行蕴论章(之八)
《趣向涅槃之道》中文全译本 · 非缩略版
特相等四法篇 · 原书第 420–444 页 · 223 个翻译单元
缅文为主本的机器规范化候选文本,尚未逐页人工校勘;中文全卷标记为「待义审」,缅文语义、上座部实修义理与中文表达三层人工审核尚未通过。引用前请回核原书。
原书第 420 页
နိဗ္ဗာနဂါမိနိပဋိပဒါ - - စတုတ္ထတွဲ ၄၂ဝ ဗြာဟ္မဏ အမည်ခံ ဝါဒမျိုးစုံ ပုဂ္ဂိုလ်ပေါင်းစုံ ဆရာပေါင်းစုံ ဆိုက်ရောက်ဖူးသော နေရာဒေသ တစ်ခု ဖြစ်၏။
——婆罗门的各类立论者、各类人物、各派导师,都曾来到此地。
ထိုခေတ်ဆိုင်ရာ အိန္ဒိယ၏ ဒဿနိကပညာရှင်အားလုံးလိုလို ထိုရွာသို့ ရောက်ဖူးကြသဖြင့် အိန္ဒိယ၏ ဒဿနဝါဒ အမျိုးမျိုးကို နာကြားခွင့် ရရှိနေကြသူများ ဖြစ်ကြ၏။ ဘုရားရှင်သည် ဒဿနိကပညာရှင်အားလုံးတို့၏ နောက်ဆုံးမှ ရောက်ရှိသွားတော်မူ၏။
当时印度几乎所有哲学家都曾到过这座村庄,因此村民有机会听闻印度各式各样的哲学学说。佛陀是最后抵达的哲学导师。
ဘုရားရှင်ထံသို့ ဆည်းကပ် ခစားလာကြကုန်သော သာလရွာသူရွာသားတို့ကို ဘုရားရှင်က - - - အတ္ထိ ပန ဝေါ ဂဟပတယော ကောစိ မနာပေါ သတ္ထာ၊ ယသ္မိံ ဝေါ အာကာရဝတီ သဒ္ဓါ ပဋိလဒ္ဓါ။
佛陀对前来亲近侍奉的娑罗村民问道。巴利原文(缅文字体,续下单元):‘အတ္ထိ ပန ဝေါ ဂဟပတယော ကောစိ မနာပေါ သတ္ထာ၊ ယသ္မိံ ဝေါ အာကာရဝတီ သဒ္ဓါ ပဋိလဒ္ဓါ။’
(မ-၂-၆၃။) ''ဒါယကာတို့ …ခိုင်လုံသော အကြောင်းပြချက်နှင့် ပြည့်စုံသော ယုံကြည်မှု သဒ္ဓါတရားကို ရစေနိုင်သော (= အကြောင်းပြချက် ခိုင်ခိုင်လုံလုံဖြင့် ယုံကြည်ချက် သဒ္ဓါတရား အပြည့်အဝဖြင့်) ကိုးကွယ် ဆည်းကပ်နေသော တစ်စုံတစ်ယောက်သော နှစ်သက်မြတ်နိုးအပ်သော ဆရာသမားသည် သင်တို့မှာ ရှိပါသလော။'' - - - ဤသို့ မေးမြန်းတော်မူ၏။ မရှိသေးပါကြောင်းကို ဒါယကာတို့က ပြန်လည်လျှောက်ထားသောအခါ - - - ''ဒါယကာတို့ …နှစ်လိုမြတ်နိုးဖွယ်သော ဆရာတစ်ဆူကို မရရှိကြကုန်သေးသော သင်တို့သည် အပဏ္ဏက- ဓမ္မ အမည်ရသော မလွဲချော်နိုင်သော ဤကျင့်စဥ်ကို ဆောက်တည်၍ ကျင့်ထိုက်ပေ၏။ မှန်ပေသည် - - - ဒါယ- ကာတို့ …ပြည့်ပြည့်စုံစုံ ကောင်းစွာဆောက်တည်၍ ကျင့်အပ်သော မလွဲချော်နိုင်သော အပဏ္ဏကဓမ္မသည် ရှိ၏၊ ထိုအပဏ္ဏကဓမ္မသည် သင်တို့အား နေ့ညဥ့်သံသရာ ရှည်မြင့်စွာသော အချိန်အခါပတ်လုံး အစီးအပွားအလို့ငှာ
(《中部》2-63。)译:‘居士们,你们是否已有一位可敬可爱的导师,能令你们获得具足充分理据的信?’村民回答说还没有。佛陀于是说:‘居士们,既然你们还没有获得一位可敬可爱的导师,就应受持、修习名为“阿般那迦法”(apaṇṇaka-dhamma)的这种不会错失的行法。居士们,确实有一种不会错失的阿般那迦法;若能圆满善加受持、修习,它会在昼夜流转、漫长轮回的整个期间,给你们带来利益——
ချမ်းသာအလို့ငှာ ဖြစ်ပေလတ္တံ့ - - - ဒါယကာတို့ …ထိုအပဏ္ဏကဓမ္မဟူသည် အဘယ်နည်း - - - ဒါယကာတို့ … ၁။ ပေးလှူအပ်သော အလှူဒါန၏ အကျိုးတရားသည် မရှိ။
——与安乐。居士们,什么是阿般那迦法呢?居士们,有些沙门、婆罗门主张:一、布施没有果报;
၂။ အလှူကြီး ပေးလှူခြင်း = ယဇ်ကြီး ပူဇော်ခြင်း၏ အကျိုးတရားသည် မရှိ။
二、举行大布施,也就是作大祭祀,没有果报;
၃။ လက်ဆောင်ပဏ္ဏာ ပေးခြင်း စသော အလှူငယ်၏ အကျိုးသည် မရှိ။
三、赠送礼物等小布施,没有果报;
၄။ ကောင်းစွာ ပြုထားအပ်သော ကုသိုလ်ကမ္မပထတရား (၁ဝ)ပါး = သုစရိုက် (၁ဝ)ပါးတို့၏၊ မကောင်းသဖြင့် ပြုထားအပ်ကုန်သော အကုသိုလ်ကမ္မပထတရား (၁ဝ)ပါး = ဒုစရိုက် (၁ဝ)ပါးတို့၏ အကျိုးဖျား အကျိုးရင်း သည် မရှိ။
四、善作的十善业道、十善行,以及恶作的十不善业道、十恶行,都没有后续之果与异熟果;
၅။ တမလွန်လောကမှ လာရာဖြစ်သော ဤလောကသည် မရှိ။
五、没有从前一世而来的今世;
၆။ ဤဘဝ ဤလောကမှ သွားရာ တမလွန်လောကသည် မရှိ။
六、没有从今世去往的后世;
၇။ အမိအပေါ်၌ ပြုကျင့်အပ်သော ကောင်းကျိုးဆိုးပြစ်သည် မရှိ။
七、对母亲所作的善行恶行,没有善果恶报;
၈။ အဖအပေါ်၌ ပြုကျင့်အပ်သော ကောင်းကျိုးဆိုးပြစ်သည် မရှိ။
八、对父亲所作的善行恶行,没有善果恶报;
၉။ စုတေပြီးနောက် ပဋိသန္ဓေ တည်နေကြကုန်သော သတ္တဝါတို့မည်သည် မရှိကုန်။
九、没有死后结生的有情;
၁ဝ။ ဤလောကကိုလည်းကောင်း၊ တစ်ပါးသော တမလွန်လောကကိုလည်းကောင်း ကိုယ်တိုင် ထူးသောဉာဏ် ဖြင့် သိ၍ မျက်မှောက်ပြုလျက် ဟောကြားနိုင်ကုန်သော ဖြောင့်မှန်သော အရိယမဂ်သို့ ဆိုက်ရောက်ကုန် သော ဖြောင့်မှန်စွာ သိကုန်သော နိဗ္ဗာန်အားလျော်သော အကျင့်ကို ကောင်းစွာကျင့်ကုန်သော ထိုသမဏ ဗြာဟ္မဏတို့သည် (= ဘုရား ရဟန္တာတို့ဟူသည်) လောက၌ မရှိကုန်။
十、世间没有这样的沙门、婆罗门,也就是佛陀与阿罗汉:他们正直地到达圣道,具有正确之知,善修随顺涅槃的行道,能以自己的殊胜智亲知、现证今世与后世,并加以宣说。
原书第 421 页
လက္ခဏာဒိစတုက္ကပိုင်း -- သင်္ခါရက္ခန္ဓကထာ အခန်း ဤသို့ ပြောဆိုလေ့ ဝါဒ ရှိကြကုန်သော ဤသို့ ခံယူချက် ရှိကြကုန်သော အချို့သော သမဏ ဗြာဟ္မဏ တို့သည် ရှိကြကုန်၏။ 〔ဤဝါဒကား နတ္ထိကဒိဋ္ဌိ အယူဝါဒတည်း။〕 ဒါယကာတို့ …ထိုသမဏ ဗြာဟ္မဏတို့တွင်ပင် အချို့သော သမဏ ဗြာဟ္မဏတို့သည် အချင်းချင်း ထိပ်တိုက်ဖြောင့်ဖြောင့် ဆန့်ကျင်ဘက် ဝါဒ ရှိကုန်၏၊ ထို သမဏ ဗြာဟ္မဏတို့ကား --- ၁။ ပေးလှူအပ်သော အလှူဒါန၏ အကျိုးတရားသည် ရှိ၏။
有些沙门、婆罗门经常这样说,也持有这样的主张。〔这种学说就是虚无见。〕居士们,在这些沙门、婆罗门之中,另有一些沙门、婆罗门持有与前说正面相反的主张。他们主张:一、布施确有果报;
၂။ အလှူကြီး ပေးလှူခြင်း = ယဇ်ကြီး ပူဇော်ခြင်း၏ အကျိုးတရားသည် ရှိ၏။
二、举行大布施,也就是作大祭祀,确有果报;
၃။ လက်ဆောင်ပဏ္ဏာ ပေးခြင်း စသော အလှူငယ်၏ အကျိုးတရားသည် ရှိ၏။
三、赠送礼物等小布施,确有果报;
၄။ ကောင်းစွာ ပြုကျင့်ထားအပ်ကုန်သော ကုသိုလ်ကမ္မပထတရား (၁ဝ)ပါး = သုစရိုက် (၁ဝ)ပါး ကုသိုလ်တရား တို့၏၊ မကောင်းသဖြင့် ပြုကျင့်ထားအပ်ကုန်သော အကုသိုလ်ကမ္မပထတရား (၁ဝ)ပါး = ဒုစရိုက် (၁ဝ)ပါး အကုသိုလ်တရားတို့၏ အကျိုးဖျား အကျိုးရင်းသည် ရှိ၏။
四、善作的十善业道、十善行,以及恶作的十不善业道、十恶行,都有后续之果与异熟果;
၅။ တမလွန် လောကမှ လာရာဖြစ်သော ဤလောကသည် ရှိ၏။
五、确有从前一世而来的今世;
၆။ ဤဘဝ ဤလောကမှ သွားရာ တမလွန်လောကသည် ရှိ၏။
六、确有从今世去往的后世;
၇။ အမိအပေါ်၌ ပြုကျင့်အပ်သော ကောင်းကျိုးဆိုးပြစ်သည် ရှိ၏။
七、对母亲所作的善行恶行,确有善果恶报;
၈။ အဖအပေါ်၌ ပြုကျင့်အပ်သော ကောင်းကျိုးဆိုးပြစ်သည် ရှိ၏။
八、对父亲所作的善行恶行,确有善果恶报;
၉။ စုတေပြီးနောက် ပဋိသန္ဓေ တည်နေကြကုန်သော သတ္တဝါတို့မည်သည် (နိဗ္ဗာန်သို့ မရောက်သေးလျှင်) ရှိ၏။
九、只要尚未到达涅槃,就确有死后结生的有情;
၁ဝ။ ဤလောကကိုလည်းကောင်း၊ တစ်ပါးသော တမလွန်လောကကိုလည်းကောင်း ကိုယ်တိုင် ထူးသောဉာဏ် ဖြင့် သိ၍ မျက်မှောက်ပြုလျက် ဟောကြားနိုင်ကုန်သော ဖြောင့်မှန်သော အရိယမဂ်သို့ ဆိုက်ရောက်တော် မူကြကုန်သော ဖြောင့်မှန်စွာ သိတော်မူကြကုန်သော နိဗ္ဗာန်အားလျော်သော အကျင့်ကို ကောင်းစွာ ကျင့် တော်မူကြကုန်သော (ဘုရားအစရှိကုန်သော အရိယာသူတော်ကောင်းတို့ဟူသော) ထိုသမဏ ဗြာဟ္မဏ တို့သည် လောက၌ ရှိကုန်၏။
十、世间确有这样的沙门、婆罗门,也就是佛陀等圣者善士:他们正直地到达圣道,具有正确之知,善修随顺涅槃的行道,能以自己的殊胜智亲知、现证今世与后世,并加以宣说。
ဤသို့ ပြောဆိုလေ့ ဝါဒ ရှိကြကုန်သော ဤသို့ ခံယူချက် ရှိကြကုန်သော အချို့ကုန်သော သမဏ ဗြာဟ္မဏ တို့သည်လည်း ရှိကြကုန်သည်သာတည်း။ ဒါယကာတို့ …ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်ကြကုန်သနည်း၊ ဤသမဏ ဗြာဟ္မဏတို့သည် အချင်းချင်း ထိပ်တိုက်ဖြောင့်ဖြောင့် ဆန့်ကျင်ဘက် ဝါဒ ရှိကြကုန်သည်မဟုတ်လော ဟု ဘုရားရှင်က မေးတော်မူ၏။ ဒါယကာတို့ကလည်း ''အရှင်ဘုရား …မှန်ပါ၏'' --- ဟု လျှောက်ထားကြကုန်၏။
也确有一些沙门、婆罗门经常这样说,持有这样的主张。佛陀问:‘居士们,你们怎么想?这两类沙门、婆罗门所持的主张,岂不是彼此正面相反吗?’村民答道:‘世尊,确实如此。’
ဒါယကာတို့ …ထိုအယူ နှစ်မျိုးတို့တွင် --- ပေးလှူအပ်သော အလှူဒါန၏ အကျိုးတရားသည် မရှိ -- ဤသို့စသည်ဖြင့် ပြောဆိုလေ့ ရှိကြကုန်သော ယူဆလေ့ ရှိကြကုန်သော (နတ္ထိကဒိဋ္ဌိ အယူဝါဒသမား) သမဏ ဗြာဟ္မဏတို့အား ကာယသုစရိုက် ဝစီသုစရိုက် မနောသုစရိုက်တည်းဟူသော ဤသုံးပါးကုန်သော ကုသိုလ်တရား တို့ကို ဖောက်ခွဲဖျက်ဆီး၍ ကာယဒုစရိုက် ဝစီဒုစရိုက် မနောဒုစရိုက်တည်းဟူသော ဤသုံးပါးကုန်သော အကုသိုလ် တရားတို့ကို ဆောက်တည်လျက် ကျင့်ကြကုန်လတ္တံ့ဟူသော ဤအပြစ်ကို မချွတ်ဧကန် အလိုရှိအပ်ပေ၏။ အဘယ် ကြောင့်နည်း --- ထိုအရှင် သမဏ ဗြာဟ္မဏတို့သည် အကုသိုလ်တရားတို့၏ အပြစ် ယုတ်ညံ့ပုံ ညစ်ညူးပုံကို မမြင်ကြကုန်၊ ကုသိုလ်တရားတို့၏ အကုသိုလ်မှ ထွက်မြောက်ခြင်း၌ အကျိုးကို ဖြူစင်သောအဖို့ကို မမြင်ကြ ကုန်သောကြောင့်တည်း။
居士们,在这两种主张中,那些经常宣称、认定‘布施没有果报’等的沙门、婆罗门——也就是虚无见论者——必然有这样的过患:他们会破坏、舍弃身善行、语善行、意善行三种善法,转而受持、实行身恶行、语恶行、意恶行三种不善法。为什么?因为这些沙门、婆罗门看不见不善法的过患、卑劣与染污,也看不见善法使人出离不善的利益,以及善法清净的一面。
原书第 422 页
ထင်ရှားရှိသည်သာလျှင် ဖြစ်သော တမလွန်လောကကို ''တမလွန်လောကသည် မရှိ''ဟု ထိုသူမှာ အယူရှိ၏၊ ထိုသူ၏ ထိုအယူသည် မှားသောအယူ ဖြစ်၏။ ထင်ရှားရှိသည်သာလျှင် ဖြစ်သော တမလွန်လောကကို ''တမလွန် လောကသည် မရှိ''ဟု ကြံ၏၊ ထိုသူ၏ ထိုအကြံသည် မှားသောအကြံ ဖြစ်၏။ ထင်ရှားရှိသည်သာလျှင် ဖြစ်သော တမလွန်လောကကို ''တမလွန်လောကသည် မရှိ''ဟူသော စကားကို ပြောဆို၏၊ ထိုသူ၏ ထိုစကားသည် မှားသော စကား ဖြစ်၏။ ထင်ရှားရှိသည်သာလျှင် ဖြစ်သော တမလွန်လောကကို ''တမလွန်လောကသည် မရှိ''ဟု ပြောဆို၏၊ ဤသူသည် တမလွန်လောကကို သိတော်မူ မြင်တော်မူကြကုန်သော ရဟန္တာအရှင်တို့အား ထိပ်တိုက်ဆန့်ကျင်ဘက် အတိုက်အခံပြုခြင်းပင်တည်း။ ထင်ရှားရှိသည်သာလျှင် ဖြစ်သော တမလွန်လောကကို ''တမလွန်လောကသည် မရှိ''ဟု သူတစ်ပါးကို သိစေ၏၊ ထိုသူ၏ ထိုသိစေခြင်းသည် မသူတော်တရားကို သိစေခြင်း ဖြစ်၏၊ ထိုမသူတော် တရားကို သိစေခြင်းဖြင့်လည်း မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှောက်၏၊ သူတစ်ပါးကို ရှုတ်ချ၏၊ ဤသို့လျှင် ထိုသူ၏ သန္တာန်ဝယ်
后世明明确实存在,他却认定‘没有后世’,所以他的见解是邪见;后世明明确实存在,他却思惟‘没有后世’,所以他的思惟是邪思惟;后世明明确实存在,他却说‘没有后世’,所以他的言语是邪语。他宣称明明确实存在的后世不存在,也就是正面反对那些知见后世的阿罗汉。他又让别人知道‘没有后世’,就是使人了知非正法;在使人了知这种非正法时,他还抬高自己、贬斥他人。这样一来,在他的相续中——
(နတ္ထိကဒိဋ္ဌိသမား၏ သန္တာန်ဝယ်) ရှေးမဆွကပင်လျှင် ကောင်းသော သဘောတရားသည် ပယ်ထားပြီး ဖြစ်နေ၏။
——也就是在虚无见论者的相续中,善法早已被舍弃;
မကောင်းသော သဘောတရားသည် ရှေးရှူတည်နေ၏။
——恶法则现前住立。
၁။ ဤမှားသော အယူ၊ ၂။ မှားသော အကြံ၊ ၃။ မှားသော စကား၊ ၄။ အရိယာသူတော်ကောင်းတို့နှင့် ထိပ်တိုက်ဆန့်ကျင်ဘက် အတိုက်အခံပြုလုပ်ခြင်း၊ ၅။ မသူတော်တရားကို သူတစ်ပါးတို့အား သိစေခြင်း၊ ၆။ မိမိကိုယ်ကို ချီးမြှောက်ခြင်း၊ ၇။ သူတစ်ပါးကို ရှုတ်ချခြင်း --- ဤသို့ များစွာကုန်သော ယုတ်မာကုန်သော ဤအကုသိုလ်တရားတို့သည် မှားသောအယူဟူသော အ- ကြောင်းကြောင့် = မှားသောခံယူချက် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိတည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် ထိုသူ၏ သန္တာန်ဝယ် ဖြစ်ပေါ် လာကုန်၏။
一、这种邪见;二、邪思惟;三、邪语;四、正面反对圣者善士;五、使别人了知非正法;六、抬高自己;七、贬斥他人——诸如此类的众多卑劣不善法,都以错误主张,也就是邪见为因,在他的相续中生起。
ဒါယကာတို့ …ထိုအယူဝါဒ နှစ်မျိုးတို့တွင် ပညာရှိသော ယောကျာ်းတစ်ယောက်သည် ဤသို့ ဆင်ခြင်၏၊ တမလွန်လောကသည် အကယ်၍ မရှိသည် ဖြစ်ငြားအံ့၊ ဤသို့ မရှိဖြစ်ခဲ့သော် ဤအရှင် ယောကျာ်းသည် ကိုယ်ခန္ဓာ ပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်ကာလ၌ မိမိကိုယ်ကို ချမ်းသာအောင် ပြုနိုင်ပေလတ္တံ့။
居士们,在这两种主张中,智者会这样思量:‘假使后世确实不存在,那么这个人身坏命终以后,便算使自己安稳无事。’
တမလွန်လောကသည် အကယ်၍ ထင်ရှားရှိနေသည် ဖြစ်ငြားအံ့၊ ထိုသို့ ရှိခဲ့ပါမူ ဤအရှင် ယောကျာ်းသည် ကိုယ်ခန္ဓာပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်ကာလ၌ ချမ်းသာဟူ၍ မြူငွေ့မျှ မရှိသော မကောင်းမှုပြုသူ ဒုစရိုက် သမားတို့၏ လားရောက်ရာ ဖြစ်သော အလိုအာသာဆန္ဒ ကင်းလျက် ဖရိုဖရဲ ပြိုကွဲပျက်စီးလျက် ကျရောက်ရာ ဖြစ်သော ငရဲသို့ ရောက်ရပေလတ္တံ့။
‘假使后世明明确实存在,那么这个人身坏命终以后,就会投生地狱——那里连安乐的微尘也没有,是作恶者、恶行者的去处,是远离一切所欲、崩解堕落之处。’
တမလွန်လောကသည် အကယ်၍ မရှိသည်ပင်ထားဦးတော့၊ ရှိစေဦးတော့၊ ထိုအရှင်သမဏ ဗြာဟ္မဏတို့၏ စကားသည် မှန်သည်ပင် ဖြစ်စေဦးတော့ ရှိစေဦးတော့၊ ထိုသို့ပင်ဖြစ်သော်လည်း ဤအရှင် ယောကျာ်း ပုဂ္ဂိုလ် သည် မျက်မှောက်သောကိုယ်၏ အဖြစ်၌ပင်လျှင် --- ''သီလမရှိသော မှားသောအယူရှိသော နတ္ထိကဝါဒရှိသော ယောကျာ်းတည်း'' --- ဟု သိတော်မူ မြင်တော်မူကြသည့် ဘုရားအစရှိကုန်သော ပညာရှိသူတော်ကောင်းတို့၏ အကဲ့ရဲ့ကို ခံရ၏။
‘姑且不论后世究竟存在还是不存在,也姑且假定那些沙门、婆罗门的说法正确;即使如此,这个人在现世仍会被佛陀等有知有见的智者善士指责为“无戒、持邪见、奉行虚无论的人”。’
原书第 423 页
လက္ခဏာဒိစတုက္ကပိုင်း -- သင်္ခါရက္ခန္ဓကထာ အခန်း တမလွန်လောကသည် အကယ်၍ ရှိသည်သာလျှင် ဖြစ်ငြားအံ့၊ ဤသို့ရှိခဲ့သော် ဤအရှင် ယောကျာ်း ပုဂ္ဂိုလ်သည် --- ၁။ မျက်မှောက်သော ကိုယ်၏ အဖြစ်၌လည်း သိတော်မူ မြင်တော်မူကြသည့် ဘုရားအစရှိကုန်သော ပညာရှိ သူတော်ကောင်းတို့၏ အကဲ့ရဲ့ ခံရခြင်း၊ ၂။ ကိုယ်ခန္ဓာပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်ကာလ၌ ချမ်းသာဟူ၍ မြူငွေ့မျှ မရှိသော မကောင်းမှုပြုသူ ဒုစရိုက်သမားတို့၏ လားရောက်ရာ ဖြစ်သော၊ အလိုအာသာဆန္ဒ ကင်းလျက် ဖရိုဖရဲ ပြိုကွဲပျက်စီးလျက် ကျရောက်ရာ ဖြစ်သော ငရဲသို့ ရောက်ရခြင်း --- ဤသို့အားဖြင့် နှစ်ပါးစုံ ဆုံးရှုံး၏ = ပစ္စုပ္ပန်၌လည်း ရှုံး၏၊ တမလွန်၌လည်း ရှုံး၏။ ဤသို့လျှင် ထိုယောကျာ်း ၏ မကောင်းသောအားဖြင့် စွဲယူ ဆောက်တည်ထားအပ်သော မလွဲချော်နိုင်သော အပဏ္ဏကဓမ္မ အမည်ရသော နတ္ထိကဝါဒကို လက်ကိုင်ထား၍ ပြုကျင့်ထားအပ်သော အကျင့်တရားသည် မိမိ၏ နတ္ထိကဝါဒတစ်ခုသက်သက်
‘假使后世确实存在,那么这个人便会遭受两重损失:一、现世受到佛陀等有知有见的智者善士指责;二、身坏命终以后投生地狱——那里连安乐的微尘也没有,是作恶者、恶行者的去处,是远离一切所欲、崩解堕落之处。他在现世失利,在后世也失利。’这样,他把虚无论错误地认作、受持为不会错失的阿般那迦法,并依之修行;这种行法只偏向他自己的虚无——
အတွက်သာ တစ်ဖက်သတ် နှံ့၍ တည်၏၊ ကုသိုလ်အရာကို ဆိတ်သုဥ်းစေ၏ = ရှောင်ကြဥ်၏။ (သကဝါဒခေါ် သည့် မိမိ၏ နတ္ထိကဝါဒအတွက်သာ သက်ဝင်တည်နေ၍ ပရဝါဒခေါ်သည့် သူတစ်ပါး၏ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ပြဓာန်းသော ကံ-ကံ၏အကျိုးတရားသည် တကယ် ထင်ရှားရှိ၏ဟု လက်ခံသော အတ္ထိကအယူဝါဒအတွက် နှံ့၍ မတည်။) ဒါယကာတို့ …ထိုအယူနှစ်မျိုးတို့တွင် --- ၁။ ပေးလှူအပ်သော အလှူဒါန၏ အကျိုးတရားသည် ရှိ၏။ ပ ။
——论,单方面成立,却排除、断绝善法。〔它只立足于自宗——他自己的虚无论;对于他宗——他人的正见所主导、承认业与业果确实存在的有论——并不成立。〕居士们,在这两种主张中,另一类人则宣称:一、布施确有果报……
၁ဝ။ ဤလောကကိုလည်းကောင်း၊ တစ်ပါးသော တမလွန်လောကကိုလည်းကောင်း ကိုယ်တိုင် ထူးသောဉာဏ် ဖြင့် သိ၍ မျက်မှောက်ပြုလျက် ဟောကြားနိုင်ကုန်သော ဖြောင့်မှန်သော အရိယမဂ်သို့ ဆိုက်ရောက်တော် မူကြကုန်သော ဖြောင့်မှန်စွာ သိတော်မူကြကုန်သော၊ နိဗ္ဗာန်အားလျော်သော အကျင့်ကို ကောင်းစွာ ကျင့် တော်မူကြကုန်သော (ဘုရားအစရှိကုန်သော အရိယာသူတော်ကောင်းတို့ဟူသော) ထိုသမဏ ဗြာဟ္မဏ တို့သည် လောက၌ ရှိကုန်၏။ ထိုသမဏ ဗြာဟ္မဏတို့သည် ဤပစ္စုပ္ပန်လောကကိုလည်းကောင်း၊ တမလွန် လောကကိုလည်းကောင်း ကိုယ်တိုင် ထူးသောဉာဏ်ဖြင့် သိ၍ တရားတော်ကို ဟောကြားတော်မူကုန်၏ ဟု --- ဤသို့ ပြောဆိုယူဆလေ့ရှိကုန်သော သမဏ ဗြာဟ္မဏတို့၏ သန္တာန်၌ ကာယဒုစရိုက် ဝစီဒုစရိုက် မနော ဒုစရိုက်တည်းဟူသော ဤသုံးပါးကုန်သော အကုသိုလ်တရားတို့ကို ဖောက်ခွဲဖျက်ဆီးလျက် ကာယသုစရိုက် ဝစီ သုစရိုက် မနောသုစရိုက်တည်းဟူသော ဤသုံးပါးကုန်သော ကုသိုလ်တရားတို့ကို ဆောက်တည်၍ ကျင့်ကုန်လတ္တံ့-
……直至十、世间确有这样的沙门、婆罗门,也就是佛陀等圣者善士:他们正直地到达圣道,具有正确之知,善修随顺涅槃的行道,能以自己的殊胜智亲知、现证今世与后世,并加以宣说。对于经常这样说、这样认定的沙门、婆罗门,应当必然预期这样的结果:他们会破坏、舍弃身恶行、语恶行、意恶行三种不善法,转而受持、实行身善行、语善行、意善行三种善法——
ဟူသော အကျိုးတရားကို မချွတ်ဧကန် အလိုရှိအပ်ပေသည်။ အဘယ်ကြောင့်နည်း ထိုအရှင် သမဏ ဗြာဟ္မဏ တို့သည် အကုသိုလ်တရားတို့၏ အပြစ်ကိုလည်းကောင်း၊ ယုတ်ညံ့ပုံကိုလည်းကောင်း၊ ညစ်ညူးပုံကိုလည်းကောင်း မြင်ကြ၍ ကုသိုလ်တရားတို့၏ မကောင်းမှုတို့မှ ထွက်မြောက်ခြင်း၌ အကျိုးအာနိသင်ကိုလည်းကောင်း၊ ဖြူစင် မြင့်မြတ်သော အဖို့ဘာဂကိုလည်းကောင်း မြင်ကြကုန်သောကြောင့်တည်း။ တစ်ဖန် ထင်ရှားရှိသည်သာလျှင် ဖြစ်သော တမလွန်လောကကို ''တမလွန် လောကသည်ထင်ရှားရှိ၏''ဟု ထိုသူ၏ သန္တာန်၌ အယူရှိနေ၏၊ ထိုသူ၏ ထိုအယူသည် မှန်ကန်သော သမ္မာဒိဋ္ဌိအယူဝါဒ ဖြစ်၏။ ထင်ရှားသည်သာလျှင် ဖြစ်သော တမလွန်လောကကို ''တမလွန်လောကသည် ရှိ၏''ဟု ကြံစည်၏၊ ထိုသူ၏ ထိုအကြံသည် မှန်သောအကြံ သမ္မာသင်္ကပ္ပ ဖြစ်၏။ ထင် ရှားရှိသည်သာလျှင် ဖြစ်သော တမလွန်လောကကို ''တမလွန်လောကသည် ရှိ၏''ဟူသော စကားကို ဆို၏၊ ထိုသူ၏ ထိုစကားသည် မှန်သောစကား သမ္မာဝါစာ ဖြစ်၏။
——因为这些沙门、婆罗门看见不善法的过患、卑劣与染污,也看见善法使人出离不善的利益与功德,以及清净高尚的一面。再者,后世明明确实存在,他认定‘确有后世’,所以这种见解是正确的正见;后世明明确实存在,他思惟‘确有后世’,所以这种思惟是正确的正思惟;后世明明确实存在,他说‘确有后世’,所以这种言语是正确的正语。
原书第 424 页
ထင်ရှားရှိသည်သာလျှင် ဖြစ်သော တမလွန်လောကကို ''တမလွန်လောကသည် ထင်ရှားရှိ၏''ဟု ပြောဆို၏၊ ဤသူသည် တမလွန်လောကကို သိတော်မူ မြင်တော်မူကုန်သော ရဟန္တာပုဂ္ဂိုလ်တို့အား ထိပ်တိုက်ဆန့်ကျင်ဘက် အတိုက်အခံ မပြုလုပ်။ ထင်ရှားရှိသည်သာလျှင် ဖြစ်သော တမလွန်လောကကို ''တမလွန်လောကသည် ရှိ၏''ဟု သူတစ်ပါးကို သိစေ၏၊ ထိုသူ၏ ထိုသိစေခြင်းသည် သူတော်ကောင်းတရားကို သိစေခြင်း ဖြစ်၏။ ထိုသူတော်- ကောင်းတရားကို သိစေခြင်းဖြင့်လည်း မိမိကိုယ်ကို မချီးမြှောက် သူတစ်ပါးကိုလည်း မရှုတ်ချ။ ဤသို့လျှင် ထိုသူ၏ သန္တာန်ဝယ် ရှေးမဆွကပင်လျှင် မကောင်းသော သီလ ကင်းမဲ့သည့် ဒုဿီလျသဘောသည် ပယ်ထားပြီး ဖြစ်နေ၏၊ ကောင်းမြတ်သော သီလ ရှိသော သုသီလျသဘောသည် ရှေးရှူ တည်နေ၏။
他宣称明明确实存在的后世确实存在,并不正面反对那些知见后世的阿罗汉。他又让别人知道‘确有后世’,就是使人了知正法;在使人了知正法时,他既不抬高自己,也不贬斥他人。这样一来,在他的相续中,破戒恶行早已被舍弃,具足善戒的品行则现前住立。
၁။ ဤမှန်ကန်သော အယူ = သမ္မာဒိဋ္ဌိ၊ ၂။ မှန်ကန်သော အကြံအစည် = သမ္မာသင်္ကပ္ပ၊ ၃။ မှန်ကန်သော စကား = သမ္မာဝါစာ၊ ၄။ အရိယာသူတော်ကောင်းတို့နှင့် မဆန့်ကျင်ခြင်း၊ ၅။ သူတော်ကောင်းတရားကို သိစေခြင်း = သဒ္ဓမ္မသညတ္တိ၊ ၆။ မိမိကိုယ်ကို မချီးမြှောက်ခြင်း၊ ၇။ သူတစ်ပါးကို မရှုတ်ချခြင်း --- ဤသို့စသည်ဖြင့် များစွာကုန်သော ဤကုသိုလ်တရားတို့သည် မှန်ကန်သော အယူဝါဒ သမ္မာဒိဋ္ဌိတည်း ဟူသော အကြောင်းကြောင့် ထိုသူ၏ သန္တာန်ဝယ် ဖြစ်ပေါ်လာကြကုန်၏။
一、这种正确见解,也就是正见;二、正确思惟,也就是正思惟;三、正确言语,也就是正语;四、不反对圣者善士;五、使人了知正法;六、不抬高自己;七、不贬斥他人——诸如此类的众多善法,都以正确主张,也就是正见为因,在他的相续中生起。
ဒါယကာတို့ …ထိုအယူ နှစ်မျိုးတို့တွင် ပညာရှိသောယောကျာ်းသည် ဤသို့ ဆင်ခြင်၏ --- တမလွန် လောကသည် အကယ်၍ ရှိသည် ဖြစ်ငြားအံ့၊ ဤသို့ ရှိခဲ့သော် ဤအရှင် ယောကျာ်း ပုဂ္ဂိုလ်သည် ကိုယ်ခန္ဓာပျက် စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်ကာလ၌ ကောင်းမှုပြုသူတို့၏ လားရောက်ရာ ဖြစ်သော နတ်ပြည်လောကသို့ ရောက်ရ ပေလတ္တံ့။
居士们,在这两种主张中,智者会这样思量:‘假使后世确实存在,那么这个人身坏命终以后,就会投生善行者的去处——天界。’
တမလွန်လောကသည် အကယ်၍ မရှိသည်ပင် ထားဦးတော့ ရှိစေဦးတော့၊ ထိုအရှင် သမဏ ဗြာဟ္မဏ တို့၏ စကားသည် မှန်သည်ပင် ဖြစ်စေဦးတော့ ရှိစေဦးတော့၊ ထိုသို့ ဖြစ်သော်လည်း ဤအရှင် ယောကျာ်းသည် မျက်မှောက်သောကိုယ်၏ အဖြစ်၌ပင်လျှင် ''သီလရှိသော မှန်သော သမ္မာဒိဋ္ဌိအယူရှိသော ကံ-ကံ၏အကျိုး တရားသည် ရှိ၏ဟု သက်ဝင်ယုံကြည်သော အတ္ထိကဝါဒရှိသော ယောကျာ်းပုဂ္ဂိုလ်တည်း''ဟု သိတော်မူ မြင်တော် မူကြသည့် ဘုရားအစရှိကုန်သော ပညာရှိသူတော်ကောင်းတို့၏ အချီးမွမ်းကို ခံရ၏။
‘姑且不论后世究竟存在还是不存在,也姑且假定那些沙门、婆罗门的说法正确;即使如此,这个人在现世仍会被佛陀等有知有见的智者善士赞叹为“有戒、持正确正见、信受业与业果确实存在、奉行有论的人”。’
တမလွန်လောကသည် အကယ် ၍ ရှိသည်သာလျှင် ဖြစ်ငြားအံ့၊ ဤသို့ ရှိခဲ့သော် ဤအရှင် ယောကျာ်း ပုဂ္ဂိုလ်သည် --- ၁။ မျက်မှောက်သောကိုယ်၏ အဖြစ်၌ပင်လျှင် သိတော်မူ မြင်တော်မူကြသည့် ဘုရားအစရှိကုန်သော ပညာရှိ သူတော်ကောင်းတို့၏ အချီးမွမ်းခံရခြင်း၊ ၂။ ကိုယ်ခန္ဓာပျက်စီး၍ သေပြီးသည်မှ နောက်ကာလ၌ ကောင်းမှုပြုသူတို့၏ လားရောက်ရာ ဖြစ်သော နတ်- ပြည်လောကသို့ ရောက်ရခြင်း --- ဤသို့အားဖြင့် နှစ်ပါးစုံအောင်မြင်၏။ ပစ္စုပ္ပန်၌လည်း ပညာရှိတို့၏ အချီးမွမ်းကိုခံရ၏၊ တမလွန်၌လည်း နတ်ပြည်သို့ရောက်ရ၏။ ဤသို့ ထိုသူ၏ ကောင်းစွာစွဲယူ ဆောက်တည်ထားသော မလွဲချော်နိုင်သော အပဏ္ဏကဓမ္မ
‘假使后世确实存在,那么这个人便会获得两重成就:一、现世受到佛陀等有知有见的智者善士赞叹;二、身坏命终以后投生善行者的去处——天界。’他在现世受到智者赞叹,在后世也生于天界。这样,他善加认取、受持了名为阿般那迦法的不会错失——
原书第 425 页
လက္ခဏာဒိစတုက္ကပိုင်း -- သင်္ခါရက္ခန္ဓကထာ အခန်း အမည်ရသော ဤ ဧကန်အကျိုးရှိသော အကျင့်တရားသည် နှစ်ပါးစုံသောအဖို့ကို နှံ့၍ တည်၏၊ အကုသိုလ် အရာကို ကြဥ်ရှောင်၏ ဆိတ်သုဥ်းစေ၏။ (မ-၂-၆၂-၆၆။)
——而确实有益的行法;这种行法在现世与后世两边都成立,并能远离、断绝不善。(《中部》2-62—66。)
နှစ်ဘက်လုံး၌ အရှုံးမထွက်ပုံ
两边皆无损失
ဤ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ပြဓာန်းသော အတ္ထိကဝါဒကား သကဝါဒတည်း = သာသနာတော်တွင်း ဝါဒတည်း။ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ပြဓာန်းသော ကံ-ကံ၏အကျိုးကို ပစ်ပယ်သော နတ္ထိကဝါဒကား ပရဝါဒတည်း = သာသနာပ ဝါဒတည်း။ သမ္မာဒိဋ္ဌိ ပြဓာန်းသော ကံ-ကံ၏အကျိုးတရားသည် ရှိ၏ဟု လက်ခံသော အတ္ထိကဝါဒကား သကဝါဒ ပရဝါဒ နှစ်ခုလုံးကို ပျံ့နှံ့သက်ဝင်၍ တည်နေ၏။ အကယ်၍ တမလွန်လောက ရှိလျှင်လည်း ဤအတ္ထိကဝါဒက ချမ်းသာသုခကို ရွက်ဆောင်ပေးမည်သာ ဖြစ်၏။ ကြိုတင် ပြင်ဆင်ထားသောကြောင့် ကြိုတင်၍ ကျင့်ထားသောကြောင့်တည်း။
正见所主导的有论是自宗,也就是佛教内部的主张;邪见所主导、否定业与业果的虚无论是他宗,也就是佛教之外的主张。正见所主导、承认业与业果确实存在的有论,对自宗与他宗两边都能成立。假使后世存在,有论会带来安乐,因为奉行者已经预作准备、预先修习。
အကယ်၍ တမလွန်လောက မရှိလျှင်လည်း ဤအတ္ထိကဝါဒသည် ပညာရှိသူတော်ကောင်းတို့၏ အချီးမွမ်းခံရကာ ကိုယ်ကျင့်သီလ ကောင်းမွန်သည့်အတွက် ချမ်းသာစွာပင် နေထိုင်နိုင်ရကား ချမ်းသာသုခကို ရွက်ဆောင်ပေးနိုင် သည်သာ ဖြစ်၏။ ပစ္စုပ္ပန် တမလွန် နှစ်ဘက်လုံး၌ မရှုံးနိုင်သော ကောင်းကျိုးကိုသာ ဧကန်ရနိုင်သော မလွဲချော် နိုင်သော အပဏ္ဏကဓမ္မ အမည်ရသော ကျင့်စဥ်ပင်တည်း။ ယင်းကဲ့သို့ မလွဲချော်နိုင်သော ကျင့်စဥ်မျိုးကို ဆောက် တည်၍ ကျင့်ရန် ဘုရားရှင်က သာလရွာသား ဒါယကာ ဒါယိကာမတို့အား ပညာပေးတော်မူပေသည်။ ကြွင်းသော မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဝါဒတို့၌လည်း နည်းမှီး၍ သဘောပေါက်ပါ။ (မ-ဋ္ဌ-၃-၈၂။)
假使后世不存在,有论同样会带来安乐:奉行者受到智者善士赞叹,又因戒行良善而能安乐生活。这正是名为阿般那迦法的行法——它不会在现世、后世两边遭受损失,必定只会带来利益。佛陀教导娑罗村的男女居士,应当受持、修习这种不会错失的行法。对于其余邪见学说,也应仿照这个方法理解。(《中部义注》3-82。)
နိယတမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိသမား
决定邪见者
နတ္ထိကဒိဋ္ဌိ အကိရိယဒိဋ္ဌိ အဟေတုကဒိဋ္ဌိဟု မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကြီး သုံးမျိုးရှိရာ --- ၁။ နတ္ထိကဒိဋ္ဌိကား ကံ၏ အကျိုးတရားကို တားမြစ်၏။
邪见之中,有虚无见、无作见、无因见三种大邪见:一、虚无见否定业的果报;
၂။ အကိရိယဒိဋ္ဌိကား အကျိုးကို ဖြစ်စေတတ်သော အကြောင်းကံကို တားမြစ်၏။
二、无作见否定能产生果报的因业;
၃။ အဟေတုကဒိဋ္ဌိကား ကံ-ကံ၏အကျိုး နှစ်မျိုးလုံးကိုပင် တားမြစ်၏။
三、无因见同时否定业与业果。
ထိုသုံးမျိုးတို့တွင် အကြောင်းကံ မရှိဟု ကံကို တားမြစ်သော ပုဂ္ဂိုလ်သည်လည်း ကံကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာမည့် အကျိုးတရားကိုလည်း တားမြစ်ပြီးပင် ဖြစ်၏။ ကံ၏ အကျိုးတရားဝိပါက်ကို မရှိဟု အကျိုးဝိပါက်ကို တားမြစ်သော လက်မခံသော ပုဂ္ဂိုလ်သည်လည်း အကျိုးကို ဖြစ်စေတတ်သော အကြောင်းကံကိုလည်း တားမြစ်ပြီးပင် ဖြစ်၏။
在这三种见中,否定作为因的业、认定‘没有业’的人,也就同时否定了由业所生的果报。否定业的异熟果、认定‘没有业果’而不肯接受的人,也就同时否定了能产生其果报的因业。
ထိုကြောင့် ဤဝါဒကြီး သုံးရပ်လုံးတို့သည်လည်း တရားကိုယ် အနက်သဘောအားဖြင့် ကံ-ကံ၏အကျိုး နှစ်မျိုးလုံး ကိုပင် တားမြစ်ကြသော လက်မခံကြသော နတ္ထိကဝါဒ အဟေတုကဝါဒ အကိရိယဝါဒတို့ ဖြစ်ကြကုန်၏။
因此,这三种学说从法的实质意义来看,都同样否定、不接受业与业果;它们就是虚无论、无因论、无作论。
အကြင်ပုဂ္ဂိုလ်တို့သည် ထိုဂိုဏ်းဆရာကြီးတို့၏ ယင်းမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ဝါဒဆိုးကြီး တစ်ခုခုကို ဖြစ်စေ အားလုံးကို ဖြစ်စေ လက်ခံယူ၍ ညဥ့်သန့်ရာ နေ့သန့်ရာ နေရာတစ်ခု၌ ထိုင်နေလျက် ထိုအယူဝါဒကို ရွတ်ဖတ် သရဇ္ဈာယ်ကြ ကုန်၏ စူးစမ်း ဆင်ခြင်ကြည့်ကြကုန်၏၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်တို့၏ သန္တာန်၌ --- ၁။ နတ္ထိဒိန္နံ = အလှူဒါန၏ အကျိုးတရားသည် မရှိ၊ နတ္ထိယိဋ္ဌံ = အလှူကြီး ပေးလှူရခြင်း၏ အကျိုးတရားသည် မရှိ။
有些人接受那些宗派导师的一种或全部恶劣邪见学说,坐在日间或夜间的独处处所,不断背诵、温习并审察这些主张。于是,他们的相续中出现这样的所缘:一、‘နတ္ထိဒိန္နံ(natthi dinnaṃ)’——布施没有果报;‘နတ္ထိယိဋ္ဌံ(natthi yiṭṭhaṃ)’——举行大布施没有果报;
၂။ ကရောတော နကရိယတိ ပါပံ = မကောင်းမှုကို ပြုသော်လည်း ပြုသည် မမည်။
二、‘ကရောတော နကရိယတိ ပါပံ(karoto na karīyati pāpaṃ)’——即使作恶,也不名为作恶;
၃။ နတ္ထိဟေတု နတ္ထိပစ္စယာ = သတ္တဝါတို့ ညစ်နွမ်းဖို့ရန်၊ သတ္တဝါတို့ ဖြူစင်သန့်ရှင်းဖို့ရန် တိုက်ရိုက် ဖြစ်ပေါ်စေ-
三、‘နတ္ထိဟေတု နတ္ထိပစ္စယာ(natthi hetu natthi paccayā)’——对于众生的染污与清净,没有能够直接产生的——
原书第 426 页
တတ်သော ဟေတုအကြောင်းတရား၊ အားပေးထောက်ပံ့တတ်သော ဥပထမ္ဘကအကြောင်းတရားသည် မရှိ။
——因,也没有能够支持、助成的缘。
ဤသို့စသည်ဖြင့် ထိုအာရုံ၌ မှားယွင်းသော မိစ္ဆာသတိသည် ကောင်းစွာ တည်လာ၏။ စိတ်တည်ကြည်မှု ဧကဂ္ဂတာသည် ဖြစ်ပေါ်လာ၏၊ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ပြဓာန်းသော အကုသိုလ် လောဘမူဇောတို့သည် စောကုန်၏၊ ပထမဇော ၌လည်း ကုစား၍ကား ရနိုင်သေးကုန်၏၊ အလားတူပင် ဒုတိယဇောအခိုက် စသည်တို့၌လည်း ကုစား၍ကား ရနိုင်သေးကုန်၏၊ သတ္တမဇောတိုင် ဆိုက်ရောက်သွားသောအခါ၌ကား အရိဋ္ဌရဟန်း ကဏ္ဋကသာမဏေတို့ကဲ့သို့ ဘုရားရှင်တို့သော်မှလည်း ကုစား၍ မရနိုင်သော ပြန်လည်ခြင်းသဘော မရှိသော အပါယ်သို့ရောက်ဖို့ရန် ကျိန်းသေ မြဲသော အဆင့်သို့ ရောက်ရှိသွား၏။
如此等等,邪念便在该所缘上稳固地建立,一境性随之生起;由邪见主导的不善贪根速行便接连生起。在第一速行时还可以挽救,第二速行等时也仍可以挽救;然而到达第七速行时,就像阿梨吒比丘(Ariṭṭha)与甘达迦沙弥(Kaṇṭaka)一样,即使诸佛也无法挽救,已经达到不可逆转、决定堕入恶趣的阶段。
ထိုမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကြီး သုံးမျိုးတို့တွင် တစ်ယောက်ကား မိစ္ဆာဒဿန တစ်ခုသို့ သက်ဝင်သွား၏၊ တစ်ယောက်ကား မိစ္ဆာဒဿန နှစ်ခုတို့သို့၊ တစ်ယောက်ကား သုံးခုလုံးတို့သို့ သက်ဝင်သွား၏၊ တစ်ခု၌သော်လည်းကောင်း၊ နှစ်ခုတို့၌ သော်လည်းကောင်း၊ သုံးခုလုံးတို့၌သော်လည်းကောင်း သက်ဝင်တည်နေသော်လည်း နိယတမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ဖြစ်သည်သာ တည်း။ ယင်းနိယတမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိသို့ ဆိုက်ရောက်ပြီးသော ပုဂ္ဂိုလ်ကို ယင်းနိယတမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိက နတ်ရွာသုဂတိ = ကောင်း- ရာသုဂတိသို့ မရောက်အောင်လည်း တားထား၏။ ထိုနိယတမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ ဝါဒကို လက်ခံသော ထိုခန္ဓာကိုယ် အတ္တ- ဘော၏ နတ်ရွာသုဂတိသို့ သွားခြင်းငှာလည်း မစွမ်းနိုင်၊ မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်နိဗ္ဗာန်သို့ ရောက်ရှိရန်ကား အဘယ် မှာလျှင် ဆိုဖွယ်ရာ ရှိနိုင်တော့အံ့နည်း။ ဤသတ္တဝါကား ပထဝီ ဂေါပက အမည်ရသော မဟာပထဝီမြေကြီးကို အမြဲစောင့်နေရသော သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခ၏ သစ်ငုတ်ကြီး မည်ပေ၏။ ဤပုဂ္ဂိုလ်သည် တစ်ခုသောဘဝ၌သာ
在这三种大邪见中,有人信受一种邪见,有人信受两种,也有人信受全部三种;无论信受一种、两种还是三种,都是决定邪见。已经陷入决定邪见的人,会被这种决定邪见阻断通往天界善趣的道路;受持这种邪见的这个蕴身,也不可能投生天界善趣,更遑论证得道智、果智与涅槃。这个有情已经成了‘轮回中的木桩、土地的看守者(paṭhavī-gopaka)’。这个人是否只在一生中——
လျှင် အပါယ်၌ ကျရောက်ခြင်းသဘော မြဲလေသလော၊ သို့မဟုတ် အခြားသောဘဝ၌လည်း ကျရောက်ခြင်းသ- ဘော မြဲလေသလောဟု မေးရန် ရှိ၏။ တစ်ခုသောဘဝ၌သာလျှင် မြဲ၏၊ သို့သော် ထိုဝါဒကို အဖန်ဖန် အထပ်ထပ် မှီဝဲခြင်း = အာသေဝန၏ အစွမ်းဖြင့် ဘဝတစ်ပါး၌ ထိုမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဝါဒကို နှစ်သက်မြတ်နိုးနေသည်သာလျှင် ဖြစ်၏။
——决定堕入恶趣,还是在其他生中也同样决定堕入恶趣呢?答案是:这种决定性只限于这一生。然而,由于一再反复亲近、熏习这种学说,也就是凭借数数修习(āsevana)的力量,他在来世也仍只会喜爱、珍重这种邪见学说。
မှန်ပေသည် --- ဤသို့သဘောရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်အား ယေဘုယျအားဖြင့် အပါယ်ဘဝမှ ထမြောက်ခြင်းမည်သည် မရှိနိုင်တော့ပေ။
确实,一般而言,这样的人已不可能从恶趣中脱身。
တသ္မာ အကလျာဏဇနံ၊ အာသီဝိသမိဝေါရဂံ။
巴利偈(缅文字体,续下单元):‘တသ္မာ အကလျာဏဇနံ၊ အာသီဝိသမိဝေါရဂံ။’
အာရကာ ပရိဝဇ္ဇေယျ၊ ဘူတိကာမော ဝိစက္ခဏော။ (မ-ဋ္ဌ-၃-၈၅။)
——‘အာရကာ ပရိဝဇ္ဇေယျ၊ ဘူတိကာမော ဝိစက္ခဏော။’译:‘因此,希求增长的有智者,应当远远避开恶人,如同避开剧毒的蛇。’(《中部义注》3-85。)
ထိုကြောင့် မိမိ၏ ကြီးပွားတိုးတက်မှုကို လိုလား တောင့်တလျက်ရှိသော ပညာရှိသူတော်ကောင်းသည် မသူတော် မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဝါဒသမားမှန်သမျှကို အဆိပ်ပြင်းသော မြွေပွေး မြွေဟောက်ကဲ့သို့ ဝေးစွာ ရှောင်ကြဥ်လေရာ သည်။ (မ-ဋ္ဌ-၃-၈၅။)
因此,希求自身增长进步的有智善士,应当像远避剧毒的蝰蛇、眼镜蛇一样,远远避开一切恶人邪见论者。(《中部义注》3-85。)
နတ္ထိကဒိဋ္ဌိသမားကြီး နန္ဒက
大虚无见者难陀迦
သုရဋ္ဌတိုင်းကို အစိုးရသော ပိင်္ဂလမင်းဝယ် နန္ဒက အမည်ရှိသော စစ်သူကြီးတစ်ဦး ရှိ၏။ ပိင်္ဂလမင်းနှင့် နန္ဒကစစ်သူကြီး နှစ်ဦးတို့ကား ကံ-ကံ၏အကျိုးတရားကို လုံးဝလက်မခံကြသော နိယတမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိ = နတ္ထိကဒိဋ္ဌိ သမားကြီးတို့ ဖြစ်ကြ၏။ သတ္တဝါ အသီးအသီး၏ သန္တာန်၌ အတ္တ ရှိ၏၊ ထိုအတ္တသည် မပျက်မစီးဘဲ အမြဲတည်၏။
统治苏剌陀国的宾伽罗王有一位名叫难陀迦的将军。宾伽罗王与难陀迦将军都是彻底否定业与业果的决定邪见者,也就是虚无见者。他们认为,每一个有情的相续中都有一个‘我’;这个我不会坏灭,而是恒常存在。
သတ္တဝါတစ်ဦးအတွက် မည်သည့်အချိန်၌ ကောင်းကျိုးများကို ခံစားရမည်ဟုလည်းကောင်း၊ မည်သည့်အချိန်အခါ၌ ဆိုးကျိုးများကို ခံစားရမည်ဟုလည်းကောင်း အမြဲသတ်မှတ်ထားပြီး ဖြစ်၏၊ မဟာကပ်ပေါင်း (ရှစ်သန်းလေးသိန်း) ကြာသောအခါ သတ္တဝါသည် အလိုအလျောက် ပြတ်စဲသွား၏ဟု ဤကဲ့သို့သော ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိဝါဒကို လက်ခံ ယုံကြည်-
他们又认为,一个有情何时会享受善果、何时会遭受恶果,都早已固定不变;经过八百四十万个大劫以后,有情便会自然断灭。他们就是信受这种断灭见学说的——
原书第 427 页
လက္ခဏာဒိစတုက္ကပိုင်း -- သင်္ခါရက္ခန္ဓကထာ အခန်း ထားသူများ ဖြစ်ကြ၏။ သူတစ်ပါးတို့၏ ဒါန စသော ကောင်းမှုကုသိုလ်တို့ကိုလည်း တားမြစ်ခဲ့သူ ကဲ့ရဲ့ ရှုတ်ချခဲ့သူ များလည်း ဖြစ်ကြ၏။
——人;他们还会阻止、讥毁他人所作的布施等善业。
တစ်နေ့တွင် နန္ဒကစစ်သူကြီးသည် ကွယ်လွန်သွား၏၊ မိမိ၏ နတ္ထိကဒိဋ္ဌိတည်းဟူသော နိယတမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိကို မစွန့်လွှတ်ဘဲ ရင်ဝယ်ပိုက်ကာ ကွယ်လွန်သွားရှာ၏၊ ပြိတ္တာဘဝသို့ ရောက်ရှိသွား၏။ နန္ဒကစစ်သူကြီး၌ ဥတ္တရာ အမည်ရှိသော သမီးတစ်ဦး ရှိ၏။ ဥတ္တရာကား ရတနာသုံးပါးကို ကိုယ်းကွယ် ဆည်းကပ်သော သောတာပန် ဥပါသိကာမတစ်ဦး ဖြစ်၏။ ဖခင် နန္ဒကစစ်သူကြီး ကွယ်လွန်သွားသောအခါ မိမိ၏ အိမ်ရှေ့သို့ ဣန္ဒြေသိက္ခာ ပြည့်စုံစွာဖြင့် ဆွမ်းခံကြွလာတော်မူသော ရဟန်းတော်တစ်ပါးကို အိမ်ပေါ်သို့ ပင့်တင်ကာ မုန့်တစ်ပွဲနှင့် သောက်- တော်ရေ တစ်ခွက်ကို ဆက်ကပ်လှူဒါန်းပြီးလျှင် --- ပိတာ မေ ကာလကတော ဘန္တေ၊ တဿေတံ ဥပကပ္ပတု။
一天,难陀迦将军去世了。他至死仍把虚无见这一决定邪见紧抱在心中,不肯舍弃,因此投生为饿鬼。难陀迦有一位名叫郁多罗的女儿;郁多罗是一位归依三宝的入流优婆夷。父亲去世以后,她把一位根律仪具足、来到门前托钵的比丘请入家中,供养一盘糕点和一杯饮用水,随后说出巴利原文(缅文字体):‘ပိတာ မေ ကာလကတော ဘန္တေ၊ တဿေတံ ဥပကပ္ပတု။’
= အရှင်ဘုရား …တပည့်တော်မ၏ ဖခင်သည် ကွယ်လွန်သွားပါ၏၊ ဤကောင်းမှုသည် ထိုဖခင်အား ကပ်ရောက်ပါစေသတည်း။
译:‘尊者,我父亲已经去世,愿这份善业利益我的父亲。’
ဤသို့ ကောင်းမှုကုသိုလ် ပြုကာ အမျှအတမ်း ပေးဝေလိုက်၏။ ထိုခဏမှာပင် နန္ဒကပြိတ္တာသည် ပညောင် ပင်ကြီး တစ်ပင်ဝယ် နတ်စည်းစိမ်ကဲ့သို့ ကြီးမားသော စည်းစိမ်သုခကို ရရှိ ခံစားရလေသည်။ သို့သော် ပြဿနာ ကား ရှိနေသေး၏။
她这样造作善业,把功德回向、分享给父亲。就在那一刻,难陀迦饿鬼便在一棵大榕树上获得如天界财富一般丰盛的富乐。然而,问题仍未解决。
သုရဋ္ဌတိုင်းရှင် ဘုရင်ပိင်္ဂလမင်းသည် ဓမ္မာသောကမင်းတို့၏ မင်းဆက်ဖြစ်သော မောရိယမင်းတို့ကို အခွန် ပဏ္ဏာ ဆက်သပြီး ခစားပြီး အပြန်တွင် နန္ဒကပြိတ္တာ၏ တန်ခိုးကြောင့် စီးလာသော ရထားသည် နန္ဒကပြိတ္တာရှိရာ ပညောင်ပင်သို့ ဆိုက်ရောက်သွား၏။ နန္ဒကပြိတ္တာကလည်း နတ်စည်းစိမ်တမျှ ကြီးမားသော စည်းစိမ်တို့ကို ထင်ရှား ပြလျက် ဧည့်ခံကျွေးမွေး၏။ ပိင်္ဂလမင်းက အကျိုးအကြောင်း မေးမြန်းသောအခါ မိမိမှာ နတ် မဟုတ်ကြောင်း၊ နန္ဒကပြိတ္တာ ဖြစ်ကြောင်း၊ နန္ဒကစစ်သူကြီးဘဝက လက်ခံခဲ့သော ဥစ္ဆေဒဒိဋ္ဌိ = နတ္ထိကဒိဋ္ဌိ အကုသိုလ်ကံကြောင့် ပြိတ္တာဘဝသို့ ရောက်ရှိလာကြောင်း၊ သမီးဥတ္တရာ၏ ကောင်းမှုကုသိုလ်ပြု၍ အမျှအတမ်း ပေးဝေမှုကြောင့် ဤမျှ ကြီးကျယ်ခမ်းနားသော စည်းစိမ်တို့ကို ခံစား စံစားရကြောင်း စသည်တို့ကို ပြောပြ၏။
苏剌陀国的宾伽罗王向法阿育王(Dhammāsoka)一系的孔雀王朝诸王进贡朝觐后,在返程中,由于难陀迦饿鬼的神力,他所乘的车来到难陀迦所在的榕树下。难陀迦饿鬼显现自己如天界般盛大的财富,并以饮食款待国王。宾伽罗王问明缘由以后,难陀迦告诉他:自己不是天神,而是名叫难陀迦的饿鬼;自己因为将军在世时信受断灭见——也就是虚无见——所造的不善业而投生饿鬼;又因为女儿郁多罗造作善业并回向功德,才得以享受如此盛大的财富。
သို့သော် --- ဤစည်းစိမ်များကို နောက်ထပ် (၆)လသာ ခံစားရတော့မည် ဖြစ်ကြောင်း၊ (၆)လပြည့်က အဝီစိငရဲသို့ ကျရောက်ရတော့မည် ဖြစ်ကြောင်းတို့ကိုလည်း ဝမ်းနည်းကြေကွဲစွာ ဆက်လက်၍ ပြောပြရှာလေ သည်။
然而,他又悲痛地继续说:‘我只能再享受这些财富六个月;六个月期满以后,就要堕入阿鼻地狱。’
ပိင်္ဂလမင်းကိုလည်း ရတနာသုံးပါးကို ကိုယ်းကွယ်ဆည်းကပ်ရန် ငါးပါးသီလမြဲရန်၊ ဒါနပြုရန် ကောင်းမှု ကုသိုလ်ပြုရန်တို့ကိုပါ တိုက်တွန်းစကား ပြောကြားလိုက်လေသည်။ ပိင်္ဂလမင်းကလည်း မိမိ၏ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဝါဒကို စွန့်လွှတ်ကာ ရတနာသုံးပါးကို ကိုယ်းကွယ်ဆည်းကပ်မည့်အကြောင်း ငါးပါးသီလ စောင့်ထိန်းမည့်အကြောင်း ကောင်းမှုကုသိုလ် ပြုမည့်အကြောင်းတို့ကို ဝန်ခံစကား ပြောကြားကာ ပြန်သွားလေသည်။
他还劝宾伽罗王归依三宝、持守五戒、布施并造作善业。宾伽罗王也承诺舍弃自己的邪见学说,归依三宝、持守五戒并造作善业,随后返回国中。
(ပေတဝတ္ထု-၂ဝ၁-၂ဝ၆။)
(《饿鬼事》201—206。)
ဤကား နိယတမိစ္ဆာဒိဋ္ဌိဝါဒကို သေသည့်တိုင်အောင် မစွန့်လွှတ်ပါက အပါယ်လေးဘုံသို့ ကျိန်းသေ ရောက် ရှိသည်ဟူသော ခိုင်လုံသော သာဓကတစ်ရပ်ပင် ဖြစ်ပေသည်။
这正是一个有力的例证:如果直到死亡仍不舍弃决定邪见,便必定投生四恶趣。
အကယ်၍ အသင်သူတော်ကောင်းသည် ကံ-ကံ၏အကျိုးတရားကို လက်မခံလိုဘဲ ပယ်ရှားလိုသည် ဖြစ်အံ့၊
善士,如果你不愿接受业与业果,想要将其否定、排除——
原书第 428 页
အနည်းဆုံးပမာဏအားဖြင့် ကြောင်း-ကျိုးဆက်နွယ်မှု ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒ် သဘောတရားတို့ကို သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ပညာ ဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက်သိမြင်အောင် ကြိုးစားအားထုတ်ပြီးပါမှသာလျှင် ဆုံးဖြတ်ချက်ချပါဟု တိုက်တွန်းပါရစေ။
——那么,请至少先以正见智亲自现前、透彻照见因果相续的缘起法,努力达到这样的程度以后,再作决定。
အလွန်ရခဲသော လူ့ဘဝကို ရခိုက် အလွန်အဖိုးတန်သော သာသနာတော်မြတ်ကြီးနှင့် ဆုံတွေ့ခိုက်ဝယ် အထက်တွင် တင်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း အပဏ္ဏကဓမ္မ အမည်ရသော မလွဲချော်နိုင်သော သူတော်ကောင်းကျင့်စဥ် များကို ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်တော်မူနိုင်ကြပါစေ။
值此获得极其难得的人身、又得以遇见极其珍贵的佛陀教法之际,愿诸位能够依照上文所说,努力修习、培育名为阿般那迦法(apaṇṇaka-dhamma)的不会错失之善士行道。
原书第 429 页
၇။ မာန
七、慢
မညတီတိ မာနော။
自许、自量,故称为慢。
၁။ မာနော ဥန္နတိလက္ခဏော၊ ၂။ သမ္ပဂ္ဂဟရသော၊ ၃။ ကေတုကမျတာပစ္စုပဋ္ဌာနော၊ ၄။ ဒိဋ္ဌိဝိပ္ပယုတ္တလောဘပဒဋ္ဌာနော။
巴利原文(缅文字体):‘၁။ မာနော ဥန္နတိလက္ခဏော၊ ၂။ သမ္ပဂ္ဂဟရသော၊ ၃။ ကေတုကမျတာပစ္စုပဋ္ဌာနော၊ ၄။ ဒိဋ္ဌိဝိပ္ပယုတ္တလောဘပဒဋ္ဌာနော။’译:一、慢以高举为特相;二、以抬高诸相应法为作用;三、以欲如旗帜般自我标举为现起;四、以与见不相应的贪为近因。
ဥမ္မာဒေါ ဝိယ ဒဋ္ဌဗ္ဗော။ (အဘိ-ဋ္ဌ-၁-၂၉၇။ ဝိသုဒ္ဓိ-၂-၉၉။) ငါတကားဟု ထောင်လွှားပြုလျက် မှတ်ထင်တတ်သော သဘောတရားသည် မာန မည်၏။
巴利原文(缅文字体):‘ဥမ္မာဒေါ ဝိယ ဒဋ္ဌဗ္ဗော။’译:‘应视之如疯狂。’(《殊胜义注》1-297;《清净之道》2-99。)昂然自举、不断认定‘唯我’的法,就称为慢。
၁။ ထောင်လွှား တက်ကြွခြင်းသဘော၊ စိတ်ဓာတ် တက်ကြွ မြင့်မောက်ခြင်းသဘော လက္ခဏ၊ ၂။ သမ္ပယုတ်တရားတို့ကို ချီးမြှောက်ခြင်း = မြှောက်ပေးခြင်း (ကိစ္စ) ရသ၊ ၃။ တုရင် မှန်ကင်းကဲ့သို့ ပြုလိုသည့်သဘောတရား = အရာရာတွင် အသာယူလိုသည့် သဘောတရား ပစ္စုပဋ္ဌာန်၊ ၄။ ဒိဋ္ဌိနှင့် မယှဥ်သော လောဘ ပဒဋ္ဌာန်။
其四法是:一、以高举、昂扬,也就是心态抬高、贡高为特相;二、以抬高、推举诸相应法为作用;三、以欲如塔顶、旗帜般自我标举,也就是凡事都想占上风为现起;四、以与见不相应的贪为近因。
တတ္ထ ကတမေ နဝ ဝိဓာ မာနာ။
巴利原文(缅文字体):‘တတ္ထ ကတမေ နဝ ဝိဓာ မာနာ။’译:‘其中,九种慢是什么?’
၁။ သေယျဿ ''သေယျောဟမသ္မီ''တိ မာနော။
(一)胜者自认‘我胜’之慢;
၂။ သေယျဿ ''သဒိသောဟမသ္မီ''တိ မာနော။
(二)胜者自认‘我等’之慢;
၃။ သေယျဿ ''ဟီနောဟမသ္မီ''တိ မာနော။
(三)胜者自认‘我劣’之慢;
၄။ သဒိသဿ ''သေယျောဟမသ္မီ''တိ မာနော။
(四)等者自认‘我胜’之慢;
၅။ သဒိသဿ ''သဒိသောဟမသ္မီ''တိ မာနော။
(五)等者自认‘我等’之慢;
၆။ သဒိသဿ ''ဟီနောဟမသ္မီ''တိ မာနော။
(六)等者自认‘我劣’之慢;
၇။ ဟီနဿ ''သေယျောဟမသ္မီ''တိ မာနော။
(七)劣者自认‘我胜’之慢;
၈။ ဟီနဿ ''သဒိသောဟမသ္မီ''တိ မာနော။
(八)劣者自认‘我等’之慢;
၉။ ဟီနဿ ''ဟီနောဟမသ္မီ''တိ မာနော။
(九)劣者自认‘我劣’之慢。
ဣမေ နဝ ဝိဓာ မာနာ။ (အဘိ-၂-၄ဝ၄။) ''သေယျောဟမသ္မီ''တိ မာနောတိ ဥတ္တမဋ္ဌေန ''အဟံ သေယျော''တိ ဧဝံ ဥပ္ပန္နမာနော။ ''သဒိသော- ဟမသ္မီ''တိ မာနော တိ သမသမဋ္ဌေန ''အဟံ သဒိသော''တိ ဧဝံ ဥပ္ပန္နမာနော။ ''ဟီနောဟမသ္မီ''တိ မာနော တိ လာမကဋ္ဌေန ''အဟံ ဟီနော''တိ ဧဝံ ဥပ္ပန္နမာနော။ ဧဝံ သေယျမာနော သဒိသမာနော ဟီနမာနော တိ ဣမေ တယော မာနာ တိဏ္ဏံ ဇနာနံ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ။ သေယျဿာပိ ဟိ ''အဟံ သေယျော၊ သဒိသော၊ ဟီနော''တိ တယော မာနာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သဒိသဿာပိ ဟီနဿာပိ။ တတ္ထ သေယျဿ သေယျမာနောဝ ယာထာဝမာနော၊ ဣတရေ ဒွေ အယာထာဝမာနာ။ သဒိသဿ သဒိသမာနောဝ။ ပ ။ ဟီနဿ ဟီနမာနောဝ ယာထာဝမာနော၊ ဣတရေ ဒွေ အယာထာဝမာနာ။ ဣမိနာ ကိံ ကထိတံ? ဧကဿ တယော မာနာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တီတိ ကထိတံ။ ခုဒ္ဒကဝတ္ထုကေ (အဘိ-၂-၃၆၆။) ပန ပဌမကမာနဘာဇနီယေ ဧကော မာနော တိဏ္ဏံ ဇနာနံ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ ကထိတော။
巴利原文(缅文字体):‘ဣမေ နဝ ဝိဓာ မာနာ။ (အဘိ-၂-၄ဝ၄။) ''သေယျောဟမသ္မီ''တိ မာနောတိ ဥတ္တမဋ္ဌေန ''အဟံ သေယျော''တိ ဧဝံ ဥပ္ပန္နမာနော။ ''သဒိသော- ဟမသ္မီ''တိ မာနော တိ သမသမဋ္ဌေန ''အဟံ သဒိသော''တိ ဧဝံ ဥပ္ပန္နမာနော။ ''ဟီနောဟမသ္မီ''တိ မာနော တိ လာမကဋ္ဌေန ''အဟံ ဟီနော''တိ ဧဝံ ဥပ္ပန္နမာနော။ ဧဝံ သေယျမာနော သဒိသမာနော ဟီနမာနော တိ ဣမေ တယော မာနာ တိဏ္ဏံ ဇနာနံ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ။ သေယျဿာပိ ဟိ ''အဟံ သေယျော၊ သဒိသော၊ ဟီနော''တိ တယော မာနာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ သဒိသဿာပိ ဟီနဿာပိ။ တတ္ထ သေယျဿ သေယျမာနောဝ ယာထာဝမာနော၊ ဣတရေ ဒွေ အယာထာဝမာနာ။ သဒိသဿ သဒိသမာနောဝ။ ပ ။ ဟီနဿ ဟီနမာနောဝ ယာထာဝမာနော၊ ဣတရေ ဒွေ အယာထာဝမာနာ။ ဣမိနာ ကိံ ကထိတံ? ဧကဿ တယော မာနာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တီတိ ကထိတံ။ ခုဒ္ဒကဝတ္ထုကေ (အဘိ-၂-၃၆၆။) ပန ပဌမကမာနဘာဇနီယေ ဧကော မာနော တိဏ္ဏံ ဇနာနံ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ ကထိတော။’译:‘这些就是九种慢。(《分别论》2-404。)所谓自认“我胜”之慢,是以胜妙之义而生起“我优胜”的慢;所谓自认“我等”之慢,是以同等之义而生起“我相等”的慢;所谓自认“我劣”之慢,是以卑下之义而生起“我低劣”的慢。这样,胜慢、等慢、劣慢三种慢,会在胜、等、劣三类人中生起;胜者会生起“我胜、我等、我劣”三种慢,等者与劣者也一样。其中,胜者的胜慢才是如实慢,另外两种是不如实慢;等者的等慢才是如实慢,另外两种是不如实慢;劣者的劣慢才是如实慢,另外两种是不如实慢。这段说明了什么?说明一个人会生起三种慢。至于《小事论》(《分别论》2-366)的第一慢分别,则说明一种慢会在三类人中生起。’
(အဘိ-ဋ္ဌ-၁-၄ဝ၃-၄ဝ၄။)
(《殊胜义注》1-403—404。)
原书第 430 页
လက္ခဏ --- သေယျာဒိဝသေန ဥစ္စတော နမနံ ဥန္နတိ။ (မဟာဋီ-၂-၁၅၁။) ဥစ္စာ စည်းစိမ် ပညာ ဂုဏ်သိရ် အဆင်း အသံ ခြွေရံ စသည်အားဖြင့် အားလုံးဖြစ်စေ၊ တစ်ဘက်ဘက်က ဖြစ်စေ --- ၁။ သူများထက် ငါသည် မြတ်၏၊ သာ၏ --- ဟု မှတ်ထင်ခြင်း = မာန်မူခြင်း = သေယျမာန်၊ ၂။ ငါသည် သူများနှင့် တန်းတူ၏ဟု မှတ်ထင်ခြင်း = မာန်မူခြင်း = သဒိသမာန် = (ဒင်းတို့နှင့် ငါ ဘာထူးသလဲ စသည့် မာန်မျိုးတည်း။) ၃။ ငါသည် သူများအောက်ကျ၏ဟု မှတ်ထင်ခြင်း = မာန်မူခြင်း = ဟီနမာန် = (ဒင်းတို့အောက်ကျလို့ကော ဘာအရေးစိုက်ရမှာလဲ စသည့် မာန်မျိုးတည်း။) ဤသို့လျှင် မာန်မာန (၃)မျိုး ရှိပေသည်။ ထိုမာန် (၃)မျိုးတို့သည် ပုဂ္ဂိုလ် (၃)မျိုးတို့၏ သန္တာန်၌ ဖြစ်ပေါ်တတ် ကြကုန်၏။ ပုဂ္ဂိုလ် (၃)မျိုးဟူသည် လောက၌ --- ၁။ သေယျပုဂ္ဂိုလ် = အမြတ်စားပုဂ္ဂိုလ်၊ ၂။ သဒိသပုဂ္ဂိုလ် = သူများနှင့်တန်းတူ အလတ်စားပုဂ္ဂိုလ်၊
巴利原文(缅文字体):‘လက္ခဏ --- သေယျာဒိဝသေန ဥစ္စတော နမနံ ဥန္နတိ။’译:‘特相——依胜等方式,朝向高处倾举,就是高举。’(《大复注》2-151。)一个人会就财富、智慧、德望、容貌、声音、随从等全部方面或其中某一方面,生起三种慢:一、认定‘我胜过别人、优于别人’,就是胜慢;二、认定‘我与别人相等’,就是等慢——例如‘他们和我有什么差别’;三、认定‘我低于别人’,就是劣慢——例如‘即使低于他们,又何必在意’。这三种慢会在三类人的相续中生起。世间的三类人是:一、胜者,即上等人;二、等者,即与他人相等的中等人——
၃။ ဟီနပုဂ္ဂိုလ် = သူများအောက် အဆင့်နိမ့်ကျသော ပုဂ္ဂိုလ်ဟု (၃)မျိုး ရှိ၏။
——三、劣者,即低于他人的下等人。
ထိုပုဂ္ဂိုလ် (၃)မျိုးတို့တွင် ပုဂ္ဂိုလ်တစ်မျိုးတစ်မျိုး၏ သန္တာန်၌ မာန် (၃)မျိုးစီ ရှိကြ၏။
在这三类人中,每一类人的相续都各会生起三种慢。
သေယျပုဂ္ဂိုလ်၏ မာန် (၃) မျိုး
胜者的三种慢
သေယျပုဂ္ဂိုလ်၏ သန္တာန်၌ --- ၁။ မိမိအောက် ဥစ္စာစည်းစိမ် ပညာဂုဏ်သိရ် စသည်တို့ နိမ့်ကျသူကို အာရုံပြု၍ ''ငါသည် သင်းတို့ထက် သာ၏ မြတ်၏''ဟု မှတ်ထင်ခြင်း မာန်မူခြင်း သေယျမာန်၊ ၂။ တန်းတူသူကို အာရုံပြု၍ ''ငါသည် သင်းတို့နှင့် တူ၏ = အတူတူပဲ''ဟု မှတ်ထင်ခြင်း မာန်မူခြင်း သဒိသမာန်၊ ၃။ မိမိထက် အရာရာတွင် သာလွန်သူ အထက်တန်းကျသူကို အာရုံယူ၍ --- ''ငါသည် သင်းတို့အောက် နိမ့် ကျ၏၊ အောက်ကျ၏ = အောက်ကျလို့ကော ဘာအရေးစိုက်စရာ ရှိသလဲ'' စသည်ဖြင့် မှတ်ထင်ခြင်း မာန်မူခြင်း ဟီနမာန် --- ဤသို့ (၃)မျိုး ရှိပေသည်။ အလားတူပင် သဒိသပုဂ္ဂိုလ်၏ သန္တာန်၌ မာန် (၃)မျိုးပင် ရှိ၏။
胜者的相续中有三种慢:一、缘取在财富、智慧、德望等方面低于自己的人,认定‘我比他们优胜、卓越’,就是胜慢;二、缘取与自己相等的人,认定‘我与他们相等,大家都一样’,就是等慢;三、缘取在各方面优于自己的上等人,认定‘我比他们低下、逊色,但低于他们又何必在意’,就是劣慢。同样,等者的相续中也有三种慢。
သဒိသပုဂ္ဂိုလ်၏ မာန် (၃) မျိုး
等者的三种慢
၁။ မိမိအောက် ဥစ္စာစည်းစိမ် ပညာဂုဏ်သိရ် စသည်တို့ နိမ့်ကျသူကို အာရုံပြု၍ ''ငါသည် သင်တို့ထက် သာ၏ မြတ်၏''ဟု မှတ်ထင်ခြင်း မာန်မူခြင်း သေယျမာန်၊ ၂။ တန်းတူသူကို အာရုံပြု၍ ''ငါသည် သင်တို့နှင့် တူ၏ဟု = အတူတူပဲ''ဟု မှတ်ထင်ခြင်း = မာန်မူခြင်း သဒိသမာန်၊ ၃။ မိမိထက် အရာရာတွင် သာလွန်သူ အထက်တန်းကျသူကို အာရုံယူ၍ -''ငါသည် သင်းတို့အောက် နိမ့်ကျ၏
等者的相续中有三种慢:一、缘取在财富、智慧、德望等方面低于自己的人,认定‘我比他们优胜、卓越’,就是胜慢;二、缘取与自己相等的人,认定‘我与他们相等,大家都一样’,就是等慢;三、缘取在各方面优于自己的上等人,认定‘我比他们低下——
原书第 431 页
လက္ခဏာဒိစတုက္ကပိုင်း -- သင်္ခါရက္ခန္ဓကထာ အခန်း = အောက်ကျလို့ကော ဘာအရေးစိုက်စရာ ရှိသလဲ'' --- စသည်ဖြင့် မှတ်ထင်ခြင်း = မာန်မူခြင်း ဟီနမာန်ဟု (၃)မျိုးပင် ရှိ၏။
——逊色,但低于他们又何必在意’,就是劣慢。
ဟီနပုဂ္ဂိုလ်၏ မာန် (၃) မျိုး
劣者的三种慢
ဟီနပုဂ္ဂိုလ်၏ သန္တာန်၌လည်း --- ၁။ မိမိအောက် ဥစ္စာစည်းစိမ် ပညာဂုဏ်သိရ် စသည်တို့ နိမ့်ကျသူကို အာရုံပြု၍ ''ငါသည် သင်းတို့ထက် သာ၏ မြတ်၏''ဟု မှတ်ထင်ခြင်း မာန်မူခြင်း သေယျမာန်၊ ၂။ တန်းတူသူကို အာရုံပြု၍ --- ''ငါသည် သင်းတို့နှင့် တူ၏ = အတူတူပဲ''ဟု မှတ်ထင်ခြင်း မာန်မူခြင်း သဒိသမာန်၊ ၃။ မိမိထက် အရာရာတွင် သာလွန်သူ အထက်တန်းကျသူကို အာရုံယူ၍ --- ''ငါသည် သင်းတို့အောက် နိမ့် ကျ၏ အောက်ကျ၏ = အောက်ကျလို့ကော ဘာအရေးစိုက်စရာရှိသလဲ'' စသည်ဖြင့် မှတ်ထင်ခြင်း မာန်မူ ခြင်း ဟီနမာန် --- ဟု (၃)မျိုးပင် ရှိ၏။ (အဘိ-၂-၄ဝ၄။) ထို (၉)မျိုးတို့တွင် သေယျပုဂ္ဂိုလ်၏ သေယျမာန်မူခြင်း၊ သဒိသပုဂ္ဂိုလ်၏ သဒိသမာန်မူခြင်း၊ ဟီနပုဂ္ဂိုလ်၏ ဟီနမာန်မူခြင်းသည် ဟုတ်မှန်သည့်အတိုင်း မာန်မူခြင်း = ယာထာဝမာန မည်၏။ ဤယာထာဝမာနကို အရဟတ္တ- မဂ်ကသာ ပယ်နိုင်၏။ မိမိနှင့် မတန်သော အခြားမာန် (၂)မျိုးစီသည် မဟုတ်မမှန်သော မာန်မူခြင်း = အယာထာဝ
劣者的相续中同样有三种慢:一、缘取在财富、智慧、德望等方面低于自己的人,认定‘我比他们优胜、卓越’,就是胜慢;二、缘取与自己相等的人,认定‘我与他们相等,大家都一样’,就是等慢;三、缘取在各方面优于自己的上等人,认定‘我比他们低下、逊色,但低于他们又何必在意’,就是劣慢。(《分别论》2-404。)在这九种慢中,胜者的胜慢、等者的等慢、劣者的劣慢,是依事实而起的慢,称为如实慢;这种如实慢只有阿罗汉道才能舍断。每类人与自身实际层次不相称的另外两种慢,则是依不实而起的慢,称为不如实——
မာန မည်၏။ ဤအယာထာဝမာန်ကို သောတာပတ္တိမဂ်တုန်းကပင် ပယ်နိုင်ပြီ။ (အသင်သူတော်ကောင်းသည် မိမိကိုယ်ကို မိမိ သောတာပန်ဟု ယူဆလျှင် ဤအယာထာဝ မာန်မာနတရားများသည် မိမိ၏ သန္တာန်၌ ရှိ-မရှိ ကို ဉာဏ်ပညာစက္ခုဖြင့် စေ့စေ့ငုငု သေချာစွာ ကြည့်ရှု၍ ဆန်းစစ်ကြည့်ပါ။ မိမိ၏ စိတ်နေစိတ်ထားများကို အကဲခတ်ကြည့်ပါ။) ထိုအလုံးစုံသော မာနသည် ခပ်ထောင်ထောင် ခပ်ကြွကြွ ခပ်ကြွားကြွား ခပ်မာမာနှင့် စိတ်ဓာတ် တက်ကြွမြင့်မောက်ခြင်း အသာယူလိုခြင်း ထောင်လွှားခြင်း သဘောလက္ခဏာ ရှိပေသည်။
——慢;这种不如实慢在入流道时就已经能够舍断。〔善士,如果你认定自己是入流者,就请以智慧之眼仔细、审慎地检查:这些不如实慢是否仍存在于自己的相续中;也请观察自己的心态。〕一切慢都以昂首、自举、自夸、强硬,令心高扬并想占上风的贡高为特相。
ဥစ္စာချင်း ယှဥ်၍ အသာယူလိုသည့်သဘော ပညာဂုဏ်သိရ်ချင်း ယှဥ်၍ အသာယူလိုသည့်သဘော၊ သားချင်း၊ သမီးချင်း၊ ဇနီးချင်း၊ ခင်ပွန်းချင်း ယှဥ်၍ အသာယူလိုသည့်သဘော၊ နောက်ဆုံး ကုန်ကုန်ပြောရလျှင် တရားချင်းပင် ယှဥ်၍ အသာယူလိုသည့်သဘောများသည် ဤမာန၏ သဘောများသာတည်း။
拿财富彼此比较而想占上风,拿智慧、德望彼此比较而想占上风,拿儿子、女儿、妻子、丈夫彼此比较而想占上风;说到底,甚至拿法与法相比较而想占上风——这些都只是慢的表现。
မာနဓာတ်ခံရှိသူသည် တံခွန်အလံကို စိုက်ထောင်၍ ထားသကဲ့သို့ အများအပေါ်၌ မောက်မော်လို၏၊ ကြွတတ ရှိ၏၊ ရာထူးဂုဏ်သိရ် စည်းစိမ်ဥစ္စာ ပညာ အဆင်း ရောဂါကင်းခြင်း စသော ဂုဏ်တို့ဖြင့် သူများထက် သာနေသောအခါ --- ''သင်းတို့နှင့် တူသလား တန်သလား''ဟု ကိုယ့်ကိုယ်ကို အထင်ကြီးကာ သူတကာကို အထင်သေးတတ်၏။
具有慢性倾向的人,就像竖起旗帜一样,喜欢高踞众人之上,神态昂扬。当他在职位、声望、财富、智慧、容貌、健康等方面优于别人时,便会想:‘他们能和我相比吗?配得上吗?’于是自视甚高,轻视他人。
သူများထက်မသာဘဲ တန်းတူဖြစ်နေလျှင်လည်း မာနဓာတ်ခံ ရှိနေသူတို့မှာ --- ''သင်းနဲ့ ငါနဲ့ ဘာထူးသေးလဲ၊ သူလောက်တော့ ငါလဲ ရတာပဲ''ဟု တန်းတူထားလျက် မာန်တက်တတ်ပြန်၏။
即使没有优于别人、只是与别人相等,具有慢性倾向的人也仍会贡高,心想:‘他和我有什么差别?他能得到的,我也一样能得到。’
ရာထူးဂုဏ်သိရ် စည်းစိမ်ဥစ္စာ စသည်တို့က အောက်တန်းကျပြန်လျှင်လည်း မာနဓာတ်ခံရှိနေသူမှာ --- ''သူတို့က ငါ့ထက်သာလို့ကော ငါက ဘာအရေးစိုက်ရမှာလဲ၊ ကိုယ်ရှိမှ ကိုယ်စားရတာဘဲ၊ ကိုယ်လုပ်မှ ကိုယ်ရတာပဲ၊ ဘယ်သူ့ကို ခခယယ လုပ်နေရမှာတုန်း''ဟု အံမတုနိုင်သော်လည်း မာန်ပြုလျက်ပင် ရှိ၏။
即使自己的职位、声望、财富等低于别人,具有慢性倾向的人也仍会想:‘他们比我优胜又怎样,我何必在意?我有自己的生活,靠自己做事才有所得,何必向任何人低声下气?’即使无法与人抗衡,他仍然生起慢。
原书第 432 页
အများဖြစ်တတ်သော မာန်များ
常见的慢
ဇာတိမာန် --- အမျိုးဇာတ် မြင့်မြတ်သည့်အတွက် မာန်မာနတက်ခြင်းကို ''ဇာတိမာန်''ဟု ခေါ်သည်။
出身慢——由于族姓高贵而生起慢,称为‘出身慢’。
ယခုခေတ်၌ အတော်အတန် အမျိုးကောင်းသူတွေ ရှိပါပေသည်၊ သို့သော် မာန်တက်လောက်အောင်၊ ဟန်ကြီး ပန်ကြီး လုပ်လောက်အောင်၊ တစ်ဘက်သားကို ခြေဖဝါးအောက်က ထားလောက်အောင် အမျိုးဇာတ် မြင့်မြတ် သူကား ရှားလှပေသည်။ မဟာသွေး မဟာနွယ် မဟာမျိုး ဖြစ်၍ အမျိုးဇာတ် မြင့်မြတ်သည်ဆိုဦးတော့၊ ထိုအမျိုး မြင့်မြတ်သူက မာန်မာနမတက်ဘဲ စစ်မှန်သော မေတ္တာတရား၊ ဖြူစင်ဖြောင့်စင်းသော ကရုဏာတရားတို့ကို ရှေ့ ထားကာ ပြေပြေပြစ်ပြစ် နူးနူးညံ့ညံ့ ပျော့ပျော့ပျောင်းပျောင်း ညက်ညက်ညောညောနှင့် အပြောချိုကာ အရာရာတွင် လိုက်လျောညီထွေ ကျင့်တတ်ပါမူကား အောက်တန်းကျသူတို့က ပိုမို၍ ချစ်ခင် ကြည်ညို လေးစားကာ မြတ်နိုး ကြမည် မဟုတ်ပါလော။
当今虽有一些族姓尚称优良的人,但高贵到足以贡高自大、摆出架子,甚至把别人踩在脚下的,实在极为少见。即使真是血统显赫、出自名门望族,若本人不生慢,而以真挚的慈、纯净正直的悲为先,对人言谈和顺、柔软婉转,处处懂得随顺相处,社会地位较低者岂不会更加爱戴、敬信、尊重并珍惜他吗?
အတုယူဖွယ် ဘုရားရှင်၏ မဟာကရုဏာတော်
堪作典范的佛陀大悲
အရှင်သုနိတမထေရ်၏ အလောင်းလျာဖြစ်သော အမျိုးကောင်းသားသည် တစ်ခုသောဘဝတွင် စူဠကမ္မ- ဝိဘင်္ဂသုတ္တန် ဒေသနာတော်နှင့် အညီ မာန်မာန အလွန် ကြီးမားခဲ့ဟန် တူပေသည်။ ဤနောက်ဆုံးဘဝတွင်ကား မစင်ဘင်ကျုံးသမား အဖြစ်ဖြင့် အသက်မွေးရသူ အမျိုးဇာတ် ယုတ်ညံ့သူတစ်ဦး ဖြစ်ရ၏။ တစ်နေ့တွင် ဘုရားရှင် သည် မဟာကရုဏာတော်သမာပတ်ကို ဝင်စားတော်မူပြီးနောက် လောကကို ကြည့်ရှုတော်မူရာ သုနိတ အမျိုး- ကောင်းသားသည် ဘုရားရှင်၏ ဉာဏ်ကွန်ရက်အတွင်း၌ ထင်လာပေသည်။ အရဟတ္တဖိုလ် ရနိုင်သော ပါရမီမျိုးစေ့ ကောင်းများ သုနိတ အမျိုးကောင်းသား၏ သန္တာန်၌ ကိန်းဝပ် တည်နေသည်ကိုလည်း မြင်တော်မူလေသည်။
后来成为苏尼达长老的这位善男子,在某一生中,依《小业分别经》所说的业理推知,似乎曾有极大的慢。在这最后一生,他却出身于低下族姓,以清扫粪秽为生。有一天,世尊入大悲等至以后观察世间,苏尼达善男子便显现在佛陀的智网之中;世尊也看见,能够令他证得阿罗汉果的良好波罗蜜种子,正蕴藏在他的相续里。
ဘုရားရှင်သည် ရာဇဂြိုဟ်မြို့တွင်းသို့ ရဟန်းသံဃာတော်အပေါင်း ခြံရံတော်မူလျက် သုနိတ အမျိုးကောင်း- သား မစင်ဘင်ကျုံးလျက်ရှိသော နောက်ဖေးလမ်းကြားတွင်းသို့တိုင်အောင် ကြွဝင်သွားတော်မူ၏။ ကျုံးပြီးသော မစင်များကို ဆိုင်းထမ်းပိုးဖြင့် သယ်ဆောင်၍လာသော သုနိတ အမျိုးကောင်းသားနှင့် လမ်းခုလတ် တစ်နေရာတွင် ဆုံစည်းမိတော်မူ၏။ မလွှဲမရှောင်သာသော သုနိတအမျိုးကောင်းသားသည်လည်း မစင်ဆိုင်းထမ်းကြီးကို အသာ ချကာ ဘုရားရှင်အား လက်အုပ်ချီကာ မတ်တတ်ရပ်လျက် အရိုအသေပြုနေပေ၏။ ထိုအခါ အလွန့်အလွန် ကြင်နာနေသော မဟာကရုဏာတော်အသံဖြင့် သုနိတ …ဟု ဘုရားရှင်က ခေါ်တော်မူလိုက်၏။
世尊由比丘僧众围绕,进入王舍城,甚至走到苏尼达清扫粪秽的后巷。苏尼达肩挑已经清出的粪秽而来,途中恰与世尊相遇。无处回避的苏尼达便轻轻放下粪担,合掌肃立,恭敬世尊。这时,世尊以极其慈悯的大悲之声唤道:‘苏尼达……’
တစ်လောကလုံးတွင် အဘက်ဘက်မှ မနှိုင်းယှဥ်သာအောင် အသာဆုံး အမြတ်ဆုံး ဖြစ်တော်မူသည့် ဘုရား- ရှင်၏ အလွန့်အလွန် ကြင်နာယုယသော မဟာကရုဏာတော်အသံဖြင့် သုနိတ …ဟု ခေါ်တော်မူလိုက်သော အခါ၊ လူ့လောကတွင် အနိမ့်ဆုံးအဆင့်တွင်သာ ရပ်တည်ခွင့် ရရှိနေသော မစင်ဘင်ကျုံးသမားကြီး သုနိတအဖို့ အမြိုက်ရေစင်ဖြင့် သွန်းလောင်းချလိုက်ဘိသကဲ့သို့ ပီတိပြဓာန်းသည့် နှစ်သက်ဝမ်းမြောက်ခြင်း သောမနဿ ပန်းတို့သည် တစ်ကိုယ်လုံးသို့ စိမ့်ထုံပျံ့နှံ့လျက် ပွင့်လန်း၍ နေပေသည်။
无论从哪一方面说,世尊在整个世间都无与伦比、最为尊胜。当他以极其慈悯的大悲之声唤道‘苏尼达……’时,对这个在人间只能处于最低社会地位的粪秽清扫者来说,仿佛有人把清净甘露倾注下来;以喜为主导的悦受之花盛开,浸润并遍满全身。
တစ်လောကလုံးတွင် အသာဆုံး အမြတ်ဆုံး ဖြစ်တော်မူသော သူတော်ကောင်းတစ်ဦး၏ ကြင်နာယုယလျက် ရှိသော အသံတော်သည် လူ့လောကတွင် အလွန် အဆင့်အတန်း နိမ့်ကျနေသော မစင်ဘင်ကျုံးဘဝတွင် ရပ်တည် နေရသော သတ္တဝါတစ်ဦးအတွက် တန်ဖိုးမဖြတ်နိုင်သော ဆေးကောင်းတစ်ခွက် ဖြစ်သွား၏။
一位在整个世间最尊胜、最卓越的善士所发出的慈悯之声,对一个在人间处于最低地位、以清扫粪秽为生的有情而言,就成了一剂无价良药。
ဘုရားရှင်က သုနိတ …ဟု ခေါ်တော်မူလိုက်သောအခါ သုနိတအလောင်း အမျိုးကောင်းသားကလည်း ''အရှင်ဘုရား …''ဟု ပြန်လည်ကာ ထူးတော်မူလိုက်၏။ ထိုအခါ ဘုရားရှင်က ''ရှင်ရဟန်း မပြုချင်ဖူးလား''ဟု ထပ်ဆင့် မေးမြန်းတော်မူလိုက်သောအခါ ပြုလိုပါကြောင်း ပြန်လောင်း၍ လျှောက်ထားလိုက်၏။ ထိုအခါ ဘုရား- ရှင်က လကျာ်လက်တော်ကို ဆန့်တန်းတော်မူလျက် ---
世尊唤道‘苏尼达……’,苏尼达善男子便答道:‘世尊……’世尊又问:‘你不想出家作比丘吗?’他答说愿意。于是世尊伸出右手——
原书第 433 页
လက္ခဏာဒိစတုက္ကပိုင်း -- သင်္ခါရက္ခန္ဓကထာ အခန်း ဧဟိ ဘိက္ခု …သွာက္ခာတော ဓမ္မော၊ စရ ဗြဟ္မစရိယံ သမ္မာ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယာယာတိ။
——巴利原文(缅文字体):‘ဧဟိ ဘိက္ခု …သွာက္ခာတော ဓမ္မော၊ စရ ဗြဟ္မစရိယံ သမ္မာ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယာယာတိ။’译:‘来,比丘!法已善说;应修梵行,以正尽苦。’
''ချစ်သားရဟန်း …လာပေတော့၊ ငါဘုရားသည် အစ အလယ် အဆုံး သုံးပါးအစုံ ကောင်းခြင်းဂုဏ်နှင့် ပြည့်စုံသော တရားတော်ကို ကောင်းစွာ ဟောကြားထားတော်မူအပ်၏၊ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခ၏ အဆုံးအပိုင်း အခြားကို ပြုခြင်းငှာ သီလ သမာဓိ ပညာ သိက္ခာသုံးရပ် အကျင့်မြတ်ဖြင့် သိမ်းကျုံးရေတွက်အပ်သော သာသန- ဗြဟ္မစရိယနှင့် မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယကို ကောင်းမွန်စွာ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်လေလော'' ဤသို့လျှင် မိန့်ကြားတော်မူလိုက်၏။ ဤသို့ မိန့်ကြားတော်မူခြင်းကိုပင် ဧဟိဘိက္ခု ခေါ်တော်မူသည်ဟု ဆိုသည်။ ထိုအခါ မစင်ဘင်ကျုံးသမားကြီး သုနိတ အမျိုးကောင်းသားသည် ပရိက္ခရာ (၈)ပါး ဆင်မြန်းထားပြီးသည့် ဝါ (၆ဝ) ရပြီး မထေရ်ကြီးကဲ့သို့ အလွန်တင့်တယ်သော ဧဟိဘိက္ခု ရဟန်းတော်တစ်ပါး ဖြစ်သွားတော်မူ၏။
世尊这样说道:‘来吧,爱子比丘!我已经善说初善、中善、后善,具足三善之德的正法。为了终结轮回之苦,应当精勤修习由戒、定、慧三学殊胜行所摄的教法梵行与道梵行。’世尊如此宣说,便称为以‘来,比丘’召令。就在那一刻,原本清扫粪秽的苏尼达善男子,成为一位由善来比丘戒出家、已经具足八种资具,庄严得如同戒腊六十年的大长老一般的比丘。
ဘုရားရှင်သည် သုနိတရဟန်းတော်ကို ကျောင်းတော်သို့ ခေါ်ဆောင်သွားတော်မူပြီးနောက် ကမ္မဋ္ဌာန်းတရားများကို ပေးသနားတော်မူ၏။ သုနိတအရှင်မြတ်သည်လည်း ကမ္မဋ္ဌာန်းတရားကို အပြင်းအထန် ကြိုးစားအားထုတ်တော် မူရာ မကြာမီအချိန်ကာလအတွင်းမှာပင် ရဟန္တာ ဖြစ်သွားတော်မူ၏။ ရဟန္တာ ဖြစ်သွားတော်မူသောအခါ နတ် ဗြဟ္မာ အပေါင်းတို့သည် စုရုံး ရောက်ရှိလာကာ ရှိခိုး ဦးညွှတ်ကြလေသည်။ (ထေရဂါထာ-၃၁ဝ။) တစ်လောကလုံးတွင် အဘက်ဘက်မှ ယှဥ်ပြိုင်၍ မရနိုင်သည့် အတုလစံတစ်ဆူ ဖြစ်တော်မူသော ဘုရား- ရှင်က လူ့လောကတွင် အနိမ့်ကျဆုံးသောအဆင့်တွင် ရပ်တည်ခွင့် ရရှိနေသော မစင်ဘင်ကျုံးသမား တစ်ဦးကို လူနတ်ဗြဟ္မာတို့ ဦးခိုက်ပူဇော်ရသည့် ရဟန္တာအဖြစ်သို့ ရောက်အောင် ချီးမြှောက်မစ ပေးသနားတော်မူနိုင်သေး လျှင်၊ ဘုရားရှင်၏ သားတော် သမီးတော်အဖြစ် ခံယူနေသော အသင်ကဲ့သို့သော သူတော်ကောင်း တစ်ဦးသည်
世尊把苏尼达比丘带回寺院,授予他业处。苏尼达尊者也竭尽全力精勤修习业处,不久便成为阿罗汉。他证得阿罗汉以后,诸天与梵天聚集前来,向他礼拜、顶礼。(《长老偈》310。)既然无论从哪一方面说都举世无双、堪为无比典范的世尊,尚且能把在人间处于最低地位的清粪者,提携到成为人、天、梵天顶礼供养的阿罗汉,那么,自认是佛陀儿女的善士如你——
လည်း အဘယ်အကြောင်းကြောင့် မိမိအောက် ယုတ်နိမ့်နေသော အားနွဲ့နေသူတစ်ဦး အပေါ်၌ ကြင်နာယုယ ချိုသာသောစကား၊ ဖြူစင်ဖြောင့်စင်းသော စိတ်ထားဖြင့် မဆက်ဆံနိုင်ဘဲ ရှိရမှာလဲ? အကယ်တိတိ ပညာမျက်စိဖြင့် ကြည့်ရှုလိုက်ပါက ချေးထုပ်ကြီးကို ထမ်းကာ သံသရာ၌ လမ်းသလားနေသူတို့ချည်း မဟုတ်ပါလား?
——又为什么不能以慈悯亲切、温和的言语与纯净正直的心,来对待地位低于自己、力量弱于自己的人呢?若真正以智慧之眼观察,众人不都只是肩负着一大包粪秽,在轮回中四处奔走吗?
''အရောဝင်တော့ အရိုအသေတန်'' ဆိုသကဲ့သို့ အချို့ရိုင်းစိုင်းသူတို့က အရောဝင်၍ အရိုအသေတန်ကောင်း တန်ပေလိမ့်မည်၊ သို့သော် ထိုအရိုအသေတန်မှုအတွက် ထိုအရိုအသေတန်သူ့အပြစ်သာ ဖြစ်၍ ထိုသူပင် နစ်နာ ပေလိမ့်မည်။ ဤသို့လျှင် အရာရာတွင် ရှေ့နောက် စိစစ်လျက် ဇာတိမာန် မတက်မိအောင် သတိဆောင်သင့်ကြ ပေသည်။ မာနကြီးခြင်းသည် သံသရာတွင် အမျိုးဇာတ် ယုတ်ညံ့ခြင်း၏ အကြောင်းရင်းတစ်ခု ဖြစ်သည်ကိုကား မိမိအကျိုးကို လိုလားသူတိုင်းသည် မမေ့သင့်လှပေ။
正如俗话所说:‘一旦混熟,敬意便薄。’有些粗鲁的人或许会因彼此熟稔而不再尊重你;但这种失敬只是失敬者自己的过失,受损的也是他本人。因此,应当在一切事情上审察前后,警觉自己不生出身慢。慢大,是轮回中投生于低下族姓的一项原因;凡希望自己获得利益的人,都不应忘记这一点。
ဓနမာန် --- အထိုက်အလိုက် စည်းစိမ်ဥစ္စာရှိသူတို့၏ မာန်ကို ''ဓနမာန်''ဟု ခေါ်၏။ ယခုအခါတွင် အတော် အတန် ဥစ္စာရှိသူတွေလည်း ရှိတန်သလောက် ရှိကြပါပေ၏။ သို့သော် ''ပေး၍ မကုန် လှူ၍ မခန်းနိုင်လောက် အောင်'' ပေါများ ပြည့်စုံကြသည်ကား အလွန်ရှားပါးမည်သာ ဖြစ်ပေသည်။ ဥစ္စာနည်းပါးသူများ ဆင်းရဲသားများနှင့် အတူမသွားနိုင် အတူမစားနိုင် အတူစကားမပြောနိုင်လောက်အောင် မကုန်နိုင် မခန်းနိုင် ပေါများကြသည်ကား မဟုတ်ပါ။ ''မြစ်မမြင်ဖူးတော့ မူးမြစ်ထင်'' ဆိုသကဲ့သို့ မိမိကိုယ်ကို သူဌေး သူကြွယ်ဟုပင် ထင်စေဦးတော့ ဆင်းရဲနွမ်းပါးသူတို့၏ အပေါ်မှာ သဘောထားကြီးစွာဖြင့် သနားကြင်နာကာ ကရုဏာသက်တတ်ပါလျှင် သာ၍ပင် ဂုဏ်ရှိသည် မဟုတ်ပါလော။ ထိုသို့ ပြုမူဆက်ဆံသဖြင့် မိမိ၏ စည်းစိမ်ဥစ္စာ၌ ဘေးအန္တရာယ် မထူအောင် အကူအညီပင် ရနိုင်သေးသည်။ ဓနရှင်တို့၏ ပြုံးရွှင်သောမျက်နှာ ချိုသာသော စကားတစ်လုံးသည် ဆင်းရဲသား
财富慢——拥有一定财富者所生的慢,称为‘财富慢’。当今有些人确实拥有相当的财富,但富足到‘给也给不尽、布施也布施不完’的,必定极为稀少;他们并没有富到不能和财富较少者、贫穷者同行、同食、交谈的地步。正所谓‘未见过大河,就把小溪当成河’,即使自以为是富豪,若能以宽厚的心态悲悯贫穷者,岂不更加可敬?这样待人,甚至还能获得他们的帮助,使自己的财富免遭灾害。富者一张欢悦的脸、一句温和的话,对贫穷——
ကျောမွဲတို့အတွက် အမြိန်ရှက်ဆုံးသော အမြိုက်ဆေးတစ်ခွက် ဖြစ်နိုင်ပေသည်။
——困苦者,也能成为最甘美的一剂甘露良药。
ထိုကြောင့် ရှေးကုသိုလ်ကံ ထောက်မ၍ တစ်သက်လျာအတွက် ရရှိလာသော စည်းစိမ်ကလေးကို နောင်-
因此,依过去善业扶助而在这一生获得的少许财富,不应在往后的——
原书第 434 页
သံသရာအရေးဝယ် အမျိုးအနွယ် အောက်ကျသွားဖို့အကြောင်း မကောင်းသော မာန်မာန၏ အောက်ခံ ပြည်ဖုံး- ကားသဖွယ် မဖြစ်စေဘဲ ဓနရှင်ပီပီ တည်ကြည်သော စိတ်ထားဖြင့် အများ၏ ကိုးစားရာဖြစ်အောင် ကြိုးစား၍ သတိဆောင်သင့်ကြပေသည်။
——轮回中,成为不善慢的根基,以致自己投生于低下族姓。应当以富者应有的坚定心志,努力成为大众可以倚赖的援助者,并时时警觉。
ရွှေအိမ်နန်းနှင့်၊ ကြငှန်းလည်းခံ၊ မတ်ပေါင်းရံလျက်၊ ပျော်စံရိပ်ငြိမ်၊ စည်းစိမ်မကွာ၊ မင်းချမ်းသာကား၊ သမုဒ္ဒရာ၊ ရေမျက်နှာထက်၊ ခဏတက်သည့်၊ ရေပွက်ပမာ၊ တစ်သက်လျာတည်း။ (အနန္တသူရိယအမတ်။) ဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်ကား အမျိုးဇာတ် ခွဲခြားမှုကို တိုက်ဖျက်သော သာသနာတော်သာ ဖြစ်၏။
‘黄金宫殿,楼阁高耸;群臣环绕,安享清凉;荣华不离。帝王之乐,犹如大海水面顷刻浮起的水泡,不过一生而已。’(阿难陀苏利耶大臣。)佛陀的教法,正是破除族姓阶级分别的教法。
အမျိုးဇာတ်မြင့်မြတ်သူ အမျိုးဇာတ်ယုတ်သူ ဖြစ်ကြသည့် မင်းမျိုး၊ ပုဏ္ဏားမျိုး၊ သူဌေး သူကြွယ်မျိုး၊ သူဆင်းရဲမျိုး တည်းဟူသော အမျိုးလေးပါးတို့သည် သာသနာဘောင်သို့ ဝင်ရောက်၍ ရှင်ရဟန်း ပြုလာကြသောအခါ အားလုံး သာကီဝင်မင်းသား ဘုရားသားတော်ချည်း ဖြစ်သွားကြ၏။ အသက်သိက္ခာ ကြီးမြတ်သူကိုသာ သိက္ခာဝါ ငယ်ရွယ်သူ တို့က အရိုအသေပြုကာ ရှိခိုး ဝတ်ပြုကြရ၏။ ဆတ္တာသည် ဖြစ်ဖူးသည့် ဝိနည်းအရာ၌ ဧတဒဂ်ရတော်မူသည့် အရှင်ဥပါလိမထေရ်မြတ်ကို သိက္ခာဝါ ကြီးမြတ်တော်မူခြင်းကို အစွဲပြု၍ အရှင်အနုရုဒ္ဓါ အရှင်အာနန္ဒာ အရှင် ဘဒ္ဒိယ စသော အမျိုးမြင့်မြတ်သူတို့က အရိုအသေ ပြုတော်မူကြရ၏။ ဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်တွင်း၌ သီလ သမာဓိ ပညာ သိက္ခာသုံးရပ် အကျင့်မြတ်တို့၏ ပြည့်ဝကုံလုံခြင်းသည်သာလျှင် မြင့်မြတ်သူတစ်ဦး ဖြစ်ဖို့ရန် လိုရင်းပမာဏ ဖြစ်သည်။ အမျိုးဇာတ် မြင့်မြတ်သော်လည်း ကိုယ်ကျင့်သီလ ချို့တဲ့ပျက်စီးနေပါက ဝသလ သူယုတ်-
王族、婆罗门族、富豪族与贫民族这四类出身高低不同的人,进入教法、出家作比丘以后,全都成为释迦族之子、佛陀之子;戒腊较少者只须向戒腊较长者恭敬、礼拜、承事。曾为理发师、后来在持律方面成为第一的优波离长老戒腊较长,所以阿那律、阿难、跋提迦等出身高贵的尊者,都必须向他表示敬意。在佛陀的教法中,唯有戒、定、慧三学殊胜行圆满具足,才是成为高尚者的真正标准。即使出身高贵,若戒行缺损败坏,教法仍只把他认作卑贱——
မာ တစ်ဦးသာဟု သာသနာတော်က အသိအမှတ် ပြုလျက်ပင် ရှိပေသည်။ (ဝသလသုတ္တန်ကို ကြည့်ပါ။) ပညာမာန် --- သစ္စာလေးပါးကို ထိုးထွင်းသိမြင်တော်မူသည့် စတုသစ္စသမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ကိုသာလျှင် ပညာဟု သာသနာတော်က အသိအမှတ်ပြုလျက်ပင် ရှိပါသည်။ ဤ၌ ဆိုလိုသည့် ပညာမှာ ယင်းစတုသစ္စသမ္မာဒိဋ္ဌိ ဉာဏ်- ပညာကို မဆိုလိုပါ။ ပရိယတ္တိပညာ စသည်ဖြင့် ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲနေသော ပရိယတ္တိတရားတော် စသည်တို့ကို လေ့လာဆည်းပူးရာ၌ လိမ္မာကျွမ်းကျင်သည့် သညာတရားကိုပင် ရည်ညွှန်း၍ ပညာမာန်ဟု ခေါ်ဝေါ်သုံးစွဲလိုရင်း ဖြစ်ပေသည်။ စာပေတတ်ကျွမ်းသူတို့၏ မာန်ကို ''ပညာမာန်''ဟု ခေါ်၏။ ပရိယတ္တိစာပေပညာဟူသည် မသင့် သည်ကို မသင့်မှန်း သိ၍ ရှောင်ကြဥ်နိုင်ရန်၊ သင့်သည်ကို သင့်မှန်း သိ၍ လိုက်နာပြုကျင့်နိုင်ရန် အသိအလိမ္မာ ပေးသော အတတ်ပညာရပ်များပေတည်း။ သို့ပါလျက် ထိုပရိယတ္တိတတ်ကျွမ်းမှုကို အကြောင်းပြု၍ မတော်မတရား
——之人。(参见《贱民经》。)学识慢——佛陀的教法只把通达四圣谛的四谛正见智认作慧。本处所说的‘慧’,并不是那种四谛正见智;这里只是指学习教理等时熟练善巧的想心所,因为世俗称之为‘教理慧’等,所以才借用‘学识慢’这一名称。由通晓经教而生的慢,称为‘学识慢’。所谓教理学问,本应给予人知识与善巧,使人知道不当者不当而避开,知道应当者应当而遵行;可是以精通教理为由,竟生起不当而——
ကြီးမားသော မာန်မာန ဖြစ်ရခြင်းမှာ လွန်စွာပင် ရှက်ဖွယ်ကောင်းလှပေသည်။ ယခုကာလ သူများထံမှ တစ်ဆင့် သင်ယူ၍ တတ်သိရသော စာပေပညာများသည်လည်း အလွန် ထူးခြားသော အတတ်ပညာရပ်များကား မဟုတ် လှသေးပါ။ အကြောင်းညီညွတ်၍ ဆရာသမားကောင်းအထံ၌ သင်ကြားရပါလျှင် အများပင် တတ်ကျွမ်းနိုင်သော ပညာရပ်တစ်မျိုးပင် ဖြစ်ပေသည်။ သို့ဖြစ်၍ အကြောင်းမညီညွတ်သဖြင့် သင်ကြားခွင့် မရရှိသူ၊ အထူးဉာဏ်ထိုင်း သူများကို တွေ့မြင်ရသောအခါ မောက်မော် ဝါကြွားမည့်အစား သနားကြင်နာ ကရုဏာသက်ဖို့သာ သို့မဟုတ် တစ်ဆင့် သင်ကြားပြသပေးဖို့သာ သင့်တင့်လှပေသည်။
——极强的慢,实在非常可耻。当今从别人那里转相学习而得到的书本知识,也还不是极为非凡的学问;只要条件具足,又能随从良师学习,许多人都能够通晓。因此,见到因条件不具足而没有学习机会的人,或智慧特别迟钝的人时,不应贡高自夸、轻视他们,而只应悲悯关怀,或进一步教导他们。
အလဂဒ္ဒူပမ စာသင်နည်း
蛇喻式学习法
ပရိယတ္တိတရားတော်ကို သင်ယူပုံ နည်းစနစ်သည် သုံးမျိုး ရှိပေသည်။
学习教理教法的方法有三种。
၁။ အလဂဒ္ဒူပမာပရိယတ်၊ ၂။ နိဿရဏတ္ထာပရိယတ်၊ ၃။ ဘဏ္ဍာဂါရိကပရိယတ် --- ဤသို့လျှင် ပရိယတ်တရားတော်ကို သင်ကြားပုံ နည်းစနစ်သည် သုံးမျိုး ရှိပေသည်။
一、误捉蛇喻式教理学习(alagaddūpamā-pariyatti);二、为出离而学教理(nissaraṇatthā-pariyatti);三、库藏者式教理学习(bhaṇḍāgārika-pariyatti)。学习教理教法共有这三种方法。
原书第 435 页
၁။ အလဂဒ္ဒူပမာပရိယတ် စာသင်နည်း
一、误捉蛇喻式教理学习法
သေယျထာပိ ဘိက္ခဝေ ပုရိသော အလဂဒ္ဒတ္ထိကော အလဂဒ္ဒဂဝေသီ အလဂဒ္ဒပရိယေသနံ စရမာနော၊ သော ပဿေယျ မဟန္တံ အလဂဒ္ဒံ၊ တမေနံ ဘောဂေ ဝါ နင်္ဂုဋ္ဌေ ဝါ ဂဏှေယျ၊ တဿ သော အလဂဒ္ဒေါ ပဋိ- ပရိဝတ္တိတွာ ဟတ္ထေ ဝါ ဗာဟာယ ဝါ အညတရသ္မိံ ဝါ အင်္ဂပစ္စေင်္ဂေ ဍံသေယျ၊ သော တတောနိဒါနံ မရဏံ ဝါ နိဂစ္ဆေယျ မရဏမတ္တံ ဝါ ဒုက္ခံ။ တံ ကိဿ ဟေတု၊ ဒုဂ္ဂဟိတတ္တာ ဘိက္ခဝေ အလဂဒ္ဒဿ။ ဧဝမေဝ ခေါ ဘိက္ခဝေ ဣဓေကစ္စေ မောဃပုရိသာ ဓမ္မံ ပရိယာပုဏန္တိ သုတ္တံ ဂေယျံ ဝေယျာကရဏံ ဂါထံ ဥဒါနံ ဣတိဝုတ္တကံ ဇာတကံ အဗ္ဘုတဓမ္မံ ဝေဒလံဒ။ တေ တံ ဓမ္မံ ပရိယာပုဏိတွာ တေသံ ဓမ္မာနံ ပညာယ အတ္ထံ န ဥပပရိက္ခန္တိ၊ တေသံ တေ ဓမ္မာ ပညာယ အတ္ထံ အနုပပရိက္ခတံ န နိဇ္ဈာနံ ခမန္တိ၊ တေ ဥပါရမ္ဘာနိသံသာ စေဝ ဓမ္မံ ပရိယာပုဏန္တိ ဣတိဝါဒ- ပ္ပမောက္ခာနိသံသာ စ၊ ယဿ စတ္ထာယ ဓမ္မံ ပရိယာပုဏန္တိ။ တဉ္စဿ အတ္ထံ နာနုဘောန္တိ၊ တေသံ တေ ဓမ္မာ
巴利经文(缅文字体):‘သေယျထာပိ ဘိက္ခဝေ ပုရိသော အလဂဒ္ဒတ္ထိကော အလဂဒ္ဒဂဝေသီ အလဂဒ္ဒပရိယေသနံ စရမာနော၊ သော ပဿေယျ မဟန္တံ အလဂဒ္ဒံ၊ တမေနံ ဘောဂေ ဝါ နင်္ဂုဋ္ဌေ ဝါ ဂဏှေယျ၊ တဿ သော အလဂဒ္ဒေါ ပဋိ- ပရိဝတ္တိတွာ ဟတ္ထေ ဝါ ဗာဟာယ ဝါ အညတရသ္မိံ ဝါ အင်္ဂပစ္စေင်္ဂေ ဍံသေယျ၊ သော တတောနိဒါနံ မရဏံ ဝါ နိဂစ္ဆေယျ မရဏမတ္တံ ဝါ ဒုက္ခံ။ တံ ကိဿ ဟေတု၊ ဒုဂ္ဂဟိတတ္တာ ဘိက္ခဝေ အလဂဒ္ဒဿ။ ဧဝမေဝ ခေါ ဘိက္ခဝေ ဣဓေကစ္စေ မောဃပုရိသာ ဓမ္မံ ပရိယာပုဏန္တိ သုတ္တံ ဂေယျံ ဝေယျာကရဏံ ဂါထံ ဥဒါနံ ဣတိဝုတ္တကံ ဇာတကံ အဗ္ဘုတဓမ္မံ ဝေဒလံဒ။ တေ တံ ဓမ္မံ ပရိယာပုဏိတွာ တေသံ ဓမ္မာနံ ပညာယ အတ္ထံ န ဥပပရိက္ခန္တိ၊ တေသံ တေ ဓမ္မာ ပညာယ အတ္ထံ အနုပပရိက္ခတံ န နိဇ္ဈာနံ ခမန္တိ၊ တေ ဥပါရမ္ဘာနိသံသာ စေဝ ဓမ္မံ ပရိယာပုဏန္တိ ဣတိဝါဒ- ပ္ပမောက္ခာနိသံသာ စ၊ ယဿ စတ္ထာယ ဓမ္မံ ပရိယာပုဏန္တိ။ တဉ္စဿ အတ္ထံ နာနုဘောန္တိ၊ တေသံ တေ ဓမ္မာ’译:‘诸比丘,譬如有人需要蛇、寻找蛇、四处搜寻蛇,看见一条大蛇;他若抓住蛇身或蛇尾,那条蛇就会回转过来,咬他的手、臂或某一肢体。由此,他会死亡或遭受近于死亡的苦。何以故?诸比丘,因为他错误地捉蛇。同样,诸比丘,本教法中有些愚人学习法:经、应颂、记说、偈、自说、如是语、本生、未曾有法、方广。他们学法以后,不以慧审察那些法的义;由于不以慧审察义,那些法便不堪审思。他们学习法,只为获得攻击他论的利益,以及从诘难中脱身的利益;至于他们为了何种目的学法,却不能体验那项目的。对他们来说,这些法——’
ဒုဂ္ဂဟိတာ ဒီဃရတ္တံ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ သံဝတ္တန္တိ။ တံ ကိဿ ဟေတု၊ ဒုဂ္ဂဟိတတ္တာ ဘိက္ခဝေ ဓမ္မာနံ။
——巴利原文(缅文字体)续:‘ဒုဂ္ဂဟိတာ ဒီဃရတ္တံ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ သံဝတ္တန္တိ။ တံ ကိဿ ဟေတု၊ ဒုဂ္ဂဟိတတ္တာ ဘိက္ခဝေ ဓမ္မာနံ။’译文续:‘——由于被错误地掌握,长期会带来无益与苦。何以故?诸比丘,因为他们错误地掌握了那些法。’
(မ-၁-၁၈၆။)
(《中部》1-186。)
ရဟန်းတို့ …ဖြစ်သင့်ဖြစ်ရာ နှိုင်းခိုင်းဖွယ်ရာ လောကဥပမာသော်ကား မြွေဆိုးကို အလိုရှိ၍ မြွေဆိုးကို ရှာမှီးသော ယောကျာ်းသည် မြွေဆိုးကို ရှာဖွေရန် လှည့်လည်သွားလာလတ်သည် ရှိသော် ကြီးမားသော မြွေဆိုးကို တွေ့မြင်လေရာ၏။ ထိုမြွေကို ကိုယ်၌လည်းကောင်း၊ အမြီး၌လည်းကောင်း ကိုင်ဖမ်းယူမိလေရာ၏၊ ထိုသူအား ထိုမြွေသည် ပြန်လှည့်၍ လက်၌ဖြစ်စေ၊ လက်မောင်း၌ဖြစ်စေ၊ တစ်ခုခုသော အင်္ဂါကြီးငယ်၌ဖြစ်စေ ကိုက်လိုက် လေရာ၏။ ထိုသူသည် ထိုသို့ မြွေအကိုက်ခံလိုက်ရခြင်းတည်းဟူသော အကြောင်းကြောင့် သေခြင်းသို့သော်လည်း ကောင်း၊ သေလောက်သော ဆင်းရဲသို့သော်လည်းကောင်း ရောက်ရာ၏၊ ထိုသို့ဖြစ်ခြင်းသည် အဘယ်အကြောင်း ကြောင့်နည်း ဟူမူ --- ရဟန်းတို့ …မြွေကို မကောင်းသဖြင့် ဖမ်းယူမိသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း။
诸比丘,恰当的世间譬喻如下:一个需要蛇、寻找蛇的人四处搜寻时,看见一条大蛇。他抓住蛇身或蛇尾,那条蛇便回转过来,咬他的手、臂或某一肢体。他因为被蛇咬这一因缘,会死亡或遭受近于死亡的苦。何以故?诸比丘,因为他错误地捉蛇。
ရဟန်းတို့ …ဤဥပမာအတူပင်လျှင် ဤသာသနာတော်၌ အချို့သော မဂ်ဖိုလ်မှ အချည်းနှီး ဖြစ်ကြကုန် သော ယောကျာ်းတို့သည် --- ၁။ သုတ္တ = သုတ္တ အမည်ရသော ပါဠိတော်၊ ၂။ ဂေယျ = ဂါထာနှင့်တကွသော သုတ္တပါဠိတော်၊ ၃။ ဝေယျာကရဏ = ဂါထာမဖက် သက်သက်သော စကားပြေပါဠိတော်၊ ၄။ ဂါထာ = စကားပြေမဖက် သက်သက်သော ဂါထာပါဠိတော်၊ ၅။ ဥဒါန = ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ မြွက်ဆိုတော်မူအပ်သော ဂါထာနှင့် ယှဥ်သော သုတ္တပါဠိတော်၊ ၆။ ဣတိဝုတ္တက = ဣတိဝုတ်ပါဠိတော်၊ ၇။ ဇာတက = ဇာတ်ပါဠိတော်၊ ၈။ အဗ္ဘုတဓမ္မ = အံ့သြဖွယ် အကြောင်းအရာနှင့် ဆက်စပ်၍ ဟောကြားထားတော်မူအပ်သော သုတ္တ ပါဠိတော်၊ ၉။ ဝေဒလဒ = အသိထူး ဉာဏ်ထူးနှင့် နှစ်သက်ကြည်နူးမှုကို ရရှိသည် ဖြစ်၍ အမေး အဖြေ ပြုကာ
诸比丘,同此譬喻一样,本教法中有些远离道果的愚人学习九分教:一、经,即名为‘经’的巴利;二、应颂,即含有偈颂的经文巴利;三、记说,即不夹偈颂、纯为散文的巴利;四、偈,即不夹散文、纯为偈颂的巴利;五、自说,即世尊欢喜自发、与偈相应的经文巴利;六、如是语,即《如是语》的巴利;七、本生,即本生巴利;八、未曾有法,即关于稀有奇妙事而宣说的经文巴利;九、方广,即——
ဟောကြားထားတော်မူအပ်သော သုတ္တပါဠိတော်များ ---
——以问答方式开示,使人获得殊胜知与欣悦的诸经文巴利。
ဤအင်္ဂါ (၉)တန်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော ပရိယတ္တိတရားတော်ကို သင်ယူပြီးလျှင် ထိုတရားတော်၏ အနက် အဓိပ္ပါယ်ကို ပညာဖြင့် မစူးစမ်း မဆင်ခြင်ကုန် (= အနုဗောဓဉာဏ် ပဋိဝေဓဉာဏ်တို့ဖြင့် ကိုယ်တိုင် မျက်မှောက် ထွင်းဖောက် သိမြင်အောင် ကြိုးစားအားထုတ်မှု မရှိကုန်။) အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို ပညာဖြင့် မစူးစမ်း မဆင်ခြင်ကုန်။
他们学完具足这九支的教理教法以后,却不以慧探究、思惟其义(也就是不努力以随觉智与通达智亲自现前、洞彻知见);他们不以慧探究、思惟其义。
ပရိယတ်တရားတော်၏ အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို ပညာဖြင့် မစူးစမ်း မဆင်ခြင်ကြကုန်သော ထိုမဂ်ဖိုလ်မှ အချည်းနှီး
对于这些远离道果、又不以慧探究教理义理的人,那些教理不能——
原书第 436 页
ဖြစ်ကြကုန်သော ထိုယောကျာ်းတို့အား ထိုပရိယတ်တရားတော်တို့သည် အကြွင်းမဲ့ ရှုဆင်ခြင်တတ်သော ဉာဏ်ကို မခံ့ကုန် = ဉာဏ်၌ မထင်လာကုန် = သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ပညာဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက် မသိမြင်ကုန်။
——为彻底审察之智所接受,不能显现于其智中,他们也不能以正见智亲自现前、洞彻知见。
ထိုမဂ်ဖိုလ်မှ အချည်းနှီး ဖြစ်ကုန်သော ယောကျာ်းတို့သည် သူတစ်ပါးတို့၏ ဝါဒ၌ အပြစ်ဒေါသကို တင်ခြင်း ကပ်၍ နှိပ်စက် ဖျက်ဆီးနိုင်ခြင်း = ချုပ်ချယ်နိုင်ခြင်း အကျိုးအာနိသင် ရှိကုန်သည်လည်းကောင်း၊ ဤပရိယတ် တရားတော်ကို သင်ယူခြင်းဖြင့် သူတစ်ပါးတို့က တင်အပ်သော ဝါဒမှ လွတ်စေရုံမျှ အကျိုးအာနိသင် ရှိကုန်သည် လည်းကောင်း --- ဤမျှလောက်သော အကျိုးတရားသာ ရှိသည်ဖြစ်၍ ပရိယတ်တရားတော်ကို သင်ယူကုန်၏။
这些远离道果的愚人学习教理,只求获得两种利益:一是能够指摘他人主张的过失,贴近压制、破斥并制伏他论;二是别人指摘自己的主张时,能够从诘难中脱身。他们所求不过这点利益。
အကြင် မဂ်ဖိုလ်အကျိုးငှာလည်း ပရိယတ္တိတရားတော်ကို သင်ယူကုန်၏။ (= သီလ သမာဓိ ပညာ သိက္ခာသုံးရပ် အကျင့်မြတ်ကို လက်တွေ့ကျင့်ခြင်းဖြင့် မဂ်ဖိုလ်ကို ရရှိရန်အလို့ငှာ ပရိယတ်တရားတော်ကို သင်ယူကုန်၏။) ထိုသင်ယူထားသော ပရိယတ်တရားတို့၏ ထိုမဂ်ဖိုလ်အကျိုးကိုလည်း မခံစားကြရကုန်။ ထိုသူတို့အား မကောင်း သဖြင့် သင်ယူထားသော မမှန်ကန်သော ဦးတည်ချက်ဖြင့် သင်ယူထားသော ထိုတရားတို့သည် ရှည်ကြာစွာသော အချိန်ကာလပတ်လုံး အစီးအပွားမဲ့ခြင်း ဆင်းရဲခြင်းငှာ ဖြစ်ကုန်၏၊ ထိုသို့ ဖြစ်ခြင်းသည် အဘယ်ကြောင့်နည်း၊ ရဟန်းတို့ …ထိုပရိယတ်တရားတို့ကို မကောင်းသဖြင့် = မမှန်ကန်သော ဦးတည်ချက်ဖြင့် သင်ယူထားသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း။ (မ-၁-၁၈၆။) စာပေတတ်လျှင် နာမည်ကြီးလာလိမ့်မည်၊ စာမေးပွဲများ အောင်မြင်သဖြင့် ဂုဏ်ရှိသူ ဖြစ်လာလိမ့်မည်၊ အချီးမွမ်းခံရမည်၊ အပူဇော်ခံရမည်၊ အမြတ်နိုးခံရမည်၊ လှူဒါန်းချင်သူများ ပေါများလာလိမ့်မည်၊ ဆွမ်း သင်္ကန်း
他们本应为了道果而学习教理教法,也就是为了通过实际修习戒、定、慧三学殊胜行而证得道果;可是,他们并不能体验所学教理本应带来的道果利益。对他们来说,那些以错误方式、错误目的所学的法,长久只会带来无益与苦。何以故?诸比丘,因为他们以错误方式、错误目的学习教理教法。(《中部》1-186。)他们怀着这样的想法学习典籍:‘学问通达,就会成名;通过考试,就会成为有声望的人;会受到赞叹、供养与爱戴;愿意布施的人会越来越多;所得的食物、袈裟——
ကျောင်း ဆေး ပစ္စည်းလေးပါးတို့ အကောင်းအမွန်ချည်း ရလိမ့်မည်။ အထက်တန်းကျကျ မျက်နှာပန်းလှလှဖြင့် နေရလိမ့်မည်၊ သူတစ်ပါးအပေါ်၌လည်း မောက်မော်နိုင်လိမ့်မည်။ စာပေ တတ်ကျွမ်းလျှင် မည်သူ့ကိုမျှ လူမ- ထင်ဘဲ လုပ်ချင်ရာကို လုပ်နိုင်လိမ့်မည် --- ဤသို့စသည်ဖြင့် လောဘ ဒေါသ မာန်မာနကို အခြေခံ၍ စာပေ ကျမ်းဂန်ကို သင်ကြား၏။ တတ်မြောက်လာသည့်အခါ၌လည်း မူလရည်ရွယ်ချက်အတိုင်း လာဘ်လာဘ ပေါများ အောင် ကြိုးစား၍ သူတစ်ပါးအပေါ်၌ မောက်မော် စော်ကား၏။ ထိုသူ၏ ပရိယတ်တရားတော်ကို သင်ယူမှု တတ်သိနားလည်မှုများသည် အောက်လမ်းသွားဖို့အကြောင်း မကောင်းမှုချည်းသာ ဖြစ်၏။ အလဂဒ္ဒူပမာစာ- သင်နည်းပင် ဖြစ်သည်။
——住处、药品四资具都会十分优良;能够体面地过上等生活,也能对别人贡高;精通典籍以后,便可目中无人,任意而为。’他们以贪、瞋、慢为根基,怀着这类动机学习典籍;学成以后,又依照原来的目的设法增加利得,并贡高、欺凌他人。这种人的教理学习与所知所解,只是导向恶趣之因,纯属不善;这就是误捉蛇喻式教理学习法。
အင်္ဂါ (၉) တန် ရှိသော ပရိယတ်တရားတော်
九分教
ဤ၌ ပရိယတ္တိ အခြေခံ အားနည်းသူများအတွက် အင်္ဂါ (၉)တန်နှင့် ပြည့်စုံတော်မူသော ပရိယတ္တိတရား- တော် အကြောင်းအရာကို အနည်းငယ် ထပ်မံ၍ ရှင်းလင်း တင်ပြအပ်ပါသည်။
这里,为教理基础较薄弱的人,再对具足九支的教理教法略作说明。
၁။ သုတ္တ --- ဝိနည်းငါးကျမ်း၊ သုတ္တနိပါတ်ပါဠိတော်၌ လာရှိသော မင်္ဂလသုတ္တ ရတနသုတ္တ နာလကသုတ္တ တုဝဋ္ဋကသုတ္တ၊ အခြားတစ်ပါးသော သုတ္တ အမည်ရှိသော ဘုရားရှင်၏ တရားစကားတော် မှန်သမျှကိုလည်း သုတ္တဟူ၍ သိရှိပါလေ။
一、经(sutta)——律藏五部,以及《经集》巴利中的《吉祥经》《宝经》《那罗迦经》《都瓦达迦经》等;此外,佛陀一切题名为‘经’的教说,都应知道属于经。
၂။ ဂေယျ --- ဂါထာနှင့်တကွသော = ဂါထာလည်း ပါဝင်သော သုတ္တန်ဒေသနာတော်ကို ဂေယျဟု သိရှိပါလေ။
二、应颂(geyya)——含有偈颂的经文教说,应知道属于应颂。
အထူးသဖြင့် သံယုတ္တနိကာယ်၌ သဂါထာဝဂ္ဂသံယုတ် တစ်ခုလုံးကို ဂေယျဟူ၍ သိရှိပါလေ။
尤其是《相应部·有偈篇》全篇,都应知道属于应颂。
၃။ ဝေယျာကရဏ --- အဘိဓမ္မာပိဋက အားလုံး၊ ဂါထာ မပါသော သုတ္တန်၊ အခြားအခြားသော အင်္ဂါ (၈) ပါးတို့ဖြင့် မရေတွက်အပ်သော ဘုရားရှင်၏ စကားတော်မှန်သမျှကို ဝေယျာကရဏဟူ၍ သိရှိပါလေ။
三、记说(veyyākaraṇa)——整个《阿毗达磨藏》、不含偈颂的经,以及未被其他八支摄入的佛陀一切教说,都应知道属于记说。
၄။ ဂါထာ --- ဓမ္မပဒပါဠိတော်၊ ထေရဂါထာပါဠိတော်၊ ထေရီဂါထာပါဠိတော်၊ သုတ္တနိပါတ်ပါဠိတော်၌
四、偈(gāthā)——《法句》《长老偈》《长老尼偈》,以及《经集》巴利中——
原书第 437 页
လက္ခဏာဒိစတုက္ကပိုင်း -- သင်္ခါရက္ခန္ဓကထာ အခန်း လာရှိသော သုတ္တဟူသော အမည်ကို မရရှိသော ဂါထာသက်သက်များ --- ဤတရား အားလုံးကို ဂါထာဟူ၍ သိရှိပါလေ။
——未取得‘经’这一题名的纯偈;这一切都应知道属于偈。
၅။ ဥဒါန --- နှစ်သက်ရွှင်လန်း ဝမ်းမြောက်ခြင်း သောမနဿ ပြဓာန်းသော ဉာဏ်တော်ကြောင့် ပြီးစီး ဖြစ်ပေါ် လာကုန်သော = ဝမ်းမြောက်ဝမ်းသာ ကျူးရင့်ထားတော်မူကုန်သော (၈၂)ခုကုန်သော သုတ္တန်တို့ကို ဥဒါန = ဥဒါန်း ဟူ၍ သိရှိပါလေ။
五、自说(udāna)——由于悦受为主的智而生,即由世尊欢喜自发吟诵的八十二部经,都应知道属于自说。
၆။ ဣတိဝုတ္တက --- ဝုတ္တဥှေတံ ဘဂဝတာ = ဘုရားရှင်သည် ဤသုတ္တန်ကို ဤသို့ ဟောကြားတော်မူ၏ --- ဟု ဤသို့ စသောနည်းဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာကုန်သော ဣတိဝုတ်ပါဠိတော်၌ မှတ်တမ်းတင်ထားသော သုတ္တန်ပေါင်း (၁ဝဝ)ကျော်တို့ကို ဣတိဝုတ္တကဟု သိရှိပါလေ။
六、如是语(itivuttaka)——以‘vuttaṃ hetaṃ bhagavatā——世尊曾如是说此经’等方式开头,记录在《如是语》巴利中的一百余部经,都应知道属于如是语。
၇။ ဇာတက --- (၅၅ဝ) ဇာတ်နိပါတ်တော်ဟု အသိများသော ဇာတ်ပါဠိတော်များကို ဇာတကဟူ၍ သိရှိပါလေ။
七、本生(jātaka)——世人熟知为五百五十本生的本生巴利,都应知道属于本生。
၈။ အဗ္ဘုတဓမ္မ --- အလွန် အံ့သြဖွယ်ကောင်းသော မဖြစ်စဖူး အဦးအသစ် ဖြစ်ပေါ်လာသော တရားဓမ္မနှင့် ဆက်စပ်၍ ဖြစ်ပေါ်လာသော သုတ္တန်တရားတော်မှန်သမျှကို အဗ္ဘုတဓမ္မဟူ၍ သိရှိပါလေ။
八、未曾有法(abbhutadhamma)——关于极为稀有、前所未有而新出现之奇妙法的所有经文教说,都应知道属于未曾有法。
၉။ ဝေဒလဒ --- စူဠဝေဒလဒသုတ္တန်၊ မဟာဝေဒလဒသုတ္တန်၊ သမ္မာဒိဋ္ဌိသုတ္တန်၊ သက္ကပဥှသုတ္တန်၊ သင်္ခါရဘာဇနီယ သုတ္တန်၊ မဟာပုဏ္ဏမသုတ္တန် အစရှိကုန်သော အသိထူး ဝေဒကိုလည်းကောင်း၊ နှစ်သက်ကျေနပ်မှု တုဋ္ဌိတရားကို လည်းကောင်း ရရှိသည်ဖြစ်၍ အမေးအဖြေ သုတ္တန်အားလုံးတို့ကို ဝေဒလဒဟူ၍ သိရှိပါလေ။(အဘိ-ဋ္ဌ-၁-၂၇၊၊)
九、方广(vedalla)——《小方广经》《大方广经》《正见经》《帝释所问经》《行分别经》《大满月经》等,一切以问答方式使人获得殊胜知与欣悦的经,都应知道属于方广。(《阿毗达磨义注》1-27。)
၂။ နိဿရဏတ္ထာပရိယတ် စာသင်နည်း
二、为出离而学习教理的方法
ယာ ပန သုဂ္ဂဟိတာ၊ သီလက္ခန္ဓာဒိပါရိပူရိံ ယေဝ အာကင်္ခမာနေန ပရိယာပုဋာ၊ န ဥပါရမ္ဘာဒိဟေတု၊ အယံ နိဿရဏတ္ထာ။ ယံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ --- ''တေသံ တေ ဓမ္မာ သုဂ္ဂဟိတာ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယ သံ- ဝတ္တန္တိ။ တံ ကိဿ ဟေတု? သုဂ္ဂဟိတတ္တာ ဘိက္ခဝေ ဓမ္မာန''န္တိ။ (အဘိ-ဋ္ဌ-၁-၂၄။) ရဟန်းတို့ …ဖြစ်သင့်ဖြစ်ရာ နှိုင်းခိုင်းဖွယ်ရာ လောကဥပမာသော်ကား --- မြွေဆိုးကို အလိုရှိ၍ မြွေဆိုးကို ရှာမှီးသောယောကျာ်းသည် မြွေဆိုးကို ရှာဖွေရန် လှည့်လည်သွားလတ်သော် မြွေဆိုးကို တွေ့မြင်လေရာ၏။ ထို မြွေကို ဆိတ်ခွာသဏ္ဌာန် ရှိသော လှံတံဖြင့် ကောင်းစွာ ဖိနှိပ်ထားလေရာ၏။ ဆိတ်ခွာသဏ္ဌာန် ရှိသော လှံတံဖြင့် ကောင်းစွာ ဖိနှိပ်၍ လည်ပင်း၌ ကောင်းစွာ ကိုင်ဖမ်းလေရာ၏။ ရဟန်းတို့ …အကယ်၍လည်း ထိုမြွေသည် ထိုယောကျာ်း၏ လက်ကို ဖြစ်စေ၊ လက်မောင်းကို ဖြစ်စေ၊ တစ်ခုခုသော အင်္ဂါကြီးငယ်ကို ဖြစ်စေ ကိုယ်ဖြင့်
凡所学之法受到正确领会,是由只愿圆满戒蕴等的人学习,并非以指摘他论等为目的;这就是为出离而学习教理。针对这一点,论中说:‘对他们而言,那些法因受到正确领会,长久导向利益与安乐。何以故?诸比丘,因为那些法受到正确领会。’(《阿毗达磨义注》1-24。)诸比丘,恰当的世间譬喻如下:一个需要蛇、寻找蛇的人四处搜寻时,看见一条蛇。他用羊蹄形的杈棍牢牢压住蛇,再牢牢捉住蛇颈。诸比丘,即使那条蛇以身体缠绕此人的手、臂或某一肢体——
ရစ်ပတ်ငြားအံ့၊ ထိုသို့ ရစ်ပတ်သော်လည်း ထိုသူသည် ထိုအကြောင်းကြောင့် သေခြင်းသို့သော်လည်းကောင်း၊ သေလောက်သော ဆင်းရဲသို့သော်လည်းကောင်း မရောက်နိုင်လေရာ။ ထိုသို့ ဖြစ်ခြင်းသည် အဘယ်အကြောင်း ကြောင့်နည်း ဟူမူ --- ရဟန်းတို့ …မြွေဆိုးကို ကောင်းစွာ ဖမ်းယူထားသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း။
——即使这样缠绕,他也不会因此死亡或遭受近于死亡的苦。何以故?诸比丘,因为他正确地捉住了蛇。
ရဟန်းတို့ …ဤဥပမာအတူပင်လျှင် ဤသာသနာတော်၌ အချို့သော အမျိုးသားတို့သည် သုတ်၊ ဂေယျ၊ ဝေယျာကရုဏ်း၊ ဂါထာ၊ ဥဒါန်း၊ ဣတိဝုတ်၊ ဇာတ်၊ အဗ္ဘုတဓမ္မ၊ ဝေဒလဒဟူသော အင်္ဂါ (၉)တန် ရှိသော ပရိယတ် တရားတော်ကို သင်ယူ၏၊ သင်ယူပြီးလျှင် ထိုပရိယတ်တရားတော်၏ အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို ပညာဖြင့် စူးစမ်း ဆင်ခြင်ကြကုန်၏။ ပရိယတ်တရားတော်၏ အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ပညာဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက်သိမြင်အောင် (သီလ သမာဓိ ပညာ သိက္ခာသုံးရပ် အကျင့်မြတ်ကို ဖြည့်ကျင့်လျက်) စူးစမ်း ဆင်ခြင် ကုန်သော ထိုသူတော်ကောင်းတို့အား ထိုတရားတို့သည် အကြွင်းမဲ့ ဆင်ခြင်တတ်သော ဉာဏ်ကို ခံ့ကုန်၏၊
诸比丘,同此譬喻一样,本教法中有些善人学习经、应颂、记说、偈、自说、如是语、本生、未曾有法、方广等九分教;学后又以慧探究、思惟教理的义理。为了以正见智亲自现前、洞彻知见教理的义理,他们一面圆满戒、定、慧三学的殊胜行,一面探究、思惟。对于这些善人,那些法经得起彻底审察之智——
原书第 438 页
သမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ်ဖြင့် ကိုယ်တိုင်မျက်မှောက် ထွင်းဖောက်သိမြင်လျက် ဉာဏ်၌ ထင်လာကုန်၏။ ထိုသူတော်ကောင်း တို့သည် သူတစ်ပါးတို့၏ ဝါဒ၌ အပြစ်ဒေါသကို တင်ခြင်း၊ ကပ်၍ နှိပ်စက် ဖျက်ဆီးနိုင်ခြင်း = ချုပ်ချယ်နိုင်ခြင်း အကျိုးအာနိသင် ရှိကုန်သည်လည်းကောင်း၊ ဤပရိယတ်တရားတော်ကို သင်ယူခြင်းဖြင့် သူတစ်ပါးတို့က တင်အပ် သော ဝါဒမှ လွတ်စေရုံမျှ အကျိုးအာနိသင် ရှိကုန်သည်လည်းကောင်း -- ဤမျှလောက်သော အကျိုးတရားသာ ရှိသည်ဖြစ်၍ ပရိယတ်တရားတော်ကို မသင်ယူကြကုန်။ အကြင် မဂ်ဖိုလ်အကျိုးငှာလည်း တရားတော်ကို သင်ယူ ကြကုန်၏၊ ထိုတရား၏ ထိုမဂ်ဖိုလ်အကျိုးကိုလည်း ခံစားကြရကုန်၏။ ထိုသူတို့အား ကောင်းစွာ သင်ယူထားအပ် ကုန်သော ထိုတရားတို့သည် ရှည်ကြာစွာသော ကာလပတ်လုံး အကျိုးစီးပွား ရှိခြင်းငှာ ချမ်းသာခြင်းငှာ ဖြစ်ကုန်၏။
——并由正见智亲自现前、洞彻知见,显现于其智中。这些善人学习教理,并非只求指摘他人主张的过失、贴近压制、破斥乃至制伏他论的利益,也并非只求别人指摘自己的主张时得以从诘难中脱身的利益。他们为了道果的利益而学法,也亲自体验所学之法的道果利益。对他们来说,那些受到正确领会的法,长久导向利益与安乐。
ထိုသို့ဖြစ်ခြင်းသည် အဘယ်အကြောင်းကြောင့်နည်း ဟူမူ ရဟန်းတို့ …ထိုပရိယတ္တိတရားတော်တို့ကို ကောင်းစွာ သင်ယူထားသည်၏ အဖြစ်ကြောင့်တည်း။
何以故?诸比丘,因为他们正确地学习了那些教理。
ရဟန်းတို့ …ငါဘုရား ဟောကြားထားတော်မူအပ်သော ပရိယတ္တိတရားတော်၏ အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို သိကုန်ငြားအံ့၊ ထိုသိသည့်အတိုင်း ထိုတရားတော်ကို ဆောင်ထားကြကုန်ရာ၏။ ငါဘုရား ဟောကြားထားတော် မူအပ်သော ပရိယတ္တိတရားတော်၏ အနက်အဓိပ္ပါယ်ကို မသိကုန်ငြားအံ့၊ ထိုမသိသော အရာ၌ သင်တို့သည် ငါဘုရားရှင်ကိုပင် ဖြစ်စေ၊ ကျွမ်းကျင်လိမ္မာကုန်သော ရဟန်းတို့ကို ဖြစ်စေ မေးမြန်းသင့်ကုန်၏။
诸比丘,如果你们知道我所开示之教理的义理,就应当依照所知而受持那些法;如果不知道我所开示之教理的义理,对于不明白之处,就应当询问我,或询问通达娴熟的比丘。
ရဟန်းတို့ …သိမ်းပိုက်ထားရန် မဟုတ်ဘဲ ကူးမြောက်ဖို့ရန် အကျိုးငှာ ဖောင်ဥပမာရှိသော တရားတော် ကို သင်ချစ်သားတို့အား ငါဘုရား ဟောကြားတော်မူပေအံ့၊ ထိုတရားတော်ကို နာကြားကြကုန်၊ ကောင်းစွာ နှလုံးသွင်းကြကုန်၊ ဟောကြားတော်မူပေအံ့ --- ဟု မိန့်တော်မူ၏။ ''ကောင်းပါပြီ အရှင်ဘုရား …''ဟု ထို ရဟန်းတို့သည် မြတ်စွာဘုရားအား ပြန်ကြား လျှောက်ထားကြကုန်၏။ မြတ်စွာဘုရားသည် ဤတရားတော်ကို ဟောကြားတော်မူ၏။
诸比丘,我将为你们开示如筏之法:它是为了渡越,并非为了执持。你们应当听闻、善加作意,我现在就要宣说。诸比丘回答世尊:‘好的,尊者。’于是世尊作如下开示。
ရဟန်းတို့ …ဥပမာသော်ကား ခရီးရှည်သွားသော ယောကျာ်းသည် ရေပင်လယ်ကြီးကို မြင်ရာ၏၊ ဤမှာဘက်ကမ်းသည် ရွံရှာဖွယ် ရှိ၏၊ ဘေးဘျမ်း ရှိ၏၊ ထိုမှာဘက်ကမ်းကား အေးချမ်း၏၊ ဘေးဘျမ်း မရှိ။ ထို ယောကျာ်းအဖို့ ဤမှာဘက်ကမ်းမှ ထိုမှာဘက်ကမ်းသို့ ကူးသွားဖို့ရန် လှေဖောင်လည်း မရှိ ပေါင်းကူးတံတားလည်း မရှိ ဖြစ်နေ၏။ ထိုယောကျာ်း၏ သန္တာန်ဝယ် --- ''ဤကား ရေပင်လယ်ကြီးတည်း၊ ဤမှာဘက်ကမ်းသည် ရွံရှာဖွယ် ရှိ၏၊ ဘေးဘျမ်း ရှိ၏၊ ထိုမှာဘက်ကမ်း သည်ကား အေးချမ်း၏၊ ဘေးဘျမ်း မရှိ၊ ဤမှာဘက်ကမ်းမှ ထိုမှာဘက်ကမ်းသို့ ကူးသွားဖို့ရန် လှေဖောင်လည်း မရှိ၊ ပေါင်းကူးတံတားလည်း မရှိ ဖြစ်နေ၏။ ငါသည် မြက် သစ်သား သစ်ခက် သစ်ရွက်ကို စုရုံး၍ဖောင်ဖွဲ့ကာ ထိုဖောင်ကို မှီရာပြု၍ လက်ခြေတို့ဖြင့် အားစိုက်လျက် ချမ်းသာစွာ ထိုမှာဘက်ကမ်းသို့ ကူးရပါမူကား ကောင်း လေစွ''ဟု စိတ်အကြံအစည်သည် ဖြစ်ပေါ်လာလေရာ၏။
诸比丘,譬如一个远行的人看见一片浩瀚水域:此岸可厌、有危险,彼岸安稳、无危险;但他没有船筏,也没有桥梁可从此岸渡往彼岸。于是他想:‘这是一片浩瀚水域;此岸可厌、有危险,彼岸安稳、无危险;但我没有船筏,也没有桥梁可从此岸渡往彼岸。我若收集草、木、枝、叶,扎成一只筏,凭借此筏,以手脚奋力而安稳地渡到彼岸,那就好了。’
ရဟန်းတို့ …ထိုနောက် ထိုယောကျာ်းသည် မြက် သစ်သား သစ်ခက် သစ်ရွက်တို့ကို စုရုံး၍ ဖောင်ဖွဲ့ကာ ထိုဖောင်ကို မှီရာပြု၍ လက်ခြေတို့ဖြင့် အားစိုက်လျက် ချမ်းသာစွာ ထိုမှာဘက်ကမ်းသို့ ကူးခပ်လေရာ၏။ ကမ်း တစ်ဘက်သို့ ကူးမြောက်ပြီးသော ထိုယောကျာ်းအား --- ''ဤဖောင်သည် ငါ့အား ကျေးဇူးများ၏၊ ငါသည် ဤ ဖောင်ကို အမှီပြု၍ လက်ခြေတို့ဖြင့် အားစိုက်လျက် ချမ်းသာစွာ ကမ်းတစ်ဘက်သို့ ကူးခဲ့၏၊ ငါသည် ဤဖောင်ကို ခေါင်းပေါ်၌ တင်ရွက်၍သော်လည်းကောင်း၊ ပခုံးပေါ်၌ ထမ်း၍သော်လည်းကောင်း အလိုရှိရာ အရပ်သို့ ဖဲခွာ သွားရပါမူကား ကောင်းလေစွ''ဟု စိတ်အကြံအစည်သည် ဖြစ်ပြန်ရာ၏။
诸比丘,于是那个人收集草、木、枝、叶,扎成一只筏,凭借此筏,以手脚奋力而安稳地渡到彼岸。渡过以后,他又想:‘这只筏对我很有帮助;我凭借它,以手脚奋力而安稳地渡到了彼岸。我若把它顶在头上或扛在肩上,带到任何想去的地方,那就好了。’
ရဟန်းတို့ …ထိုအရာကို အဘယ်သို့ မှတ်ထင်ကြကုန်သနည်း? ထိုယောကျာ်းသည် ဤသို့ပြုသော် ထို
诸比丘,你们认为如何?那个人这样做,是否做了对于——
原书第 439 页
လက္ခဏာဒိစတုက္ကပိုင်း -- သင်္ခါရက္ခန္ဓကထာ အခန်း ဖောင်၌ ပြုသင့်သော အမှုကို ပြုရာသလောဟု မေးတော်မူ၏။ ''အရှင်ဘုရား …မဖြစ်ရာပါ''ဟု လျှောက်ထားကြ ကုန်၏။ ရဟန်းတို့ …ထိုယောကျာ်းသည် အဘယ်ပုံပြုသည်ရှိသော် ထိုဖောင်၌ ပြုသင့်သော အမှုကို ပြုသူ ဖြစ်ရာသနည်း?
——那只筏所应做的事?世尊如此问道。诸比丘回答:‘尊者,不是。’世尊又问:‘诸比丘,那个人怎样处置,才是做了对于那只筏所应做的事呢?’
ရဟန်းတို့ …ကမ်းတစ်ဖက်သို့ ကူးမြောက်ပြီးသော ထိုယောကျာ်းအား ''ဤဖောင်သည် ငါ့အား ကျေးဇူး များ၏၊ ငါသည် ဤဖောင်ကို အမှီပြု၍ လက်ခြေတို့ဖြင့် အားစိုက်လျက် ချမ်းသာစွာ ကမ်းတစ်ဘက်သို့ ကူးခဲ့၏၊ ငါသည် ဤဖောင်ကို ကြည်းကုန်းထက်၌ ဆယ်တင်ထားခဲ့၍သော်လည်းကောင်း၊ ရေ၌ ပေါလောမျှော၍သော် လည်းကောင်း အလိုရှိသော အရပ်သို့ ဖဲခွာသွားရပါမူကား ကောင်းလေစွ''ဟု အကြံအစည် ဖြစ်လေရာ၏။
诸比丘,渡到彼岸以后,那个人应当这样想:‘这只筏对我很有帮助;我凭借它,以手脚奋力而安稳地渡到了彼岸。我若把它拖上陆地搁下,或任它漂浮水中,然后前往任何想去的地方,那就好了。’
ရဟန်းတို့ …ထိုယောကျာ်းသည် ဤသို့ပြုသည်ရှိသော် ထိုဖောင်၌ ပြုသင့်သော အမှုကို ပြုသူ ဖြစ်ပေရာ၏။
诸比丘,那个人这样做,才是做了对于那只筏所应做的事。
ရဟန်းတို့ …ဤဥပမာအတူပင်လျှင် သိမ်းပိုက်ထားရန် မဟုတ်ဘဲ ကူးမြောက်ဖို့ရန် အကျိုးငှာ ဖောင် ဥပမာရှိသော ပရိယတ္တိတရားတော်ကို သင်ချစ်သားတို့အား ငါဘုရားသည် ဟောကြားထားတော်မူ၏။ ရဟန်းတို့ သင်တို့အား ဟောကြားထားအပ်သော ဖောင်ဥပမာရှိသော တရားကိုသိသော သင်တို့သည် ဓမ္မ အမည်ရသော သမထဝိပဿနာ နှစ်ဖြာသော တရားတို့အပေါ်၌ ဖြစ်ပေါ်လာသော လိုလားတပ်မက်မှု ဆန္ဒရာဂတို့ကိုပင်သော် လည်း ပယ်စွန့်ရမည်၊ အဓမ္မ ဖြစ်သော ကာမဂုဏ်ကို မှီ၍ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဆန္ဒရာဂတို့ကို ပယ်စွန့်ဖို့ရန်မှာမူ ကား အဘယ်မှာလျှင် ဆိုဖွယ်ရာ ရှိနိုင်ပါတော့အံ့နည်း။ (မ-၁-၁၈၆-၁၈၈။)
诸比丘,同此譬喻一样,我为你们开示了如筏的教理之法:它是为了渡越,并非为了执持。诸比丘,你们既已明白我所开示的如筏之法,那么即使对于名为‘法’的止禅与观禅二法所生的希求、贪著与欲贪,也都应当舍弃;何况是缘于名为‘非法’的五欲而生的欲贪,更不待言。(《中部》1-186—188。)
ဓမ္မာပိ ဝေါ ပဟာတဗ္ဗာ
连法也应舍弃
ဓမ္မာပိ ဝေါ ပဟာတဗ္ဗာတိ ဧတ္ထ ဓမ္မာတိ သမထဝိပဿနာ။ ဘဂဝါ ဟိ သမထေပိ ဆန္ဒရာဂံ ပဇဟာပေသိ၊ ဝိပဿနာယပိ။ သမထေ ဆန္ဒရာဂံ ကတ္ထ ပဇဟာပေသိ? ''ဣတိ ခေါ ဥဒါယိ နေဝသညာနာသညာယတနဿပိ ပဟာနံ ဝဒါမိ၊ ပဿသိနော တွံ ဥဒါယိ တံ သံယောဇနံ အဏုံ ဝါ ထူလံ ဝါ၊ ယဿာဟံ နော ပဟာနံ ဝဒါမီ''တိ ဧတ္ထ သမထေ ဆန္ဒရာဂံ ပဇဟာပေသိ။ ''ဣမံ စေ တုမှေ ဘိက္ခဝေ ဒိဋ္ဌိံ ဧဝံ ပရိသုဒ္ဓံ ဧဝံ ပရိယောဒါတံ န အလီဒယေထ န ကေလာယေထ န ဓနာယေထာ''တိ ဧတ္ထ ဝိပဿနာယ ဆန္ဒရာဂံ ပဇဟာပေသိ။ ဣဓ ပန ဥဘယတ္ထ ပဇဟာပေန္တော'' ဓမ္မာပိ ဝေါ ပဟာတဗ္ဗာ၊ ပဂေဝ အဓမ္မာ''တိ အာဟ။
巴利义注(缅文字体):‘ဓမ္မာပိ ဝေါ ပဟာတဗ္ဗာတိ ဧတ္ထ ဓမ္မာတိ သမထဝိပဿနာ။ ဘဂဝါ ဟိ သမထေပိ ဆန္ဒရာဂံ ပဇဟာပေသိ၊ ဝိပဿနာယပိ။ သမထေ ဆန္ဒရာဂံ ကတ္ထ ပဇဟာပေသိ? “ဣတိ ခေါ ဥဒါယိ နေဝသညာနာသညာယတနဿပိ ပဟာနံ ဝဒါမိ၊ ပဿသိနော တွံ ဥဒါယိ တံ သံယောဇနံ အဏုံ ဝါ ထူလံ ဝါ၊ ယဿာဟံ နော ပဟာနံ ဝဒါမီ”တိ ဧတ္ထ သမထေ ဆန္ဒရာဂံ ပဇဟာပေသိ။ “ဣမံ စေ တုမှေ ဘိက္ခဝေ ဒိဋ္ဌိံ ဧဝံ ပရိသုဒ္ဓံ ဧဝံ ပရိယောဒါတံ န အလီဒယေထ န ကေလာယေထ န ဓနာယေထာ”တိ ဧတ္ထ ဝိပဿနာယ ဆန္ဒရာဂံ ပဇဟာပေသိ။ ဣဓ ပန ဥဘယတ္ထ ပဇဟာပေန္တော “ဓမ္မာပိ ဝေါ ပဟာတဗ္ဗာ၊ ပဂေဝ အဓမ္မာ”တိ အာဟ။’译:‘在“连法也应舍弃”一语中,法是止与观。世尊既令舍弃对止的欲贪,也令舍弃对观的欲贪。在何处令舍弃对止的欲贪?在“乌陀夷,因此我说,连非想非非想处也应舍弃。乌陀夷,对于任何大小结缚,你是否见到我说不应舍弃的?”这段中,世尊令舍弃对止的欲贪。在“诸比丘,如果你们对于这样清净、这样皎洁的见,不去黏著、爱乐或珍重为财”这段中,世尊令舍弃对观的欲贪。而在这里,为令二者皆舍,世尊说:“你们连法也应舍弃,何况非法。”’
တတြာယံ အဓိပ္ပါယော --- ဘိက္ခဝေ အဟံ ဧဝရူပေသု သန္တပဏီတေသု ဓမ္မေသု ဆန္ဒရာဂပ္ပဟာနံ ဝဒါမိ၊ ကိံ ပန ဣမသ္မိံ အသဒ္ဓမ္မေ ဂါမဓမ္မေ ဝသလဓမ္မေ ဒုဋ္ဌုလေဒ သြဒကန္တိကေ၊ ယတ္ထ အယံ အရိဋ္ဌော မောဃပုရိ- သော နိဒ္ဒေါသသညီ ပဉ္စသု ကာမဂုဏေသု ဆန္ဒရာဂံ နာလံ အန္တရာယာယာတိ ဝဒတိ၊ အရိဋ္ဌေန ဝိယ န တုမှေဟိ မယှံ သာသနေ ကလလံ ဝါ ကစဝရံ ဝါ ပက္ခိပိတဗ္ဗန္တိ ဧဝံ ဘဂဝါ ဣမိနာပိ သြဝါဒေန အရိဋ္ဌံယေဝ နိဂ္ဂဏှာတိ။ (မ-ဋ္ဌ-၂-၁၅-၁၆။) = ဓမ္မာပိ ဝေါ ပဟာတဗ္ဗာဟူသော စကားရပ်၌ ဓမ္မဟူသည် သမထနှင့် ဝိပဿနာဓမ္မများပင်တည်း။ မှန်ပေ သည် --- ဘုရားရှင်သည် သမထစျာန်တရားအပေါ်၌ လိုလားတပ်မက်မှု ဆန္ဒရာဂကိုလည်း ပယ်စွန့်စေ၏၊ ဝိပ- ဿနာဉာဏ်အပေါ်၌ လိုလားတပ်မက်မှု ဆန္ဒရာဂကိုလည်း ပယ်စွန့်စေ၏။ သမထစျာန်တရားအပေါ်၌ ဖြစ်ပေါ် လာသော လိုလားတပ်မက်မှု ဆန္ဒရာဂတရားကို အဘယ်သုတ္တန်၌ ပယ်စွန့်စေသနည်း?
巴利义注续(缅文字体):‘တတြာယံ အဓိပ္ပါယော --- ဘိက္ခဝေ အဟံ ဧဝရူပေသု သန္တပဏီတေသု ဓမ္မေသု ဆန္ဒရာဂပ္ပဟာနံ ဝဒါမိ၊ ကိံ ပန ဣမသ္မိံ အသဒ္ဓမ္မေ ဂါမဓမ္မေ ဝသလဓမ္မေ ဒုဋ္ဌုလေဒ သြဒကန္တိကေ၊ ယတ္ထ အယံ အရိဋ္ဌော မောဃပုရိသော နိဒ္ဒေါသသညီ ပဉ္စသု ကာမဂုဏေသု ဆန္ဒရာဂံ နာလံ အန္တရာယာယာတိ ဝဒတိ၊ အရိဋ္ဌေန ဝိယ န တုမှေဟိ မယှံ သာသနေ ကလလံ ဝါ ကစဝရံ ဝါ ပက္ခိပိတဗ္ဗန္တိ ဧဝံ ဘဂဝါ ဣမိနာပိ သြဝါဒေန အရိဋ္ဌံယေဝ နိဂ္ဂဏှာတိ။’译:‘这里的意旨是:诸比丘,我说即使对于这样寂静、胜妙的法,也应舍弃欲贪;何况这种不正法——村俗之法、卑劣者之法、粗恶之法、以洗浴为终结的行为,更不待言。愚人阿梨吒却认为其中没有过失,宣称对五欲的欲贪不足以构成障碍。你们不应像阿梨吒那样,把烦恼的泥泞或垃圾投入我的教法。世尊也以这项教诫呵责阿梨吒。’(《中部义注》2-15—16。)缅释:在“连法也应舍弃”一语中,法就是止禅与观禅之法。确实,世尊既令舍弃对止禅的希求、贪著与欲贪,也令舍弃对观智的希求、贪著与欲贪。那么,世尊在哪一部经中令舍弃对止禅之法所生的欲贪呢?
''ဥဒါယီ …ဤသို့လျှင် နေဝသညာနာသညာယတနစျာန်ကိုလည်း ပယ်ရမည်ဟု ငါဘုရား ဟောတော်မူ၏။
经中说:‘乌陀夷,因此我说,连非想非非想处禅也应舍弃。’
ဥဒါယီ မပယ်ရဟု ငါဘုရား ဟောကြားထားတော်မူသော ကြီးကြီးငယ်ငယ်သော သံယောဇဥ်ကို သင် မြင်သလော ဟု မေးတော်မူ၏၊ အရှင်ဘုရား …မမြင်ပါဟု လျှောက်ထား၏။'' (မ-၂-၁၁၉။ လဋုကိကောပမသုတ်။)
——世尊又问:‘乌陀夷,对于任何大小结缚,你是否见到我说不应舍弃的?’乌陀夷回答:‘尊者,我没有见到。’(《中部》2-119,《鹌鹑喻经》。)
原书第 440 页
''ရဟန်းတို့ …အကယ်၍ သင်တို့သည် ဤသို့ စင်ကြယ် ဖြူဖွေးသော ဤ ဝိပဿနာသမ္မာဒိဋ္ဌိအယူကို ထက်ဝန်းကျင် ပြိုးပြိုးပြက်ပြက် တလက်လက် တောက်ပလျက်ရှိသော ဤ ဝိပဿနာသမ္မာဒိဋ္ဌိကို တဏှာဒိဋ္ဌိတို့ဖြင့် မကပ်ငြိကုန်ငြားအံ့၊ မမြူးထူး မယုယကုန်ငြားအံ့၊ ဥစ္စာကဲ့သို့ မလိုလား မမက်မောကုန်ငြားအံ့၊ ငါ့ဥစ္စာဟု မမြတ်နိုး ကုန်ငြားအံ့၊ ရဟန်းတို့ …စင်စစ် သင်တို့သည် သိမ်းပိုက်ထားရန် မဟုတ်ဘဲ ကူးမြောက်ဖို့ရန်အကျိုးငှာ ငါဘုရား ဟောကြားထားတော်မူအပ်သော ဖောင်ဥပမာရှိသော တရားကို သိကုန်သည်မည်ပါသလောဟု မေးတော်မူ၏။
经中又说:‘诸比丘,如果你们对于这样清净、皎洁、周遍灿然发光的观正见,不以爱、见黏著,不喜爱、不珍惜,不把它当作财物般希求、贪求,也不爱重为“我的”,那么,诸比丘,你们是否可说已经知道我所开示的如筏之法——它是为了渡越,并非为了执持?’世尊如此问道。
အရှင်ဘုရား …သိကုန်သည် မည်ပါ၏ဟု လျှောက်ထားကြကုန်၏။ (မ-၂-၃၂၇။ မဟာတဏှာသင်္ခယသုတ်၊၊) ဤအထက်ပါ မဟာတဏှာသင်္ခယသုတ္တန်၌ ဝိပဿနာသမ္မာဒိဋ္ဌိဉာဏ် အပေါ်၌ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဝိပ- ဿနာဉာဏ်ကို လိုလားတပ်မက်မှု ဆန္ဒရာဂကို ပယ်စွန့်စေ၏။ (ဖြစ်ပေါ်လာပြီးသော ဝိပဿနာဉာဏ်အပေါ်၌ တွယ်တာမှု ဆန္ဒရာဂကို ပယ်စွန့်ရန်အတွက် ဟောကြားတော်မူသည်ဟု ဆိုလိုပေသည်။) ဤအလဂဒ္ဒူပမာသုတ္တန်၌ကား မိမိ ရရှိထားပြီးသော သမထနှင့် ဝိပဿနာဟူသော ဓမ္မ နှစ်မျိုးလုံးတို့ အပေါ်၌ တွယ်တာမက်မောနေသည့် ဆန္ဒရာဂကို ပယ်စွန့်ဖို့ရန်အတွက် ''ဓမ္မာပိ ဝေါ ပဟာတဗ္ဗာ၊ ပဂေဝ အဓမ္မာ = ဓမ္မ အမည်ရသော သမထဝိပဿနာ နှစ်ဖြာသောတရားတို့အပေါ်၌ ဖြစ်ပေါ်လာသော လိုလားတပ်မက်မှု ဆန္ဒရာဂတို့ကိုပင်သော်လည်း ပယ်စွန့်ရမည်၊ အဓမ္မ ဖြစ်သော ကာမဂုဏ်ကို မှီ၍ ဖြစ်ပေါ်လာသော ဆန္ဒရာဂတို့ကို ပယ်စွန့်ဖို့ရန်မှာမူကား အဘယ်မှာလျှင် ဆိုဖွယ်ရာ ရှိနိုင်ပါတော့အံ့နည်း''ဟု ဟောတော်မူခြင်း ဖြစ်၏။
诸比丘回答:‘尊者,可以这样说。’(《中部》2-327,《大爱尽经》。)在上引《大爱尽经》中,世尊令舍弃对于观正见智所生的希求、贪著与欲贪,也就是为了令行者舍弃对已生观智的执著与欲贪而作此开示。至于本《蛇喻经》,世尊为了令行者舍弃对自己已经获得的止、观二法所生的执著、爱恋与欲贪,才开示:‘你们连法也应舍弃,何况非法。’也就是说,即使对于名为‘法’的止禅与观禅二法所生的希求、贪著与欲贪,都应当舍弃;何况是缘于名为‘非法’的五欲而生的欲贪,更不待言。
ထိုစကားရပ်၌ ဆိုလိုရင်းမှာ ဤသို့ဖြစ်၏ --- ရဟန်းတို့ …ငါဘုရားသည် ဤသို့သဘော ရှိကုန်သော ငြိမ်သက် မွန်မြတ်ကုန်သော သမထ ဝိပဿနာဓမ္မတို့၌သော်လည်း လိုလားတပ်မက်ခြင်း = ဆန္ဒရာဂကို ပယ်ရှား ဖို့ရန် ဟောကြားတော်မူ၏၊ ရွာသူတို့၏ အလေ့အကျင့်ဖြစ်သော လူယုတ်မာတို့၏ အလေ့အကျင့်ဖြစ်သော၊ ရုန့်ရင်း ကုန်သော၊ ရေဆေးခြင်းလျှင် အဆုံးအပိုင်းခြားရှိကုန်သော ဤ မသူတော်တို့၏အကျင့် = အသဒ္ဓမ္မ၌ကား အဘယ် မှာလျှင် ဆိုဖွယ်ရာ ရှိနိုင်ပါအံ့နည်း။ ယင်းမသူတော်တရား၌ မဂ်ဖိုလ်မှ အချည်းနှီးဖြစ်သော ဤအရိဋ္ဌရဟန်းသည် အပြစ်မရှိဟု အမှတ်သညာရှိသည် ဖြစ်၍ အာရုံငါးပါး ကာမဂုဏ်တရားတို့၌ လိုလားတပ်မက်မှု (ကာမဂုဏ်ကို မှီဝဲမှု) ဆန္ဒရာဂတရားကို စျာန်မဂ်ဖိုလ်ကို ရခြင်း၏ အန္တရာယ် မဖြစ်နိုင်ဟု ပြောဆိုဘိ၏၊ အရိဋ္ဌရဟန်းကဲ့သို့ သင်ချစ်သားတို့တစ်တွေလည်း ငါဘုရားရှင်၏ သာသနာတော်တွင်း၌ ကိလေသာ ညွန်ပျောင်းကိုလည်းကောင်း၊
这段话的意旨如下:诸比丘,我说,即使对于这样寂静、胜妙的止禅与观禅之法,也应舍弃希求、贪著与欲贪;何况这种不善之行、不正法——村俗之法、卑劣者之法、粗恶之法、以洗浴为终结的行为,更不待言。远离道果的阿梨吒比丘却认为这种不正法没有过失,并宣称对五欲所生的希求、贪著与欲贪,也就是受用五欲,不会成为证得禅那、道、果的障碍。世尊告诫弟子:你们不应像阿梨吒比丘那样,把烦恼的泥泞——
ကိလေသာ အမှိုက်သရိုက်ကိုလည်းကောင်း မထည့်သွင်းထိုက်ပေဟု ဤသို့လျှင် ဘုရားရှင်သည် ဤအဆုံးအမ သြဝါဒဖြင့်လည်း အရိဋ္ဌရဟန်းကိုပင်လျှင် နှိပ်ကွပ်တော်မူ၏။ (မ-ဋ္ဌ-၂-၁၅-၁၆။) အရိဋ္ဌရဟန်းကား လင်းတသတ်ဖူးသည့် အမျိုးအနွယ်မှ သာသနာဘောင်သို့ ဝင်ရောက်၍ ရှင်ရဟန်း ပြု လာသူ ဖြစ်၏။ သုတ္တန်တရားတော်၌ အထိုက်အလျောက် ကျွမ်းကျင်သူ သင်ယူဖူးသူ ဖြစ်သော်လည်း ဝိနည်းတရား တော်၌ကား ကျွမ်းကျင်လိမ္မာမှု မရှိပေ။ သို့အတွက် --- ဝိသာခါ အနာထပိဏ်တို့ကဲ့သို့သော လူဝတ်ကြောင်ဘဝ ဖြင့် ကာမဂုဏ်ကို ခံစားလျက် ရှိကြသော သူတို့သည်ပင် သောတာပတ္တိမဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ် စသည်ကို ရရှိနိုင်ပါ သေးလျှင် ရဟန်းတော်များလည်း ကာမဂုဏ်ကို ခံစားလျက် ရဟန်းတရားကို ပွားများအားထုတ်ပါက စျာန်မဂ်ဖိုလ် မရနိုင်စရာအကြောင်း မရှိ၊ ရနိုင်ရမည်သာဟု အယူရှိသူတစ်ဦး ဖြစ်ပေသည်။ ထိုပုဂ္ဂိုလ်ကိုပင် အကြောင်းပြု၍
——或烦恼的垃圾投入我的教法。世尊也以这项教诫呵责阿梨吒比丘。(《中部义注》2-15—16。)阿梨吒出家以前曾捕杀秃鹫,后来进入佛陀教法出家为比丘。他虽然相当熟悉、学习过经教,却不通晓律藏。因此他抱持这样的见解:既然毗舍佉与给孤独长者等在家人受用五欲,仍能证得入流道智、果智等;那么,比丘即使受用五欲,只要修习沙门法,也没有理由不能证得禅那、道与果,应当同样能够证得。正因为此人——
ဘုရားရှင်က အလဂဒ္ဒူပမသုတ္တန်ကို ဟောကြားတော်မူရခြင်း ဖြစ်ပေသည်။
——世尊才开示《蛇喻经》。
တတ္ထ ယော ဗုဒ္ဓဝစနံ ဥဂ္ဂဟေတွာ ဧဝံ စီဝရာဒီနိ ဝါ လဘိဿာမိ၊ စတုပရိသမဇ္ဈေ ဝါ ဇာနိဿန္တီတိ လာဘသက္ကာရဟေတု ပရိယာပုဏာတိ၊ တဿ သာ ပရိယတ္တိ အလဂဒ္ဒပရိယတ္တိ နာမ။ ဧဝံ ပရိယာပုဏတော ဟိ ဗုဒ္ဓဝစနံ အပရိယာပုဏိတွာ နိဒ္ဒေါက္ကမနံ ဝရတရံ။ (မ-ဋ္ဌ-၂-၁၃။)
巴利义注(缅文字体):‘တတ္ထ ယော ဗုဒ္ဓဝစနံ ဥဂ္ဂဟေတွာ ဧဝံ စီဝရာဒီနိ ဝါ လဘိဿာမိ၊ စတုပရိသမဇ္ဈေ ဝါ ဇာနိဿန္တီတိ လာဘသက္ကာရဟေတု ပရိယာပုဏာတိ၊ တဿ သာ ပရိယတ္တိ အလဂဒ္ဒပရိယတ္တိ နာမ။ ဧဝံ ပရိယာပုဏတော ဟိ ဗုဒ္ဓဝစနံ အပရိယာပုဏိတွာ နိဒ္ဒေါက္ကမနံ ဝရတရံ။’译:‘其中,有人学习佛语时想:“这样我就会得到袈裟等资具,或在四众之中为人所知。”他以利得、恭敬为因而学习;他的这种教理学习称为误捉蛇喻式教理学习。对于这样学习的人,不学佛语而去睡觉,反而更好。’(《中部义注》2-13。)
原书第 441 页
လက္ခဏာဒိစတုက္ကပိုင်း -- သင်္ခါရက္ခန္ဓကထာ အခန်း ထို ပရိယတ္တိ သင်ကြားနည်း (၃)မျိုးတို့တွင် အကြင်သူသည် ဘုရားရှင်၏ တရားစကားတော်ကို သင်ယူ၍ ငါသည် သင်္ကန်း စသော ပစ္စည်းလေးပါးတို့ကိုသော်လည်း ရရှိပေလိမ့်မည်၊ ပရိသတ်လေးပါးတို့၏ အလယ်၌မူ လည်း ငါ့ကို ချီးကျူးပူဇော်ပွဲများ ပြုလုပ်ကာ အသိအမှတ် ပြုကြလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်တောင့်တလျက် လာဘ်လာဘ ရလိုမှု၊ အရိုအသေခံရမှုဟူသော လာဘသက္ကာရ အကြောင်းခံကြောင့် ပရိယတ္တိတရားတော်ကို သင်ယူ၏၊ ထိုသူ၏ ထိုပရိယတ္တိသည် အလဂဒ္ဒပရိယတ္တိ = အဆိပ်ရှိသော မြွေကို မဖမ်းတတ်ဘဲ ဖမ်းယူသည်နှင့် တူသော ပရိယတ္တိ မည်၏။ ဤကဲ့သို့သော မမှန်ကန်သော ဦးတည်ချက်ဖြင့် ပရိယတ္တိတရားတော်တည်းဟူသော ဘုရားစကားတော်ကို သင်ယူခြင်းထက် ဘုရားစကားတော်ကို မသင်ယူဘဲ အိပ်နေခြင်းက သာလွန်၍ မြတ်သေး၏။ (မ-ဋ္ဌ-၂-၁၃။) ယော ပန ဗုဒ္ဓဝစနံ ဥဂ္ဂဏှိတွာ သီလဿ အာဂတဋ္ဌာနေ သီလံ ပူရေတွာ၊ သမာဓိဿ အာဂတဋ္ဌာနေ
在三种教理学习方法中,有人学习世尊的法语时,期望自己将会得到袈裟等四资具,也会在四众之中受到称赞、礼敬和认可;他以希求利得、想受恭敬的利得恭敬为因而学习教理。他的这种学习称为误捉蛇喻式教理学习,就像不会捉有毒之蛇却去捉蛇一样。与其怀着这种错误目的学习作为佛语的教理,不学佛语而去睡觉反而更为殊胜。(《中部义注》2-13。)巴利义注(缅文字体):‘ယော ပန ဗုဒ္ဓဝစနံ ဥဂ္ဂဏှိတွာ သီလဿ အာဂတဋ္ဌာနေ သီလံ ပူရေတွာ၊ သမာဓိဿ အာဂတဋ္ဌာနေ
သမာဓိ ဂဗ္ဘံ ဂဏှာပေတွာ ဝိပဿနာယ အာဂတဋ္ဌာနေ ဝိပဿနံ ပဋ္ဌပေတွာ မဂ္ဂဖလာနံ အာဂတဋ္ဌာနေ မဂ္ဂံ ဘာဝေဿာမိ ဖလံ သစ္ဆိကရိဿာမီတိ ဥဂ္ဂဏှာတိ၊ တဿ သာ ပရိယတ္တိ နိတ္ထရဏပရိယတ္တိ နာမ ဟောတိ။
——巴利义注续(缅文字体):‘သမာဓိ ဂဗ္ဘံ ဂဏှာပေတွာ ဝိပဿနာယ အာဂတဋ္ဌာနေ ဝိပဿနံ ပဋ္ဌပေတွာ မဂ္ဂဖလာနံ အာဂတဋ္ဌာနေ မဂ္ဂံ ဘာဝေဿာမိ ဖလံ သစ္ဆိကရိဿာမီတိ ဥဂ္ဂဏှာတိ၊ တဿ သာ ပရိယတ္တိ နိတ္ထရဏပရိယတ္တိ နာမ ဟောတိ။’译:‘另一人学习佛语以后,在说到戒的地方圆满戒;在说到定的地方令定胎成就;在说到观的地方建立观;在说到道、果的地方,则怀着“我要修习道、现证果”的目的而学习。他的这种教理学习称为出离式教理学习。’
(မ-ဋ္ဌ-၂-၁၃-၁၄။)
(《中部义注》2-13—14。)
အကြင်သူသည်ကား ဘုရားရှင်၏ ပရိယတ္တိတရားစကားတော်ကို သင်ယူ၍ သီလ၏ လာရှိရာ အရာဌာန၌ သီလကို ဖြည့်ကျင့်လျက်၊ သမာဓိ၏ လာရှိရာ အရာဌာန၌ သမာဓိတည်းဟူသော ကိုယ်ဝန်ကို ရအောင် ယူစေ လျက် တည်စေလျက်၊ ဝိပဿနာ၏ လာရာ အရာဌာန၌ ဝိပဿနာဉာဏ်ကို ဖြစ်စေ၍၊ မဂ်ဖိုလ်တို့၏ လာရာဌာန၌ မဂ်ဉာဏ်ကို ဖြစ်စေအံ့ ဖိုလ်ဉာဏ်ကို မျက်မှောက်ပြုအံ့ဟူသော ဦးတည်ချက်ဖြင့် ပရိယတ္တိတရားတော်ကို သင်ယူ၏။
另一人学习世尊的教理法语以后,在说到戒的地方圆满戒行;在说到定的地方令名为定的胎藏成就并安住;在说到观的地方使观智生起;在说到道、果的地方,则怀着‘我要使道智生起、亲自现证果智’这一目的而学习教理。
ထိုသူ၏ ထိုပရိယတ္တိတရားတော်သည် နိတ္ထရဏပရိယတ္တိ = သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲမှ ထုတ်ဆောင်ပေးခြင်း ကူးခပ် လွန်မြောက်နိုင်ခြင်း အကျိုးရှိသော ပရိယတ္တိ မည်၏။ (မ-ဋ္ဌ-၂-၁၃-၁၄။)
他的这种教理学习称为出离式教理学习(nittharaṇa-pariyatti),具有把人从轮回之苦中引出、使人渡越轮回的利益。(《中部义注》2-13—14。)
ဘဏ္ဍာဂါရိက ပရိယတ္တိ စာသင်နည်း
库藏者式教理学习法
ယံ ပန ပရိညာတက္ခန္ဓော ပဟီနကိလေသော ဘာဝိတမဂ္ဂေါ ပဋိဝိဒ္ဓါကုပ္ပေါ သစ္ဆိကတနိရောဓော ခီဏာ- သဝေါ ကေဝလံ ပဝေဏိပါလနတ္ထာယ ဝံသာနုရက္ခဏတ္ထာယ ပရိယာပုဏာတိ၊ အယံ ဘဏ္ဍာဂါရိကပရိယတ္တီတိ။
巴利义注(缅文字体):‘ယံ ပန ပရိညာတက္ခန္ဓော ပဟီနကိလေသော ဘာဝိတမဂ္ဂေါ ပဋိဝိဒ္ဓါကုပ္ပေါ သစ္ဆိကတနိရောဓော ခီဏာသဝေါ ကေဝလံ ပဝေဏိပါလနတ္ထာယ ဝံသာနုရက္ခဏတ္ထာယ ပရိယာပုဏာတိ၊ အယံ ဘဏ္ဍာဂါရိကပရိယတ္တီတိ။’译:‘而漏尽者已经遍知诸蕴、断除烦恼、修习圣道、通达不动法、现证灭;他纯粹为了守护法统、护持佛种而学习,这就是库藏者式教理学习。’
(အဘိ-ဋ္ဌ-၁-၂၄။)
(《阿毗达磨义注》1-24。)
ခီဏာသဝဿ ပန ပရိယတ္တိ ဘဏ္ဍာဂါရိကပရိယတ္တိ နာမ။ တဿ ဟိ အပရိညာတံ အပ္ပဟီနံ အဘာဝိတံ အသစ္ဆိကတံ ဝါ နတ္ထိ၊ သော ဟိ ပရိညာတက္ခန္ဓော ပဟီနကိလေသော ဘာဝိတမဂ္ဂေါ သစ္ဆိကတဖလော၊ တသ္မာ ဗုဒ္ဓဝစနံ ပရိယာပုဏန္တော တန္တိဓာရကော ပဝေဏိပါလကော ဝံသာနုရက္ခကောဝ ဟုတွာ ဥဂ္ဂဏှာတိ၊ ဣတိဿ သာ ပရိယတ္တိ ဘဏ္ဍာဂါရိကပရိယတ္တိ နာမ ဟောတိ။
巴利义注(缅文字体):‘ခီဏာသဝဿ ပန ပရိယတ္တိ ဘဏ္ဍာဂါရိကပရိယတ္တိ နာမ။ တဿ ဟိ အပရိညာတံ အပ္ပဟီနံ အဘာဝိတံ အသစ္ဆိကတံ ဝါ နတ္ထိ၊ သော ဟိ ပရိညာတက္ခန္ဓော ပဟီနကိလေသော ဘာဝိတမဂ္ဂေါ သစ္ဆိကတဖလော၊ တသ္မာ ဗုဒ္ဓဝစနံ ပရိယာပုဏန္တော တန္တိဓာရကော ပဝေဏိပါလကော ဝံသာနုရက္ခကောဝ ဟုတွာ ဥဂ္ဂဏှာတိ၊ ဣတိဿ သာ ပရိယတ္တိ ဘဏ္ဍာဂါရိကပရိယတ္တိ နာမ ဟောတိ။’译:‘漏尽者的教理学习称为库藏者式教理学习。对他来说,已经没有尚未遍知、尚未舍断、尚未修习或尚未现证的法;他已经遍知诸蕴、断除烦恼、修习圣道、现证果。因此,他学习佛语,只是为了成为经典传持者、法统守护者和佛种护持者;所以,他的这种教理学习称为库藏者式教理学习。’
ယော ပန ပုထုဇ္ဇနော ဆာတဘယာဒီသု ဂန္ထဓရေသု ဧကသ္မိံ ဌာနေ ဝသိတုံ အသက္ကောန္တေသု သယံ ဘိက္ခာစာရေန အကိလမမာနော အတိမဓုရံ ဗုဒ္ဓဝစနံ မာ နဿတု၊ တန္တိံ ဓာရေဿာမိ၊ ဝံသံ ဌပေဿာမိ၊ ပဝေဏိံ ပါလေဿာမီတိ ပရိယာပုဏာတိ၊ တဿ ပရိယတ္တိ ဘဏ္ဍာဂါရိကပရိယတ္တိ ဟောတိ၊ န ဟောတီတိ။
巴利义注(缅文字体):‘ယော ပန ပုထုဇ္ဇနော ဆာတဘယာဒီသု ဂန္ထဓရေသု ဧကသ္မိံ ဌာနေ ဝသိတုံ အသက္ကောန္တေသု သယံ ဘိက္ခာစာရေန အကိလမမာနော အတိမဓုရံ ဗုဒ္ဓဝစနံ မာ နဿတု၊ တန္တိံ ဓာရေဿာမိ၊ ဝံသံ ဌပေဿာမိ၊ ပဝေဏိံ ပါလေဿာမီတိ ပရိယာပုဏာတိ၊ တဿ ပရိယတ္တိ ဘဏ္ဍာဂါရိကပရိယတ္တိ ဟောတိ၊ န ဟောတီတိ။’译:‘然而,当饥荒等灾难发生、持藏者无法同住一处时,有一位凡夫自己托钵也不觉疲累,因而怀着“愿极其甘美的佛语不要失传;我要传持经典、延续佛种、守护法统”的目的而学习。他的教理学习是否属于库藏者式教理学习呢?’
န ဟောတီတိ။ ကသ္မာ? န အတ္တနော ဌာနေ ဌတွာ ပရိယာပုတတ္တာ။ ပုထုဇ္ဇနဿ ဟိ ပရိယတ္တိ နာမ အလဂဒ္ဒါ ဝါ ဟောတိ နိတ္ထရဏာ ဝါ၊ သတ္တန္နံ သေက္ခာနံ နိတ္ထရဏာဝ။ ခီဏာသဝဿ ဘဏ္ဍာဂါရိကပရိယတ္တိယေဝ။
——巴利义注续(缅文字体):‘န ဟောတီတိ။ ကသ္မာ? န အတ္တနော ဌာနေ ဌတွာ ပရိယာပုတတ္တာ။ ပုထုဇ္ဇနဿ ဟိ ပရိယတ္တိ နာမ အလဂဒ္ဒါ ဝါ ဟောတိ နိတ္ထရဏာ ဝါ၊ သတ္တန္နံ သေက္ခာနံ နိတ္ထရဏာဝ။ ခီဏာသဝဿ ဘဏ္ဍာဂါရိကပရိယတ္တိယေဝ။’译:‘不属于。为什么?因为他并非立于自己应有的身份而学习。凡夫的教理学习,只可能是误捉蛇式或出离式;七类有学圣者的教理学习,只可能是出离式;漏尽者的教理学习,则只可能是库藏者式。’
(မ-ဋ္ဌ-၂-၁၄။)
(《中部义注》2-14。)
ကိလေသာအာသဝေါတရားတို့ ကုန်ခန်းပြီးသော ရဟန္တာအရှင်မြတ်၏ သင်ယူအပ်သော ပရိယတ္တိတရား- တော်သည် ဘဏ္ဍာဂါရိကပရိယတ္တိ မည်၏။ ထို ရဟန္တာအရှင်မြတ်၏ သန္တာန်၌ကား ပရိညာပညာ သုံးမျိုးတို့ဖြင့်
烦恼与漏已经灭尽的阿罗汉尊者所学的教理,称为库藏者式教理学习。在这位阿罗汉尊者的相续中,已经没有尚未以知遍知、审察遍知、断遍知三种遍知——
原书第 442 页
ပိုင်းပိုင်းခြားခြား မသိရသေးသော ခန္ဓာငါးပါး = ဒုက္ခသစ္စာတရားဟူသည် မရှိသည်သာ ဖြစ်ခဲ့၏။ အရိယမဂ်တရား ဖြင့် မပယ်ရှားရသေးသော သမုဒယသစ္စာ အမည်ရသော ကံကိလေသာဟူသမျှသည် မရှိသည်သာ ဖြစ်ခဲ့၏။
——分别了知的五蕴,即苦谛;也已经没有尚未由圣道彻底舍断的任何业与烦恼,即集谛。
မပွားအပ်သေးသော မဂ္ဂင် (၈)ပါး အကျင့်မြတ်တရားတည်းဟူသော မဂ္ဂသစ္စာတရားဟူသည် မရှိသည်သာ ဖြစ်ခဲ့၏။
也已经没有尚未修习的八支圣道殊胜行,即道谛。
မဂ်ဉာဏ်ဖိုလ်ဉာဏ်ဖြင့် မျက်မှောက်မပြုရသေးသော နိရောဓသစ္စာတရားဟူသည် မရှိသည်သာ ဖြစ်ခဲ့၏။ ထို ရဟန္တာအရှင်မြတ်သည် --- ၁။ ဒုက္ခသစ္စာ အမည်ရသော အတိတ် အနာဂတ် ပစ္စုပ္ပန် စသည့် (၁၁)မျိုးသော အခြင်းအရာအားဖြင့် တည်နေသော ဥပါဒါနက္ခန္ဓာ ငါးပါးတို့ကို ဉာတပရိညာ တီရဏပရိညာ ပဟာနပရိညာဟူသော ပရိညာ ပညာ (၃)မျိုးတို့ဖြင့် ပိုင်းပိုင်းခြားခြား သိတော်မူပြီး ဖြစ်တော်မူ၏။
也已经没有尚未以道智、果智亲自现证的灭谛。也就是说,这位阿罗汉尊者:一、已经以知遍知、审察遍知和断遍知三种遍知,分别了知以过去、未来、现在等十一种行相存在、名为苦谛的五取蕴。
၂။ သမုဒယသစ္စာ အမည်ရသော ကံကိလေသာတရား မှန်သမျှကို အရိယမဂ်တရားဖြင့် အကြွင်းမဲ့ ပယ်ရှား တော်မူပြီး ဖြစ်၏။
二、已经以圣道彻底舍断一切名为集谛的业与烦恼。
၃။ မဂ္ဂသစ္စာ အမည်ရသော မဂ္ဂင် (၈)ပါး အကျင့်မြတ်တရားကို ပွားများပြီး ဖြစ်တော်မူ၏။
三、已经修习名为道谛的八支圣道殊胜行。
၄။ နိရောဓသစ္စာ အမည်ရသော အသင်္ခတဓာတ် အငြိမ်းဓာတ် နိဗ္ဗာန်တရားတော်မြတ်ကြီးကို မျက်မှောက်ပြု တော်မူအပ်ပြီးသော အရဟတ္တဖိုလ်ပညာ ရှိတော်မူ၏။ ယင်း အရဟတ္တဖိုလ်ပညာကိုလည်း ထိုးထွင်းသိပြီး ဖြစ်တော်မူ၏။
四、具有已经亲自现证名为灭谛的无为界、寂静界、最胜涅槃之阿罗汉果慧,也已经通达这项阿罗汉果慧。
ထိုကြောင့် ထိုရဟန္တာအရှင်မြတ်သည် ပရိယတ္တိတရားတော်ကို သင်ယူသည်ရှိသော် ပါဠိတော်ဓမ္မ အစဥ် အတန်းကို = တန္တိဓမ္မကို ဆောင်ထားသောပုဂ္ဂိုလ် ဖြစ်လို၍၊ တရားတော်၏ အစဥ်အဆက် ပဝေဏိဓမ္မကို ထိန်း သိမ်းစောင့်ရှောက်လို၍၊ မြတ်စွာဘုရား၏ အနွယ်တော်ကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်သူ ဖြစ်လို၍သာလျှင် သင်ယူ တော်မူ၏။ ဤသို့လျှင် ထိုရဟန္တာအရှင်မြတ်၏ ထိုသင်ယူထားအပ်သော ပရိယတ္တိသည် ဘဏ္ဍာဂါရိကပရိယတ္တိ မည်ပေသည်။
因此,这位阿罗汉尊者学习教理,只是为了成为传持巴利法之次第、也就是经典之法的传持者,为了守护法的传承,为了成为佛陀法脉的护持者。像这样,阿罗汉尊者所学的教理就称为库藏者式教理学习。
အကြင် ပုထုဇန်ပုဂ္ဂိုလ်တစ်ဦးသည် ဆာလောင်မွတ်သိပ်ခြင်းဘေးဒုက္ခ စသည်တို့ ကျရောက်လာရာအခါ၌ ကျမ်းဂန်များကို ဆောင်ထားတော်မူနိုင်ကြကုန်သော မထေရ်ကြီး မထေရ်ကျော် ပုဂ္ဂိုလ်ထူး ပုဂ္ဂိုလ်မော်တို့သည် တစ်နေရာတည်း၌ စုပေါင်းနေထိုင်ဖို့ရန် မစွမ်းနိုင်ကုန်လတ်သော် မိမိကိုယ်တိုင် ဆွမ်းခံကျင့်ဝတ်ဖြင့် မျှမျှတတ နေထိုင်လျက် မပင်မပန်းဘဲ အလွန် ချိုမြိန်ကောင်းမြတ်သော ဘုရားရှင်၏ တရားစကားတော်များသည် မပျောက်- ပျက်ပါစေသတည်း၊ ပါဠိတော် ဓမ္မအစဥ် တန္တိကို ဆောင်ထားပေအံ့၊ မြတ်စွာဘုရား၏ တရားဓမ္မအနွယ်တော်ကို တည်တံ့အောင် ထားပေအံ့၊ တရားတော်၏ အစဥ်အဆက် = ပဝေဏီဓမ္မကို ထိန်းသိမ်း စောင့်ရှောက်ပေအံ့၊ ဤသို့ မွန်မြတ်သော ဦးတည်ချက်ဖြင့် ပရိယတ်တရားတော်ကို သင်ယူ၏။ ထိုပုထုဇန်ရဟန်းတော်၏ ထိုပရိယတ္တိ သည် ဘဏ္ဍာဂါရိကပရိယတ္တိ ဖြစ်လေသလော မဖြစ်လေသလော ဟူမူ --- မဖြစ်ဟူ၍ ဖြေဆိုလေရာ၏။ အဘယ်
假设有一位凡夫:当饥荒等灾难来临,能够传持典籍、德高望重的诸大长老无法聚居一处时,他自己依托钵行而安稳生活,并不困顿;于是怀着这样的崇高目的学习教理:‘愿世尊极其甘美、殊胜的法语不要失传;我要传持巴利法之次第,要使世尊的法脉延续,要守护法的传承。’那么,这位凡夫比丘的教理学习是否属于库藏者式呢?答案是不属于。为什么呢?——
ကြောင့်နည်း ဟူမူ --- မိမိ၏ အရာဌာန၌ ရပ်တည်၍ သင်ယူထားအပ်သည် မဟုတ်သောကြောင့်ပင်တည်း။
——因为他并不是立于库藏者自身的身份而学习。
မှန်ပေသည် --- ပုထုဇန်၏ ပရိယတ္တိမည်သည် အလဂဒ္ဒပရိယတ္တိသည်သော်လည်းကောင်း၊ နိတ္ထရဏပရိယတ္တိသည် သော်လည်းကောင်း တစ်ခုခုသာ ဖြစ်နိုင်၏။ သေက္ခအရိယာသူတော်ကောင်း (၇)ဦးတို့၏ ပရိယတ္တိသည် နိတ္ထရဏ- ပရိယတ္တိသာ ဖြစ်နိုင်၏။ ကိလေသာအာသဝေါ ကွာလျော ကုန်ခန်းပြီးတော်မူကြကုန်သော အသေက္ခ = ရဟန္တာ အရှင်မြတ်တို့၏ ပရိယတ္တိသည် ဘဏ္ဍာဂါရိကပရိယတ်သာလျှင် ဖြစ်နိုင်၏။ (မ-ဋ္ဌ-၂-၁၃-၁၄။) အလဂဒ္ဒူပမာ ပရိယတ္တိ စာသင်နည်းကား အောက်လမ်းသွား ဖြစ်၏။ ပရိယတ္တိမာန်စွယ် ထောင်ခဲ့ပါမူ ထိုပရိယတ္တိမာန်စွယ်သည် ---
确实,凡夫的教理学习只可能是误捉蛇式或出离式二者之一;七类有学圣者的教理学习只可能是出离式;烦恼与漏已经灭尽的无学阿罗汉尊者,其教理学习才只可能是库藏者式。(《中部义注》2-13—14。)误捉蛇喻式教理学习是一条向下之路;如果竖起教理慢的尖牙,那根慢牙——
原书第 443 页
လက္ခဏာဒိစတုက္ကပိုင်း -- သင်္ခါရက္ခန္ဓကထာ အခန်း အဘဗ္ဗာ ဣမေ ဣမံ မာနခိလံ အနုပဟစ္စ မဂ္ဂံ ဝါ ဖလံ ဝါ သစ္ဆိကာတုံ။ (မ-ဋ္ဌ-၁-၁၈။) မဂ်ဉာဏ် ဖိုလ်ဉာဏ်ကိုပင် မရအောင် တားမြစ်ထားနိုင်သော စွမ်းအားရှိ၏။ ယင်းပရိယတ္တိမာန်စွယ်တည်း ဟူသော ငြောင့်တံသင်းကို မပယ်နှုတ်နိုင်သမျှ ကာလပတ်လုံး မဂ်ဉာဏ်ကိုလည်းကောင်း၊ ဖိုလ်ဉာဏ်ကိုလည်း ကောင်း မျက်မှောက်ပြုခြင်းငှာ မစွမ်းနိုင်ပေ။
——甚至具有阻碍证得道智、果智的力量。巴利义注(缅文字体):‘အဘဗ္ဗာ ဣမေ ဣမံ မာနခိလံ အနုပဟစ္စ မဂ္ဂံ ဝါ ဖလံ ဝါ သစ္ဆိကာတုံ။’译:‘这些比丘若不拔除这根慢刺,就不可能现证道或果。’(《中部义注》1-18。)只要还没有拔除名为教理慢尖牙的这根刺,就无法亲自现证道智或果智。
ပုထုဇန်သူတော်ကောင်းတို့၏ နိတ္ထရဏစာသင်နည်းကား အထက်တန်းကျလှ၏၊ စာပေတတ်လျှင် ဘုရားရှင် ၏ တရားတော်ကို သိရှိခွင့် ရလိမ့်မည်၊ သိရှိသည့်အတိုင်း သီလကျင့်စဥ် သမာဓိကျင့်စဥ် ပညာကျင့်စဥ်တည်း ဟူသော သိက္ခာသုံးရပ် အကျင့်မြတ်ဖြင့် သိမ်းကျုံး ရေတွက်အပ်သော သာသနဗြဟ္မစရိယနှင့် မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယ တည်းဟူသော အမြတ်ဆုံးကျင့်စဥ်ကို ငါ ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်ခွင့် ရရှိလိမ့်မည်ဟု ဝမ်းမြောက် ဝမ်းသာ သင်ယူကာ တကယ်လည်း ကျင့်ကြံကြိုးကုတ် ပွားများအားထုတ်၏။ စာပေ ပိဋကတ်တည်းဟူသော မှန်အပြင်ဝယ် အစဥ်မပြတ် ကြည့်ရှု၍ မိမိ၏ စိတ်နေစိတ်ထားကို ဖြူစင်ဖြောင့်မတ် မြင့်မြတ်အောင် ပြင်ဆင်၏၊ သီလရေစင်ဖြင့် ဆေးကြောသုတ်သင်၏၊ သမာဓိတည်းဟူသော ရေစင်ဖြင့် ဆေးကြောသုတ်သင်၏၊ ပညာတည်း ဟူသော ရေစင်ဖြင့် ဆေးကြောသုတ်သင်၏။ သီလတည်းဟူသော မြေပေါ်၌ ရပ်တည်လျက် သမာဓိတည်းဟူသော
贤善凡夫的出离式学习法极为高尚。他欢喜地学习,心想:‘学通典籍,我就有机会了解世尊的教法;并能依所知实际修行,由戒行、定行、慧行三学殊胜行所摄的教法梵行与道梵行,努力修习这一最胜行。’他也确实努力实践。他不断照见典籍三藏这面明镜,使自己的心态清净、正直而高尚;以戒的净水洗涤,以定的净水洗涤,以慧的净水洗涤。他立于戒地,在名为定的磨刀石上——
ကျောက်ဖျာထက်၌ မြမြထက်အောင် သွေးထားအပ်သော ဉာဏ်တည်းဟူသော သန်လျက်ဖြင့် ကိလေသာထု အစိုင်အခဲကို ပြိုကွဲအောင် ဖြိုခွဲ၏။ သူတစ်ပါးတို့အားလည်း မိမိကဲ့သို့ အလားတူကျင့်နိုင်အောင် သင်ကြား ပို့ချ ပေး၏။
——把名为智的利剑磨得锋锐,用它劈碎烦恼的坚硬聚块;又教导他人,使他们也能像自己一样修行。
ဤသို့စသော မွန်မြတ်၍ အထက်တန်းကျသော ရည်ရွယ်ချက် ဦးတည်ချက်ဖြင့် ပရိယတ္တိတရားတော်ကို သင်ယူ၍ တတ်မြောက်သောအခါ၌လည်း ပစ္စည်းလာဘ်လာဘ ပေါများမှု ဒါယကာ ဒါယိကာမ ပေါများမှုကို ဂရုမစိုက်ဘဲ မူလရည်ရွယ်ရင်းအတိုင်းပင် သိက္ခာသုံးရပ် အကျင့်မြတ်ကို လက်တွေ့ကျင့်သော ပုဂ္ဂိုလ်၏ ပရိယတ္တိ စာပေ သင်ကြားတတ်မြောက်မှုမျိုးကား အထက်လမ်းသို့ တက်လှမ်းဖို့အကြောင်း အကောင်းချည်းသာ ဖြစ်ပေ သည်။ သံသရာဝဋ်ဆင်းရဲဒုက္ခအဝဝမှ ထွက်မြောက်ကြောင်းအစစ် ဖြစ်သော နိဿရဏတ္ထ ပရိယတ္တိ စာသင်နည်း အစစ်ပင် ဖြစ်ပေသည်။
以这类高尚、卓越的目的学习教理,学成以后仍不在意资具利得丰厚,也不在意施主众多,而依最初目的切实修行三学殊胜行;这种人的教理学习纯粹是向上提升的善因,确实是真正引出轮回苦的出离目的教理学习。
အချို့ သူတော်ကောင်းတို့မှာ စာပေပရိယတ္တိကို မတတ်သိခင်က စိတ်ထားမတတ်ကြ၍ စာမေးပွဲ အောင် လိုခြင်း၊ နာမည်ကြီးလိုခြင်း စသော ရည်ရွယ်ချက်များ ရှိတန်သလောက် ရှိသော်လည်း စာပေကျမ်းဂန် တတ်မြောက် လာသောအခါ အရာရာ စိတ်ပြောင်း၍ စိတ်ကောင်းနှလုံးကောင်း ရှိလာ၏၊ ထိုပုဂ္ဂိုလ်မျိုးကား ရေမပြည့်ခင် ဗောင်ဗင်ခတ်နေသော အိုးသည် ရေပြည့်လာသောအခါ ငြိမ်သက်လာသကဲ့သို့ ဖြစ်သည့်အတွက် အထက်တန်း သို့ တက်လှမ်းဖို့အကြောင်း နိတ္ထရဏလမ်းကောင်းကို တစ်ဖန်ရရှိသူပင် ဖြစ်ပါသည်။ ငယ်ရွယ်သူဟူသမျှတို့သည် စာပေတတ်မြောက်လာသောအခါ ဤကဲ့သို့သော နိတ္ထရဏလမ်းကောင်းသို့ လျှောက်နိုင်ကြပါစေသတည်း။
有些善人还不通达教理时不善调心,多少怀有通过考试、获得名声等目的;但在学通典籍以后,凡事改变态度,生起善良高尚的心。这种人就像未装满水时晃荡作响的水罐,装满水后便安静下来;他重新获得了向上提升的出离善道。愿所有年轻人在学通教理以后,都能走上这样的出离善道。
အဆင်းမာန် --- အလှဂုဏ်အတွက် မာန်တက်ခြင်းကို ''အဆင်းမာန်''ဟု ခေါ်၏။ ရှေးရှေးဘဝများစွာက သီလ စင်ကြယ်ခဲ့ခြင်း၊ ပန်း စသည်ကို လှူဒါန်းခဲ့ခြင်း၊ ဘုရားဝင်း ကျောင်းဝင်း စသည်တို့၌ အမှိုက်သရိုက် အညစ်အကြေးတို့ကို သုတ်သင် (= သုဓ်သင်) ရှင်းလင်းခဲ့ဖူးခြင်း စသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုကြောင့် ယခုဘဝ၌ ပရိသတ်အလယ်၌ တင့်တယ်ဝင်းစက် အလင်းထွက်၍နေခြင်းမှာ မာန်တက်မည်ဆိုလျှင် မာန်တက်လောက်ပါ ပေသည်။
容貌慢——由于美貌之德而生起慢,称为‘容貌慢’。一个人因为过去许多生中戒行清净、供养花朵等,或曾清扫佛塔院落、寺院庭园等处的垃圾污秽,由这些善业而在今生于大众之中显得端严明丽、焕发光彩;若要因此生慢,他的容貌确实足以成为生慢的凭借。
သုဘဒ္ဒါ၏ (၁၂)တောင်တိုက်ခန်း၌ မီးမထွန်းဘဲ ကိုယ်မှထွက်သော အရောင်များ လင်းနေခြင်း ရုပ်အ- ဆင်း၏ အလွန် လှပတင့်တယ်ခြင်းတို့မှာ ---
善达女(Subhaddā)容貌极为美丽端严;她住在十二肘宽的房间里,不点灯火,身体发出的光芒便足以照亮全室。这些果报是因为她过去——
原书第 444 页
၁။ သီလတည်းဟူသော မြေပေါ်၌ ရပ်တည်၍၊ ၂။ တရားသော နည်းလမ်းဖြင့် ရှာဖွေရရှိသော လှူဖွယ်ဝတ္ထု ပစ္စည်းစုကို၊ ၃။ အလွန်ကြည်လင်သော စိတ်ထားဖြင့်၊ ၄။ ကံ-ကံ၏အကျိုးတရားကို အထူးသက်ဝင်ယုံကြည်သော သဒ္ဓါ ပြဓာန်းလျက်၊ ၅။ အရှင်ပစ္စေကဗုဒ္ဓါကဲ့သို့သော သီလရှိသော အရှင်ကောင်း အရှင်မြတ်တို့၌ ဒါနတည်းဟူသော ကုသိုလ်မျိုးစေ့ ကို ကြဲချ စိုက်ပျိုးခဲ့၏။
——一、立足于名为戒的地面;二、以正当方法取得可供布施的物品;三、怀着极其清净的心;四、以深信业与业果的信为主导;五、向辟支佛等具戒的尊贵圣者,播下了名为布施的善业种子。
ဣဇ္ဈတိ ဘိက္ခဝေ သီလဝတော စေတောပဏိဓိ ဝိသုဒ္ဓတ္တာ။ (အံ-၃-၇၁။) ရဟန်းတို့ …သီလရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်၏ စိတ်၏ တောင့်တချက်ဟူသမျှသည် သီလ စင်ကြယ်နေသည့်အ- တွက်ကြောင့် မချွတ်ဧကန် ပြည့်စုံတတ်ပေ၏။ (အံ-၃-၇၁။) ဤသို့ ဘုရားရှင် ဟောကြားထားတော်မူသည်နှင့်အညီ သီလရှိသော ကောင်းမှုရှင်၏ တောင့်တသည့် အလိုဆန္ဒအတိုင်း ဖြစ်ပေါ်လာရသော မက်မောဖွယ် ဂုဏ်ကျက်သရေများပင် ဖြစ်ကြ၏။
巴利经文(缅文字体):‘ဣဇ္ဈတိ ဘိက္ခဝေ သီလဝတော စေတောပဏိဓိ ဝိသုဒ္ဓတ္တာ။’译:‘诸比丘,具戒者的心愿由于戒行清净,必定能够成就。’(《增支部》3-71。)正如世尊所说,这些令人向往的容貌与威仪,正是具戒行善者依其所愿而成就的果报。
သို့ရာတွင် မိမိ၏ အဖြစ်ဟောင်းကို ပြန်ပြောင်း၍ မှန်းဆသည့်အခါ ဒေါသကင်းစင် စိတ်ကြည်လင်လျက် ရေလှူခြင်း ပန်းလှူခြင်း စသော ကုသိုလ်ကောင်းမှုရှင် သူတော်စင် ဖြစ်ခဲ့ဖူးရကား ယခုဘဝရောက်မှ အလှဂုဏ် မောက်၍ သူတစ်ပါးအပေါ်၌ အဘက်မထင်အောင် ဟန်ကြီးပန်ကြီးနှင့် မာန်မလုပ်သင့်ပေ။ ရုပ်ရည် လှပနေ သော ကိုယ်တွင်း၌ သန့်ရှင်းသော စိတ်အစဥ်ကို အထပ်ထပ် မွေးမြူကာ အရာရာ သိမ်မွေ့လျက် ဣန္ဒြေရှင် သူတော်စင် ဖြစ်အောင် သတိထား၍ ကြိုးစားသင့်ပေသည်။
然而,回顾自己的过去时,应当想到:自己正因为曾是远离瞋恨、心地清明,供养饮水、花朵等的善业行者,今生才获得美貌;因此不应到了今生反因美貌贡高,摆出盛气凌人、无人可比的姿态。应当在美丽的身体之内反复培育清净心行,凡事温柔细致,谨慎努力,成为能守护诸根的善人。
နိဗ္ဗာန်သို့ ဝင်စံသွားတော်မူကြပြီးသော သူတော်စင်ကြီးတို့မှာ ယခုတင်ပြခဲ့သော ဇာတိမာန် စသည်တို့ တက်မည်ဆိုလျှင် မိုးထိအောင် လှေကားမထောင်ဘဲ တက်နိုင်သူများ များကြ၏။ အချို့မှာ မာန်တက်လောက် အောင်ပင် ဘုရင် မိဖုရားတို့၏ လက်ပေါ်တွင် ကြီးပွားလာရသော မင်းညီမင်းသားများ ဖြစ်ကြ၏။ ပညာအရာ တွင်လည်း ဧတဒဂ်ဘွဲ့ထူးကို ဆင်မြန်းနိုင်သူတို့ပင် ပါဝင်ကြ၏။ အမျိုးသမီးဘက်၌လည်း ဥပ္ပလဝဏ် ခေမာ ယသောဓရာ ဇနပဒကလျာဏီ စသော သူတော်ကောင်းတို့မှာ အမျိုးဥစ္စာ ပညာသာမက အလှဘက်တွင်လည်း တစ်ကမ္ဘာလုံးတွင် သရဖူဆောင်းနိုင်သူများပင် ဖြစ်ကြ၏။
那些已经证入涅槃的大圣者,若真要因前述出身等而生慢,其中很多人甚至无需架梯便有足以上天的条件。有些人生长在国王、王后手中,是王子公主,身份确实足以引人骄傲;有些人在智慧方面卓绝,足以获得第一的殊荣。女性方面,莲华色、差摩、耶输陀罗、国色佳人等善女,不仅族姓、财富、智慧卓越,容貌也堪称冠绝世间。
ထိုမျှလောက် အထက်တန်းကျသော အမျိုးသား အမျိုးသမီးတို့သည် သူတို့၏ မျိုးရိုးဇာတိ စသည်တို့အတွက် မာန်မာန မတက်ကြဘဲလျက်၊ ထိုမျှ အဆင့်အတန်း မမြင့်မားလှသေးသော အသင်သူတော်ကောင်းအနေဖြင့် မာန်မာနတွေ တက်နေမည်ဆိုလျှင် နက်နက်နဲနဲ တွေးကြည့်ပါက လေးလေးပင်ပင် ရှက်စရာကောင်းလှသည့် ရှက်ပွဲကြီးတစ်ခုနှင့် ကြုံတွေ့နေရခြင်းပင် ဖြစ်ပေသည်။
如此卓越高贵的男女,尚且不因自己的族姓出身等而生慢;身份远不及他们高贵的你若反而贡高自大,深入想来,实在是令人沉重羞惭的一大丑事。
ထိုကြောင့် နှလုံးကိုလေပင့်၍ ဘဝင်မြင့်သူအလား ထောင်လွှားတက်ကြွ မာန်မာန ဖြစ်နေခြင်းသည် ဤ ဘဝ၌ပင် မဂ်ဖိုလ်နိဗ္ဗာန်ကို မရအောင် ထိုမာနက တားထားနိုင်ရုံသာမက သူတစ်ပါးတို့ မြင်ပြင်းကပ်ဖွယ်ရာ အကျိုးမဲ့ကိုသာ ဖြစ်စေတတ်သည့် အပြုအမူတစ်ရပ်သာ ဖြစ်ပေသည်။ နောင်သံသရာခရီး အဆက်ဆက်တို့၌လည်း ဘဝဟူသည် ရှိနေသေးခဲ့သော်၊ မိမိကိုယ်ကို အထင်ကြီးကာ သူတစ်ပါးတို့ကို အထင်သေးကာ ယုတ်နိမ့်သော အရာ၌ ထားလျက် ဆက်ဆံတတ်သော ထိုစိတ်နေစိတ်ထားက မိမိ အမျိုးယုတ်ညံ့ဖို့အကြောင်း မကောင်းသက် သက် တရားတစ်ခုသာ ဖြစ်ပေသည်။ သို့ဖြစ်ရကား ယခုဘဝဝယ် ပညာ ဥစ္စာ အဆင်းအားဖြင့် ရောက်သင့်သ လောက် အထက်တန်းသို့ ရောက်နေသော်လည်း နောင်သံသရာခရီးသည် မိမိအတွက် ထင်ရှားရှိနေသေးခဲ့လျှင်
因此,抬高内心、仿佛自视甚高而骄矜高举,不仅会被慢阻碍,使人在今生不能证得道、果与涅槃,也只会造成令别人厌恶、毫无利益的行为。若未来轮回旅程中仍须继续受生,这种高看自己、轻视别人并把别人置于卑下地位的心态,只会成为使自己投生于低下族姓的纯粹恶因。所以,即使今生在智慧、财富、容貌方面已经达到相当高的地位,只要自己的未来轮回旅程仍然明显存在,就应——