ-
重视所缘的贪根第一速行四名蕴：（甲）有时由作为受重视所缘、除两种瞋根心、两种痴根心及苦俱身识以外的七十六种世间心，以及除瞋、嫉、悭、恶作、疑以外的四十七心所——
ညာဏ် ကြဥ်သော လောကီစိတ် (၇၆) ဒေါသ ဣဿာ မစ္ဆရိယ ကုက္ကုစ္စ ဝိစိကိစ္ဆာ ကြဥ်သော စေတသိက်
——与属于过去或未来的十八种完成色——这六类所缘中的任一种——
(၄၇)၊ အတိတ် အနာဂတ် နိပ္ဖန္နရုပ် (၁၈) ----- ဤအာရုံ (၆)ပါးတို့တွင် တစ်ပါးပါးသော အာရုံ
——缘法，以所缘、所缘增上、所缘亲依止——
ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာရမ္မဏ အဓိပတိ ဥပနိဿယသတ္ထိ၊ (၃)။
——缘力资助。（三种。）
( ခ ) ရံခါ အလေးအမြတ်အားဖြင့် အာရုံပြုအပ်သော ပစ္စုပ္ပန် နိပ္ဖန္နရုပ် (၁၈) ----- ဤအာရုံ (၆)ပါးတို့တွင်
（乙）有时由作为受重视所缘的现在十八种完成色——这六种色所缘中的——
တစ်ပါးပါးသော အာရုံပစ္စည်းတရားတို့၏ အာရမ္မဏ အဓိပတိ ဥပနိဿယ ပုရေဇာတ အတ္ထိ အဝိဂတ-
——任一种缘法，以所缘、所缘增上、所缘亲依止、前生、有、不离去——
သတ္တိ၊ (၆)။
——缘力资助。（六种。）
( ဂ ) မရဏာသန္နအခါ အလေးအမြတ်အားဖြင့် အာရုံပြုအပ်သော စုတိစိတ်မှ ပြန်၍ ရေတွက်သည်ရှိသော်
（丙）临终时，有时由作为受重视所缘、从死亡心倒数——
(၁၇) ချက်မြောက်သော စိတ်၏ ဥပါဒ်ခဏနှင့် အတူပြိုင်၍ ဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု ပစ္စည်းတရားတို့၏
——第十七个心的生时同时生起的心所依处缘法，以——
အာရမ္မဏ အဓိပတိ နိဿယ ဥပနိဿယ ပုရေဇာတ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၈)။
——所缘、所缘增上、依止、所缘亲依止、前生、不相应、有、不离去缘力资助。（八种。）
၃။ လောဘမူ ပထမဇော နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် အခြားမရှိသည်ဖြစ်၍ ချုပ်လေပြီးသော မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ အနန္တရ သမနန္တရ ဥပနိဿယ နတ္ထိ ဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
三、贪根第一速行四名蕴，由已经无间灭去的意门转向四名蕴缘法，以无间、等无间、无间亲依止、无有、离去缘力资助。（五种。）
〔လောဘမူ ဒုတိယဇော နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် အခြားမရှိသည်ဖြစ်၍ ချုပ်လေပြီးသော လောဘမူ ပထမဇော နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ အနန္တရ သမနန္တရ ဥပနိဿယ အာသေဝန နတ္ထိ ဝိဂတ- သတ္တိ၊ (၆)။ --- ဤသို့ စသည်ဖြင့် နောက်နောက်ဇောအား ရှေးရှေးဇောက ကျေးဇူးပြုပုံကို သဘောပေါက်ပါ။〕 ၄။ လောဘမူ ပထမဇော နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း နာမက္ခန္ဓာ၏ ဥပါဒ် ခဏနှင့် အတူပြိုင်၍ ဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု ပစ္စည်းတရားတို့၏ နိဿယ ပုရေဇာတ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
〔贪根第二速行四名蕴由已经无间灭去的第一速行四名蕴，以无间、等无间、无间亲依止、重复、无有、离去缘力资助。（六种。）后后速行受前前速行资助，均依此理解。〕四、贪根第一速行四名蕴，由与意门转向四名蕴生时同时生起的心所依处缘法，以依止、前生、不相应、有、不离去缘力资助。（五种。）
〔အကယ်၍ လောဘမူ ဒုတိယဇော နာမက္ခန္ဓာဖြစ်လျှင် ပထမဇော နာမက္ခန္ဓာ၏ ဥပါဒ်ခဏနှင့် အတူပြိုင်၍ ဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု ။ ပ ။ သတ္တမဇော နာမက္ခန္ဓာဖြစ်လျှင် ဆဋ္ဌဇော နာမက္ခန္ဓာ၏ ဥပါဒ်ခဏနှင့် အတူ ပြိုင်၍ဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု ပစ္စည်းတရားတို့၏ နိဿယ ပုရေဇာတ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ ---- ဤသို့ စသည်ဖြင့် သဘောပေါက်ပါလေ။〕 ၅။ လောဘမူ ပထမဇော နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ဗလဝဖြစ်သော = အားကောင်းသော လောကီစိတ် (၈၁)၊ စေတသိက် (၅၂)၊ ရုပ် (၂၈)၊ ပစ္စည်းဖြစ်ထိုက်သော အချို့သော ပညတ်ပစ္စည်းတရား တို့၏ ပကတူပနိဿယသတ္တိ၊ (၁)။
〔若为贪根第二速行，则由与第一速行生时同时生起的心所依处资助；直至第七速行，则由与第六速行生时同时生起的心所依处资助，均以依止、前生、不相应、有、不离去缘力资助。〕五、贪根第一速行四名蕴，由强有力的八十一世间心、五十二心所、二十八色，以及可作为缘的某些概念缘法，以自然亲依止缘力资助。（一种。）
原书第 637 页
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပိုင်း - အပိုင်း (ခ) ရံခါ (၂၅)မျိုး၊ ရံခါ (၂၈)မျိုး၊ ရံခါ (၃ဝ)မျိုး၊ အဓိပတိပစ္စည်းကို ရခိုက်ရနေ ရံခါ (၂၇)မျိုး၊ ရံခါ (၃ဝ)မျိုး၊ ရံခါ (၃၂)မျိုးသော ဤအကြောင်းပစ္စည်းတရားတို့က ဝိုင်းဝန်း၍ ကျေးဇူးပြုပေးသောကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေ- ရကုန်၏။
依其情形，由二十五、二十八、三十种，或获得增上缘时由二十七、三十、三十二种因缘法共同资助，贪根第一速行四名蕴得以发生并住立。
〔ဒုတိယဇောမှ သတ္တမဇောတိုင်အောင် အာသေဝနပစ္စည်း၏ အထောက်အပံ့ကို ရရှိသဖြင့် ယင်းအထက်ပါ ပစ္စည်းအမျိုးအစားတို့တွင် အာသေဝန ပစ္စည်းတစ်မျိုးကို ထပ်ထည့်ပါက - (၂၆၊ ၂၉၊ ၃၁။ ၂၈၊ ၃၁၊ ၃၃။) - အသီးအသီး ဖြစ်ပေမည်။ ။ ဒေါသဇော မောဟဇောတို့ကား ပဉ္စဒွါရိက၌ ဆိုခဲ့ပြီးသည်နှင့် တူ၏။ အဟိတ် တဒါရုံ သဟိတ် တဒါရုံတို့မှာလည်း ပဉ္စဒွါရဝီထိ၌ ဆိုခဲ့ပြီးသည့် တဒါရုံနှင့် တူလေပြီ။〕
〔第二至第七速行获得重复缘的资助；在上述各类缘法中加入一种重复缘，便依次成为二十六、二十九、三十一、二十八、三十一、三十三种。瞋根、痴根速行与五门心路所说相同；无因与有因彼所缘，也与五门心路所说相同。〕
စျာနဝီထိ
禅那心路
မဟာကုသိုလ် ဉာဏသမ္ပယုတ် သောမနဿဇော (သသင်္ခါရိက အသင်္ခါရိက) နှစ်မျိုးနောက်၌ ဖြစ်- ကောင်းသော အပ္ပနာဇောကား (၃၂ )မျိုးတည်း။ ---- (က) မဟဂ္ဂုတ်ကုသိုလ် သောမနဿဇော --- ၄၊ ( ခ ) မဂ် သောမနဿဇော --- ၁၆၊ ( ဂ ) အောက်ဖိုလ် သောမနဿဇော --- ၁၂၊ ပေါင်းသော် --- ၃၂ - မျိုးတည်း။
在两种智相应悦俱大善速行——有行或无行——以后，可能生起的安止速行共有三十二种：一、悦俱广大善速行四种；二、悦俱道速行十六种；三、悦俱较低圣果速行十二种；合计三十二种。
မဟာကုသိုလ် ဉာဏသမ္ပယုတ် ဥပေက္ခာဇော (သသင်္ခါရိက - အသင်္ခါရိက) နှစ်မျိုးနောက်၌ ဖြစ်ကောင်း- သော အပ္ပနာဇောကား (၁၂ )မျိုးတည်း။
在两种智相应舍俱大善速行——有行或无行——以后，可能生起的安止速行共有十二种。
(က) မဟဂ္ဂုတ်ကုသိုလ် ဥပေက္ခာသဟဂုတ်ဇော --- ၅၊ ( ခ ) မဂ် ဥပေက္ခာ သဟဂုတ်ဇော --- ၄၊ ( ဂ ) အောက်ဖိုလ် ဥပေက္ခာဇော --- ၃၊ ပေါင်းသော် --- ၁၂ - မျိုးတည်း။
一、舍俱广大善速行五种；二、舍俱道速行四种；三、舍俱较低圣果速行三种；合计十二种。
မဟဂ္ဂုတ် ကုသိုလ်ဇော
广大善速行
ပဉ္စကနည်းအရ မဟဂ္ဂုတ် ကုသိုလ်ဇောဝီထိကား ----- ၁။ အာဒိကမ္မိက မဟဂ္ဂုတ် ကုသိုလ်ဇော --- (၉) ဝီထိ၊ ၂။ သမာပတ္တိ မဟဂ္ဂုတ် ကုသိုလ်ဇော --- (၉) ဝီထိ၊ နှစ်ရပ်ပေါင်းသော် ဝီထိ (၁၈)မျိုး ရှိ၏။ ပဉ္စကနည်း၌ ဝိတက်နှင့် ဝိစာရ စျာန်အင်္ဂါများကို တစ်ခုစီ ဖြုတ်သဖြင့် ရူပါဝစရစျာန် (၅)မျိုး ဖြစ်သည်။ အရူပါဝစရစျာန် (၄)မျိုးနှင့် ပေါင်းသော် မဟဂ္ဂုတ်စျာန် (၉)မျိုး ဖြစ်သည်။ စျာန် (၉)မျိုး ဖြစ်သဖြင့် ဝီထိအမျိုးအစားလည်း (၉)မျိုးပင် ဖြစ်သည်။ ယင်းစျာနဝီထိများကို ရှေးနာမ်ကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်းတွင် ပြခဲ့ပြီ။ အရူပါဝစရစျာန်များကို ရှုပွားပုံကို သမထကမ္မဋ္ဌာန်းပိုင်းတွင် ကြည့်ပါ။
依五分法，广大善速行心路有两类：一、初业广大善速行九种心路；二、入定广大善速行九种心路；合计十八种。五分法逐一舍去寻、伺等禅支，故有五种色界禅；加上四种无色界禅，共有九种广大禅，因而各有九种心路。前文名业处篇已经说明这些禅那心路；无色界禅的修习方法，可参见止业处篇。
နားရှင်းစေရန် ယင်းစျာနဝီထိ ဖြစ်ပုံကို အနည်းငယ် ထပ်မံ ဖော်ပြအပ်ပါသည်။
为了使其更加清楚，下面略加说明这些禅那心路如何生起。
原书第 638 页
၁။ အာဒိကမ္မိက မဟဂ္ဂုတ် ကုသိုလ်ဇောဝီထိ
一、初业广大善速行心路
ဘဝင်္ဂစလန၊ ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ၊ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း၊ ပရိကံ၊ ဥပစာ၊ အနုလုံ၊ ဂေါတြဘု၊ ထိုနောင် မဟဂ္ဂုတ် ကုသိုလ်ဇော (၉)မျိုးတို့တွင် တစ်ခုခုသော ဇောသည် အာဒိကမ္မိကဖြစ်၍ တစ်ကြိမ်စီသာ အပ္ပနာသမာဓိဇောကိစ္စ ဖြစ်၍ ချုပ်၏၊ ထိုနောင် တိဟိတ်ဘဝင် (၁၃)မျိုးတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးသည် ဘဝင် ဘဝင်ဟု ဘဝင်ကိစ္စ ဖြစ်ထိုက်သမျှ ဖြစ်၍ ချုပ်၏။
有分波动、有分断、意门转向、遍作、近行、随顺、种姓依次生起；随后，九种广大善速行中的某一种，作为初业心只生起一次，执行安止定速行作用后即灭；此后，十三种三因有分中的某一种，在有分作用应当持续多久便持续多久，而后灭去。
၂။ သမာပတ္တိ မဟဂ္ဂုတ် ကုသိုလ်ဇောဝီထိ
二、入定广大善速行心路
ဘဝင်္ဂစလန၊ ဘဝင်္ဂုပစ္ဆေဒ၊ မနောဒွါရာဝဇ္ဇန်း၊ ပရိကံ၊ ဥပစာ၊ အနုလုံ၊ ဂေါတြဘု၊ ထိုနောင် မဟဂ္ဂုတ် ကုသိုလ်ဇော (၉)မျိုးတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးသည် ဘဝင်အယဥ်ကဲ့သို့ အကြိမ်များစွာ အပ္ပနာသမာဓိဇောကိစ္စ ဖြစ်၍ ချုပ်၏၊ ထိုနောင် တိဟိတ် ဘဝင် (၁၃)မျိုးတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးသည် ဘဝင် ဘဝင်ဟု ဘဝင်ကိစ္စ ဖြစ်ထိုက်သမျှ ဖြစ်၍ ချုပ်၏။
有分波动、有分断、意门转向、遍作、近行、随顺、种姓依次生起；随后，九种广大善速行中的某一种，如有分流一般连续生起多次，执行安止定速行作用后灭去；此后，十三种三因有分中的某一种，在有分作用应当持续多久便持续多久，而后灭去。
ထို (၁၈) ဝီထိတို့တွင် ပဉ္စကနည်းအရ ပထမစျာနဝီထိ ဒုတိယစျာနဝီထိ တတိယစျာနဝီထိ စတုတ္ထစျာန ဝီထိဟူသော ရူပါဝစရကုသိုလ်ဇောဝီထိတို့၌ ---- ပရိကံ၊ ဥပစာ၊ အနုလုံ၊ ဂေါတြဘု ကိစ္စတပ်သော စိတ်တို့ကား မဟာကုသိုလ် ဉာဏသမ္ပယုတ် သောမနဿဇော (သသင်္ခါရိက - အသင်္ခါရိက) နှစ်မျိုး တစ်မျိုးမျိုးတည်း။
在这十八种心路中，依五分法，初禅、第二禅、第三禅与第四禅这些色界善速行心路中的遍作、近行、随顺、种姓心，只是两种智相应悦俱大善速行——有行或无行——中的某一种。
ပဉ္စကနည်းအရ ပဉ္စမစျာနဝီထိ၊ စတုက္ကနည်းအရ စတုတ္ထစျာနဝီထိနှင့် အရူပါဝစရစျာနဝီထိဟူသော ကုသိုလ်ဇောဝီထိတို့၌ ပရိကံ၊ ဥပစာ၊ အနုလုံ၊ ဂေါတြဘု ကိစ္စတပ်သော စိတ်တို့ကား မဟာကုသိုလ် ဉာဏ- သမ္ပယုတ် ဥပေက္ခာ (သသင်္ခါရိက - အသင်္ခါရိက) ဇောစိတ်တို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးတည်း။
依五分法的第五禅心路、依四分法的第四禅心路，以及无色界禅心路中的遍作、近行、随顺、种姓心，只是两种智相应舍俱大善速行——有行或无行——中的某一种。
မဟဂ္ဂုတ် ကုသိုလ်ဇော နာမက္ခန္ဓာ
广大善速行：四名蕴
ယင်းမဟဂ္ဂုတ် ကုသိုလ်ဇော (၉)မျိုး နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ---- ၁။ သဟဇာတမျိုး --- ၁၃၊ ၂။ အာရမ္မဏမျိုး --- ၁၊ ၃။ အနန္တရမျိုး --- ၆၊ ၄။ ဝတ္ထုမျိုး --- ၅၊ ၅။ ပကတူပနိဿယ --- ၁၊ ဤ (၂၆)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စည်းတရားတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။
九种广大善速行的四名蕴缘所生法，由以下诸类缘法资助：一、名俱生类十三种；二、所缘类一种；三、无间类六种；四、依处类五种；五、自然亲依止类一种。由于这二十六种因缘法，它们得以发生并住立。
(အဓိပတိတရားကိုယ်နှင့် စေတနာကြဥ်သော) မဟဂ္ဂုတ် ကုသိုလ် (၉)မျိုး နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန် တရားတို့သည် ---- ၁။ (က)အချင်းချင်းအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော မဟဂ္ဂုတ်ကုသိုလ်ဇော (၉)မျိုး အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ သဟဇာတ အညမည နိဿယ သမ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (ခ)သမ္ပယုတ်ခန္ဓာအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော မဟဂ္ဂုတ်ကုသိုလ် (၉)မျိုး နာမက္ခန္ဓာ၌ ပါရှိသော
九种广大善速行的四名蕴缘所生法——这里暂除增上法自身与思——：一、（甲）由彼此互相资助的九种广大善速行各个名蕴缘法，以俱生、相互、依止、相应、有、不离去缘力资助；（乙）由九种广大善速行名蕴中所含的——
原书第 639 页
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပိုင်း - အပိုင်း (ခ) အလောဘ အဒေါသ အမောဟ ဟိတ် (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ ဟေတုသတ္တိ၊ ( ဂ )ဆန္ဒ ဝီရိယ စိတ် ဝီမံသ (၄)ပါးတို့တွင် တစ်ပါးပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ အဓိပတိသတ္တိ၊ (ဃ)စေတနာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ သဟဇာတ ကမ္မသတ္တိ၊ ( င )ဖဿ စေတနာ ဝိညာဏ် နာမ်အာဟာရ (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာဟာရသတ္တိ၊ ( စ )ဇီဝိတ စိတ် ဝေဒနာ သဒ္ဓါ ဝီရိယ သတိ ဧကဂ္ဂတာ ပညာ - နာမ်ဣန္ဒြေ (၈)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ ဣန္ဒြိယသတ္တိ၊ (ဆ)ပထမစျာန် မဟဂ္ဂုတ် ကုသိုလ်ဇော ဖြစ်အံ့ --- ဝိတက် ဝိစာရ ပီတိ သုခ ဧကဂ္ဂတာ -- စျာနင် (၅)ပါး၊ ဒုတိယစျာန် မဟဂ္ဂုတ် ကုသိုလ်ဇော ဖြစ်အံ့ --- ဝိစာရ ပီတိ သုခ ဧကဂ္ဂတာ -- စျာနင် (၄)ပါး၊ တတိယစျာန် မဟဂ္ဂုတ် ကုသိုလ်ဇော ဖြစ်အံ့ --- ပီတိ သုခ ဧကဂ္ဂတာ -- စျာနင် (၃)ပါး၊ စတုတ္ထစျာန် မဟဂ္ဂုတ် ကုသိုလ်ဇော ဖြစ်အံ့ --- သုခ ဧကဂ္ဂတာ -- စျာနင် (၂ )ပါး၊
——无贪、无瞋、无痴三因缘法，以因缘力资助；（丙）由欲、精进、心、观四种增上法中的任一种缘法，以增上缘力资助；（丁）由思缘法，以俱生业缘力资助；（戊）由触、思、识三种名食缘法，以食缘力资助；（己）由命、心、受、信、精进、念、一境性、慧八种名根缘法，以根缘力资助；（庚）若为初禅广大善速行，则由寻、伺、喜、乐、一境性五禅支；若为第二禅，则由伺、喜、乐、一境性四禅支；若为第三禅，则由喜、乐、一境性三禅支；若为第四禅，则由乐、一境性二禅支；
ရူပါဝစရ ပဉ္စမစျာန် (၁)ပါး၊ အရူပါဝစရစျာန် (၄)ပါးတည်းဟူသော မဟဂ္ဂုတ် ပဉ္စမစျာန် ကုသိုလ်
——若为色界第五禅或四种无色界禅这五种广大第五禅善——
ဇော (၅)မျိုး တစ်မျိုးမျိုး ဖြစ်အံ့ --- ဥပေက္ခာ ဧကဂ္ဂတာ စျာနင် (၂ )ပါး -- ပစ္စည်းတရားတို့၏ စျာနသတ္တိ၊ 〔ဤကား ပဉ္စကနည်းတည်း၊ စတုက္ကနည်းအရမူ ပထမစျာန်၌ စျာနင် (၅)ပါး၊ ဒုတိယစျာန်၌ စျာနင် (၃)ပါး၊ တတိယစျာန်၌ သုခ ဧကဂ္ဂတာ စျာနင် (၂ )ပါး၊ စတုတ္ထစျာန်၌ ဥပေက္ခာ ဧကဂ္ဂတာ စျာနင် (၂ )ပါးတည်း။〕 ( ဇ )ပထမစျာန် မဟဂ္ဂုတ် ကုသိုလ်ဇော ဖြစ်အံ့ --- ပညာ ဝိတက် ဝီရိယ သတိ ဧကဂ္ဂတာ မဂ္ဂင် (၅)ပါး၊ ဒုတိယစျာန် တတိယစျာန် စတုတ္ထစျာန် ပဉ္စမစျာန် မဟဂ္ဂုတ် ကုသိုလ်ဇော တစ်မျိုးမျိုး ဖြစ်အံ့ --- ပညာ ဝီရိယ သတိ ဧကဂ္ဂတာ မဂ္ဂင် (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ မဂ္ဂသတ္တိ၊ (၁၃)။
——速行中的任一种，则由舍与一境性二禅支缘法，以禅那缘力资助。〔以上依五分法；依四分法，初禅有五禅支，第二禅有喜、乐、一境性三禅支，第三禅有乐、一境性二禅支，第四禅有舍、一境性二禅支。〕（辛）若为初禅广大善速行，则由慧、寻、精进、念、一境性五道支；若为第二至第五禅广大善速行中的任一种，则由慧、精进、念、一境性四道支缘法，以道缘力资助。（名俱生类十三种。）
၂။ ပထမစျာန် ရူပါဝစရကုသိုလ် နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် --- (က)ကသိုဏ်းပညတ် (၁ဝ)ပါး၊ ( ခ )အသုဘပညတ် (၁ဝ)ပါး၊ ( ဂ )ကာယဂတာသတိ၏ အာရုံဖြစ်သော ဆံပင်အစရှိသော ကာယကောဋ္ဌာသ ပညတ် (= ၃၂-ကောဋ္ဌာသ ပညတ်)၊ (ဃ)အာနာပါနဿတိ၏ အာရုံဖြစ်သော ဝင်သက် ထွက်သက် ပညတ် (= အာနာပါန ပဋိဘာဂနိမိတ် အာရုံ)၊ ( င )မေတ္တာ၏ အာရုံဖြစ်သော ခပ်သိမ်းသော သုခိတ ဒုက္ခိတ သတ္တဝါပညတ်၊ ( စ )ကရုဏာ၏ အာရုံဖြစ်သော ခပ်သိမ်းသော ဒုက္ခိတ သတ္တဝါပညတ်၊ (ဆ)မုဒိတာ၏ အာရုံဖြစ်သော ခပ်သိမ်းသော သုခိတ သတ္တဝါပညတ်၊ ဤ (၂၅) မျိုးသော ပညတ်တို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးသော ပညတ်အာရုံ ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာရမ္မဏသတ္တိ၊(၁)။
二、若为色界初禅善四名蕴，则由以下二十五种概念中的任一种概念所缘缘法资助：十遍概念、十不净概念、作为身至念所缘的发等三十二身分概念、作为入出息念所缘的入息出息概念——即入出息似相——、作为慈所缘的一切苦乐有情概念、作为悲所缘的一切苦有情概念、作为喜所缘的一切乐有情概念。（一种。）
(ပဉ္စကနည်း) ဒုတိယစျာန် တတိယစျာန် စတုတ္ထစျာန် ရူပကုသိုလ် နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့ သည် --- (က)ကသိုဏ်း (၁ဝ)ပါး၊ ( ခ )အာနာပါနဿတိ၏ အာရုံဖြစ်သော ဝင်သက် ထွက်သက် ပညတ် = (အာနာပါန ပဋိဘာဂနိမိတ်
依五分法，若为色界第二、第三或第四禅善四名蕴，则由以下概念所缘缘法资助：十遍概念、作为入出息念所缘的入息出息概念——即入出息似相——
အာရုံ)
——所缘——
原书第 640 页
( ဂ )မေတ္တာ၏ အာရုံဖြစ်သော ခပ်သိမ်းသော သုခိတ ဒုက္ခိတ သတ္တဝါပညတ်၊ (ဃ)ကရုဏာ၏ အာရုံဖြစ်သော ခပ်သိမ်းသော ဒုက္ခိတ သတ္တဝါပညတ်၊ ( င )မုဒိတာ၏ အာရုံဖြစ်သော ခပ်သိမ်းသော သုခိတ သတ္တဝါပညတ်၊ ဤ (၁၄)မျိုးသော ပညတ်အာရုံတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးသော ပညတ်အာရုံ ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာရမ္မဏ- သတ္တိ၊ (၁)။
——、作为慈所缘的一切苦乐有情概念、作为悲所缘的一切苦有情概念、作为喜所缘的一切乐有情概念。这十四种概念所缘中的任一种，以所缘缘力资助。（一种。）
(ပဉ္စကနည်း) ပဉ္စမစျာန် ရူပါဝစရကုသိုလ် နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ---- (က) ကသိုဏ်း ပညတ် (၁ဝ)ပါး၊ ( ခ ) အာနာပါနဿတိ၏ အာရုံဖြစ်သော ထွက်သက် ဝင်သက် ပညတ် (= အာနာပါနပဋိဘာဂနိမိတ်) ( ဂ ) ဥပေက္ခာ ဗြဟ္မဝိဟာရစျာန်၏ အာရုံဖြစ်သော ခပ်သိမ်းသော သုခိတ ဒုက္ခိတ သတ္တဝါပညတ်၊ ဤ (၁၂ ) မျိုးသော ပညတ်အာရုံတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးသော ပညတ်အာရုံ ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာရမ္မဏ သတ္တိ၊ (၁)။
依五分法，若为色界第五禅善四名蕴，则由十遍概念、作为入出息念所缘的入息出息概念——即入出息似相——，或作为舍梵住所缘的一切苦乐有情概念这十二种概念所缘中的任一种，以所缘缘力资助。（一种。）
အာကာသာနဉ္စာယတနကုသိုလ် နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရား ဖြစ်အံ့ ---- အာကာသကသိုဏ်း ကြဥ်သော ကသိုဏ်း (၉)ပါးတို့တွင် တစ်ပါးပါးကို ခွာ၍ ရအပ်သော ကောင်းကင်ပညတ် ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာရမ္မဏသတ္တိ၊ (၁)။
若为空无边处善四名蕴，则由除虚空遍以外的九遍中的任一遍所移除后所得的虚空概念缘法，以所缘缘力资助。（一种。）
ဝိညာဏဉ္စာယတနကုသိုလ် နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရား ဖြစ်အံ့ ---- အတိတ်ဖြစ်သော အာကာ- သာနဉ္စာယတနကုသိုလ် နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာရမ္မဏသတ္တိ၊ (၁)။
若为识无边处善四名蕴，则由已经成为过去的空无边处善四名蕴缘法，以所缘缘力资助。（一种。）
အာကိဉ္စညာယတနကုသိုလ် နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရား ဖြစ်အံ့ ---- အာကာသာနဉ္စာယတန စျာန်စိတ်၏ မရှိခြင်းတည်းဟူသော နတ္ထိဘောပညတ် ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာရမ္မဏသတ္တိ၊ (၁)။
若为无所有处善四名蕴，则由“空无边处禅心不存在”这一无有概念缘法，以所缘缘力资助。（一种。）
နေဝသညာနာသညာယတနကုသိုလ် နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရား ဖြစ်အံ့ ---- အတိတ်ဖြစ်သော အာကိဉ္စညာယတနကုသိုလ် နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာရမ္မဏသတ္တိ၊ (၁)။
若为非想非非想处善四名蕴，则由已经成为过去的无所有处善四名蕴缘法，以所缘缘力资助。（一种。）
(ဤကား ပဉ္စကနည်းတည်း၊ စတုက္ကနည်းမှာ သဘောပေါက်လောက်ပေပြီ။) ၃။ (ပဉ္စကနည်းအရ ပထမစျာန်၊ ဒုတိယစျာန်၊ တတိယစျာန်၊ စတုတ္တစျာန်၊ စတုက္ကနည်းအရ ပထမစျာန်၊ ဒုတိယစျာန်၊ တတိယစျာန်ဟူသော) မဟဂ္ဂုတ် ကုသိုလ် သောမနဿဇော (၄)မျိုးတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးသော နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ---- အခြားမရှိသည်ဖြစ်၍ ချုပ်လေပြီးသော ဂေါတြဘုကိစ္စ- တပ်သော မဟာကုသိုလ် ဉာဏသမ္ပယုတ် သောမနဿဇော (၂ )မျိုးတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးသော နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ အနန္တရ သမနန္တရ ဥပနိဿယ အာသေဝန နတ္ထိ ဝိဂတသတ္တိ၊ (၆)။
〔以上依五分法；四分法可依此理解。〕三、五分法的初禅、第二禅、第三禅、第四禅，以及四分法的初禅、第二禅、第三禅——即四种悦俱广大善速行——中任何一种第一速行四名蕴，由已经无间灭去、执行种姓作用的两种智相应悦俱大善速行中的任一种四名蕴缘法，以无间、等无间、无间亲依止、重复、无有、离去缘力资助。（六种。）
ဒုတိယဇောအစရှိသော နောက်နောက်သော မဟဂ္ဂုတ်ကုသိုလ် သောမနဿဇော (၄)မျိုးတို့တွင် တစ်မျိုး- မျိုးဖြစ်အံ့ ---- ယင်းဇော နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် အခြားမရှိသည်ဖြစ်၍ ချုပ်လေပြီးသော ပထမဇော အစရှိသော ရှေးရှေးသော ဇောတူ မဟဂ္ဂုတ် ကုသိုလ် သောမနဿဇော နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ အနန္တရ သမနန္တရ ဥပနိဿယ အာသေဝန နတ္ထိ ဝိဂတသတ္တိ၊ (၆)။
若为后后第二速行等四种悦俱广大善速行中的任一种四名蕴，则由已经无间灭去的前前同类悦俱广大善速行四名蕴缘法，以无间、等无间、无间亲依止、重复、无有、离去缘力资助。（六种。）
原书第 641 页
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပိုင်း - အပိုင်း (ခ) ပထမ မဟဂ္ဂုတ် ကုသိုလ် ဥပေက္ခာဇော (၅)မျိုးတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးသော နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန် တရားတို့သည် ---- အခြားမရှိသည်ဖြစ်၍ ချုပ်လေပြီးသော ဂေါတြဘုကိစ္စတပ်သော မဟာကုသိုလ် ဉာဏ- သမ္ပယုတ် ဥပေက္ခာဇော (၂ )မျိုးတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးသော နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ အနန္တရ သမနန္တရ ဥပနိဿယ အာသေဝန နတ္ထိ ဝိဂတသတ္တိ၊ (၆)။
若为五种舍俱广大善第一速行中的任一种四名蕴，则由已经无间灭去、执行种姓作用的两种智相应舍俱大善速行中的任一种四名蕴缘法，以无间、等无间、无间亲依止、重复、无有、离去缘力资助。（六种。）
ဒုတိယဇောအစရှိသော နောက်နောက်သော မဟဂ္ဂုတ်ကုသိုလ် ဥပေက္ခာဇော (၅)မျိုးတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုး သော နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ---- အခြားမရှိသည်ဖြစ်၍ ချုပ်လေပြီးသော ပထမဇော အစ- ရှိသော ရှေးရှေးသော ဇောတူ မဟဂ္ဂုတ် ကုသိုလ် ဥပေက္ခာဇော နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ အနန္တရ သမနန္တရ ဥပနိဿယ အာသေဝန နတ္ထိ ဝိဂတသတ္တိ၊ (၆)။
若为后后第二速行等五种舍俱广大善速行中的任一种四名蕴，则由已经无间灭去的前前同类舍俱广大善速行四名蕴缘法，以无间、等无间、无间亲依止、重复、无有、离去缘力资助。（六种。）
၄။ ပထမ မဟဂ္ဂုတ် ကုသိုလ် သောမနဿဇော (၄)မျိုးတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးသော နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန် တရားတို့သည် ဂေါတြဘုကိစ္စတပ်သော မဟာကုသိုလ် ဉာဏသမ္ပယုတ် သောမနဿဇော နာမက္ခန္ဓာ- တို့၏ ဥပါဒ်ခဏနှင့် အတူပြိုင်၍ ဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု ပစ္စည်းတရားတို့၏ နိဿယ ပုရေဇာတ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
四、四种悦俱广大善第一速行中的任一种四名蕴，由与执行种姓作用的智相应悦俱大善速行四名蕴生时同时生起的心所依处缘法，以依止、前生、不相应、有、不离去缘力资助。（五种。）
ဒုတိယဇော အစရှိသော နောက်နောက်သော မဟဂ္ဂုတ်ကုသိုလ် သောမနဿဇော (၄)မျိုးတို့တွင် တစ်- မျိုးမျိုးသော နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ---- ပထမဇောအစရှိသော ရှေးရှေးသော ဇောတူ မဟဂ္ဂုတ် ကုသိုလ် သောမနဿဇော (၄)မျိုးတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးသော နာမက္ခန္ဓာတို့၏ ဥပါဒ်ခဏနှင့် အတူပြိုင်၍ ဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု ပစ္စည်းတရားတို့၏ နိဿယ ပုရေဇာတ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
若为后后第二速行等四种悦俱广大善速行中的任一种四名蕴，则由与前前同类悦俱广大善速行四名蕴生时同时生起的心所依处缘法，以依止、前生、不相应、有、不离去缘力资助。（五种。）
မဟဂ္ဂုတ် ကုသိုလ် ဥပေက္ခာ ပထမဇော (၅)မျိုးတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးသော နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန် တရားတို့သည် ---- ဂေါတြဘုကိစ္စတပ်သော မဟာကုသိုလ် ဉာဏသမ္ပယုတ် ဥပေက္ခာဇော (သသင်္ခါရိက - အသင်္ခါရိက) နှစ်မျိုးတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးသော နာမက္ခန္ဓာတို့၏ ဥပါဒ်ခဏနှင့် အတူပြိုင်၍ ဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု ပစ္စည်းတရားတို့၏ နိဿယ ပုရေဇာတ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
五种舍俱广大善第一速行中的任一种四名蕴，由与执行种姓作用的两种智相应舍俱大善速行——有行或无行——中的任一种四名蕴生时同时生起的心所依处缘法，以依止、前生、不相应、有、不离去缘力资助。（五种。）
ဒုတိယဇော အစရှိသော နောက်နောက်သော မဟဂ္ဂုတ်ကုသိုလ် ဥပေက္ခာဇော (၅)မျိုးတို့တွင် တစ်မျိုး- မျိုးသော နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ---- ပထမဇောအစရှိသော ရှေးရှေးသော ဇောတူ မဟဂ္ဂုတ် ကုသိုလ် ဥပေက္ခာဇော (၅)မျိုးတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးသော နာမက္ခန္ဓာတို့၏ ဥပါဒ်ခဏနှင့် အတူပြိုင်၍ ဖြစ်သော ဟဒယဝတ္ထု ပစ္စည်းတရားတို့၏ နိဿယ ပုရေဇာတ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
若为后后第二速行等五种舍俱广大善速行中的任一种四名蕴，则由与前前同类舍俱广大善速行四名蕴生时同时生起的心所依处缘法，以依止、前生、不相应、有、不离去缘力资助。（五种。）
၅။ မဟဂ္ဂုတ် ကုသိုလ်ဇော (၉)မျိုးတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးသော နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ဗလဝ ဖြစ်သော = အားကောင်းသော အရဟတ္တမဂ် အရဟတ္တဖိုလ် ကြဥ်သော စိတ် (၈၇)၊ စေတသိက် (၅၂ )၊ ရုပ် (၂၈)၊ ပစ္စည်းဖြစ်ထိုက်သော အချို့သော ပညတ်ပစ္စည်းတရားတို့၏ ပကတူပနိဿယသတ္တိ၊ (၁)။
五、九种广大善速行中的任一种四名蕴，由强有力的、除阿罗汉道与阿罗汉果以外的八十七心、五十二心所、二十八色，以及可作为缘的某些概念缘法，以自然亲依止缘力资助。（一种。）
ဤ (၂၆)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စည်းတရားတို့က ဝိုင်းဝန်း၍ ကျေးဇူးပြုပေးသောကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေ- ကြရကုန်၏။
由于这二十六种因缘法共同资助，九种广大善速行四名蕴得以发生并住立。
ဤတိုင်အောင် ရေးသားတင်ပြခဲ့သော ပဋ္ဌာန်းပစ္စည်းဆက်သွယ်ပုံများမှာ အသင်ယောဂီသူတော်ကောင်း၏ ပစ္စုပ္ပန်ဘဝအတွင်းဝယ် ဖြစ်နိုင်သော၊ ဝိပဿနာဉာဏ်၏ အရှုခံအာရုံနယ်မြေအတွင်း၌ ရှိသော ပရမတ္ထဓာတ်- သားတို့နှင့်သာ သက်ဆိုင်သည့် ပဋ္ဌာန်းပစ္စည်းဆက်သွယ်မှု ဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာလည်း သဘောတူရာတူရာကို
以上所说明的发趣诸缘连接，只涉及贤善禅修者现生可能发生、并处于观智观照所缘范围内的究竟法；这些说明也只是把性质相同者——
原书第 642 页
စုပေါင်းခြုံငုံ၍ တင်ပြခြင်းမျှသာ ဖြစ်ပါသည်။ အသေးစိတ် ရှုကွက်ကို ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ရေးသားတင်ပြရလျှင်ကား ပဋ္ဌာန်းကျမ်းကြီး တစ်ကျမ်းပင် ဖြစ်ဖွယ်ရာ ရှိပေသည်။
——汇总起来作概括说明。若要完整详述每一种观法，篇幅恐怕将等同整部《发趣论》。
ကြိယာဇောတို့မှာ ပုထုဇန်အဆင့်တွင် ရှိနေသေးသော အသင်သူတော်ကောင်း၏ သန္တာန်၌ မဖြစ်နိုင် သေးရကား အသင်သူတော်ကောင်း၏ ဝိပဿနာဉာဏ်၏ အရှုခံအာရုံစာရင်းတွင် မပါဝင်နိုင်သေးပေ။ မဂ်ဇော ဖိုလ်ဇောတို့မှာလည်း ဝိပဿနာဉာဏ်၏ အရှုခံအာရုံများ မဟုတ်ကြပေ။ ထိုကြောင့် ကြိယာဇော မဂ်ဇော ဖိုလ်ဇောတို့နှင့် သက်ဆိုင်သော ပဋ္ဌာန်းပစ္စည်း ဆက်သွယ်ပုံကို ချန်လှပ်ထားပါသည်။
唯作速行尚不会在仍处于凡夫阶段的贤善禅修者相续中生起，因而不列入其观智所观照的所缘；道速行与果速行也不是观智的所缘。因此，这里省略了与唯作速行、道速行及果速行有关的发趣诸缘连接。
အတိတ်နှင့် အနာဂတ်
过去与未来
အတိတ် အဆက်ဆက်၌လည်းကောင်း၊ အနာဂတ် အဆက်ဆက်၌လည်းကောင်း အကြောင်းတရားတို့ကို ရှာဖွေ၍ ကြောင်း-ကျိုး ဆက်နွယ်မှု ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်သဘောတရားတို့ကို ရှုရာ၌ အဝိဇ္ဇာ တဏှာ ဥပါဒါန် ဦးဆောင်သည့် ကိလေသဝဋ်တရားစုများမှာ လောဘမူ လောဘဒိဋ္ဌိဇောတို့၏ ပဋ္ဌာန်းပစ္စည်း ဆက်သွယ်ပုံနှင့် အတူတူပင် ဖြစ်သည်။ အကုသိုလ် သင်္ခါရတို့မှာ အကုသိုလ်ဇောတို့၏၊ ကုသိုလ် သင်္ခါရတို့မှာ ကုသိုလ်ဇောတို့၏ ပဋ္ဌာန်းပစ္စည်း ဆက်သွယ်ပုံနှင့် တူပြီ။
在相续的过去世与未来世中寻找因法、观照因果相连的缘起法则时，应知：由无明、爱、取为首的烦恼轮法组，其发趣诸缘连接与贪根速行的连接相同；不善行与不善速行相同，善行则与善速行相同。
အကယ်၍ အသင်သူတော်ကောင်းသည် အတိတ်ကိုရှုရာ၌ အကြောင်းအားလျော်စွာ အပါယ်ဒုဂ္ဂတိ၌ ပဋိသန္ဓေ တည်နေခဲ့ရသည်ကိုလည်း တွေ့ရှိခဲ့သော် ယင်းဒုဂ္ဂတိပဋိသန္ဓေ၏ ပဋ္ဌာန်းပစ္စည်းဆက်သွယ်ပုံကိုလည်း ဉာဏ်ကျက်စားနိုင်ရန် ဆက်လက်တင်ပြအပ်ပါသည်။ အလားတူပင် သုဂတိ အဟိတ်ပဋိသန္ဓေနှင့် ဒွိဟိတ် ပဋိသန္ဓေများ တည်နေခဲ့ရပုံတို့ကို တွေ့ရှိပါကလည်း ယင်းပဋိသန္ဓေတို့ ဖြစ်ပေါ်လာအောင် ပဋ္ဌာန်းပစ္စည်းတရား များက မည်သို့မည်ပုံ ကျေးဇူးပြုပေးခဲ့သည်တို့ကို ဉာဏ်ကျက်စားနိုင်ရန် ဆက်လက်တင်ပြအပ်ပါသည်။
如果贤善的你观照过去时，发现自己曾因相应之因在恶趣中结生，为了使你能以智通达该恶趣结生的发趣诸缘连接，下面继续说明。同样，如果发现自己曾以善趣无因结生或二因结生而结生，也应继续以智通达发趣诸缘如何资助这些结生生起。
အဟိတ် ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာ (၄) ပါး
无因结生四名蕴
အကုသလဝိပါက် ဥပေက္ခာ သန္တီရဏ (= အပါယ်ပဋိသန္ဓေ)နှင့် ကုသလဝိပါက် ဥပေက္ခာ သန္တီရဏ (= သုဂတိ အဟိတ် ပဋိသန္ဓေ) ဟူသော အဟိတ် ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ---- ၁။ နာမ် သဟဇာတမျိုး --- ၁၁၊ ၂။ ရုပ် သဟဇာတမျိုး --- ၆၊ ၃။ အာရမ္မဏမျိုး --- ၁၊ ၄။ အနန္တရမျိုး --- ၅၊ ၅။ နာနာက္ခဏိကကမ္မမျိုး --- ၂၊ ဤ (၂၅)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စည်းတရားတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။ (ပဋိသန္ဓေ နှစ်မျိုး၌ ပဋ္ဌာန်းပစ္စည်းဆက်သွယ်ပုံ တူညီနေ၍ စုပေါင်းရေးသားတင်ပြခြင်း ဖြစ်သည်။ ရှုသည့်အခါ၌ကား ထိုထိုဘဝ၌ ဖြစ်ခဲ့သည့်အတိုင်း တစ်မျိုးစီသာ ခွဲ၍ရှုပါ။) အဟိတ် ပဋိသန္ဓေ (၂)ခု၊ ဆန္ဒ ပီတိ ဝီရိယ ကြဥ်သော အညသမာန်း စေတသိက် (၁ဝ)၊ (စိတ်+စေတ- သိက် = နာမ်တရား - ၁၁) အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ----
不善异熟舍俱推度——即恶趣结生——与善异熟舍俱推度——即善趣无因结生——这两种无因结生的四名蕴缘所生法，由以下诸类缘法资助：一、名俱生类十一种；二、色俱生类六种；三、所缘类一种；四、无间类五种；五、异刹那业类两种。由于这二十五种因缘法，它们得以发生并住立。〔两种结生的发趣诸缘连接相同，所以合并说明；实际观照时，应依各生中实际发生者逐一分别观照。〕两种无因结生心，以及除欲、喜、精进以外的十个同他心所——心与心所合计十一名法——各个四名蕴缘所生法：
原书第 643 页
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပိုင်း - အပိုင်း (ခ) ၁။ (က)အချင်းချင်းအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော အဟိတ်ပဋိသန္ဓေ အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာပစ္စည်းတရားတို့၏ သဟဇာတ အညမည နိဿယ ဝိပါက သမ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ ( ခ )သမ္ပယုတ္တခန္ဓာအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော အဟိတ် ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာ၌ ပါရှိသော စေတနာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ သဟဇာတ ကမ္မသတ္တိ၊ ( ဂ )ဖဿ စေတနာ ဝိညာဏ် နာမ်အာဟာရ (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာဟာရသတ္တိ၊ (ဃ)ဇီဝိတ စိတ် ဝေဒနာ နာမ်ဣန္ဒြေ (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ ဣန္ဒြိယသတ္တိ၊ ( င )ပီတိကြဥ် စျာနင် (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ စျာနသတ္တိ၊ (၁၁)။
一、（甲）由彼此互相资助的无因结生各个名蕴缘法，以俱生、相互、依止、异熟、相应、有、不离去缘力资助；（乙）由无因结生名蕴中所含的思缘法，以俱生业缘力资助相应蕴；（丙）由触、思、识三种名食缘法，以食缘力资助；（丁）由命、心、受三种名根缘法，以根缘力资助；（戊）由除喜以外的四禅支缘法，以禅那缘力资助。（名俱生类十一种。）
၂။ အဟိတ် ပဋိသန္ဓေ အစိတ်အပေါင်း နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် အဟိတ်ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာနှင့်အတူ ဥပါဒ်သော ဟဒယဝတ္ထု ပစ္စည်းတရားတို့၏ သဟဇာတ အညမည နိဿယ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၆)။
二、无因结生全部四名蕴缘所生法，由与无因结生名蕴同时生起的心所依处缘法，以俱生、相互、依止、不相应、有、不离去缘力资助。（六种。）
၃။ အဟိတ် ပဋိသန္ဓေ အစိတ်အပေါင်း နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ကံ ကမ္မနိမိတ် ဂတိနိမိတ် (၃)ပါးတို့တွင် တစ်ပါးပါးသော ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာရမ္မဏသတ္တိ၊ (၁)။
三、无因结生全部四名蕴缘所生法，由业、业相、趣相三种所缘中的任一种所缘缘法，以所缘缘力资助。（一种。）
၄။ အဟိတ် ပဋိသန္ဓေ အစိတ်အပေါင်း နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ချုပ်လေပြီးသော ကာမစုတိ (၁ဝ)တွင် တစ်မျိုးမျိုးသော စုတိ နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ အနန္တရ သမနန္တရ ဥပနိဿယ နတ္ထိ ဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
四、无因结生全部四名蕴缘所生法，由已经灭去的十种欲界死亡心中的相应一种死亡四名蕴缘法，以无间、等无间、无间亲依止、无有、离去缘力资助。（五种。）
၅။ (က)ဒုဂ္ဂတိ အဟိတ်ပဋိသန္ဓေ အစိတ်အပေါင်း နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် အတိတ် ဖြစ်သော ဥဒ္ဓစ္စ စေတနာ ကြဥ်သော အကုသိုလ်ကံ (၁၁)မျိုးတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးသော ပစ္စည်းတရား တို့၏ နာနာက္ခဏိကကမ္မ ပကတူပနိဿယသတ္တိ၊ (၂)။
五、（甲）恶趣无因结生全部四名蕴缘所生法，由属于过去、除掉举思以外的十一种不善业中的相应一种缘法，以异刹那业、自然亲依止缘力资助。（两种。）
( ခ )သုဂတိ အဟိတ် ပဋိသန္ဓေ အစိတ်အပေါင်း နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် အတိတ်ဖြစ်-
（乙）善趣无因结生全部四名蕴缘所生法，由属于过去的——
သော ဒွိဟိတ်သြမက = (ယုတ်ညံ့သော ဉာဏ်မယှဥ်သော ဉာဏဝိပ္ပယုတ်) ကာမကုသိုလ်ကံ (၄)မျိုး
——四种二因下等欲界善业，即劣等的智不相应欲界善业——
= (သောမနဿ သသင်္ခါရိက၊ အသင်္ခါရိက၊ ဥပေက္ခာ သသင်္ခါရိက အသင်္ခါရိက)တို့တွင် ထိုက်သင့်ရာ
——悦俱有行、悦俱无行、舍俱有行、舍俱无行——中的相应——
တစ်မျိုးမျိုးသော ကုသိုလ်ကံ ပစ္စည်းတရားတို့၏ နာနာက္ခဏိကကမ္မ ပကတူပနိဿယသတ္တိ၊ (၂)။
——一种善业缘法，以异刹那业、自然亲依止缘力资助。（两种。）
ဤ (၂၅)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စည်းတရားတို့က ဝိုင်းဝန်း၍ ကျေးဇူးပြုပေးသောကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်- နေရကုန်၏။
由于这二十五种因缘法共同资助，无因结生四名蕴得以发生并住立。
ဒွိဟိတ် ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာ (၄) ပါး
二因结生四名蕴
(မဟာဝိပါက် ဉာဏ်မယှဥ်သော ဉာဏဝိပ္ပယုတ် သောမနဿ သသင်္ခါရိက၊ အသင်္ခါရိက၊ ဥပေက္ခာ သသင်္ခါရိက အသင်္ခါရိကဟူသော) ဒွိဟိတ် ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ---- ၁။ နာမ် သဟဇာတမျိုး --- ၁၃၊ ၂။ ရုပ် သဟဇာတမျိုး --- ၆၊ ၃။ အာရမ္မဏမျိုး --- ၁၊ ၄။ အနန္တရမျိုး --- ၅၊ ၅။ နာနာက္ခဏိကကမ္မမျိုး --- ၂၊
二因结生，即智不相应的四种大异熟心——悦俱有行、悦俱无行、舍俱有行、舍俱无行——的四名蕴缘所生法，由以下诸类缘法资助：一、名俱生类十三种；二、色俱生类六种；三、所缘类一种；四、无间类五种；五、异刹那业类两种。
原书第 644 页
ဤ (၂၇)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စည်းတရားတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။
由于这二十七种因缘法，它们得以发生并住立。
ဒွိဟိတ် ပဋိသန္ဓေ အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ----- ၁။ (က)အချင်းချင်းအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော ဒွိဟိတ် ပဋိသန္ဓေ အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာပစ္စည်းတရားတို့၏ သဟဇာတ အညမည နိဿယ ဝိပါက သမ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၇)။
二因结生各个四名蕴缘所生法：一、（甲）由彼此互相资助的二因结生各个名蕴缘法，以俱生、相互、依止、异熟、相应、有、不离去缘力资助。（七种。）
( ခ )သမ္ပယုတ္တက္ခန္ဓာအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော ဒွိဟိတ် ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာ၌ ပါရှိသော အလောဘ အဒေါသ ဟိတ် (၂)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ ဟေတုသတ္တိ၊ ( ဂ )စေတနာပစ္စည်းတရားတို့၏ သဟဇာတ ကမ္မသတ္တိ၊ (ဃ)ဖဿ စေတနာ ဝိညာဏ် နာမ်အာဟာရ (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာဟာရသတ္တိ၊ ( င )ပညာကြဥ် နာမ်ဣန္ဒြေ (၇)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ ဣန္ဒြိယသတ္တိ၊ ( စ )သောမနဿ ဒွိဟိတ် ပဋိသန္ဓေ ဖြစ်အံ့ - ဝိတက် ဝိစာရ ပီတိ သုခ ဧကဂ္ဂတာ စျာနင် (၅)ပါး၊ ဥပေက္ခာ ဒွိဟိတ် ပဋိသန္ဓေ ဖြစ်အံ့ - ပီတိကြဥ် စျာနင် (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ စျာနသတ္တိ၊ (ဆ)ဝိတက် ဝီရိယ သတိ ဧကဂ္ဂတာ မဂ္ဂင် (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ မဂ္ဂသတ္တိ၊ (၁၃)။
（乙）由二因结生名蕴中所含的无贪、无瞋二因缘法，以因缘力资助相应蕴；（丙）由思缘法，以俱生业缘力资助；（丁）由触、思、识三种名食缘法，以食缘力资助；（戊）由除慧以外的七种名根缘法，以根缘力资助；（己）若为悦俱二因结生，则由五禅支；若为舍俱二因结生，则由除喜以外的四禅支缘法，以禅那缘力资助；（庚）由寻、精进、念、一境性四道支缘法，以道缘力资助。（名俱生类十三种。）
၂။ ဒွိဟိတ် ပဋိသန္ဓေ အစိတ်အပေါင်း နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် မိမိ (ဒွိဟိတ် ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာ)နှင့် အတူဥပါဒ်သော ဟဒယဝတ္ထု ပစ္စည်းတရားတို့၏ သဟဇာတ အညမည နိဿယ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၆)။
二、二因结生全部四名蕴缘所生法，由与该二因结生名蕴同时生起的心所依处缘法，以俱生、相互、依止、不相应、有、不离去缘力资助。（六种。）
၃။ ဒွိဟိတ် ပဋိသန္ဓေ အစိတ်အပေါင်း နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ကံ ကမ္မနိမိတ် ဂတိနိမိတ် (၃)ပါးတို့တွင် တစ်ပါးပါးသော အာရုံ ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာရမ္မဏသတ္တိ၊ (၁)။
三、二因结生全部四名蕴缘所生法，由业、业相、趣相三种所缘中的任一种所缘缘法，以所缘缘力资助。（一种。）
၄။ ဒွိဟိတ် ပဋိသန္ဓေ အစိတ်အပေါင်း နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ချုပ်လေပြီးသော ရူပစုတိ (၅)၊ ကာမစုတိ (၁ဝ)၊ ပေါင်း (၁၅)မျိုးသော စုတိတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးသော စုတိနာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ အနန္တရ သမနန္တရ ဥပနိဿယ နတ္ထိ ဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
四、二因结生全部四名蕴缘所生法，由已经灭去的五种色界死亡心与十种欲界死亡心——合计十五种——中的相应一种死亡四名蕴缘法，以无间、等无间、无间亲依止、无有、离去缘力资助。（五种。）
၅။ ဒွိဟိတ် ပဋိသန္ဓေ အစိတ်အပေါင်း နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် အတိတ်ဖြစ်သော ထိုက်သင့်ရာ တစ်မျိုးမျိုးသော တိဟိတ် သြမက၊ ဒွိဟိတ် ဥက္ကဋ္ဌ မဟာကုသိုလ်ကံ ပစ္စည်းတရားတို့၏ နာနာက္ခဏိကကမ္မ ပကတူပနိဿယသတ္တိ၊ (၂ )။
五、二因结生全部四名蕴缘所生法，由属于过去的相应一种三因下等大善业或二因上等大善业缘法，以异刹那业、自然亲依止缘力资助。（两种。）
ဤ (၂၇)မျိုးသော အကြောင်း ပစ္စည်းတရားတို့က ဝိုင်းဝန်း၍ ကျေးဇူးပြုပေးသောကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည် နေရကုန်၏။
由于这二十七种因缘法共同资助，二因结生四名蕴得以发生并住立。
မှတ်သားထားသင့်သော အချက်များ
应记住的要点
အကယ်၍ အသင်သူတော်ကောင်းသည် အတိတ်ဘဝတစ်ခုဝယ် ကာမတိဟိတ် ပဋိသန္ဓေ တည်နေခဲ့ ရသည်ကို တွေ့ရှိအံ့၊ အထက်တွင်ဖော်ပြခဲ့သော ကာမတိဟိတ် ပဋိသန္ဓေနှင့် အလားတူပင်ရှုပါ။ အကယ်၍ အနာဂတ်၌လည်း ကာမတိဟိတ် ပဋိသန္ဓေ တည်နေရလတ္တံ့သည်ကို တွေ့ရှိအံ့၊ နည်းတူပင်ရှုပါ။
如果贤善的你发现自己在某一过去生曾以欲界三因结生而结生，应依上文所说的欲界三因结生同样观照；如果发现未来也将以欲界三因结生而结生，也应同样观照。
အကယ်၍ အသင်သူတော်ကောင်းသည် ရူပပဋိသန္ဓေ တည်နေခဲ့ရသည်ကိုလည်းကောင်း၊ အနာဂတ်၌- လည်း ရူပပဋိသန္ဓေ တည်နေရလတ္တံ့သည်ကိုလည်းကောင်း ဉာဏ်ဖြင့် ရှုမြင်ခဲ့သော် ယင်းရူပပဋိသန္ဓေ
如果贤善的你以智看见自己过去曾以色界结生而结生，或未来将以色界结生而结生，为使你能以智通达该色界结生——
原书第 645 页
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပိုင်း - အပိုင်း (ခ) ဖြစ်ပေါ်လာအောင် ပဋ္ဌာန်းပစ္စည်းတို့၏ ကျေးဇူးပြုပုံ အခြင်းအရာကို ဉာဏ်ကျက်စားနိုင်ရန် ဆက်လက် တင်ပြအပ်ပါသည်။
——如何受到发趣诸缘资助而生起，现继续说明。
ရူပပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာ (၄) ပါး ဖြစ်ပေါ်ပုံ
色界结生四名蕴的生起
ပဉ္စကနည်းအရ ရူပါဝစရ ပဋိသန္ဓေ (၅)မျိုးတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးသော ရူပပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် --- ၁။ နာမ်သဟဇာတမျိုး --- ၁၃၊ ၂။ ရုပ်သဟဇာတမျိုး --- ၆၊ ၃။ အာရမ္မဏမျိုး --- ၁၊ ၄။ အနန္တရမျိုး --- ၅၊ ၅။ နာနာက္ခဏိကကမ္မမျိုး --- ၂၊ ဤ (၂၇)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စည်းတရားတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။
依五分法，五种色界结生中的任一种四名蕴缘所生法，由以下诸类缘法资助：一、名俱生类十三种；二、色俱生类六种；三、所缘类一种；四、无间类五种；五、异刹那业类两种。由于这二十七种因缘法，它们得以发生并住立。
ရူပပဋိသန္ဓေ အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ---- ၁။ (က)အချင်းချင်းအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော ရူပပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ သဟဇာတ အညမည နိဿယ ဝိပါက သမ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ ( ခ )သမ္ပယုတ္တခန္ဓာအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော ရူပပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာ၌ ပါရှိသော အလောဘ အဒေါသ အမောဟ ဟိတ်သုံးပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ ဟေတုသတ္တိ၊ ( ဂ )စေတနာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ သဟဇာတ ကမ္မသတ္တိ၊ (ဃ)ဖဿ စေတနာ ဝိညာဏ် နာမ်အာဟာရ (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာဟာရသတ္တိ၊ ( င )နာမ်ဣန္ဒြေ (၈)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ ဣန္ဒြိယသတ္တိ၊ ( စ )ပထမစျာန် ပဋိသန္ဓေ ဖြစ်အံ့ - စျာနင် (၅)ပါး၊ ဒုတိယစျာန် ပဋိသန္ဓေ ဖြစ်အံ့ - စျာနင် (၄)ပါး၊ တတိယစျာန် ပဋိသန္ဓေ ဖြစ်အံ့ - စျာနင် (၃)ပါး၊ စတုတ္ထစျာန် ပဋိသန္ဓေ ဖြစ်အံ့ - သုခ ဧကဂ္ဂတာ စျာနင် (၂)ပါး၊ ပဉ္စမစျာန် ပဋိသန္ဓေ ဖြစ်အံ့ - ဥပေက္ခာ ဧကဂ္ဂတာ စျာနင် (၂)ပါး၊ ပစ္စည်းတရားတို့၏ စျာနသတ္တိ၊
色界结生各个四名蕴缘所生法：一、（甲）由彼此互相资助的色界结生各个名蕴缘法，以俱生、相互、依止、异熟、相应、有、不离去缘力资助；（乙）由色界结生名蕴中所含的无贪、无瞋、无痴三因缘法，以因缘力资助相应蕴；（丙）由思缘法，以俱生业缘力资助；（丁）由触、思、识三种名食缘法，以食缘力资助；（戊）由八种名根缘法，以根缘力资助；（己）若为初禅结生，则由五禅支；若为第二禅结生，则由四禅支；若为第三禅结生，则由三禅支；若为第四禅结生，则由乐与一境性二禅支；若为第五禅结生，则由舍与一境性二禅支缘法，以禅那缘力资助；
(ဆ)ပထမစျာန် ပဋိသန္ဓေ ဖြစ်အံ့ -- ပညာ ဝိတက် ဝီရိယ သတိ ဧကဂ္ဂတာ မဂ္ဂင် (၅)ပါး ဒုတိယစျာန်
（庚）若为初禅结生，则由慧、寻、精进、念、一境性五道支；若为第二禅——
တတိယစျာန် စတုတ္ထစျာန် ပဉ္စမစျာန် ပဋိသန္ဓေ တစ်ခုခုဖြစ်အံ့ ပညာ ဝီရိယ သတိ ဧကဂ္ဂတာ
——、第三禅、第四禅或第五禅结生，则由慧、精进、念、一境性——
မဂ္ဂင် (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့၏ မဂ္ဂသတ္တိ၊ (၁၃)။
——四道支缘法，以道缘力资助。（名俱生类十三种。）
၂။ ရူပပဋိသန္ဓေ အစိတ်အပေါင်း နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် --- မိမိ (ရူပပဋိသန္ဓေ)နှင့် အတူဥပါဒ်သော ဟဒယဝတ္ထု ပစ္စည်းတရားတို့၏ သဟဇာတ အညမည နိဿယ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတ သတ္တိ၊ (၆)။
二、色界结生全部四名蕴缘所生法，由与该色界结生同时生起的心所依处缘法，以俱生、相互、依止、不相应、有、不离去缘力资助。（六种。）
၃။ ပထမစျာန် ပဋိသန္ဓေ အစိတ်အပေါင်း နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ---- (က) ကသိုဏ်းပညတ် (၁ဝ)ပါး၊
三、初禅结生全部四名蕴缘所生法，由以下概念业相所缘缘法中的任一种资助：（甲）十遍概念——
原书第 646 页
( ခ ) အသုဘပညတ် (၁ဝ)ပါး၊ ( ဂ ) ကာယဂတာသတိ၏ အာရုံဖြစ်သော ဆံပင်အစရှိသော ကာယကောဋ္ဌာသ (= ၃၂-ကောဋ္ဌာသ) ပညတ်၊ (ဃ) အာနာပါနဿတိ၏ အာရုံဖြစ်သော ဝင်သက် ထွက်သက် ပညတ် = အာနာပါန ပဋိဘာဂနိမိတ် အာရုံ၊ ( င ) မေတ္တာ၏ အာရုံဖြစ်သော ခပ်သိမ်းသော သုခိတ ဒုက္ခိတ သတ္တဝါပညတ်၊ ( စ ) ကရုဏာ၏ အာရုံဖြစ်သော ခပ်သိမ်းသော ဒုက္ခိတ သတ္တဝါပညတ်၊ (ဆ) မုဒိတာ၏ အာရုံဖြစ်သော ခပ်သိမ်းသော သုခိတ သတ္တဝါပညတ်၊ ဤ (၂၅) မျိုးသော ပညတ် ကမ္မနိမိတ်တို့တွင် တစ်ပါးပါးသော ပညတ် ကမ္မနိမိတ်အာရုံ ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာရမ္မဏသတ္တိ၊ (၁)။
——；（乙）十不净概念；（丙）作为身至念所缘的发等三十二身分概念；（丁）作为入出息念所缘的入息出息概念——即入出息似相；（戊）作为慈所缘的一切苦乐有情概念；（己）作为悲所缘的一切苦有情概念；（庚）作为喜所缘的一切乐有情概念。由这二十五种概念业相中的任一种缘法，以所缘缘力资助。（一种。）
ဒုတိယစျာန် တတိယစျာန် စတုတ္ထစျာန် ပဋိသန္ဓေ အစိတ်အပေါင်း နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရား- တို့သည် ---- (က) ကသိုဏ်းပညတ် (၁ဝ)ပါး၊ ( ခ ) အာနာပါနဿတိ၏ အာရုံဖြစ်သော ဝင်သက် ထွက်သက် ပညတ် = အာနာပါန ပဋိဘာဂနိမိတ် အာရုံ၊ ( ဂ ) မေတ္တာ၏ အာရုံဖြစ်သော ခပ်သိမ်းသော သုခိတ ဒုက္ခိတ သတ္တဝါပညတ်၊ (ဃ) ကရုဏာ၏ အာရုံဖြစ်သော ခပ်သိမ်းသော ဒုက္ခိတ သတ္တဝါပညတ်၊ ( င ) မုဒိတာ၏ အာရုံဖြစ်သော ခပ်သိမ်းသော သုခိတ သတ္တဝါပညတ်၊ ဤ (၁၄) မျိုးသော ပညတ်ကမ္မနိမိတ်တို့တွင် တစ်ပါးပါးသော ပညတ် ကမ္မနိမိတ် ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာရမ္မဏသတ္တိ၊ (၁)။
第二、第三或第四禅结生全部四名蕴缘所生法，由以下概念业相中的任一种所缘缘法资助：十遍概念、作为入出息念所缘的入息出息概念——即入出息似相——、作为慈所缘的一切苦乐有情概念、作为悲所缘的一切苦有情概念、作为喜所缘的一切乐有情概念；合计十四种。（一种。）
ပဉ္စမစျာန် ပဋိသန္ဓေ အစိတ်အပေါင်း နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ---- (က) ကသိုဏ်းပညတ် (၁ဝ)ပါး၊ ( ခ ) အာနာပါနဿတိ၏ အာရုံဖြစ်သော ဝင်သက် ထွက်သက် ပညတ် = အာနာပါနပဋိဘာဂနိမိတ် အာရုံ၊ ( ဂ ) ဥပေက္ခာ၏အာရုံဖြစ်သော ခပ်သိမ်းသော သုခိတ ဒုက္ခိတ သတ္တဝါပညတ်၊ ဤ (၁၂) မျိုးသော ပညတ် ကမ္မနိမိတ်တို့တွင် တစ်ပါးပါးသော ပညတ် ကမ္မနိမိတ် ပစ္စည်းတရားတို့၏ အာရမ္မဏသတ္တိ၊ (၁)။
第五禅结生全部四名蕴缘所生法，由以下概念业相中的任一种所缘缘法资助：十遍概念、作为入出息念所缘的入息出息概念——即入出息似相——，以及作为舍所缘的一切苦乐有情概念；合计十二种。（一种。）
၄။ ရူပပဋိသန္ဓေ အစိတ်အပေါင်း နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ချုပ်လေပြီးသော ပဉ္စဝေါကာရ တိဟိတ် စုတိစိတ် (၉)မျိုးတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးသော နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့၏ အနန္တရ သမနန္တရ ဥပနိဿယ နတ္ထိ ဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
四、色界结生全部四名蕴缘所生法，由已经灭去的九种五蕴有三因死亡心中的相应一种死亡四名蕴缘法，以无间、等无间、无间亲依止、无有、离去缘力资助。（五种。）
၅။ ရူပပဋိသန္ဓေ အစိတ်အပေါင်း နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် အတိတ်ဖြစ်သော ရူပကုသိုလ်ကံ (၅)မျိုးတို့တွင် (ထိုက်သင့်ရာ) တစ်မျိုးမျိုးသော ပစ္စည်းတရားတို့၏ နာနာက္ခဏိကကမ္မ ပကတူပနိဿယ- သတ္တိ၊ (၂)။
五、色界结生全部四名蕴缘所生法，由属于过去的五种色界善业中的相应一种缘法，以异刹那业、自然亲依止缘力资助。（两种。）
(ပထမစျာန် ကုသိုလ်ကံက ပထမစျာန် ပဋိသန္ဓေကို ဖြစ်စေ၏ ---- ဤသို့စသည်ဖြင့် ထိုက်သလို ယူပါ။) ဤ (၂၇)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စည်းတရားတို့က ဝိုင်းဝန်း၍ ကျေးဇူးပြုပေးသောကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်- နေရကုန်၏။
〔初禅善业令初禅结生生起，余者依此类推。〕由于这二十七种因缘法共同资助，色界结生四名蕴得以发生并住立。
原书第 647 页
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပိုင်း - အပိုင်း (ခ) ယခုတစ်ဖန် အရူပ ပဋိသန္ဓေနှင့် အသညသတ် ပဋိသန္ဓေတို့၌ ပဋ္ဌာန်းပစ္စည်း ဆက်သွယ်ပုံ အပိုင်းကို ဆက်လက် တင်ပြအပ်ပါသည်။ အတိတ်သံသရာကား ရှည်လျားလှ၏၊ အတိတ်သံသရာတစ်လျှောက်၌ အရူပ- ဘုံ၌ ဖြစ်စေ အသညသတ်ဘုံ၌ ဖြစ်စေ ပဋိသန္ဓေတည်နေခဲ့ရသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့သော် အောက်ပါအတိုင်း ပဋ္ဌာန်းပစ္စည်း ဆက်သွယ်ပုံကို ရှုပါ။ ဤကဲ့သို့သော ပစ္စယပရိဂ္ဂဟ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်အမြင် ရရှိသည်တိုင်အောင် သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်အမြင်နှင့် ပြည့်စုံပြီးဖြစ်သော၊ သာသနာတော်မှ မခွဲနိုင်အောင် သာသနာတော်၌ အမြစ်တွယ်ပြီး ဖြစ်သော ယောဂီသူတော်စင်တစ်ဦးအဖို့ နောင်အနာဂတ်တွင် အရူပ ပဋိသန္ဓေနှင့် အသညသတ် ပဋိသန္ဓေတို့ကား အလွန် ဖြစ်ခဲဖွယ်ရာ ရှိပေသည်။
现在继续说明无色界结生与无想有情结生的发趣诸缘连接。过去轮回极其漫长；若发现自己在漫长的过去轮回中曾在无色界或无想有情界结生，应依下述方法观照其发趣诸缘连接。至于已经获得缘摄受智这一正见、已经深植于佛教而不再与教法分离的瑜伽行者，未来极难再生起无色界结生或无想有情结生。
အရူပ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာ (၄) ပါး
无色界结生四名蕴
အရူပ ပဋိသန္ဓေ (၄)ခု၊ ဝိရတိ အပ္ပမညာ ဝိတက် ဝိစာရ ပီတိကြဥ် စေတသိက် တိံ သ (= ၃ဝ) အစိတ်- အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ---- ၁။ သဟဇာတမျိုး --- ၁၃၊ ၂။ အာရမ္မဏမျိုး --- ၁၊ ၃။ အနန္တရမျိုး --- ၅၊ ၄။ နာနာက္ခဏိကကမ္မမျိုး --- ၂၊ ဤ (၂၁)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စည်းတရားတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။
四种无色界结生，以及除三离、二无量、寻、伺、喜以外的三十心所，各个四名蕴缘所生法，由以下诸类缘法资助：一、名俱生类十三种；二、所缘类一种；三、无间类五种；四、异刹那业类两种。由于这二十一种因缘法，它们得以发生并住立。
အရူပ ပဋိသန္ဓေ (၄)ခု၊ ဝိရတိ အပ္ပမညာ ဝိတက် ဝိစာရ ပီတိကြဥ် စေတသိက် တိံ သ (၃ဝ) အစိတ်- အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ---- ၁။ (က)အချင်းချင်းအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော အရူပ ပဋိသန္ဓေ (၄)ခု (ရှုသည့်အခါ ခွဲရှုပါ။) ဝိရတိ အပ္ပ-
四种无色界结生及其三十心所的各个四名蕴缘所生法：一、（甲）由彼此互相资助的四种无色界结生——实际观照时应分别观照——以及除三离、二无量——
မညာ ဝိတက် ဝိစာရ ပီတိကြဥ် စေတသိက် တိံ သ (၃ဝ) အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရား-
——、寻、伺、喜以外的三十心所之各个名蕴——
တို့က သဟဇာတ အညမည နိဿယ ဝိပါက သမ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ ( ခ )ဆိုင်ရာ အရူပ ပဋိသန္ဓေ၌ ပါရှိသော အလောဘ အဒေါသ အမောဟ - ဤဟိတ် (၃)ပါး ပစ္စည်း- တရားတို့က ဟေတုသတ္တိ၊ ( ဂ )စေတနာ ပစ္စည်းတရားက သဟဇာတ ကမ္မသတ္တိ၊ (ဃ)ဖဿ စေတနာ ဝိညာဏ် နာမ်အာဟာရ (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့က အာဟာရသတ္တိ၊ ( င )နာမ်ဣန္ဒြေ (၈)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့က ဣန္ဒြိယသတ္တိ၊ ( စ )ဥပေက္ခာ ဧကဂ္ဂတာ စျာနင် (၂)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့က စျာနသတ္တိ၊ (ဆ)ပညာ ဝီရိယ သတိ ဧကဂ္ဂတာ မဂ္ဂင် (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့က မဂ္ဂသတ္တိ၊ (၁၃)။
——缘法，以俱生、相互、依止、异熟、相应、有、不离去缘力资助；（乙）由相应无色界结生中所含的无贪、无瞋、无痴三因缘法，以因缘力资助；（丙）由思缘法，以俱生业缘力资助；（丁）由触、思、识三种名食缘法，以食缘力资助；（戊）由八种名根缘法，以根缘力资助；（己）由舍与一境性二禅支缘法，以禅那缘力资助；（庚）由慧、精进、念、一境性四道支缘法，以道缘力资助。（名俱生类十三种。）
၂။ (က)အာကာသာနဉ္စာယတန ပဋိသန္ဓေ ဖြစ်အံ့၊ အာကာသကသိုဏ်းသည် ကြဥ်အပ်သော ကသိုဏ်း (၉)ပါးတို့တွင် တစ်ပါးပါးကို ခွာ၍ ရအပ်သော ကောင်းကင်ပညတ် ကမ္မနိမိတ်၊ ( ခ )ဝိညာဏဉ္စာယတန ပဋိသန္ဓေ ဖြစ်အံ့၊ အတိတ်ဖြစ်သော အာကာသာနဉ္စာယတနကုသိုလ်ဟု ဆိုအပ်သော မဟဂ္ဂုတ် ကမ္မနိမိတ်၊
二、（甲）若为空无边处结生，则由除虚空遍以外的九遍中任一遍所移除后所得的虚空概念业相；（乙）若为识无边处结生，则由属于过去的空无边处善这一广大业相——
原书第 648 页
( ဂ )အာကိဉ္စညာယတန ပဋိသန္ဓေ ဖြစ်အံ့၊ အာကာသာနဉ္စာယတနစျာန်၏ မရှိခြင်းတည်းဟူသော နတ္ထိဘောပညတ် ကမ္မနိမိတ်၊ (ဃ)နေဝသညာနာသညာယတန ပဋိသန္ဓေ ဖြစ်အံ့၊ အတိတ်ဖြစ်သော အာကိဉ္စညာယတနကုသိုလ်ဟု ဆိုအပ်သော မဟဂ္ဂုတ် ကမ္မနိမိတ် ပစ္စည်းတရားတို့က အာရမ္မဏသတ္တိ၊ (၁)။
——；（丙）若为无所有处结生，则由“空无边处禅心不存在”这一无有概念业相；（丁）若为非想非非想处结生，则由属于过去的无所有处善这一广大业相缘法，以所缘缘力资助。（一种。）
၃။ (က)အာကာသာနဉ္စာယတန ပဋိသန္ဓေ ဖြစ်အံ့၊ ပဉ္စဝေါကာရ တိဟိတ် စုတိ (၉)ခု၊ အာကာသာနဉ္စာ- ယတန စုတိ၊ ( ခ )ဝိညာဏဉ္စာယတန ပဋိသန္ဓေ ဖြစ်အံ့၊ ပဉ္စဝေါကာရ တိဟိတ် စုတိ (၉)ခု၊ အာကာသာနဉ္စာယတန စုတိ၊ ဝိညာဏဉ္စာယတန စုတိ၊ ( ဂ )အာကိဉ္စညာယတန ပဋိသန္ဓေ ဖြစ်အံ့၊ ပဉ္စဝေါကာရ တိဟိတ် စုတိ (၉)ခု၊ အာကာသာနဉ္စာယတန စုတိ၊ ဝိညာဏဉ္စာယတန စုတိ၊ အာကိဉ္စညာယတန စုတိ၊ (ဃ)နေဝသညာနာသညာယတန ပဋိသန္ဓေ ဖြစ်အံ့၊ တိဟိတ် စုတိ တေရသ = (၁၃) နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်း-
三、（甲）若为空无边处结生，则由九种五蕴有三因死亡心及空无边处死亡心；（乙）若为识无边处结生，则由九种五蕴有三因死亡心、空无边处死亡心及识无边处死亡心；（丙）若为无所有处结生，则由九种五蕴有三因死亡心、空无边处死亡心、识无边处死亡心及无所有处死亡心；（丁）若为非想非非想处结生，则由合计十三种三因死亡心中的相应一种死亡四名蕴——
တရားတို့က အနန္တရ သမနန္တရ ဥပနိဿယ နတ္ထိ ဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။ (ဖြစ်ခဲ့သည့် စုတိတစ်မျိုးမျိုး
——缘法，以无间、等无间、无间亲依止、无有、离去缘力资助。（五种。实际观照时——
ကိုသာ ရွေးချယ် ရှုပါ။)
——只须选择确曾发生的相应一种死亡心。）
၄။ အတိတ်ဖြစ်သော အရူပ ကုသိုလ်ကံ (ဆိုင်ရာဆိုင်ရာ အရူပ ကုသိုလ်ကံ) (၄)ခု ပစ္စည်းတရားက နာနာက္ခဏိက ကမ္မ ပကတူပနိဿယသတ္တိ၊ (၂)။
四、由属于过去的四种相应无色界善业中的相应一种缘法，以异刹那业、自然亲依止缘力资助。（两种。）
ဤ (၂၁)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စည်းတရားတို့က ဝိုင်းဝန်း၍ ကျေးဇူးပြုပေးခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်- နေရကုန်၏။
由于这二十一种因缘法共同资助，无色界结生四名蕴得以发生并住立。
အသညသတ် ပဋိသန္ဓေ
无想有情结生
အသညသတ် ပဋိသန္ဓေ ကမ္မဇရုပ် ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ---- ၁။ ရုပ် သဟဇာတမျိုး --- ၅၊ ၂။ နာနာက္ခဏိက ကမ္မ --- ၁၊ ၃။ ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယမျိုး --- ၃၊ ဤ (၉)မျိုးသော ပစ္စယသတ္တိတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။
无想有情结生的业生色缘所生法，由以下诸类缘法资助：一、色俱生类五种；二、异刹那业类一种；三、色命根类三种。由于这九种缘力，它们得以发生并住立。
အသညသတ် ပဋိသန္ဓေ ကမ္မဇရုပ် ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ---- ၁။ ကလာပ်တူ အစိတ်အပေါင်း မဟာဘုတ် ပစ္စည်းတရားတို့က သဟဇာတ အညမည နိဿယ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
无想有情结生的业生色缘所生法：一、由同一色聚内全部四大种缘法，以俱生、相互、依止、有、不离去缘力资助。（五种。）
၂။ အတိတ်ဖြစ်သော ရူပပဉ္စမစျာန် ကုသိုလ်ကံ ပစ္စည်းတရားက နာနာက္ခဏိက ကမ္မသတ္တိ၊ (၁)။
二、由属于过去的色界第五禅善业缘法，以异刹那业缘力资助。（一种。）
၃။ ကလာပ်တူ ရုပ်ဇီဝိတိန္ဒြေ ပစ္စည်းတရားတို့က ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယ ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယတ္ထိ ရူပဇီဝိတိန္ဒြိယအဝိဂတ သတ္တိ၊ (၃)။
三、由同一色聚内的色命根缘法，以色命根、色命根有、色命根不离去缘力资助。（三种。）
ဤ (၉)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စည်းတရားတို့က ဝိုင်းဝန်း၍ ကျေးဇူးပြုပေးခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်- နေရကုန်၏။
由于这九种因缘法共同资助，无想有情结生的业生色得以发生并住立。
原书第 649 页
အဟိတ် ဘဝင် နာမက္ခန္ဓာ
无因有分名蕴
အကယ်၍ အသင်သူတော်ကောင်းသည် အတိတ်ဘဝထိုထို၌ အဟိတ်ပဋိသန္ဓေ တည်နေခဲ့ဖူးသည် ဖြစ်အံ့၊ ဘဝင်မှာလည်း အဟိတ်ဘဝင်ပင် ဖြစ်သည်။ ယင်းအဟိတ်ဘဝင်၌ ပဋ္ဌာန်းပစ္စည်း ဆက်သွယ်ပုံကို ဆက်လက်၍ တင်ပြအပ်ပါသည်။
如果贤善的你在相续的过去生中曾以无因结生而结生，其有分也必定是无因有分。下面继续说明该无因有分的发趣诸缘连接。
အဟိတ်ဘဝင် (၂)ခု (= သုဂတိအဟိတ် + ဒုဂ္ဂတိအဟိတ်)၊ ဆန္ဒ ပီတိ ဝီရိယကြဥ် အညသမာန်းစေတသိက် (၁ဝ) အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ---- ၁။ သဟဇာတမျိုး --- ၁၁၊ ၂။ အာရမ္မဏမျိုး --- ၁၊ ၃။ အနန္တရမျိုး --- ၅၊ ၄။ ဝတ္ထုမျိုး --- ၅၊ ၅။ နာနာက္ခဏိကကမ္မမျိုး --- ၂၊ ဤ (၂၄)မျိုးသော ပစ္စယသတ္တိတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။
两种无因有分——善趣无因有分与恶趣无因有分——以及除欲、喜、精进以外的十个同他心所，各个四名蕴缘所生法，由以下诸类缘法资助：一、名俱生类十一种；二、所缘类一种；三、无间类五种；四、依处类五种；五、异刹那业类两种。由于这二十四种缘力，它们得以发生并住立。
အဟိတ်ဘဝင် (၂ )ခု၊ ဆန္ဒ ပီတိ ဝီရိယကြဥ် အညသမာန်း စေတသိက် (၁ဝ) အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ---- ၁။ (က)အချင်းချင်းအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော အဟိတ် ဘဝင် (၂ )ခု၊ ဆန္ဒ ပီတိ ဝီရိယကြဥ် အညသမာန်း-
两种无因有分及其十个同他心所的各个四名蕴缘所生法：一、（甲）由彼此互相资助的两种无因有分，以及除欲、喜、精进以外的十个同他——
စေတသိက် (၁ဝ) ပစ္စည်းတရားတို့က ထိုက်သည့်အားလျော်စွာ သဟဇာတ အညမည နိဿယ
——心所之各个名蕴缘法，依其所应以俱生、相互、依止——
ဝိပါက သမ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ ( ခ )စေတနာ ပစ္စည်းတရားက သဟဇာတ ကမ္မသတ္တိ၊ ( ဂ )ဖဿ စေတနာ ဝိညာဏ် နာမ်အာဟာရ (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့က အာဟာရသတ္တိ၊ (ဃ)ဇီဝိတ စိတ် ဝေဒနာ နာမ်ဣန္ဒြေ (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့က ဣန္ဒြိယသတ္တိ၊ ( င )ပီတိကြဥ် စျာနင် (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့က စျာနသတ္တိ၊ (၁၁)။
——、异熟、相应、有、不离去缘力资助；（乙）由思缘法，以俱生业缘力资助；（丙）由触、思、识三种名食缘法，以食缘力资助；（丁）由命、心、受三种名根缘法，以根缘力资助；（戊）由除喜以外的四禅支缘法，以禅那缘力资助。（名俱生类十一种。）
၂။ ကံ ကမ္မနိမိတ် ဂတိနိမိတ် (၃)ပါးတို့တွင် တစ်ပါးပါးသော ပစ္စည်းတရားက အာရမ္မဏသတ္တိ၊ (၁)။
二、由业、业相、趣相三种所缘中的相应一种所缘缘法，以所缘缘力资助。（一种。）
၃။ (က)ပဋိသန္ဓေ၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သောအခါ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာ၊ ( ခ )ဘဝင်၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သောအခါ ဘဝင် နာမက္ခန္ဓာ၊ ( ဂ )ဝုဋ္ဌော၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သောအခါ ဝုဋ္ဌော နာမက္ခန္ဓာ၊ (ဃ)ဇော၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သောအခါ အဆုံးဇော နာမက္ခန္ဓာ၊ ( င )တဒါရုံ၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သောအခါ ဒုတိယတဒါရုံ နာမက္ခန္ဓာ ---- ပစ္စည်းတရားတို့က အနန္တရ သမနန္တရ ဥပနိဿယ နတ္ထိ ဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
三、如果紧接结生之后生起，则由结生四名蕴；紧接有分之后生起，则由有分四名蕴；紧接确定之后生起，则由确定四名蕴；紧接速行之后生起，则由最后速行四名蕴；紧接彼所缘之后生起，则由第二彼所缘四名蕴缘法，以无间、等无间、无间亲依止、无有、离去缘力资助。（五种。）
၄။ ပဋိသန္ဓေ အစရှိသော ရှေးရှေးသောစိတ်နှင့် အတူဥပါဒ်သော ဟဒယဝတ္ထု၊ (မရဏာသန္နအခါ စုတိစိတ်မှ ပြန်၍ ရေတွက်သည်ရှိသော် (၁၇) ချက်မြောက်သော စိတ်နှင့် အတူဥပါဒ်သော ဟဒယဝတ္ထု) ပစ္စည်း- တရားတို့က နိဿယ ပုရေဇာတ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
四、由与结生等前前心同时生起的心所依处——临终时则由从死亡心倒数第十七个心生时同时生起的心所依处——缘法，以依止、前生、不相应、有、不离去缘力资助。（五种。）
原书第 650 页
၅။ သုဂတိ အဟိတ် ဘဝင် ဖြစ်အံ့ --- အတိတ်ဖြစ်သော ကုသိုလ်ကံ၊ ဒုဂ္ဂတိ အဟိတ် ဘဝင် ဖြစ်အံ့ ---- အတိတ်ဖြစ်သော အကုသိုလ်ကံ ပစ္စည်းတရားတို့က နာနာက္ခဏိကကမ္မ ပကတူပနိဿယသတ္တိ၊ (၂)။
五、若为善趣无因有分，则由相应的过去善业；若为恶趣无因有分，则由相应的过去不善业缘法，以异刹那业、自然亲依止缘力资助。（两种。）
ဤ (၂၄)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စည်းတရားတို့က ဝိုင်းဝန်း၍ ကျေးဇူးပြုခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေ- ရကုန်၏။
由于这二十四种因缘法共同资助，无因有分四名蕴得以发生并住立。
〔မှတ်ချက် --- သဘောတူ၍ ဘဝင်နှစ်မျိုးကို တစ်ပေါင်းတည်း ရေးသားတင်ပြခြင်းဖြစ်သည်။ ရှုသည့် အခါ၌ကား မိမိ ပဋိသန္ဓေနှင့်လျော်ညီစွာ ခွဲ၍သာ ထိုက်သလို ရှုပါ။〕
〔注：两种有分性质相同，所以合并说明。实际观照时，应依自己的结生逐一分别观照相应一种。〕
ဒွိဟိတ် ဘဝင် နာမက္ခန္ဓာ
二因有分名蕴
ဒွိဟိတ် ဘဝင် (၄)ခု၊ ဝိရတိ အပ္ပမညာ ဉာဏ်ကြဥ် စေတသိက် (၃၂) အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စယုပ္ပန်- တရားတို့သည် --- ၁။ သဟဇာတမျိုး --- ၁၃၊ ၂။ အာရမ္မဏမျိုး --- ၁၊ ၃။ အနန္တရမျိုး --- ၅၊ ၄။ ဝတ္ထုမျိုး --- ၅၊ ၅။ နာနာက္ခဏိကကမ္မမျိုး --- ၂၊ ဤ (၂၆)မျိုးသော ပစ္စယသတ္တိတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။
四种二因有分，以及除三离、二无量与慧以外的三十二心所，各个四名蕴缘所生法，由以下诸类缘法资助：一、名俱生类十三种；二、所缘类一种；三、无间类五种；四、依处类五种；五、异刹那业类两种。由于这二十六种缘力，它们得以发生并住立。
ဒွိဟိတ် ဘဝင် (၄)ခု၊ ဝိရတိ အပ္ပမညာ ဉာဏ်ကြဥ် စေတသိက် (၃၂) အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စယုပ္ပန်- တရားတို့သည် --- ၁။ (က)အချင်းချင်းအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော ဒွိဟိတ် ဘဝင် (၄)ခု၊ စေတသိက် (၃၂) ပစ္စည်းတရားတို့က ထိုက်သည့်အားလျော်စွာ သဟဇာတ အညမည နိဿယ ဝိပါက သမ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ ( ခ )ဒွိဟိတ် ဘဝင်၌ ပါရှိသော အလောဘ အဒေါသ ဟိတ် (၂)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့က ဟေတုသတ္တိ၊ ( ဂ )စေတနာ ပစ္စည်းတရားက သဟဇာတကမ္မသတ္တိ၊ (ဃ)ဖဿ စေတနာ ဝိညာဏ် နာမ်အာဟာရ (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့က အာဟာရသတ္တိ၊ ( င )ပညာကြဥ် နာမ်ဣန္ဒြေ (၇)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့က ဣန္ဒြိယသတ္တိ၊ ( စ )သောမနဿသဟဂုတ် ဖြစ်အံ့ စျာနင် (၅)ပါး၊ ဥပေက္ခာသဟဂုတ် ဖြစ်အံ့ ပီတိကြဥ် စျာနင် (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့က စျာနသတ္တိ၊ (ဆ)ဝိတက် ဝီရိယ သတိ ဧကဂ္ဂတာ မဂ္ဂင် (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့က မဂ္ဂသတ္တိ၊ (၁၃)။
四种二因有分及其三十二心所的各个四名蕴缘所生法：一、（甲）由彼此互相资助的四种二因有分及三十二心所各个名蕴缘法，依其所应以俱生、相互、依止、异熟、相应、有、不离去缘力资助；（乙）由二因有分名蕴中所含的无贪、无瞋二因缘法，以因缘力资助；（丙）由思缘法，以俱生业缘力资助；（丁）由触、思、识三种名食缘法，以食缘力资助；（戊）由除慧以外的七种名根缘法，以根缘力资助；（己）若为悦俱有分，则由五禅支；若为舍俱有分，则由除喜以外的四禅支缘法，以禅那缘力资助；（庚）由寻、精进、念、一境性四道支缘法，以道缘力资助。（名俱生类十三种。）
၂။ ကံ ကမ္မနိမိတ် ဂတိနိမိတ် (၃)ပါးတို့တွင် တစ်ပါးပါးသော ပစ္စည်းတရားက အာရမ္မဏသတ္တိ၊ (၁)။
二、由业、业相、趣相三种所缘中的相应一种所缘缘法，以所缘缘力资助。（一种。）
၃။ (က)ပဋိသန္ဓေ၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သောအခါ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာ၊ ( ခ )ဘဝင်၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သောအခါ ဘဝင် နာမက္ခန္ဓာ၊ ( ဂ )ဝုဋ္ဌော၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သောအခါ ဝုဋ္ဌော နာမက္ခန္ဓာ၊
三、如果紧接结生之后生起，则由结生四名蕴；紧接有分之后生起，则由有分四名蕴；紧接确定之后生起，则由确定四名蕴——
原书第 651 页
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပိုင်း - အပိုင်း (ခ) (ဃ)ဇော၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သောအခါ အဆုံးဇော နာမက္ခန္ဓာ၊ ( င )တဒါရုံ၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သောအခါ ဒုတိယတဒါရုံ နာမက္ခန္ဓာ၊ ပစ္စည်းတရားတို့က အနန္တရ သမနန္တရ ဥပနိဿယ နတ္ထိ ဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
——；紧接速行之后生起，则由最后速行四名蕴；紧接彼所缘之后生起，则由第二彼所缘四名蕴缘法，以无间、等无间、无间亲依止、无有、离去缘力资助。（五种。）
၄။ ပဋိသန္ဓေအစရှိသော ရှေးရှေးသောစိတ်နှင့် အတူဥပါဒ်သော ဟဒယဝတ္ထု၊ (မရဏာသန္နအခါ စုတိစိတ်မှ ပြန်၍ ရေတွက်သည်ရှိသော် (၁၇) ချက်မြောက်သော စိတ်နှင့် အတူဥပါဒ်သော ဟဒယဝတ္ထု) ပစ္စည်း- တရားတို့က နိဿယ ပုရေဇာတ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
四、由与结生等前前心同时生起的心所依处——临终时则由从死亡心倒数第十七个心生时同时生起的心所依处——缘法，以依止、前生、不相应、有、不离去缘力资助。（五种。）
၅။ အတိတ်ဖြစ်သော တိဟိတ် သြမက၊ ဒွိဟိတ် ဥက္ကဋ္ဌ ကာမကုသိုလ်ကံ ပစ္စည်းတရားတို့တွင် ထိုက်သင့်ရာ တစ်မျိုးမျိုးသော ကုသိုလ်ကံ ပစ္စည်းတရားတို့က နာနာက္ခဏိကကမ္မ ပကတူပနိဿယသတ္တိ၊ (၂)။
五、由属于过去的相应一种三因下等欲界善业或二因上等欲界善业缘法，以异刹那业、自然亲依止缘力资助。（两种。）
ဤ (၂၆)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စည်းတရားတို့က ဝိုင်းဝန်း၍ ကျေးဇူးပြုခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေ- ရကုန်၏။
由于这二十六种因缘法共同资助，二因有分四名蕴得以发生并住立。
အကယ်၍ အတိတ်ဘဝထိုထို၌ ကာမ တိဟိတ် ပဋိသန္ဓေ တည်နေခဲ့ရသည်ဖြစ်၍ ကာမ တိဟိတ် ဘဝင် ဖြစ်ခဲ့သော် ထိုတိဟိတ် ဘဝင်၌ ပဋ္ဌာန်းပစ္စည်း ဆက်သွယ်ပုံ အခြင်းအရာကို အထက်တွင် ရေးသားတင်ပြခဲ့သော ကာမ တိဟိတ် ဘဝင် ခန္ဓာ (၅)ပါး ရှုကွက်အတိုင်းပင် ရှုပါ၊ အနာဂတ်၌လည်း ကာမ တိဟိတ် ဘဝင် ဖြစ်ခဲ့သော် နည်းတူပင် ရှုပါ။
如果过去某生曾以欲界三因结生而结生，因而生起欲界三因有分，应依前文所说的欲界三因有分五蕴观法观照；如果未来也将生起欲界三因有分，也应同样观照。
အကယ်၍ အသင်သူတော်ကောင်းသည် အတိတ်ဘဝတစ်ခု၌ ရူပဗြဟ္မာ့ပြည်တွင် ပဋိသန္ဓေတည်နေ- ခဲ့ရဖူးသည်ကို ဉာဏ်ဖြင့် ကိုယ်တိုင်ရှုမြင်နိုင်သည် ဖြစ်အံ့၊ အနာဂတ်၌လည်း ရူပဗြဟ္မာ့ပြည်တွင် ပဋိသန္ဓေ တည်နေရလတ္တံ့သည်ကို ဉာဏ်ဖြင့် ရှုမြင်နိုင်ခဲ့သည် ဖြစ်အံ့၊ ထိုရူပဘဝင် နာမက္ခန္ဓာ၌ ပဋ္ဌာန်းပစ္စည်းဆက်သွယ်ပုံ ရှုကွက်မှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်၏။
如果贤善的你亲自以智看见自己过去曾在色界梵天界结生，或未来将于色界梵天界结生，则该色界有分名蕴的发趣诸缘连接，应依下述方法观照。
ရူပ ဘဝင် နာမက္ခန္ဓာ
色界有分名蕴
ရူပဘဝင် (၅)ခု၊ ဝိရတိကြဥ် စေတသိက် (၃၅) အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ----- ၁။ သဟဇာတမျိုး --- ၁၃၊ ၂။ အာရမ္မဏ --- ၁၊ ၃။ အနန္တရမျိုး --- ၅၊ ၄။ ဝတ္ထုမျိုး --- ၅၊ ၅။ နာနာက္ခဏိကကမ္မမျိုး --- ၂၊ ဤ (၂၆)မျိုးသော ပစ္စယသတ္တိတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။
五种色界有分及其除三离以外的三十五心所，各个四名蕴缘所生法，由以下诸类缘法资助：一、名俱生类十三种；二、所缘类一种；三、无间类五种；四、依处类五种；五、异刹那业类两种。由于这二十六种缘力，它们得以发生并住立。
ရူပဘဝင် (၅)ခု၊ ဝိရတိကြဥ် စေတသိက် (၃၅) အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် -- ၁။ (က)အချင်းချင်းအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော ရူပဘဝင် (၅)ခု၊ စေတသိက် (၃၅) အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ
五种色界有分及其三十五心所的各个四名蕴缘所生法：一、（甲）由彼此互相资助的五种色界有分及三十五心所各个——
ပစ္စည်းတရားတို့က ထိုက်သည့်အားလျော်စွာ သဟဇာတ အညမည နိဿယ ဝိပါက သမ္ပယုတ္တ
——名蕴缘法，依其所应以俱生、相互、依止、异熟、相应——
အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊
——、有、不离去缘力资助；
原书第 652 页
( ခ )ရူပဘဝင်၌ ပါရှိသော အလောဘ အဒေါသ အမောဟ --- ဤဟိတ် (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့က ဟေတုသတ္တိ၊ ( ဂ )စေတနာ ပစ္စည်းတရားက သဟဇာတကမ္မသတ္တိ၊ (ဃ)ဖဿ စေတနာ ဝိညာဏ် နာမ်အာဟာရ (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့က အာဟာရသတ္တိ၊ ( င )နာမ်ဣန္ဒြေ (၈)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့က ဣန္ဒြိယသတ္တိ၊ ( စ )ပထမစျာန် ဘဝင် ဖြစ်အံ့ -- ဝိတက် ဝိစာရ ပီတိ သုခ ဧကဂ္ဂတာ -- စျာနင် (၅)ပါး၊ ဒုတိယစျာန် ဘဝင် ဖြစ်အံ့ -- ဝိစာရ ပီတိသုခ ဧကဂ္ဂတာ -- စျာနင် (၄)ပါး၊ တတိယစျာန် ဘဝင် ဖြစ်အံ့ -- ပီတိ သုခ ဧကဂ္ဂတာ -- စျာနင် (၃)ပါး၊ စတုတ္ထစျာန် ဘဝင် ဖြစ်အံ့ -- သုခ ဧကဂ္ဂတာ -- စျာနင် (၂)ပါး၊ ပဉ္စမစျာန် ဘဝင်ဖြစ်အံ့ -- ဥပက္ခာ ဧကဂ္ဂတာ -- စျာနင် (၂)ပါး၊ ပစ္စည်းတရားတို့်က စျာနသတ္တိ၊ (ဆ)ပထမစျာန် ဘဝင်ဖြစ်အံ့ -- ပညာ ဝိတက် ဝီရိယ သတိ ဧကဂ္ဂတာ -- မဂ္ဂင် (၅)ပါး၊ ဒုတိယစျာန်
（乙）由色界有分中所含的无贪、无瞋、无痴三因缘法，以因缘力资助；（丙）由思缘法，以俱生业缘力资助；（丁）由触、思、识三种名食缘法，以食缘力资助；（戊）由八种名根缘法，以根缘力资助；（己）若为初禅有分，则由寻、伺、喜、乐、一境性五禅支；若为第二禅有分，则由伺、喜、乐、一境性四禅支；若为第三禅有分，则由喜、乐、一境性三禅支；若为第四禅有分，则由乐、一境性二禅支；若为第五禅有分，则由舍、一境性二禅支缘法，以禅那缘力资助；（庚）若为初禅有分，则由慧、寻、精进、念、一境性五道支；若为第二禅——
တတိယစျာန် စတုတ္ထစျာန် ပဉ္စမစျာန် ဘဝင် ဖြစ်အံ့ -- ပညာ ဝီရိယ သတိ ဧကဂ္ဂတာ မဂ္ဂင် (၄)ပါး
——、第三禅、第四禅或第五禅有分，则由慧、精进、念、一境性四道支——
ပစ္စည်းတရားတို့က မဂ္ဂသတ္တိ၊ (၁၃)။
——缘法，以道缘力资助。（名俱生类十三种。）
၂။ ပထမစျာန် ဘဝင် ဖြစ်အံ့ --- (က)ကသိုဏ်းပညတ် (၁ဝ)ပါး၊ ( ခ )အသုဘပညတ် (၁ဝ)ပါး၊ ( ဂ )ကာယဂတာသတိ၏ အာရုံဖြစ်သော ဆံပင်အစရှိသော ကာယကောဋ္ဌာသပညတ် (= ၃၂-ကောဋ္ဌာသ ပညတ်)၊ (ဃ)အာနာပါနဿတိ၏ အာရုံဖြစ်သော ဝင်သက် ထွက်သက် ပညတ် = အာနာပါန ပဋိဘာဂနိမိတ် အာရုံ၊ ( င )မေတ္တာ၏ အာရုံဖြစ်သော ခပ်သိမ်းသော သုခိတ ဒုက္ခိတ သတ္တဝါပညတ်၊ ( စ )ကရုဏာ၏ အာရုံဖြစ်သော ခပ်သိမ်းသော ဒုက္ခိတ သတ္တဝါပညတ်၊ (ဆ)မုဒိတာ၏ အာရုံဖြစ်သော ခပ်သိမ်းသော သုခိတ သတ္တဝါပညတ်၊ ဤ (၂၅)ပါးသော ပညတ် ကမ္မနိမိတ်တို့တွင် တစ်ပါးပါးသော ပညတ်ကမ္မနိမိတ် --- ဒုတိယစျာန် တတိယစျာန် စတုတ္ထစျာန် ဘဝင် တစ်ခုခု ဖြစ်အံ့ --- (က)ကသိုဏ်းပညတ် (၁ဝ)ပါး၊ ( ခ )အာနာပါနဿတိ၏ အာရုံဖြစ်သော ဝင်သက် ထွက်သက် ပညတ် = အာနာပါန ပဋိဘာဂနိမိတ် အာရုံ၊ ( ဂ )မေတ္တာ၏အာရုံဖြစ်သော ခပ်သိမ်းသော သုခိတ ဒုက္ခိတ သတ္တဝါပညတ်၊ (ဃ)ကရုဏာ၏ အာရုံဖြစ်သော ခပ်သိမ်းသော ဒုက္ခိတ သတ္တဝါပညတ်၊
二、若为初禅有分，则由以下二十五种概念业相中的任一种资助：十遍概念、十不净概念、作为身至念所缘的发等三十二身分概念、作为入出息念所缘的入息出息概念——即入出息似相——、作为慈所缘的一切苦乐有情概念、作为悲所缘的一切苦有情概念、作为喜所缘的一切乐有情概念。若为第二、第三或第四禅有分，则由以下概念业相中的任一种资助：十遍概念、作为入出息念所缘的入息出息概念——即入出息似相——、作为慈所缘的一切苦乐有情概念、作为悲所缘的一切苦有情概念——
( င )မုဒိတာ၏ အာရုံဖြစ်သော ခပ်သိမ်းသော သုခိတ သတ္တဝါပညတ်၊ ဤ (၁၄)ပါးသော ပညတ် ကမ္မနိမိတ်တို့တွင် တစ်ပါးပါးသော ပညတ်ကမ္မနိမိတ် ----
——、作为喜所缘的一切乐有情概念，合计十四种概念业相——
原书第 653 页
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပိုင်း - အပိုင်း (ခ) ပဥ္စမစျာန် ဘဝင် ဖြစ်အံ့ --- (က)ကသိုဏ်းပညတ် (၁ဝ)ပါး၊ ( ခ )အာနာပါနဿတိ၏ အာရုံဖြစ်သော ဝင်သက် ထွက်သက် ပညတ် = အာနာပါန ပဋိဘာဂနိမိတ် အာရုံ၊ ( ဂ )ဥပေက္ခာ၏ အာရုံဖြစ်သော ခပ်သိမ်းသော သုခိတ ဒုက္ခိတ သတ္တဝါပညတ်၊ ဤ (၁၂)ပါးသော ပညတ် ကမ္မနိမိတ်တို့တွင် တစ်ပါးပါးသော ပညတ် ကမ္မနိမိတ် ပစ္စည်းတရားက အာရမ္မဏသတ္တိ၊ (၁)။
——；若为第五禅有分，则由十遍概念、作为入出息念所缘的入息出息概念——即入出息似相——，或作为舍所缘的一切苦乐有情概念，合计十二种概念业相中的任一种所缘缘法，以所缘缘力资助。（一种。）
၃။ (က)ပဋိသန္ဓေ၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သောအခါ ပဋိသန္ဓေ နာမက္ခန္ဓာ၊ ( ခ )ဘဝင်၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သောအခါ ဘဝင် နာမက္ခန္ဓာ၊ ( ဂ )ဝုဋ္ဌော၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သောအခါ ဝုဋ္ဌော နာမက္ခန္ဓာ၊ (ဃ)ဇော၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သောအခါ အဆုံးဇော နာမက္ခန္ဓာ --- ပစ္စည်းတရားတို့က အနန္တရ သမနန္တရ ဥပနိဿယ နတ္ထိ ဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။ (ရူပဘုံ၌ တဒါရုံ မရကောင်း၊) ၄။ ပဋိသန္ဓေအစရှိသော ရှေးရှေးသော စိတ်နှင့်အတူ ဥပါဒ်သော ဟဒယဝတ္ထု၊ 〔မရဏာသန္နအခါ စုတိစိတ်မှ ပြန်၍ ရေတွက်သည်ရှိသော် (၁၇) ချက်မြောက်သော စိတ်နှင့် အတူဥပါဒ်သော ဟဒယဝတ္ထု〕 ပစ္စည်း- တရားတို့က နိဿယ ပုရေဇာတ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ ၊ (၅)။
三、如果紧接结生之后生起，则由结生四名蕴；紧接有分之后生起，则由有分四名蕴；紧接确定之后生起，则由确定四名蕴；紧接速行之后生起，则由最后速行四名蕴缘法，以无间、等无间、无间亲依止、无有、离去缘力资助。（五种；色界中没有彼所缘。）四、由与结生等前前心同时生起的心所依处——临终时则由从死亡心倒数第十七个心生时同时生起的心所依处——缘法，以依止、前生、不相应、有、不离去缘力资助。（五种。）
၅။ အတိတ်ဖြစ်သော ရူပကုသိုလ်ကံ (၅)မျိုးတို့တွင် ထိုက်သင့်ရာ တစ်မျိုးမျိုးသော ရူပကုသိုလ်ကံ ပစ္စည်း- တရားတို့က နာနာက္ခဏိကကမ္မ ပကတူပနိဿယသတ္တိ ၊ (၂)။
五、由属于过去的五种色界善业中的相应一种缘法，以异刹那业、自然亲依止缘力资助。（两种。）
ဤ (၂၆)မျိုးသော အကြောင်းပစ္စည်းတရားတို့က ဝိုင်းဝန်း၍ ကျေးဇူးပြုခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေ- ရကုန်၏။ (ခွဲရှုပါ။) အကယ်၍ အသင်သူတော်ကောင်းသည် အရူပဘုံ၌ ဖြစ်ခဲ့ဖူးသည် သို့မဟုတ် ဖြစ်လတ္တံ့သည် ဖြစ်အံ့ -- အရူပ ဘဝင် နာမက္ခန္ဓာ၌ ပဋ္ဌာန်းပစ္စည်းဆက်သွယ်ပုံမှာ အောက်ပါအတိုင်း ဖြစ်၏။
由于这二十六种因缘法共同资助，色界有分四名蕴得以发生并住立。〔实际观照时应逐一分别观照。〕如果贤善的你过去曾生于无色界，或未来将生于无色界，则无色界有分名蕴的发趣诸缘连接如下。
အရူပ ဘဝင် နာမက္ခန္ဓာ
无色界有分名蕴
အရူပ ဘဝင် (၄)ခု၊ ဝိရတိ အပ္ပမညာ ဝိတက် ဝိစာရ ပီတိကြဥ် စေတသိက် (၃ဝ) အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် --- ၁။ သဟဇာတမျိုး --- ၁၃၊ ၂။ အာရမ္မဏ --- ၁၊ ၃။ အနန္တရမျိုး --- ၅၊ ၄။ နာနာက္ခဏိကကမ္မမျိုး --- ၂၊ ဤ (၂၁)မျိုးသော ပစ္စယသတ္တိတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။
四种无色界有分及其除三离、二无量、寻、伺、喜以外的三十心所，各个四名蕴缘所生法，由以下诸类缘法资助：一、名俱生类十三种；二、所缘类一种；三、无间类五种；四、异刹那业类两种。由于这二十一种缘力，它们得以发生并住立。
အရူပ ဘဝင် (၄)ခု၊ ဝိရတိ အပ္ပမညာ ဝိတက် ဝိစာရ ပီတိ ကြဥ်သော စေတသိက် (၃ဝ) အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ (၄)ပါး ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် ---
四种无色界有分及其三十心所的各个四名蕴缘所生法：
原书第 654 页
၁။ (က)အချင်းချင်းအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော အရူပ ဘဝင် (၄)ခု၊ စေတသိက် (၃ဝ) အစိတ်အစိတ်
一、（甲）由彼此互相资助的四种无色界有分及三十心所各个——
နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့က ထိုက်သည့်အားလျော်စွာ သဟဇာတ အညမည နိဿယ ဝိပါက
——名蕴缘法，依其所应以俱生、相互、依止、异熟——
သမ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ ( ခ )အလောဘ အဒေါသ အမောဟ --- ဤ ဟိတ် (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့က ဟေတုသတ္တိ၊ ( ဂ )စေတနာ ပစ္စည်းတရားက သဟဇာတကမ္မသတ္တိ၊ (ဃ)ဖဿ စေတနာ ဝိညာဏ် နာမ်အာဟာရ (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့က အာဟာရသတ္တိ၊ ( င )နာမ်ဣန္ဒြေ (၈)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့က ဣန္ဒြိယသတ္တိ၊ ( စ )ဥပေက္ခာ ဧကဂ္ဂတာ စျာနင် (၂)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့က စျာနသတ္တိ၊ (ဆ)ပညာ ဝီရိယ သတိ ဧကဂ္ဂတာ - မဂ္ဂင် (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့က မဂ္ဂသတ္တိ၊ (၁၃)။
——、相应、有、不离去缘力资助；（乙）由无贪、无瞋、无痴三因缘法，以因缘力资助；（丙）由思缘法，以俱生业缘力资助；（丁）由触、思、识三种名食缘法，以食缘力资助；（戊）由八种名根缘法，以根缘力资助；（己）由舍与一境性二禅支缘法，以禅那缘力资助；（庚）由慧、精进、念、一境性四道支缘法，以道缘力资助。（名俱生类十三种。）
၂။ (က)အာကာသာနဥ္စာယတန ဘဝင် ဖြစ်အံ့ --- အာကာသကသိုဏ်းသည် ကြဥ်အပ်သော ကသိုဏ်း (၉)ပါးတို့တွင် တစ်ပါးပါးကို ခွာ၍ ရအပ်သော အာကာသ ကောင်းကင်ပညတ် ကမ္မနိမိတ်၊ ( ခ )ဝိညာဏဥ္စာယတန ဘဝင် ဖြစ်အံ့ --- အတိတ်ဖြစ်သော အာကာသာနဥ္စာယတန ကုသိုလ်ဟု ဆိုအပ်- သော မဟဂ္ဂုတ် ကမ္မနိမိတ်၊ ( ဂ )အာကိဥ္စညာယတန ဘဝင် ဖြစ်အံ့ --- အာကာသာနဥ္စာယတနစျာန်၏ မရှိခြင်းတည်းဟူသော နတ္ထိဘောပညတ် ကမ္မနိမိတ်၊ (ဃ)နေဝသညာနာသညာယတန ဘဝင် ဖြစ်အံ့ --- အတိတ်ဖြစ်သော အာကိဥ္စညာယတနကုသိုလ်ဟု ဆိုအပ်သော မဟဂ္ဂုတ် ကမ္မနိမိတ် ပစ္စည်းတရားတို့က အာရမ္မဏသတ္တိ၊(၁)။
二、（甲）若为空无边处有分，则由除虚空遍以外的九遍中任一遍所移除后所得的虚空概念业相；（乙）若为识无边处有分，则由属于过去的空无边处善这一广大业相；（丙）若为无所有处有分，则由“空无边处禅心不存在”这一无有概念业相；（丁）若为非想非非想处有分，则由属于过去的无所有处善这一广大业相缘法，以所缘缘力资助。（一种。）
၃။ (က)ပဋိသန္ဓေ၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သောအခါ ပဋိသန္ဓေနာမက္ခန္ဓာ၊ ( ခ )ဘဝင်၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သောအခါ ဘဝင်နာမက္ခန္ဓာ၊ ( ဂ )ဇော၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သောအခါ အဆုံးဇောနာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့က အနန္တရ သမနန္တရ
三、如果紧接结生之后生起，则由结生四名蕴；紧接有分之后生起，则由有分四名蕴；紧接速行之后生起，则由最后速行四名蕴缘法，以无间、等无间——
ဥပနိဿယ နတ္ထိ ဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။ (အရူပဘုံ၌ ဝုဋ္ဌော တဒါရုံ မရကောင်း။ ပဉ္စဒွါရဝီထိလည်း
——、无间亲依止、无有、离去缘力资助。（五种。无色界中没有确定与彼所缘，——
မရကောင်း။)
——也没有五门心路。）
၄။ အတိတ်ဖြစ်သော အရူပ ကုသိုလ်ကံ (၄)ခု ပစ္စည်းတရားတို့က (အရူပ ကုသိုလ်ကံ လေးမျိုးတို့တွင် တစ်မျိုးမျိုးသော ကုသိုလ်ကံ ပစ္စည်းတရားတို့က ထိုက်သည့်အားလျော်စွာ) နာနာက္ခဏိကကမ္မ ပကတူပ- နိဿယသတ္တိ၊ (၂)။
四、由属于过去的四种无色界善业中的相应一种善业缘法，以异刹那业、自然亲依止缘力资助。（两种。）
ဤ (၂၁)မျိုးသော ပစ္စည်းအကြောင်းတရားတို့က ဝိုင်းဝန်း၍ကျေးဇူးပြုပေးသောကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်- နေရကုန်၏။ (ရှုသောအခါ ဖြစ်ပြီး ဖြစ်လတ္တံ့အတိုင်း ဘဝင်တစ်ခုစီ ခွဲရှုပါ။) ယခု တစ်ဖန် စုတိစိတ်များ၌ ပဋ္ဌာန်းပစ္စည်း ဆက်သွယ်ပုံကို ဆက်လက်၍ ရေးသားတင်ပြအပ်ပါသည်။
由于这二十一种因缘法共同资助，无色界有分四名蕴得以发生并住立。〔实际观照时，应依过去已经发生或未来将发生者逐一分别观照各个有分。〕现在继续说明各种死亡心的发趣诸缘连接。
အသင်သူတော်ကောင်းသည် မိမိ၏ အတိတ် ပစ္စုပ္ပန် အနာဂတ် သံသရာ တစ်လျှောက်ဝယ် ဖြစ်ပြီး ဖြစ်ဆဲ ဖြစ်လတ္တံ့ စုတိတို့ကို ဉာဏ်ဖြင့် မြင်အောင် ကြည့်၍ ဖြစ်ခဲ့သည့်အတိုင်း ဖြစ်ဆဲအတိုင်း ဖြစ်လတ္တံ့အတိုင်း ရှုပါ။
贤善的你应以智看见自己在过去、现在、未来轮回中已经生起、正在生起、将会生起的死亡心，并依其过去实际发生、现在正在发生及未来将会发生的情形观照。
အတိတ်ဘဝ ထိုထိုက စုတိကို ဖြစ်ပြီးဟု ဆိုလို၏။ ပစ္စုပ္ပန်ဘဝ၏ စုတိကို ဖြစ်ဆဲဟု ဆိုလို၏၊ အနာဂတ်ဘဝ၏ စုတိကို ဖြစ်လတ္တံ့ဟု ဆိုလို၏။ ဖြစ်ခဲ့သည့်အတိုင်း ဖြစ်ဆဲအတိုင်း ဖြစ်လတ္တံ့အတိုင်းသာ သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ပညာ ဖြင့် မြင်အောင် ကြည့်၍ ရှုပါ။
过去相续诸生中的死亡心称为“已经生起”；今生的死亡心称为“正在生起”；未来生中的死亡心称为“将会生起”。应只依其已经生起、正在生起、将会生起的真实情形，以正见智慧看见并观照。
原书第 655 页
အဟိတ် စုတိ ဖြစ်ပေါ်လာပုံ
无因死亡心的生起
အဟိတ် စုတိ (၂)ခု၊ ဆန္ဒ ပီတိ ဝီရိယကြဥ် အညသမာန်း စေတသိက် (၁ဝ) အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် --- ၁။ သဟဇာတမျိုး --- ၁၁၊ ၂။ အာရမ္မဏ --- ၁၊ ၃။ အနန္တရမျိုး --- ၅၊ ၄။ ဝတ္ထုမျိုး --- ၅၊ ၅။ နာနာက္ခဏိကကမ္မမျိုး --- ၂၊ ဤ (၂၄)မျိုးသော ပစ္စယသတ္တိတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။
两种无因死亡心及其除欲、喜、精进以外的十个同他心所，各个四名蕴缘所生法，由以下诸类缘法资助：一、名俱生类十一种；二、所缘类一种；三、无间类五种；四、依处类五种；五、异刹那业类两种。由于这二十四种缘力，它们得以发生并住立。
အဟိတ်စုတိ (၂)ခု၊ ဆန္ဒ ပီတိ ဝီရိယကြဥ် အညသမာန်း စေတသိက် (၁ဝ) အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် --- ၁။ (က)အချင်းချင်းအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော အဟိတ်စုတိ (၂ )ခု၊ စေတသိက် (၁ဝ) အစိတ်အစိတ်
两种无因死亡心及其十个同他心所的各个四名蕴缘所生法：一、（甲）由彼此互相资助的两种无因死亡心及十个心所之各个——
နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့က ထိုက်သည့်အားလျော်စွာ သဟဇာတ အညမည နိဿယ ဝိပါက
——名蕴缘法，依其所应以俱生、相互、依止、异熟——
သမ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ ( ခ )စေတနာ ပစ္စည်းတရားက သဟဇာတကမ္မသတ္တိ၊ ( ဂ )ဖဿ စေတနာ ဝိညာဏ် နာမ်အာဟာရ (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့က အာဟာရသတ္တိ၊ (ဃ)ဇီဝိတ စိတ် ဝေဒနာ နာမ်ဣန္ဒြေ (၃)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့က ဣန္ဒြိယသတ္တိ၊ ( င )ပီတိကြဥ် စျာနင် (၄)ပါး ပစ္စည်းတရားတို့က စျာနသတ္တိ၊ (၁၁)။
——、相应、有、不离去缘力资助；（乙）由思缘法，以俱生业缘力资助；（丙）由触、思、识三种名食缘法，以食缘力资助；（丁）由命、心、受三种名根缘法，以根缘力资助；（戊）由除喜以外的四禅支缘法，以禅那缘力资助。（名俱生类十一种。）
၂။ ကံ ကမ္မနိမိတ် ဂတိနိမိတ် (၃)ပါးတို့တွင် ထိုက်သင့်ရာ တစ်ပါးပါးသော ပစ္စည်းတရားက အာရမ္မဏ- သတ္တိ၊ (၁)။
二、由业、业相、趣相三种所缘中的相应一种所缘缘法，以所缘缘力资助。（一种。）
၃။ (က)ဇော၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သောအခါ မရဏာသန္န ပဉ္စမဇော နာမက္ခန္ဓာ၊ ( ခ )တဒါရုံ၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သောအခါ တဒါရုံ နာမက္ခန္ဓာ၊ ( ဂ )ဘဝင်၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သောအခါ ဘဝင် နာမက္ခန္ဓာ၊ (ဇောနောင် ဘဝင်၊ သို့မဟုတ် တဒါရုံနောင်
三、若死亡心紧接速行之后生起，则由临终第五速行四名蕴；紧接彼所缘之后生起，则由第二彼所缘四名蕴；紧接有分之后生起，则由有分四名蕴——也就是速行后的有分或彼所缘后的——
ဘဝင်) ---
——有分——
ပစ္စည်းတရားတို့က အနန္တရ သမနန္တရ ဥပနိဿယ နတ္ထိ ဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
——缘法，以无间、等无间、无间亲依止、无有、离去缘力资助。（五种。）
၄။ မိမိဟု ဆိုအပ်သော စုတိစိတ်မှ ပြန်၍ ရေတွက်သည်ရှိသော် (၁၇) ချက်မြောက်သော စိတ်နှင့် အတူ ဥပါဒ်သော ဟဒယဝတ္ထု ပစ္စည်းတရားက နိဿယ ပုရေဇာတ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
四、由从该死亡心倒数第十七个心生时同时生起的心所依处缘法，以依止、前生、不相应、有、不离去缘力资助。（五种。）
၅။ သုဂတိ အဟိတ် စုတိ ဖြစ်အံ့ --- အတိတ်ဖြစ်သော ကာမကုသိုလ်ကံ၊ ဒုဂ္ဂတိ အဟိတ် စုတိ ဖြစ်အံ့ -- အတိတ်ဖြစ်သော အကုသိုလ်ကံ ပစ္စည်းတရားတို့က နာနာက္ခဏိကကမ္မ ပကတူပနိဿယသတ္တိ၊ (၂)။
五、若为善趣无因死亡心，则由属于过去的欲界善业；若为恶趣无因死亡心，则由属于过去的不善业缘法，以异刹那业、自然亲依止缘力资助。（两种。）
ဤ (၂၄) မျိုးသော ပစ္စည်းအကြောင်းတရားတို့က ဝိုင်းဝန်း၍ကျေးဇူးပြုပေးသောကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည် နေရကုန်၏။
由于这二十四种因缘法共同资助，两种无因死亡心的四名蕴得以发生并住立。
原书第 656 页
ဒွိဟိတ် စုတိ ဖြစ်ပေါ်လာပုံ
二因死亡心的生起
ဒွိဟိတ် စုတိ (၄)ခု၊ ဝိရတိ အပ္ပမညာ ဉာဏ်ကြဥ် စေတသိက် (၃၂) အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စယုပ္ပန်- တရားတို့သည် --- ၁။ သဟဇာတမျိုး --- ၁၃၊ ၂။ အာရမ္မဏ --- ၁၊ ၃။ အနန္တရမျိုး --- ၅၊ ၄။ ဝတ္ထုမျိုး --- ၅၊ ၅။ နာနာက္ခဏိကကမ္မမျိုး --- ၂၊ ဤ (၂၆)မျိုးသော ပစ္စယသတ္တိတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။
四种二因死亡心及其除三离、二无量与慧以外的三十二心所，各个四名蕴缘所生法，由以下诸类缘法资助：一、名俱生类十三种；二、所缘类一种；三、无间类五种；四、依处类五种；五、异刹那业类两种。由于这二十六种缘力，它们得以发生并住立。
၁။ ဒွိဟိတ် စုတိ (၄)ခု၊ ဝိရတိ အပ္ပမညာ ဉာဏ်ကြဥ် စေတသိက် (၃၂) အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စယုပ္ပန်- တရားတို့သည် အချင်းချင်းအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော ဒွိဟိတ် စုတိ (၄)ခု၊ စေတသိက် (၃၂) အစိတ်- အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့က ထိုက်သည့်အားလျော်စွာ သဟဇာတ အညမည နိဿယ ဝိပါက သမ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတ ဟေတု ကမ္မ အာဟာရ ဣန္ဒြိယ စျာန မဂ္ဂသတ္တိ၊ (၁၃)။ (ဒွိဟိတ်ဘဝင်ကို နည်းမှီးပါ။) ၂။ ကံ ကမ္မနိမိတ် ဂတိနိမိတ် (၃)ပါးတို့တွင် တစ်ပါးပါးသော ပစ္စည်းတရားက အာရမ္မဏသတ္တိ၊ (၁)။
一、四种二因死亡心及其三十二心所的各个四名蕴缘所生法，由彼此互相资助的相应名蕴缘法，依其所应以俱生、相互、依止、异熟、相应、有、不离去、因、业、食、根、禅那、道缘力资助。（名俱生类十三种；详见二因有分。）二、由业、业相、趣相三种所缘中的任一种所缘缘法，以所缘缘力资助。（一种。）
၃။ (က)ဇော၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သောအခါ မရဏာသန္န ပဉ္စမဇော နာမက္ခန္ဓာ၊ ( ခ )တဒါရုံ၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သောအခါ တဒါရုံ နာမက္ခန္ဓာ၊ ( ဂ )ဘဝင်၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သောအခါ ဘဝင် နာမက္ခန္ဓာ၊ ---- ပစ္စည်းတရားတို့က အနန္တရ သမနန္တရ ဥပနိဿယ နတ္ထိ ဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
三、若死亡心紧接速行之后生起，则由临终第五速行四名蕴；紧接彼所缘之后生起，则由第二彼所缘四名蕴；紧接有分之后生起，则由有分四名蕴缘法，以无间、等无间、无间亲依止、无有、离去缘力资助。（五种。）
၄။ မိမိဟု ဆိုအပ်သော စုတိစိတ်မှ ပြန်၍ ရေတွက်သည်ရှိသော် (၁၇) ချက်မြောက်သော စိတ်နှင့် အတူ ဥပါဒ်သော ဟဒယဝတ္ထု ပစ္စည်းတရားက နိဿယ ပုရေဇာတ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
四、由从该死亡心倒数第十七个心生时同时生起的心所依处缘法，以依止、前生、不相应、有、不离去缘力资助。（五种。）
၅။ အတိတ်ဖြစ်သော တိဟိတ် သြမက၊ ဒွိဟိတ် ဥက္ကဋ္ဌ ကာမ ကုသိုလ်ကံ ပစ္စည်းတရားတို့တွင် ထိုက်သင့်ရာ တစ်မျိုးမျိုးသော ကုသိုလ်ကံ ပစ္စည်းတရားတို့က နာနာက္ခဏိက ကမ္မ ပကတူပနိဿယ သတ္တိ၊ (၂)။
五、由属于过去的相应一种三因下等欲界善业或二因上等欲界善业缘法，以异刹那业、自然亲依止缘力资助。（两种。）
ဤ (၂၆)မျိုးသော ပစ္စည်းအကြောင်းတရားတို့က ဝိုင်းဝန်း၍ ကျေးဇူးပြုခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေ- ရကုန်၏။
由于这二十六种因缘法共同资助，四种二因死亡心的四名蕴得以发生并住立。
ကာမ တိဟိတ် စုတိ (၄) ခု ဖြစ်ပေါ်လာပုံ
四种欲界三因死亡心的生起
ကာမတိဟိတ် စုတိ (၄)ခု၊ ဝိရတိ အပ္ပမညာကြဥ် စေတသိက် (၃၃) အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စယုပ္ပန်- တရားတို့သည် --- ၁။ သဟဇာတမျိုး --- ၁၃၊ ၂။ အာရမ္မဏ --- ၁၊
四种欲界三因死亡心及其除三离、二无量以外的三十三心所，各个四名蕴缘所生法，由以下诸类缘法资助：一、名俱生类十三种；二、所缘类一种；
原书第 657 页
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပိုင်း - အပိုင်း (ခ) ၃။ အနန္တရမျိုး --- ၅၊ ၄။ ဝတ္ထုမျိုး --- ၅၊ ၅။ နာနာက္ခဏိကကမ္မမျိုး --- ၂၊ ဤ (၂၆)မျိုးသော ပစ္စယသတ္တိတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေရကုန်၏။
三、无间类五种；四、依处类五种；五、异刹那业类两种。由于这二十六种缘力，它们得以发生并住立。
ကာမ တိဟိတ် စုတိ (၄)ခု၊ ဝိရတိ အပ္ပမညာကြဥ် စေတသိက် (၃၃) အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စယုပ္ပန်- တရားတို့သည် ---- ၁။ အချင်းချင်းအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော ကာမ တိဟိတ် စုတိ (၄)ခု၊ စေတသိက် (၃၃) အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့က ထိုက်သည့်အားလျော်စွာ သဟဇာတ အညမည နိဿယ ဝိပါက သမ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတ ဟေတု ကမ္မ အာဟာရ ဣန္ဒြိယ စျာန မဂ္ဂသတ္တိ၊ (၁၃)။ (ကာမ တိဟိတ် ဘဝင်ကို နည်းမှီးပါ) ၂။ ကံ ကမ္မနိမိတ် ဂတိနိမိတ် (၃)ပါးတို့တွင် တစ်ပါးပါးသော ပစ္စည်းတရားက အာရမ္မဏသတ္တိ၊ (၁)။
四种欲界三因死亡心及其三十三心所的各个四名蕴缘所生法：一、由彼此互相资助的相应名蕴缘法，依其所应以俱生、相互、依止、异熟、相应、有、不离去、因、业、食、根、禅那、道缘力资助。（名俱生类十三种；详见欲界三因有分。）二、由业、业相、趣相三种所缘中的任一种所缘缘法，以所缘缘力资助。（一种。）
၃။ (က)ဇော၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သောအခါ မရဏာသန္န ပဉ္စမဇော နာမက္ခန္ဓာ၊ ( ခ )တဒါရုံ၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သောအခါ တဒါရုံ နာမက္ခန္ဓာ၊ ( ဂ )ဘဝင်၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သောအခါ ဘဝင် နာမက္ခန္ဓာ၊ ---- ပစ္စည်းတရားတို့က အနန္တရ သမနန္တရ ဥပနိဿယ နတ္ထိ ဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
三、若死亡心紧接速行之后生起，则由临终第五速行四名蕴；紧接彼所缘之后生起，则由第二彼所缘四名蕴；紧接有分之后生起，则由有分四名蕴缘法，以无间、等无间、无间亲依止、无有、离去缘力资助。（五种。）
၄။ မိမိဟု ဆိုအပ်သော စုတိစိတ်မှ ပြန်၍ ရေတွက်သည်ရှိသော် (၁၇) ချက်မြောက်သော စိတ်နှင့် အတူ ဥပါဒ်သော ဟဒယဝတ္ထု ပစ္စည်းတရားက နိဿယ ပုရေဇာတ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
四、由从该死亡心倒数第十七个心生时同时生起的心所依处缘法，以依止、前生、不相应、有、不离去缘力资助。（五种。）
၅။ အတိတ်ဖြစ်သော တိဟိတ် ဥက္ကဋ္ဌ ကာမကုသိုလ်ကံ ပစ္စည်းတရားတို့တွင် ထိုက်သင့်ရာ တစ်မျိုးမျိုးသော ကုသိုလ်ကံ ပစ္စည်းတရားတို့က နာနာက္ခဏိကကမ္မ ပကတူပနိဿယသတ္တိ၊ (၂)။
五、由属于过去的相应一种三因上等欲界善业缘法，以异刹那业、自然亲依止缘力资助。（两种。）
ဤ (၂၆)မျိုးသော ပစ္စည်းအကြောင်းတရားတို့က ဝိုင်းဝန်း၍ ကျေးဇူးပြုခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်တည်နေ- ရကုန်၏။
由于这二十六种因缘法共同资助，四种欲界三因死亡心的四名蕴得以发生并住立。
ရူပ စုတိ (၅) ခု ဖြစ်ပေါ်လာပုံ
五种色界死亡心的生起
ရူပ စုတိ (၅)ခု၊ ဝိရတိကြဥ် စေတသိက် (၃၅) အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် --- ၁။ သဟဇာတမျိုး --- ၁၃၊ ၂။ အာရမ္မဏ --- ၁၊ ၃။ အနန္တရမျိုး --- ၅၊ ၄။ ဝတ္ထုမျိုး --- ၅၊ ၅။ နာနာက္ခဏိကကမ္မမျိုး --- ၂၊ ဤ (၂၆)မျိုးသော ပစ္စယသတ္တိတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာကုန်၏။
五种色界死亡心及其除三离以外的三十五心所，各个四名蕴缘所生法，由以下诸类缘法资助：一、名俱生类十三种；二、所缘类一种；三、无间类五种；四、依处类五种；五、异刹那业类两种。由于这二十六种缘力，它们得以发生并住立。
原书第 658 页
ရူပ စုတိ (၅)ခု၊ ဝိရတိကြဥ် စေတသိက် (၃၅) အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် --- ၁။ အချင်းချင်းအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော ရူပ စုတိ (၅)ခု၊ စေတသိက် (၃၅) အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စည်းတရားတို့က ထိုက်သည့်အားလျော်စွာ သဟဇာတ အညမည နိဿယ ဝိပါက သမ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတ ဟေတု ကမ္မ အာဟာရ ဣန္ဒြိယ စျာန မဂ္ဂသတ္တိ၊ (၁၃)။
五种色界死亡心及其三十五心所的各个四名蕴缘所生法：一、由彼此互相资助的相应名蕴缘法，依其所应以俱生、相互、依止、异熟、相应、有、不离去、因、业、食、根、禅那、道缘力资助。（名俱生类十三种。）
၂။ ပထမစျာန် စုတိ ဖြစ်အံ့ ကသိုဏ်း ပညတ် (၁ဝ)ပါး။ ပ ။ ဤ (၂၅)ပါးသော ပညတ် ကမ္မနိမိတ်တို့တွင် တစ်ပါးပါးသော ပညတ် ကမ္မနိမိတ်၊ ဒုတိယစျာန် တတိယစျာန် စတုတ္ထစျာန် စုတိ ဖြစ်အံ့ -- ကသိုဏ်း ပညတ် (၁ဝ)ပါး။ ပ ။ ဤ (၁၄)ပါးသော ပညတ် ကမ္မနိမိတ်တို့တွင် တစ်ပါးပါးသော ပညတ် ကမ္မနိမိတ်၊ ပဉ္စမစျာန် စုတိ ဖြစ်အံ့ ကသိုဏ်းပညတ် (၁ဝ)ပါး။ ပ ။ ဤ (၁၂)ပါးသော ပညတ် ကမ္မနိမိတ်တို့တွင် တစ်ပါးပါးသော ပညတ် ကမ္မနိမိတ် ပစ္စည်းတရားက--- အာရမ္မဏသတ္တိ၊ (၁)။ (ရူပဘဝင်ကို ပြန်ကြည့်- ပါ။) ၃။ (က)ဇော၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သောအခါ မရဏာသန္န ပဉ္စမဇော နာမက္ခန္ဓာ၊ ( ခ )ဘဝင်၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သောအခါ ဘဝင် နာမက္ခန္ဓာ၊ ပစ္စည်းတရားတို့က အနန္တရ သမနန္တရ ဥပနိဿယ နတ္ထိ ဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
二、若为初禅死亡心，则由二十五种概念业相中的任一种；若为第二、第三或第四禅死亡心，则由十四种概念业相中的任一种；若为第五禅死亡心，则由十二种概念业相中的任一种所缘缘法，以所缘缘力资助。（一种；各组所缘详见色界有分。）三、若死亡心紧接速行之后生起，则由临终第五速行四名蕴；紧接有分之后生起，则由有分四名蕴缘法，以无间、等无间、无间亲依止、无有、离去缘力资助。（五种。）
၄။ မိမိဟုဆိုအပ်သော ရူပစုတိမှပြန်၍ ရေတွက်သည်ရှိသော် (၁၇) ချက်မြောက်သော စိတ်နှင့် အတူ ဥပါဒ်သော ဟဒယဝတ္ထု ပစ္စည်းတရားက နိဿယ ပုရေဇာတ ဝိပ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
四、由从该色界死亡心倒数第十七个心生时同时生起的心所依处缘法，以依止、前生、不相应、有、不离去缘力资助。（五种。）
၅။ အတိတ်ဖြစ်သော ရူပကုသိုလ်ကံ (၅)မျိုးတို့တွင် ထိုက်သင့်ရာ တစ်မျိုးမျိုးသော ကုသိုလ်ကံ ပစ္စည်းတရား တို့က နာနာက္ခဏိကကမ္မ၊ ပကတူပနိဿယသတ္တိ၊ (၂)။
五、由属于过去的五种色界善业中的相应一种善业缘法，以异刹那业、自然亲依止缘力资助。（两种。）
ဤ (၂၆)မျိုးသော ပစ္စည်းအကြောင်းတရားတို့က ဝိုင်းဝန်း၍ ကျေးဇူးပြုခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာရကုန်၏။
由于这二十六种因缘法共同资助，五种色界死亡心的四名蕴得以发生并住立。
အရူပ စုတိ (၄) ခု ဖြစ်ပေါ်လာပုံ
四种无色界死亡心的生起
အရူပ စုတိ (၄)ခု၊ ဝိရတိ အပ္ပမညာ ဝိတက် ဝိစာရ ပီတိကြဥ် စေတသိက် (၃ဝ) အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် --- ၁။ သဟဇာတမျိုး --- ၁၃၊ ၂။ အာရမ္မဏ --- ၁၊ ၃။ အနန္တရမျိုး --- ၅၊ ၄။ နာနာက္ခဏိကကမ္မမျိုး --- ၂၊ ဤ (၂၁)မျိုးသော ပစ္စယသတ္တိတို့ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာရကုန်၏။
四种无色界死亡心及其除三离、二无量、寻、伺、喜以外的三十心所，各个四名蕴缘所生法，由以下诸类缘法资助：一、名俱生类十三种；二、所缘类一种；三、无间类五种；四、异刹那业类两种。由于这二十一种缘力，它们得以发生并住立。
အရူပ စုတိ (၄)ခု၊ ဝိရတိ အပ္ပမညာ ဝိတက် ဝိစာရ ပီတိကြဥ် စေတသိက် (၃ဝ) အစိတ်အစိတ် နာမ- က္ခန္ဓာ ပစ္စယုပ္ပန်တရားတို့သည် --- ၁။ အချင်းချင်းအား ကျေးဇူးပြုတတ်သော အရူပစုတိ (၄)ခု၊ စေတသိက် (၃ဝ) အစိတ်အစိတ် နာမက္ခန္ဓာ
四种无色界死亡心及其三十心所的各个四名蕴缘所生法：一、由彼此互相资助的四种无色界死亡心及三十心所各个——
原书第 659 页
ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ်ပိုင်း - အပိုင်း (ခ) ပစ္စည်းတရားတို့က ထိုက်သည့်အားလျော်စွာ သဟဇာတ အညမည နိဿယ ဝိပါက သမ္ပယုတ္တ အတ္ထိ အဝိဂတ ဟေတု ကမ္မ အာဟာရ ဣန္ဒြိယ စျာန မဂ္ဂသတ္တိ၊ (၁၃)။
——名蕴缘法，依其所应以俱生、相互、依止、异熟、相应、有、不离去、因、业、食、根、禅那、道缘力资助。（名俱生类十三种。）
၂။ (က)အာကာသာနဉ္စာယတန စုတိ ဖြစ်အံ့၊ အာကာသကသိုဏ်းသည် ကြဥ်အပ်သော ကသိုဏ်း (၉)ပါး- တို့တွင် တစ်ပါးပါးကို ခွာ၍ ရအပ်သော အာကာသ ကောင်းကင်ပညတ် ကမ္မနိမိတ်၊ ( ခ )ဝိညာဏဉ္စာယတန စုတိ ဖြစ်အံ့၊ အတိတ်ဖြစ်သော အာကာသာနဉ္စာယတန ကုသိုလ်ဟု ဆိုအပ်သော မဟဂ္ဂုတ် ကမ္မနိမိတ်၊ ( ဂ )အာကိဉ္စညာယတန စုတိ ဖြစ်အံ့၊ အာကာသာနဉ္စာယတနစျာန်၏ မရှိခြင်းတည်းဟူသော နတ္ထိဘော ပညတ် ကမ္မနိမိတ်၊ (ဃ)နေဝသညာနာသညာယတန စုတိ ဖြစ်အံ့၊ အတိတ်ဖြစ်သော အာကိဉ္စညာယတန ကုသိုလ်ဟု ဆိုအပ်သော မဟဂ္ဂုတ် ကမ္မနိမိတ် ပစ္စည်းတရားတို့က အာရမ္မဏသတ္တိ၊ (၁)။
二、（甲）若为空无边处死亡心，则由除虚空遍以外的九遍中任一遍所移除后所得的虚空概念业相；（乙）若为识无边处死亡心，则由属于过去的空无边处善这一广大业相；（丙）若为无所有处死亡心，则由“空无边处禅心不存在”这一无有概念业相；（丁）若为非想非非想处死亡心，则由属于过去的无所有处善这一广大业相缘法，以所缘缘力资助。（一种。）
၃။ (က)ဇော၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သောအခါ မရဏာသန္န ပဉ္စမဇော နာမက္ခန္ဓာ၊ ( ခ )ဘဝင်၏ အခြားမဲ့၌ ဖြစ်သောအခါ ဘဝင် နာမက္ခန္ဓာ၊ --- ပစ္စည်းတရားတို့က အနန္တရ သမနန္တရ ဥပနိဿယ နတ္ထိ ဝိဂတသတ္တိ၊ (၅)။
三、若死亡心紧接速行之后生起，则由临终第五速行四名蕴；紧接有分之后生起，则由有分四名蕴缘法，以无间、等无间、无间亲依止、无有、离去缘力资助。（五种。）
၄။ အတိတ်ဖြစ်သော အရူပကုသိုလ်ကံ (၄)မျိုးတို့တွင် ထိုက်သင့်ရာ တစ်မျိုးမျိုးသော ကုသိုလ်ကံ ပစ္စည်း- တရားတို့က နာနာက္ခဏိကကမ္မ၊ ပကတူပနိဿယသတ္တိ၊ (၂)။
四、由属于过去的四种无色界善业中的相应一种善业缘法，以异刹那业、自然亲依止缘力资助。（两种。）
ဤ (၂၁)မျိုးသော ပစ္စည်းအကြောင်းတရားတို့က ဝိုင်းဝန်း၍ ကျေးဇူးပြုခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာရကုန်၏။
由于这二十一种因缘法共同资助，四种无色界死亡心的四名蕴得以发生并住立。
ဤအပိုင်းတွင် သဘောတူရာ တူရာကို စုပေါင်း၍ ရေးသားတင်ပြထားသော်လည်း ရှုသောအခါ၌ကား ခွဲ၍သာ ရှုပါ။ ဘဝတစ်ခုဝယ် ပဋိသန္ဓေအမျိုးမျိုး ဘဝင်အမျိုးမျိုး စုတိအမျိုးမျိုးကား မဖြစ်နိုင်၊ ပဋိသန္ဓေတစ်မျိုး ဘဝင်တစ်မျိုး စုတိတစ်မျိုးစီသာ ဖြစ်နိုင်၏၊ ဘဝတစ်ခုဝယ် ပဋိသန္ဓေ ဘဝင် စုတိတို့မှာလည်း စိတ်အမျိုးအစား တစ်ခုတည်းသာ ဖြစ်၏၊ ထိုကြောင့် ခွဲရှုပါ။
本节把性质相同者合并说明，实际观照时却必须逐一分别观照。一生之中不可能生起多种结生、多种有分或多种死亡心，只会各有一种；而且一生中的结生、有分、死亡心属于同一种心。因此，应依自己每一生实际发生的心，逐一分别观照其发趣诸缘连接。
မှီငြမ်းပြုစရာ ကျမ်းစာ
参考典籍
ဤတွင် ပဋ္ဌာန်းပစ္စည်းဆက်သွယ်ပုံ အပိုင်းကို အပြီးသတ်လိုက်ပါသည်။ ကြိယာဇောများမှာ ရဟန္တာ အရှင်မြတ်တို့၏ သန္တာန်၌သာ ဖြစ်ကြသဖြင့် အသင်သူတော်ကောင်း၏ ဝိပဿနာဉာဏ်၏ အရှုခံအာရုံ နယ်မြေ အတွင်း၌ မတည်ရှိနိုင်သေးသဖြင့် ချန်လှပ်ထားသည်။
发趣诸缘连接方式一节至此结束。唯作速行只在阿罗汉圣者的相续中生起，尚不属于贤善的你以观智所能观照的范围，所以本书略去不说。
ဤပဋ္ဌာန်းပစ္စည်း ဆက်သွယ်ပုံ အပိုင်းကို ပဋ္ဌာန်းသင်ဖူးသူ ကျွမ်းကျင်သူများ အတွက်သာ ရည်ညွှန်း၍ ပဋ္ဌာန်းနယ်မြေ၌ ဉာဏ်ကျက်စားနိုင်ရန် အလို့ငှာသာ ရေးသား တင်ပြအပ်ပါသည်။ ပဋ္ဌာန်းတရားတော်၌ ကျွမ်းကျင်သူများအဖို့ အရကောက်ကျမ်း အမျိုးမျိုးနှင့် ပါဠိတော် အဋ္ဌကထာ ဋီကာတို့၌ မွှေနှောက်ကြည့်ပါက ဤအထက်တွင် တင်ပြထားသော ပဋ္ဌာန်းပစ္စည်းဆက်သွယ်ပုံ သဘောတရားများကို အလွယ်တကူ တွေ့ရှိနိုင်- သဖြင့် ကျမ်းလေးမှု ဂန္ထ ဂရု ဒေါသ အပြစ်ကို ရှောင်ရှားလျက် ကျမ်းကိုး ကျမ်းကားများကို မဖော်ပြခြင်း
本节专为曾经学习发趣法、希望令智慧在发趣法领域中运用自如的熟习者而写。熟悉发趣法者，只要查阅各种释义纲要以及巴利原典、义注、复注，便能轻易找到上述发趣诸缘连接的原理；为避免论书过于繁重，本书没有逐项列出参考——